Νέο κύμα ακρίβειας απειλεί βασικά αγαθά και ιδιαίτερα τα τρόφιμα, την ώρα που η διεθνής αβεβαιότητα και η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή δημιουργούν φόβους για περαιτέρω ανατιμήσεις. Εάν η γεωπολιτική ένταση συνεχιστεί ή επιδεινωθεί, οι πιέσεις στις τιμές ενδέχεται να ενταθούν, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τα νοικοκυριά που ήδη δοκιμάζονται από το αυξημένο κόστος ζωής.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι αυξήσεις στις τιμές βασικών προϊόντων συνεχίζονται. Σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή, ο πληθωρισμός τον Φεβρουάριο διαμορφώθηκε στο 2,7%, από 2,5% τον Ιανουάριο, ενώ οι ετήσιες αυξήσεις στα τρόφιμα έφτασαν στο 5,2% από 4,5% τον προηγούμενο μήνα.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις στα τρόφιμα
Τα στοιχεία αποτυπώνουν σημαντικές ανατιμήσεις σε σειρά προϊόντων μέσα σε έναν χρόνο. Ενδεικτικά, το μοσχάρι καταγράφει τη μεγαλύτερη αύξηση, φτάνοντας το 25,6%, ενώ αυξημένες είναι και οι τιμές σε άλλα βασικά είδη διατροφής.
Συγκεκριμένα:
- Ψωμί και προϊόντα αρτοποιίας: +2%
- Μοσχάρι: +25,6%
- Χοιρινό: +2,2%
- Αρνί και κατσίκι: +12,1%
- Πουλερικά: +6,5%
- Ψάρια και θαλασσινά: +5,4%
- Γαλακτοκομικά και αβγά: +3,2%
- Μαργαρίνη και φυτικά λίπη: +9,2%
- Φρούτα: +13,5%
- Λαχανικά: +7,2%
- Σοκολάτες: +16,7%
- Καφές: +15%
Αυξήσεις καταγράφονται επίσης και σε άλλες βασικές κατηγορίες δαπανών των νοικοκυριών, όπως τα είδη ένδυσης και υπόδησης (+10,1%), τα ενοίκια (+8,2%), τα ασφάλιστρα υγείας (+7%) και οι υπηρεσίες προσωπικής φροντίδας (+3,9%).
Στον αντίποδα, σημαντική πτώση σημειώνει η τιμή του ελαιολάδου, η οποία εμφανίζεται μειωμένη κατά 27,4% σε σχέση με πέρυσι.
Από πού κόβουν οι καταναλωτές
Παρά την αύξηση των τιμών, οι δαπάνες για τρόφιμα παραμένουν για τους περισσότερους Έλληνες «μη διαπραγματεύσιμες». Σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Circana για τις καταναλωτικές τάσεις στην Ελλάδα, το 79% των πολιτών δηλώνει ότι η διατροφή είναι από τα τελευταία έξοδα στα οποία θα κάνει περικοπές. Ωστόσο, ένα ποσοστό 21% δηλώνει ότι ακόμη και αυτή η δαπάνη μπορεί πλέον να περιοριστεί.
Για να αντιμετωπίσουν το αυξημένο κόστος ζωής, τα νοικοκυριά στρέφονται σε περικοπές σε άλλους τομείς της καθημερινότητας.
Συγκεκριμένα:
- Το 84% περιορίζει τις εξόδους σε εστιατόρια και καφέ.
- Αντίστοιχο ποσοστό μειώνει αγορές σε ρούχα, παπούτσια και αξεσουάρ.
- Το 81% περιορίζει τις δαπάνες για διασκέδαση.
- Το 80% προσπαθεί να εξοικονομήσει ενέργεια μειώνοντας την κατανάλωση ρεύματος.
- Το 79% μειώνει ταξίδια και εκδρομές.
- Το 74% περιορίζει τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών.
Η διασκέδαση παραμένει ανάγκη για τους καταναλωτές, ωστόσο η οικονομική πίεση αλλάζει τις συνήθειες. Η μέση συχνότητα ψυχαγωγίας περιορίζεται πλέον περίπου στις έξι ημέρες τον μήνα, με τις επισκέψεις σε εστιατόρια και ταβέρνες να μειώνονται κατά 58%, τα ταξίδια και τις εκδρομές κατά 57%, τις εξόδους σε κινηματογράφο και θέατρο κατά 43% και τις συναυλίες κατά 39%.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι τα ελληνικά νοικοκυριά προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στις βασικές ανάγκες και στο αυξανόμενο κόστος ζωής, μεταφέροντας το «βάρος» των περικοπών κυρίως στη διασκέδαση, τις αγορές και τα ταξίδια.
