Τον δρόμο για επενδύσεις που αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 ανοίγει η έγκριση της επέκτασης της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την Ελλάδα, σύμφωνα με το δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος. Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορά την ένταξη μέτρων που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας στο πεδίο εφαρμογής της υφιστάμενης ρήτρας.
Το σχετικό αίτημα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε υποβληθεί στις 6 Αυγούστου 2026, με στόχο τη χρηματοδότηση παρεμβάσεων στην αποθήκευση και την εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς και σε υποδομές.
Τι αλλάζει στη χρηματοδότηση
Σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος, οι επιλέξιμες δαπάνες θα εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών του ευρωπαϊκού πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης, έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.
Οι επενδύσεις θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους. Η δημοσιονομική ευελιξία αφορά το συγκεκριμένο όριο δαπανών: τα ποσά εξακολουθούν να προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Στόχος των παρεμβάσεων είναι η ενίσχυση της αντοχής του ενεργειακού συστήματος σε κρίσεις και η επιτάχυνση της μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα.
Τα έργα που προγραμματίζονται
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται:
- 200 εκατ. ευρώ για μπαταρίες σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μέσω νέου προγράμματος επιχορήγησης.
- 200 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, με πανελλαδικό πρόγραμμα για 100.000 δικαιούχους.
- 50 εκατ. ευρώ για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, στο πλαίσιο της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Προβλέπονται αντλίες θερμότητας, ηλιακοί θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία.
- 117 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος «ΗΛΕΚΤΡΑ», για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτιρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων.
- 45 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ», για ενεργειακές αναβαθμίσεις σε 246 εκπαιδευτικές δομές, όπως δημοτικά σχολεία, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακούς σταθμούς.
- 50 εκατ. ευρώ για δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα στη βιομηχανία.
- 320 εκατ. ευρώ για σιδηροδρομικά έργα, με παρεμβάσεις ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεις.
- 20 εκατ. ευρώ για σταθμούς φόρτισης λεωφορείων.
Οι παραπάνω παρεμβάσεις αθροίζονται σε 1,102 δισ. ευρώ. Πρόκειται για έργα που προγραμματίζεται να ενταχθούν στο πλαίσιο· στο διαθέσιμο κείμενο δεν προσδιορίζονται ημερομηνίες αιτήσεων ή αναλυτικοί όροι συμμετοχής για τα νέα προγράμματα.
Πιερρακάκης: Πολιτική και οικονομική σημασία
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σύμφωνα με τη δήλωση που παρατίθεται στο δημοσίευμα, χαρακτήρισε την απόφαση ιδιαίτερης πολιτικής και οικονομικής σημασίας, τονίζοντας ότι αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα.
Ο ίδιος συνέδεσε την έγκριση με την αξιοπιστία της χώρας και τον ρόλο της στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων. Υποστήριξε επίσης ότι οι επενδύσεις μπορούν να μειώσουν το ενεργειακό κόστος, να ενισχύσουν την ενεργειακή αυτονομία και να περιορίσουν την έκθεση σε διεθνείς κρίσεις, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων όταν χρειάζεται.
