Νέος κύκλος προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών βρίσκεται στον κυβερνητικό σχεδιασμό, με δύο βασικές παρεμβάσεις: το νέο «Εξοικονομώ» και το πρόγραμμα «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα».
Τα μέτρα αποσκοπούν στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και του κόστους για τα νοικοκυριά, προβλέποντας υψηλές επιδοτήσεις για εργασίες σε κατοικίες, αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες.
Οι οδηγοί εφαρμογής, οι ημερομηνίες υποβολής αιτήσεων και τα αναλυτικά κριτήρια δεν έχουν ακόμη δημοσιευτεί. Συνεπώς, όσα έχουν γίνει γνωστά αφορούν τον σχεδιασμό των προγραμμάτων και όχι ενεργές προσκλήσεις.
Νέο μοντέλο για το «Εξοικονομώ»
Ο προϋπολογισμός του νέου «Εξοικονομώ» υπολογίζεται σε 1,19 δισ. ευρώ, με στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση περίπου 62.000 κατοικιών. Τα ποσοστά ενίσχυσης εκτιμάται ότι θα μπορούν να ξεπεράσουν το 80%, καλύπτοντας σε ορισμένες περιπτώσεις και τον ΦΠΑ.
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι η σχεδιαζόμενη συμμετοχή των προμηθευτών ενέργειας μέσω του μοντέλου «on-bill financing». Με το σύστημα αυτό, ο πάροχος θα χρηματοδοτεί το τμήμα της επένδυσης που δεν καλύπτεται από την επιδότηση και το νοικοκυριό θα το αποπληρώνει σταδιακά, με δόσεις ενσωματωμένες στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος.
Το εργαλείο μπορεί να διευκολύνει ιδιοκτήτες που δεν διαθέτουν άμεσα τα απαιτούμενα κεφάλαια. Δημιουργεί, ωστόσο, και κρίσιμα ερωτήματα για τη διάρκεια αποπληρωμής, το ενδεχόμενο επιτοκίου, τη μεταφορά της οφειλής σε περίπτωση αλλαγής παρόχου και τη σύνδεσή της με το ακίνητο ή τον καταναλωτή. Οι λεπτομέρειες αυτές αναμένεται να διευκρινιστούν στον επίσημο οδηγό.
Ποιες εργασίες θα μπορούν να επιδοτηθούν
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται παρεμβάσεις όπως:
- αντικατάσταση κουφωμάτων,
- τοποθέτηση ή αναβάθμιση θερμομόνωσης,
- αναβάθμιση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης,
- εγκατάσταση συστήματος παραγωγής ζεστού νερού με Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας,
- συστήματα έξυπνης διαχείρισης κατοικίας,
- αυτοματισμοί ελέγχου θέρμανσης και ψύξης,
- συστήματα διαχείρισης ηλεκτρικών φορτίων,
- εφαρμογές απομακρυσμένου ελέγχου και παρακολούθησης της κατανάλωσης.
Για παράδειγμα, σε επένδυση συνολικού ύψους 24.800 ευρώ με ΦΠΑ, επιδότηση 19.800 ευρώ θα περιόριζε την ίδια συμμετοχή του νοικοκυριού στις 5.000 ευρώ. Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό και δεν αποτελεί εγγυημένο ποσό ενίσχυσης για κάθε δικαιούχο.
Το πρόγραμμα για θέρμανση και θερμοσίφωνα
Ξεχωριστό κονδύλι ύψους 930 εκατ. ευρώ σχεδιάζεται για την αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού.
Ο προγραμματισμός προβλέπει την εγκατάσταση:
| Παρέμβαση | Εκτιμώμενα νοικοκυριά |
|---|---|
| Αντλίες θερμότητας | Τουλάχιστον 170.000 |
| Ηλιακοί θερμοσίφωνες | Περίπου 110.000 |
Οι δικαιούχοι θα μπορούν να επιλέξουν αντλία θερμότητας, ηλιακό θερμοσίφωνα ή συνδυασμό των δύο. Στην επιλέξιμη δαπάνη σχεδιάζεται να περιλαμβάνονται τόσο η αγορά του εξοπλισμού όσο και οι αναγκαίες εργασίες εγκατάστασης, με την επιδότηση να μπορεί να φτάσει έως το 80%.
Σε ένα ενδεικτικό σενάριο, αντλία θερμότητας αξίας 6.200 ευρώ με επιδότηση 80% και ηλιακός θερμοσίφωνας αξίας 1.240 ευρώ με ενίσχυση 40% οδηγούν σε συνολική επιδότηση περίπου 5.450 ευρώ. Η τελική επιβάρυνση του νοικοκυριού περιορίζεται έτσι κοντά στις 2.000 ευρώ.
Πρόσθετο κονδύλι 200 εκατ. ευρώ
Μια ακόμη παρέμβαση, ύψους 200 εκατ. ευρώ, σχεδιάζεται να χρηματοδοτηθεί μέσω της ρήτρας διαφυγής και να καλύψει περίπου 100.000 δικαιούχους.
| Εξοπλισμός | Αριθμός δικαιούχων |
|---|---|
| Αντλία θερμότητας | Περίπου 32.000 |
| Ηλιακός θερμοσίφωνας | Περίπου 68.000 |
Η βασική επιδότηση προβλέπεται στο 50%, ενώ για τα ευάλωτα νοικοκυριά θα αυξάνεται στο 55%. EnergyPress
Ειδικό πρόγραμμα για Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη
Για τις περιοχές Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης σχεδιάζεται αυτοτελές πρόγραμμα 49,8 εκατ. ευρώ, το οποίο θα αφορά περίπου 10.000 δικαιούχους.
| Παρέμβαση | Δικαιούχοι | Ποσοστό ενίσχυσης | Μέση επιδότηση |
|---|---|---|---|
| Ηλιακοί θερμοσίφωνες | 3.000 | 60% | 876 ευρώ |
| Αντλίες θερμότητας | 5.000 | 60% | 6.082 ευρώ |
| Φωτοβολταϊκά με μπαταρία | 2.000 | Μικτό ποσοστό | 8.400 ευρώ |
Στην κατηγορία των φωτοβολταϊκών προβλέπεται ενίσχυση 20% για τα πάνελ, 80% για την μπαταρία και πλήρης κάλυψη του κόστους σύνδεσης.
Προγράμματα για επιχειρήσεις και δημόσια κτίρια
Ο ενεργειακός σχεδιασμός δεν περιορίζεται στις κατοικίες. Για περίπου 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις προβλέπεται πρόγραμμα αναβάθμισης ύψους 395 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, μέσω των προγραμμάτων «ΗΛΕΚΤΡΑ» και «ΦΟΙΒΟΣ–ΑΘΗΝΑ» σχεδιάζονται παρεμβάσεις συνολικού ύψους 162 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι η ενεργειακή αναβάθμιση 109 κτιρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, καθώς και 246 σχολικών εγκαταστάσεων.
Μέχρι να δημοσιευτούν οι επίσημες προσκλήσεις, οι ενδιαφερόμενοι δεν χρειάζεται να καταθέσουν αίτηση ή να προχωρήσουν σε αγορά εξοπλισμού θεωρώντας δεδομένη την επιδότηση. Το ασφαλές βήμα είναι η συγκέντρωση των στοιχείων του ακινήτου και η αναμονή του οδηγού, ο οποίος θα καθορίσει δικαιούχους, εισοδηματικά κριτήρια, επιλέξιμες δαπάνες και προθεσμίες.
