Σε επεισόδιο πολύ ισχυρής έντασης αναμένεται να εξελιχθεί το Ελ Νίνιο τους επόμενους μήνες, αυξάνοντας τον κίνδυνο εκδήλωσης ακραίων καιρικών φαινομένων σε πολλές περιοχές του πλανήτη.
Σύμφωνα με τη νεότερη ενημέρωση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, η πιθανότητα να παραμείνει ενεργό το φαινόμενο έως τον Φεβρουάριο του 2027 προσεγγίζει το 100%. Πρόκειται για ασυνήθιστα υψηλό βαθμό βεβαιότητας, ο οποίος αντανακλά τη συμφωνία μεταξύ των διεθνών συστημάτων εποχικών προβλέψεων.
Το Ελ Νίνιο έχει πλέον εδραιωθεί στον τροπικό Ειρηνικό και αναμένεται να συνεχίσει να ενισχύεται, φτάνοντας στην κορύφωσή του προς το τέλος του 2026. Οι επιδράσεις του στο παγκόσμιο κλίμα εκτιμάται ότι θα παραμείνουν αισθητές και μέσα στο 2027.
Εξαιρετικά θερμά νερά στον Ειρηνικό
Το φαινόμενο συνδέεται με την ασυνήθιστη θέρμανση των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό Ωκεανό. Μαζί με τη Λα Νίνια αποτελεί μέρος του φυσικού κλιματικού κύκλου ENSO, ο οποίος επηρεάζει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία σε παγκόσμια κλίμακα.
Στην περιοχή Niño 3.4, που χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση του φαινομένου, η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας ήταν κατά μέσο όρο 1,5 βαθμό Κελσίου υψηλότερη από τα φυσιολογικά επίπεδα την περίοδο Μαΐου–Ιουλίου. Τον Ιούλιο η απόκλιση έφτασε τους 2 βαθμούς, ενώ από τα τέλη Ιουλίου έως τα μέσα Αυγούστου οι εβδομαδιαίες τιμές κινήθηκαν μεταξύ 2,2 και 2,6 βαθμών πάνω από τον μέσο όρο.
Ακόμη μεγαλύτερες αποκλίσεις εντοπίστηκαν κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού, όπου σε ορισμένες περιοχές οι θερμοκρασίες ήταν αυξημένες κατά περισσότερο από 8 βαθμούς. Ο συνδυασμός των ωκεάνιων και ατμοσφαιρικών δεδομένων στηρίζει την πρόβλεψη για περαιτέρω ενίσχυση.
Προειδοποίηση από τον ΟΗΕ
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαρακτήρισε την εξέλιξη εξαιρετικά ανησυχητική, επισημαίνοντας ότι το Ελ Νίνιο ενισχύεται σε έναν πλανήτη που έχει ήδη θερμανθεί σημαντικά εξαιτίας των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Κάλεσε τις κυβερνήσεις να επιταχύνουν την κλιματική δράση και να ενισχύσουν την προστασία των πληθυσμών απέναντι σε πλημμύρες, ξηρασίες, καύσωνες και άλλες καταστροφές.
Ανάλογη ήταν η προειδοποίηση της γενικής γραμματέως του WMO Σελέστ Σάουλο, η οποία υπογράμμισε ότι ένα τόσο ισχυρό φαινόμενο απαιτεί εξαιρετικά αυξημένη προετοιμασία και στενή συνεργασία μεταξύ των εθνικών μετεωρολογικών υπηρεσιών.
Ποιες περιοχές απειλούνται περισσότερο
Ένα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να μεταβάλει σημαντικά την κατανομή των βροχοπτώσεων και των θερμοκρασιών. Ιστορικά έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας και δασικών πυρκαγιών στην Αυστραλία, στην Ινδονησία, στην Κεντρική Αμερική και σε τμήματα του Αμαζονίου.
Σε άλλες περιοχές, αντιθέτως, μπορεί να προκαλέσει ισχυρότερες βροχοπτώσεις, πλημμύρες και κατολισθήσεις. Οι συνέπειες επεκτείνονται στη γεωργία, στα αποθέματα νερού, στην παραγωγή ενέργειας, στη δημόσια υγεία και στην ασφάλεια των τροφίμων.
Ο WMO ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο δεν προκαλεί παντού τις ίδιες επιπτώσεις. Η εξέλιξη του καιρού σε κάθε χώρα εξαρτάται από την εποχή, τη γεωγραφική θέση και την αλληλεπίδραση με άλλους κλιματικούς μηχανισμούς.
Επομένως, η παγκόσμια πρόβλεψη δεν αρκεί από μόνη της για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τον καιρό στην Ελλάδα ή σε οποιαδήποτε συγκεκριμένη ευρωπαϊκή χώρα.
Τι προβλέπεται για το φθινόπωρο
Για το τρίμηνο Σεπτεμβρίου–Νοεμβρίου 2026 προβλέπονται θερμοκρασίες υψηλότερες από τα κανονικά επίπεδα στη μεγάλη πλειονότητα των χερσαίων περιοχών.
Την ίδια περίοδο, τα αναμενόμενα μοτίβα βροχοπτώσεων εμφανίζουν τα χαρακτηριστικά ενός ισχυρού Ελ Νίνιο. Πρόσθετη επιρροή ενδέχεται να ασκήσουν η πιθανή θετική φάση του Διπόλου του Ινδικού Ωκεανού και οι υψηλότερες από τις συνηθισμένες θερμοκρασίες στον τροπικό Ατλαντικό.
Οι παράγοντες αυτοί μπορούν να ενισχύσουν ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, να περιορίσουν τις τυπικές περιφερειακές συνέπειες του φαινομένου.
Ελ Νίνιο και κλιματική αλλαγή
Το Ελ Νίνιο αποτελεί φυσικό κλιματικό μηχανισμό και δεν προκαλείται από την κλιματική αλλαγή. Εκδηλώνεται, όμως, πλέον πάνω σε ένα θερμότερο παγκόσμιο υπόβαθρο.
Η ταυτόχρονη δράση του φαινομένου και της ανθρωπογενούς υπερθέρμανσης αυξάνει την πιθανότητα νέων θερμοκρασιακών ρεκόρ, εντονότερων καυσώνων και σοβαρότερων επιπτώσεων από ξηρασίες ή ακραίες βροχοπτώσεις.
Για τον λόγο αυτό, ο WMO καλεί τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και να λάβουν εγκαίρως μέτρα για κρίσιμους τομείς, όπως η υγεία, η γεωργία, η ενέργεια και η διαχείριση των υδάτινων πόρων.
