Από τις αρχές Σεπτεμβρίου αναμένεται να αρχίσει η υποβολή αιτήσεων για την αποκατάσταση κατοικιών που υπέστησαν ζημιές από τις πρόσφατες πυρκαγιές, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, αρμόδιος για την Κρατική Αρωγή, Κώστας Κατσαφάδος.
Η στεγαστική συνδρομή για την επισκευή ή την ανακατασκευή των πληγέντων κτιρίων θα μπορεί να καλύψει έως και το 100% του επιλέξιμου κόστους, μετά την ολοκλήρωση των αυτοψιών και την έκδοση της απαραίτητης κοινής υπουργικής απόφασης.
Το μέτρο θα αφορά τόσο τις κύριες όσο και τις δευτερεύουσες κατοικίες. Διαφορετικοί κανόνες προβλέπονται, ωστόσο, για τα άμεσα βοηθήματα πρώτων αναγκών και οικοσκευής, τα οποία συνδέονται κυρίως με την κύρια κατοικία.
Πρώτο βήμα οι αυτοψίες
Κλιμάκια της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών αρχίζουν την καταγραφή των ζημιών σε κατοικίες, επαγγελματικούς χώρους και υποδομές στις περιοχές που επλήγησαν.
Κατά την αυτοψία εξετάζεται η κατάσταση κάθε κτιρίου και καταγράφεται το είδος και η έκταση της ζημιάς. Ανάλογα με τα ευρήματα, το ακίνητο χαρακτηρίζεται:
- κατάλληλο για χρήση,
- προσωρινά ακατάλληλο μέχρι να πραγματοποιηθούν επισκευές,
- επικίνδυνο ή μη κατοικήσιμο.
Το φύλλο αυτοψίας αποτελεί κρίσιμο έγγραφο για τις επόμενες διαδικασίες. Δεν καθορίζει μόνο τη δυνατότητα επισκευής ή ανακατασκευής, αλλά μπορεί να επηρεάζει και τη χορήγηση έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης ή επιδότησης προσωρινής στέγασης.
Οι ιδιοκτήτες πρέπει να διευκολύνουν την πρόσβαση των συνεργείων και να μην προχωρούν σε εκτεταμένες παρεμβάσεις πριν από την καταγραφή, εκτός εάν απαιτούνται άμεσα μέτρα για λόγους ασφαλείας.
Πότε ανοίγουν οι αιτήσεις
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό που παρουσίασε ο Κώστας Κατσαφάδος, η διαδικασία αναμένεται να ενεργοποιηθεί σε περίπου έναν μήνα, δηλαδή στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Για να αρχίσει η υποβολή αιτήσεων πρέπει προηγουμένως:
- Να ολοκληρωθούν οι αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές.
- Να συγκεντρωθούν τα στοιχεία από δήμους και περιφέρειες.
- Να οριοθετηθούν επίσημα οι περιοχές που δικαιούνται κρατική αρωγή.
- Να εκδοθεί η σχετική κοινή υπουργική απόφαση.
- Να καθοριστούν οι τεχνικοί και οικονομικοί όροι της στεγαστικής συνδρομής.
Επομένως, οι αρχές Σεπτεμβρίου αποτελούν τον εκτιμώμενο χρόνο έναρξης και όχι μία ήδη δημοσιευμένη ενιαία προθεσμία για όλους τους πυρόπληκτους. Οι τελικές ημερομηνίες θα προκύψουν από τις επίσημες αποφάσεις για κάθε πληγείσα περιοχή.
Τι σημαίνει αποζημίωση 100%
Η αναφορά σε αποζημίωση 100% αφορά τη στεγαστική συνδρομή για την επισκευή ή ανακατασκευή του πληγέντος κτιρίου, μέσα στα όρια και τις τιμές που θα καθορίσει το κανονιστικό πλαίσιο.
Δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη καταβολή της εμπορικής αξίας του ακινήτου ούτε αυτόματη κάλυψη κάθε δηλωμένης δαπάνης. Το ποσό θα υπολογίζεται με βάση:
- το φύλλο αυτοψίας,
- την έκταση των ζημιών,
- τα τετραγωνικά μέτρα,
- τον χαρακτηρισμό του κτιρίου,
- τις επιλέξιμες εργασίες,
- τις τιμές αποκατάστασης που θα προβλέπει η απόφαση.
Για τις επισκευές ενδέχεται να απαιτούνται τεχνικός φάκελος, άδεια εργασιών, προϋπολογισμός και πιστοποίηση της προόδου από μηχανικό. Για ανακατασκευή ολοσχερώς κατεστραμμένου κτιρίου θα ακολουθείται διαφορετική διαδικασία.
Οι λεπτομέρειες θα πρέπει να ελεγχθούν μετά τη δημοσίευση της κοινής υπουργικής απόφασης. Μέχρι τότε, οι πληγέντες καλό είναι να μην υπογράφουν συμβάσεις ή να ξεκινούν μεγάλες εργασίες θεωρώντας δεδομένο ότι κάθε κόστος θα καλυφθεί.
Κάλυψη και για τις εξοχικές κατοικίες
Όπως διευκρίνισε ο υφυπουργός, η στεγαστική συνδρομή θα καλύπτει τόσο την κύρια όσο και τη δευτερεύουσα κατοικία.
Η διαφορά ανάμεσα στις δύο κατηγορίες εντοπίζεται κυρίως στα πρώτα έκτακτα βοηθήματα. Η ενίσχυση για την αντιμετώπιση βασικών αναγκών και την αντικατάσταση οικοσκευής αφορά κατά κανόνα την κατοικία στην οποία διέμενε μόνιμα το νοικοκυριό.
Για την απόδειξη της χρήσης του ακινήτου θα αξιοποιηθούν τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων, κυρίως τα έντυπα Ε1 και Ε9.
Έως 6.000 ευρώ για οικοσκευή και πρώτες ανάγκες
Για τους ιδιοκτήτες ή ενοίκους κύριας κατοικίας που υπέστη ζημιές προβλέπονται άμεσες οικονομικές ενισχύσεις, οι οποίες μπορούν να φτάσουν συνολικά έως τις 6.000 ευρώ, ανάλογα με τη σοβαρότητα της καταστροφής.
Τα ποσά αφορούν:
- την αντιμετώπιση πρώτων βιοτικών αναγκών,
- την αντικατάσταση κατεστραμμένης οικοσκευής,
- την προσωρινή ανακούφιση του πληγέντος νοικοκυριού.
Η καταβολή δεν είναι οριζόντια. Το τελικό ποσό εξαρτάται από τα ευρήματα της αυτοψίας και την κατηγορία στην οποία θα ενταχθεί το ακίνητο.
Οι αιτήσεις για τα πρώτα βοηθήματα θα υποβάλλονται μέσω των δήμων, οι οποίοι θα συγκεντρώνουν τα δικαιολογητικά και θα τα διαβιβάζουν στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Επιδότηση ενοικίου από 300 έως 500 ευρώ
Νοικοκυριά που δεν μπορούν να επιστρέψουν στην κατοικία τους θα μπορούν να ζητήσουν επιδότηση προσωρινής στέγασης.
Βασική προϋπόθεση είναι η αυτοψία να έχει χαρακτηρίσει το κτίριο προσωρινά ακατάλληλο ή επικίνδυνο. Στις περιπτώσεις αυτές, οι πληγέντες μπορούν να μισθώσουν άλλο ακίνητο και να λάβουν οικονομική ενίσχυση.
Το ύψος της επιδότησης θα κυμαίνεται από 300 έως 500 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τον αριθμό των μελών της οικογένειας και τους ειδικότερους όρους του προγράμματος.
Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να κρατούν το μισθωτήριο και κάθε σχετικό αποδεικτικό, καθώς η επιδότηση δεν ενεργοποιείται μόνο με τον προφορικό ισχυρισμό ότι το σπίτι δεν μπορεί να κατοικηθεί.
Τα δικαιολογητικά για τα πρώτα βοηθήματα
Για την αποζημίωση οικοσκευής και την ενίσχυση πρώτων αναγκών οι πολίτες θα κληθούν να καταθέσουν στον αρμόδιο δήμο, κατά περίπτωση:
- αίτηση του πληγέντος,
- φύλλο αυτοψίας,
- αντίγραφο της δήλωσης Ε1,
- αντίγραφο του Ε9,
- πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης,
- στοιχεία τραπεζικού λογαριασμού,
- πρόσθετα αποδεικτικά που ενδέχεται να ζητηθούν.
Είναι χρήσιμο να συγκεντρωθούν επίσης φωτογραφίες και βίντεο από τις ζημιές, συμβόλαια ή μισθωτήρια, λογαριασμοί κοινής ωφέλειας και παραστατικά για επείγουσες δαπάνες.
Οι ιδιοκτήτες ασφαλισμένων κατοικιών πρέπει να ενημερώσουν παράλληλα την ασφαλιστική τους εταιρεία και να ακολουθήσουν τις προβλεπόμενες διαδικασίες, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα ή διπλή αποζημίωση για την ίδια ζημιά.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι πληγέντες
Πριν ανοίξει η διαδικασία των αιτήσεων, οι πολίτες μπορούν να προετοιμαστούν με τα ακόλουθα βήματα:
- Να δηλώσουν τη ζημιά στον δήμο.
- Να αναμένουν και να διευκολύνουν την επίσημη αυτοψία.
- Να φωτογραφίσουν αναλυτικά το ακίνητο και την οικοσκευή.
- Να συγκεντρώσουν Ε1, Ε9, συμβόλαιο ή μισθωτήριο.
- Να διατηρήσουν αποδείξεις για κάθε επείγουσα δαπάνη.
- Να ενημερώσουν την ασφαλιστική εταιρεία, εφόσον υπάρχει συμβόλαιο.
- Να μην απομακρύνουν στοιχεία της ζημιάς πριν καταγραφούν, εκτός αν υπάρχει κίνδυνος.
- Να παρακολουθούν μόνο τις επίσημες ανακοινώσεις του δήμου και της Κρατικής Αρωγής.
Η εξαγγελία για κάλυψη έως 100% αποτελεί σημαντική δέσμευση για τους πυρόπληκτους. Η πραγματική δοκιμασία, όμως, θα είναι η ταχύτητα με την οποία θα ολοκληρωθούν οι αυτοψίες, θα εκδοθούν οι αποφάσεις και θα φτάσουν τα χρήματα στους δικαιούχους.
