Σύνοψη άρθρου
-
Έως τις 12 Αυγούστου 2026 είχαν καταγραφεί 110 εγχώρια κρούσματα και 9 θάνατοι, ενώ 35 ασθενείς νοσηλεύονταν και 16 βρίσκονταν σε ΜΕΘ.
-
Η Αττική, με ιδιαίτερη επιβάρυνση στην Ανατολική Αττική, βρίσκεται στο επίκεντρο της φετινής κυκλοφορίας του ιού.
-
Η εποχική έξαρση συνήθως κορυφώνεται από το δεύτερο μισό του Αυγούστου έως τις αρχές ή τα μέσα Σεπτεμβρίου.
-
Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ιός έγινε πιο μεταδοτικός· η ένταση αποδίδεται σε συνδυασμό καιρικών, περιβαλλοντικών και επιδημιολογικών παραγόντων.
-
Επειδή δεν υπάρχει ειδικό εμβόλιο ή θεραπεία για τον άνθρωπο, η αποφυγή των τσιμπημάτων και η εξάλειψη στάσιμων νερών είναι τα βασικά μέτρα προστασίας.
Η Αττική βρίσκεται στο επίκεντρο της φετινής κυκλοφορίας του ιού του Δυτικού Νείλου, με τις υγειονομικές αρχές να προειδοποιούν ότι οι αμέσως επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές. Η πρώιμη και έντονη εμφάνιση περιστατικών σε πυκνοκατοικημένες περιοχές δημιουργεί φόβους ότι η περίοδος μετάδοσης του 2026 μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις δυσκολότερες των τελευταίων ετών.
Τα νεότερα στοιχεία του ΕΟΔΥ αποτυπώνουν την ταχύτητα με την οποία επιβαρύνεται η επιδημιολογική εικόνα. Έως τις 12 Αυγούστου είχαν δηλωθεί 110 εγχώρια κρούσματα, ενώ μόνο μέσα στην τελευταία εβδομάδα προστέθηκαν 45 νέα περιστατικά. Από το σύνολο των ασθενών, οι 81 εμφάνισαν προσβολή του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση, και οι 29 παρουσίασαν ηπιότερη νόσο ή συμπτώματα χωρίς νευρολογικές εκδηλώσεις.
Μέχρι την ίδια ημερομηνία είχαν καταγραφεί εννέα θάνατοι. Όλοι αφορούσαν ασθενείς άνω των 65 ετών, με διάμεση ηλικία τα 82 έτη. Παράλληλα, 35 άνθρωποι νοσηλεύονταν, οι 16 από αυτούς σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν ότι, παρότι οι περισσότερες λοιμώξεις περνούν απαρατήρητες, η νόσος μπορεί να έχει βαριά εξέλιξη, κυρίως σε ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένους.
Η Αττική στον πυρήνα της μετάδοσης
Η γεωγραφική διασπορά αφορά 39 δήμους, σε 14 Περιφερειακές Ενότητες των Περιφερειών Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου. Η μεγαλύτερη πίεση, όμως, εντοπίζεται στην Αττική και ιδιαίτερα στην Ανατολική Αττική.
Μεταξύ των δήμων στους οποίους έχουν αποδοθεί περιστατικά έκθεσης περιλαμβάνονται οι Αχαρνές, η Βάρη–Βούλα–Βουλιαγμένη, το Κορωπί, το Λαύριο, ο Μαραθώνας, το Μαρκόπουλο, η Παιανία, η Παλλήνη, η Ραφήνα–Πικέρμι, ο Σαρωνικός και τα Σπάτα–Αρτέμιδα. Κρούσματα έχουν επίσης συνδεθεί με δήμους του Βόρειου, του Κεντρικού και του Νότιου Τομέα Αθηνών, της Δυτικής Αττικής και του Πειραιά.
Ο ΕΟΔΥ διευκρινίζει ότι ο εκτιμώμενος τόπος έκθεσης αποτελεί ενδεικτικό και όχι απόλυτο κριτήριο για το πού κυκλοφορεί ο ιός. Επιπλέον δήμοι έχουν χαρακτηριστεί «υψηλού κινδύνου», ακόμη και χωρίς καταγεγραμμένο ανθρώπινο κρούσμα, επειδή συνδυάζουν επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως γειτνίαση με επηρεαζόμενες περιοχές, πρόσφορα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά και προηγούμενο επιδημιολογικό ιστορικό.
Πότε αναμένεται η κορύφωση
Με βάση την εικόνα προηγούμενων ετών, η μεγαλύτερη ένταση της εποχικής έξαρσης παρατηρείται συνήθως από το δεύτερο μισό του Αυγούστου έως τις αρχές ή τα μέσα Σεπτεμβρίου. Αυτό το χρονικό διάστημα θεωρείται πλέον το πιο κρίσιμο για τη φετινή περίοδο.
Η εκτίμηση, ωστόσο, δεν αποτελεί ασφαλή πρόβλεψη. Η πραγματική πορεία θα εξαρτηθεί από τις καιρικές συνθήκες, την πυκνότητα και τη δραστηριότητα των κουνουπιών, την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων καταπολέμησης και τη συνέπεια με την οποία οι πολίτες εφαρμόζουν μέτρα ατομικής προστασίας.
Σύμφωνα με την προϊσταμένη του αρμόδιου Τμήματος του ΕΟΔΥ, Δανάη Περβανίδου, οι θερμοκρασίες και οι βροχοπτώσεις είναι από τους περιβαλλοντικούς παράγοντες που συνδέονται στενότερα με τις εποχικές εξάρσεις. Ο ιδιαίτερα θερμός χειμώνας του 2025–2026 στην Αττική εκτιμάται ότι ενδέχεται να συνέβαλε στη σημερινή εικόνα, ευνοώντας τις συνθήκες για τους πληθυσμούς των κουνουπιών.
Οι ειδικοί δεν έχουν εντοπίσει έως τώρα στοιχεία ότι ο ιός έχει γίνει πιο μεταδοτικός ή ότι έχει αλλάξει βιολογική συμπεριφορά. Η αυξημένη καταγραφή αποδίδεται περισσότερο στη συνύπαρξη περιβαλλοντικών και επιδημιολογικών παραγόντων, σε μια περιοχή με υψηλή πληθυσμιακή πυκνότητα.
Πώς μεταδίδεται και ποιοι κινδυνεύουν
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως με το τσίμπημα μολυσμένων κοινών κουνουπιών, συνήθως του γένους Culex. Τα πτηνά αποτελούν τη βασική δεξαμενή του στη φύση. Ο άνθρωπος δεν μεταδίδει τον ιό σε άλλον άνθρωπο με την καθημερινή κοινωνική επαφή.
Περίπου το 80% όσων μολύνονται δεν εμφανίζει συμπτώματα. Περίπου ένας στους πέντε μπορεί να παρουσιάσει πυρετό, πονοκέφαλο, κόπωση, μυαλγίες ή εξάνθημα, ενώ λιγότερο από το 1% εκδηλώνει σοβαρή νευροδιεισδυτική νόσο. Μεγαλύτερο κίνδυνο βαριάς νόσησης αντιμετωπίζουν οι ηλικιωμένοι, οι ανοσοκατεσταλμένοι και τα άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας.
Δεν υπάρχει ειδικό εμβόλιο ή στοχευμένη αντιική θεραπεία για τον άνθρωπο. Για τον λόγο αυτόν, η πρόληψη των τσιμπημάτων παραμένει η βασική γραμμή άμυνας.
Τα μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν τώρα
Οι πολίτες καλούνται να χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, να φορούν ρούχα που καλύπτουν όσο γίνεται περισσότερο το σώμα, να τοποθετούν σίτες και κουνουπιέρες και να απομακρύνουν στάσιμα νερά από αυλές, μπαλκόνια, πιατάκια γλαστρών, δοχεία και υδρορροές. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από το σούρουπο έως την αυγή, όταν πολλά κοινά κουνούπια είναι πιο δραστήρια.
Σε θεσμικό επίπεδο, το βάρος πέφτει στις Περιφέρειες και στους δήμους: έγκαιρες και στοχευμένες εφαρμογές καταπολέμησης κουνουπιών, εντομολογική επιτήρηση, καθαρισμός εστιών αναπαραγωγής και άμεση απόκριση μόλις εντοπίζεται νέο περιστατικό. Με δεδομένη τη δυναμική της φετινής περιόδου, οι καθυστερήσεις κοστίζουν χρόνο που δεν περισσεύει.
Η εικόνα των επόμενων εβδομάδων θα δείξει εάν η αύξηση θα συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό. Το βέβαιο είναι ότι η περίοδος υψηλού κινδύνου δεν έχει περάσει. Η προστασία από τα κουνούπια δεν είναι μια τυπική καλοκαιρινή σύσταση, αλλά ουσιαστικό μέτρο δημόσιας υγείας.
