Εβδομήντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που έμειναν στην ιστορία ως «Σεπτεμβριανά».
Πρόκειται για τα βίαια επεισόδια που έλαβαν χώρα το βράδυ της 6ης – 7ης Σεπτεμβρίου 1955 εναντίον της ελληνικής κοινότητας στην Κωνσταντινούπολη, από οργανωμένες τουρκικές ομάδες, τα οποία είχαν σαν αποτέλεσμα τις καταστροφές, λεηλασίες, πυρπολισμούς εμπορικών καταστημάτων, επιχειρήσεων, εκκλησιών, αλλά και κατοικιών Ελλήνων, τον τραυματισμό, αλλά και τον θάνατο Ελλήνων κατοίκων της Πόλης.
Αφορμή αποτέλεσε μια διαστρεβλωμένη είδηση για έκρηξη στο πατρικό σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη, η οποία πυροδότησε βίαιες επιθέσεις, λεηλασίες και καταστροφές ελληνικών περιουσιών, καταστημάτων, εκκλησιών και νεκροταφείων, οδηγώντας σε θανάτους και βιασμούς.
- Στις 6 Σεπτεμβρίου 1955, εξερράγη ένας αυτοσχέδιος μηχανισμός στο Τουρκικό Προξενείο Θεσσαλονίκης, όπου στεγαζόταν το σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ.
- Ο τουρκικός τύπος διαστρέβλωσε την είδηση, παρουσιάζοντάς την ως επίθεση κατά του Ατατούρκ, γεγονός που αποτέλεσε την αφορμή για την έναρξη των βίαιων επεισοδίων στην Κωνσταντινούπολη.
Τα γεγονότα
- Ο τουρκικός όχλος, υπό την καθοδήγηση της τότε τουρκικής κυβέρνησης, εξαπέλυσε ένα πογκρόμ εναντίον των Ελλήνων.
- Στην διάρκεια αυτών των γεγονότων, υπήρξαν μαζικοί βανδαλισμοί, λεηλασίες και πυρπολισμοί ελληνικών καταστημάτων, εστιατορίων και επιχειρήσεων.
- Εκατοντάδες ελληνικές εκκλησίες, σπίτια και νεκροταφεία καταστράφηκαν ή βεβηλώθηκαν.
- Υπήρξαν βίαιες πράξεις εναντίον μελών της ελληνικής κοινότητας, όπως βιασμοί, τραυματισμοί και θάνατοι.
Οι συνέπειες
- Η οικονομική καταστροφή και η αίσθηση αβεβαιότητας οδήγησαν πολλούς Έλληνες να μεταναστεύσουν στην Ελλάδα.
- Η ζημιά στις ελληνικές περιουσίες υπολογίστηκε σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια της εποχής, ενώ οι αποζημιώσεις που δόθηκαν από την τουρκική κυβέρνηση ήταν ελάχιστες σε σύγκριση με την αξία των καταστροφών.
Το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει το ντοκιμαντέρ με τίτλο “Κωνσταντινούπολη 1955, Ο Μεγάλος Διωγμός”, παραγωγής ΕΤ2 (1995). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ 1955 Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΔΙΩΓΜΟΣ (video)
