Μια επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες εναντίον ενός συμμάχου του ΝΑΤΟ θα σήμαινε το τέλος τόσο της στρατιωτικής συμμαχίας όσο και της «ασφάλειας μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», προειδοποίησε η ηγέτιδα της Δανίας, αφού ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ξανά να καταλάβει τη Γροιλανδία.
Μετά από τη στρατιωτική του επιχείρηση στη Βενεζουέλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε την Κυριακή ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τη Γροιλανδία «πάρα πολύ» – ανανεώνοντας τους φόβους για μια αμερικανική εισβολή στο σε μεγάλο βαθμό αυτόνομο νησί, το οποίο αποτελεί πρώην αποικία της Δανίας και παραμένει μέρος του δανικού βασιλείου. Η εξωτερική πολιτική και η πολιτική ασφάλειας της Γροιλανδίας συνεχίζουν να ελέγχονται από την Κοπεγχάγη.
Η Μέτε Φρεντέρικσεν, η πρωθυπουργός της Δανίας, προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι οποιαδήποτε επίθεση των ΗΠΑ σε σύμμαχο του ΝΑΤΟ θα ήταν το τέλος των «πάντων».
«Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίσουν να επιτεθούν στρατιωτικά σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, τότε τα πάντα θα σταματούσαν – αυτό περιλαμβάνει το ΝΑΤΟ και, ως εκ τούτου, την ασφάλεια μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», δήλωσε η Φρεντέρικσεν στο δανικό τηλεοπτικό δίκτυο TV2.
Τα σχόλιά της έγιναν αφού ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, προέβη σε μια αφοπλιστικά άμεση δήλωση στην οποία προέτρεψε τον Τραμπ να εγκαταλείψει τις «φαντασιώσεις του περί προσάρτησης» και κατηγόρησε τις ΗΠΑ για «εντελώς και ολοκληρωτικά απαράδεκτη» ρητορική, δηλώνοντας: «Φτάνει πια».
«Οι απειλές, η πίεση και οι συζητήσεις περί προσάρτησης δεν έχουν θέση μεταξύ φίλων», δήλωσε ο Νίλσεν σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Δεν είναι αυτός ο τρόπος που μιλάς σε έναν λαό που έχει δείξει υπευθυνότητα, σταθερότητα και πίστη ξανά και ξανά. Φτάνει πια. Όχι άλλη πίεση. Όχι άλλα υπονοούμενα. Όχι άλλες φαντασιώσεις περί προσάρτησης».
«Είμαι αρκετά σίγουρος ότι οι ΗΠΑ θα προστατεύσουν τη Γροιλανδία ως ανεξάρτητο έθνος όταν θελήσουμε να γίνουμε ένα»
Η Γροιλανδία, είπε, είναι «ανοιχτή σε διάλογο», αλλά αυτός πρέπει να γίνει μέσω των κατάλληλων καναλιών και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, «όχι με τυχαίες και ασεβείς αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».
Πρόσθεσε: «Η Γροιλανδία είναι το σπίτι μας και η επικράτειά μας. Και έτσι θα παραμείνει».
Η Φρεντέρικσεν δήλωσε ότι η κυβέρνησή της κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να αποτρέψει μια επίθεση στη Γροιλανδία και κατηγόρησε τις ΗΠΑ για άσκηση «απαράδεκτης πίεσης», περιγράφοντάς την ως μια «παράλογη επίθεση στην παγκόσμια κοινότητα».
«Δεν μπορείς να μπεις και να καταλάβεις μέρος της επικράτειας μιας άλλης χώρας», δήλωσε στον δανικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα DR, προσθέτοντας: «Εάν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, όλα θα σταματήσουν».
«Έχω πει εξαρχής ότι δυστυχώς πιστεύω ότι ο Αμερικανός πρόεδρος το εννοεί σοβαρά αυτό. Έχω επίσης καταστήσει σαφές πού στέκεται η Δανία. Και η Γροιλανδία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν θέλει να αποτελέσει μέρος των ΗΠΑ».
Ήταν «πολύ σαφής» προς τον Τραμπ, δημόσια και ιδιωτικά, είπε η Φρεντέρικσεν, προσθέτοντας ότι θα «κάνει τα πάντα… για να παλέψει για τις θεμελιώδεις δημοκρατικές αξίες και τη διεθνή κοινότητα που έχουμε οικοδομήσει».
Ο Νίλσεν και η Φρεντέρικσεν υποστηρίχθηκαν από την ΕΕ, η οποία τη Δευτέρα δήλωσε ότι δεν θα σταματήσει να υπερασπίζεται την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μέλος του μπλοκ των 27 μελών.
Η Μέτε Φρεντέρικσεν
«Η ΕΕ θα συνεχίσει να προασπίζεται τις αρχές της εθνικής κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων», δήλωσε στους δημοσιογράφους η επικεφαλής εκπρόσωπος εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Ανίτα Χίπερ. «Πρόκειται για παγκόσμιες αρχές και δεν θα σταματήσουμε να τις υπερασπιζόμαστε, πόσο μάλλον εάν αμφισβητηθεί η εδαφική ακεραιότητα ενός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Όμως η πίεση αυξάνεται προς τη Φρεντέρικσεν, η οποία αντιμετωπίζει γενικές εκλογές φέτος, να προχωρήσει πέρα από τη διπλωματία και να παραθέσει πιο συγκεκριμένα σχέδια για το πώς θα αντιδρούσε η Δανία εάν γινόταν εισβολή στη Γροιλανδία.
Η Άγια Τσέμνιτς, μέλος του κοινοβουλίου της Δανίας από τη Γροιλανδία και εκπρόσωπος του κόμματος Inuit Ataqatigiit, δήλωσε ότι αν και δεν πιστεύει ότι μια εισβολή είναι επικείμενη, οι κάτοικοι της Γροιλανδίας θα πρέπει να «προετοιμάζονται για το χειρότερο».
«Πρέπει να ελπίζουμε για το καλύτερο και να προετοιμαζόμαστε για το χειρότερο. Έτσι το βλέπω αυτή τη στιγμή. Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση που είναι ανησυχητική», δήλωσε στον Guardian. Η Τσέμνιτς είπε ότι οι τελευταίες δηλώσεις του Τραμπ ήταν «οι χειρότερες και πιο σοβαρές» από τις απειλές του προς τη Γροιλανδία και σηματοδότησαν την ανάδυση μιας «νέας παγκόσμιας τάξης».
«Μόλις πριν από λίγους μήνες πολλοί από εμάς βλέπαμε τον πολιτικό κόσμο όπως τον βλέπαμε παλιά, δηλαδή ότι μπορείς να έχεις έναν διάλογο, μπορείς να έχεις συνεργασία… και ούτω καθεξής», είπε. «Αλλά ο τρόπος με τον οποίο οι ΗΠΑ μιλούν για τη Γροιλανδία και προσπαθούν να «συνεργαστούν με τη Γροιλανδία», είναι μια εντελώς νέα παγκόσμια τάξη αυτή που αντικρίζουμε».
«Το μέλλον της Γροιλανδίας εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς»
Η Τσέμνιτς πρόσθεσε: «Το μέλλον της Γροιλανδίας εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς. Καταλαβαίνω ότι αυτός [ο Τραμπ] μπορεί να ενδιαφέρεται να αποκτήσει τη Γροιλανδία, αλλά η Γροιλανδία δεν ενδιαφέρεται να αποτελέσει μέρος των ΗΠΑ».
Αφού αρνήθηκε να αποκλείσει τη στρατιωτική επέμβαση για να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας πέρυσι, ο Τραμπ ήταν σχετικά σιωπηλός για το θέμα τους τελευταίους μήνες.
Όμως ο βομβαρδισμός της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ για τη σύλληψη του προέδρου της, Νικολάς Μαδούρο, και τα σχόλια του Τραμπ το Σαββατοκύριακο ανανέωσαν τους φόβους ότι μπορεί να κάνει πράξη τις απειλές του.
Μιλώντας στο Air Force One, ερωτηθείς εάν αναμένει να αναλάβει δράση στη Γροιλανδία, αρνήθηκε να απαντήσει, λέγοντας ότι θα επανέλθει στο θέμα «σε 20 ημέρες», προτού προχωρήσει σε χλευασμό των αμυντικών προσπαθειών της Δανίας.
«Αυτή τη στιγμή, η Γροιλανδία είναι γεμάτη από κινεζικά και ρωσικά πλοία παντού. Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας. Η Δανία δεν θα είναι σε θέση να αντεπεξέλθει στο έργο», δήλωσε ο Τραμπ.
Ο Πελέ Μπρόμπεργκ, ηγέτης του κόμματος της αντιπολίτευσης Naleraq που τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, δήλωσε ότι δεν ανησυχεί για τα σχόλια του Τραμπ.
«Είμαι αρκετά σίγουρος ότι οι ΗΠΑ θα προστατεύσουν τη Γροιλανδία ως ανεξάρτητο έθνος όταν θελήσουμε να γίνουμε ένα», είπε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση της Γροιλανδίας θα πρέπει να βρίσκεται σε διάλογο με την κυβέρνηση Τραμπ. «Εξάλλου, οι ΗΠΑ δεν μπορούν να μας κάνουν τίποτα που δεν μας έχει κάνει ήδη η Δανία».
Τον περασμένο μήνα, οι υπηρεσίες πληροφοριών της Δανίας κατηγόρησαν τις ΗΠΑ ότι χρησιμοποιούν την οικονομική τους ισχύ για να «επιβάλουν τη θέλησή τους» και ότι απειλούν με στρατιωτική βία τους συμμάχους τους. Αυτό συμβαίνει στο πλαίσιο των αυξανόμενων εντάσεων στην Αρκτική, καθώς τρεις παγκόσμιες υπερδυνάμεις -οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία- μάχονται για την κυριαρχία επί των ορυκτών και άλλων γεωπολιτικών περιουσιακών στοιχείων στην περιοχή καθώς οι πάγοι λιώνουν.
Οι σκανδιναβικοί γείτονες Σουηδία, Νορβηγία και Φινλανδία εξέφρασαν όλοι την υποστήριξή τους προς τη Δανία. Ο Σουηδός πρωθυπουργός, Ουλφ Κρίστερσον, δήλωσε: «Μόνο η Δανία και η Γροιλανδία έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για ζητήματα που αφορούν τη Δανία και τη Γροιλανδία. Η Σουηδία υποστηρίζει πλήρως τη γειτονική μας χώρα».
