Σημαντική αύξηση στα κρούσματα σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων (ΣΜΝ) καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, με τις υγειονομικές αρχές να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη εντατικοποίησης των προληπτικών μέτρων και της ενημέρωσης.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΕΟΔΥ, στην Ελλάδα το 2023 τα περιστατικά γονόρροιας υπερτριπλασιάστηκαν σε σύγκριση με το 2020, ενώ οι διαγνώσεις πρώιμης σύφιλης διπλασιάστηκαν. Παράλληλα, η χλαμυδιακή λοίμωξη παρουσιάζει επίσης ανησυχητική αύξηση, με τα περιστατικά να αυξάνονται κατά 50% την τελευταία τριετία.
Ο ΕΟΔΥ υπογραμμίζει τη σημασία της ασφαλούς σεξουαλικής συμπεριφοράς, ιδιαίτερα ενόψει των καλοκαιρινών μετακινήσεων και των επαφών μεταξύ ανθρώπων από διαφορετικές χώρες. Οι ειδικοί καλούν σε τακτικό έλεγχο για ΣΜΝ, σε χρήση έγκυρης πληροφόρησης από επαγγελματίες υγείας και σε προσεκτική στάση απέναντι σε κάθε νέα σεξουαλική επαφή.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) επισημαίνει τη σημασία της συνεπούς χρήσης προφυλακτικού σε κάθε είδους επαφή – κολπική, πρωκτική και στοματική – ενώ συνιστά προληπτικό έλεγχο πριν από κάθε νέα επαφή χωρίς προφυλακτικό. Όταν αυτό δεν είναι εφικτό, η εξέταση αμέσως μετά από επαφή χωρίς προστασία είναι απαραίτητη, ακόμα και ελλείψει συμπτωμάτων, καθώς πολλές λοιμώξεις παραμένουν ασυμπτωματικές.
Ο ΕΟΔΥ προειδοποιεί και για τη μετάδοση της νόσου mpox (πρώην ευλογιά των πιθήκων) μέσω σεξουαλικής επαφής, κυρίως με άμεση επαφή δέρμα με δέρμα. Τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη και στην Ελλάδα αφορούν κυρίως άνδρες που έχουν σεξουαλικές σχέσεις με άνδρες.
Επιπλέον, ορισμένες λοιμώξεις που προκαλούν έντονη διάρροια – όπως η σιγκέλλα και η ηπατίτιδα Α – μπορούν να μεταδοθούν και μέσω σεξουαλικής επαφής, ιδίως μεταξύ ανδρών. Συστήνεται η αποφυγή κοινής χρήσης σεξουαλικών βοηθημάτων και η σχολαστική απολύμανσή τους, καθώς και η υγιεινή των χεριών και των γεννητικών/πρωκτικών περιοχών πριν και μετά την επαφή.
Στη μείωση του κινδύνου συμβάλλουν οι εμβολιασμοί κατά της ηπατίτιδας Α, της ηπατίτιδας Β και της νόσου mpox, όπως και η χρήση της προληπτικής αγωγής PrEP για την πρόληψη του HIV.
«Η πρόληψη, η σωστή ενημέρωση, η ειλικρινής επικοινωνία με τους σεξουαλικούς συντρόφους και τους επαγγελματίες υγείας είναι τα βασικά όπλα για τον περιορισμό της εξάπλωσης των ΣΜΝ, του HIV, του mpox και της ιογενούς ηπατίτιδας», σημειώνει ο ΕΟΔΥ.
