Στη δημόσια συζήτηση για την οικονομία συχνά κυριαρχούν τεχνικοί όροι και αντιπαραθέσεις που αφήνουν στο περιθώριο αυτό που πραγματικά μετρά: τον άνθρωπο.
Οι αριθμοί μπορεί να δείχνουν μια κάποια βελτίωση, όμως η καθημερινότητα αφηγείται συχνά μια διαφορετική ιστορία. Χρειάζεται να ξαναδούμε την οικονομία όχι ως ένα αφηρημένο σύστημα, αλλά ως τον καθρέφτη της κοινωνικής και πολιτιστικής μας ζωής.
Οι πιέσεις στους μισθούς, η δυσκολία εύρεσης στέγης, η ανασφάλεια στην εργασία δεν είναι απλώς οικονομικά μεγέθη. Είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσονται ή ασφυκτιούν, οι οικογένειες, οι νέοι, η κοινωνία συνολικά.
Όταν η καθημερινότητα γίνεται αγώνας επιβίωσης, περιορίζεται και η δυνατότητα συμμετοχής στον πολιτισμό. Οι άνθρωποι δυσκολεύονται να αφιερώσουν χρόνο στη δημιουργία, στη μάθηση, στην τέχνη, σε ό,τι τρέφει τη συλλογική φαντασία.
Ακόμη και οι επενδυτικές επιλογές μιας χώρας έχουν πολιτιστικό αποτύπωμα. Μια οικονομία που κατευθύνει πόρους μόνο σε ακίνητα ή σε βραχυπρόθεσμες δραστηριότητες δεν χτίζει μέλλον, χτίζει βιτρίνες. Αντίθετα, όταν στηρίζονται η παραγωγή, η καινοτομία, η εκπαίδευση, τότε ενισχύεται ο πολιτιστικός ιστός, δημιουργούνται νέες ιδέες, νέες δυνατότητες, νέοι χώροι έκφρασης.
Το ίδιο ισχύει και για τους ευρωπαϊκούς πόρους που έχει στη διάθεσή της η χώρα. Δεν αποτελούν μόνο μια οικονομική ανάσα, είναι ευκαιρία για βαθύτερο μετασχηματισμό με πράσινες πόλεις, αναβαθμισμένες δημόσιες υποδομές, πολιτιστικά κέντρα, ενίσχυση της τοπικής δημιουργίας και της κοινωνικής συνοχής.
Η ανάπτυξη δεν είναι ουδέτερη. Μπορεί να χτίσει μια κοινωνία πιο ανοιχτή, πιο συμμετοχική, πιο ζωντανή. Σε μια εποχή που οι άνθρωποι αναζητούν σταθερότητα και ουσιαστικό νόημα, ο δημόσιος λόγος οφείλει να απαλύνει, όχι να οξύνει.
Η οικονομία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μέρος ενός μεγαλύτερου συνόλου, ενός πολιτισμού που θέλουμε να καλλιεργήσουμε και μιας κοινωνίας που θέλουμε να δυναμώσουμε. Μια οικονομία με επίκεντρο την κοινωνία και τον πολιτισμό είναι το πραγματικό στοίχημα των επόμενων χρόνων.
Καθώς πλησιάζουν οι γιορτές και το έτος φτάνει στο τέλος του, ίσως είναι στιγμή να στρέψουμε το βλέμμα σε όσα πραγματικά αξίζουν. Το νέο έτος ας μας βρει με περισσότερη γαλήνη και περισσότερη γενναιοδωρία, με χώρους όπου ο πολιτισμός ανθίζει και οι άνθρωποι ξαναβρίσκουν τον χρόνο να συναντηθούν, να δημιουργήσουν, να ονειρευτούν.
Άρθρο του Αντιδημάρχου Πολιτισμού Θωμά Μαυρογόνατου στην εφημερίδα POLIS
