Η στιγμή που αποκαλύπτεται μια απιστία είναι, για τα περισσότερα ζευγάρια, μία από τις πιο δύσκολες που μπορούν να βιώσουν. Μέσα σε λίγα λεπτά, η πραγματικότητα όπως την ήξεραν αλλάζει. Εκείνος ή εκείνη που μέχρι πριν από λίγο αποτελούσε το ασφαλές σημείο αναφοράς της ζωής μας, ξαφνικά γίνεται και η πηγή του μεγαλύτερου πόνου. Ακολουθούν θυμός, απογοήτευση, προδοσία, αμφιβολία, ενοχές, φόβος, αμέτρητα «γιατί» και ακόμη περισσότερα «πώς μπόρεσες;».
Όλα αυτά είναι απολύτως φυσιολογικά. Εκείνη τη στιγμή, όμως, δεν είναι η κατάλληλη ώρα για μεγάλες αποφάσεις. Η πρώτη ανάγκη ενός ζευγαριού δεν είναι να αποφασίσει αν θα χωρίσει ή αν θα μείνει μαζί. Η πρώτη ανάγκη είναι να αντέξει το σοκ. Γιατί η αποκάλυψη μιας απιστίας λειτουργεί πολλές φορές σαν ένα ψυχικό τραύμα. Ο άνθρωπος που την βιώνει δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, να κοιμηθεί, να εμπιστευτεί ακόμη και την ίδια του την κρίση. Ο νους επιστρέφει ξανά και ξανά στις ίδιες εικόνες, στις ίδιες ερωτήσεις, στις ίδιες σκέψεις, προσπαθώντας να καταλάβει τι συνέβη.
Και συνήθως ζητά μία απάντηση που να τα εξηγεί όλα. Μόνο που μια απιστία σχεδόν ποτέ δεν εξηγείται με μία μόνο αιτία…
Είναι εύκολο να την αντιμετωπίσουμε ως το πρόβλημα. Πολλές φορές όμως αποτελεί το σύμπτωμα ενός προβλήματος που προϋπήρχε, χωρίς αυτό φυσικά να σημαίνει ότι δικαιολογείται.
Αυτό είναι μια πολύ σημαντική διάκριση. Το να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε γιατί συνέβη κάτι δεν σημαίνει ότι το νομιμοποιούμε, σημαίνει ότι προσπαθούμε να δούμε ολόκληρη την εικόνα.
Γιατί κάθε ζευγάρι έχει τη δική του ιστορία. Υπάρχουν σχέσεις που είχαν απομακρυνθεί εδώ και χρόνια χωρίς να το έχουν παραδεχτεί. Άλλες στις οποίες η επικοινωνία είχε σχεδόν χαθεί. Άλλες όπου η συναισθηματική ή η ερωτική ζωή είχε παγώσει. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου τίποτα από αυτά δεν φαίνεται να προειδοποιούσε για ό,τι συνέβη… Γι’ αυτό και δεν υπάρχουν εύκολες γενικεύσεις.
Το επόμενο διάστημα είναι συνήθως μια περίοδος έντονης αστάθειας. Εκείνος που προδόθηκε χρειάζεται χρόνο για να επεξεργαστεί αυτό που συνέβη. Εκείνος που ήταν άπιστος χρειάζεται να αναλάβει την ευθύνη των επιλογών του χωρίς να προσπαθεί να μειώσει τον πόνο του άλλου ή να βιαστεί να κλείσει την πληγή. Η εμπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται με μια συγγνώμη. Αποκαθίσταται, αν αποκατασταθεί ποτέ, μέσα από μια μακρά πορεία συνέπειας, ειλικρίνειας και καθημερινών πράξεων.
Κάποια ζευγάρια, μετά από μια απιστία, χωρίζουν. Κάποια άλλα μένουν μαζί. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι ούτε ο χωρισμός ούτε η παραμονή αποτελούν από μόνα τους ένδειξη επιτυχίας ή αποτυχίας. Υπάρχουν ζευγάρια που χώρισαν με αξιοπρέπεια, έχοντας καταλάβει ότι η σχέση τους είχε ολοκληρώσει τον κύκλο της.
Υπάρχουν όμως και ζευγάρια που κατάφεραν, μέσα από αυτή τη βαθιά κρίση, να ξαναχτίσουν τη σχέση τους σε εντελώς διαφορετικές βάσεις. Όχι επειδή ξέχασαν ό,τι συνέβη, αλλά επειδή τόλμησαν να δουν κατάματα όσα για χρόνια απέφευγαν να συζητήσουν. Αυτό, βέβαια, απαιτεί κάτι πολύ δύσκολο και από τους δύο: Να εγκαταλείψουν την ανάγκη να κερδίσει ο ένας και να χάσει ο άλλος. Αν ο στόχος γίνει η εκδίκηση, η ταπείνωση ή η διαρκής τιμωρία, η σχέση έχει ήδη αρχίσει να τελειώνει, ακόμη κι αν οι δύο άνθρωποι συνεχίσουν να ζουν κάτω από την ίδια στέγη. Αν, αντίθετα, υπάρξει η διάθεση να κατανοηθεί τι συνέβη, να αναληφθούν οι ευθύνες που αναλογούν στον καθένα και να αποφασίσουν με ειλικρίνεια αν επιθυμούν πραγματικά να συνεχίσουν μαζί, τότε ανοίγει ένας πολύ δύσκολος αλλά υπαρκτός δρόμος.
Όχι προς την επιστροφή στην παλιά σχέση – εκείνη έχει ήδη τελειώσει! Η πραγματική πρόκληση είναι αν μπορούν να δημιουργήσουν μια καινούργια: Μια σχέση με περισσότερη αλήθεια, μεγαλύτερη συναισθηματική εγγύτητα και λιγότερα πράγματα που μένουν ανείπωτα. Γιατί μετά από μια απιστία το ερώτημα δεν είναι μόνο «μπορώ να σε συγχωρήσω;». Ίσως το βαθύτερο ερώτημα είναι: «Μπορούμε, και οι δύο, να γίνουμε διαφορετικοί άνθρωποι από εκείνους που έφεραν τη σχέση μας μέχρι εδώ;» Από την απάντηση σε αυτό το ερώτημα εξαρτάται, πολλές φορές, όχι μόνο το μέλλον του ζευγαριού αλλά και η ποιότητα της ζωής που θα επιλέξει να ζήσει από εκεί και πέρα.
Γράφει ο Ψυχολόγος – Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας
