Υπάρχουν γιορτές που κουβαλούν άρωμα παλιού χρόνου. Και υπάρχουν γιορτές που, όσο κι αν θέλουμε να τις ντύσουμε με το ίδιο χρώμα, μας θυμίζουν πως οι δεκαετίες αλλάζουν, κι εμείς μαζί τους. Στις δεκαετίες του ’80 και του ’90 τα σπίτια γέμιζαν από φωνές, από συγγενείς που έφταναν χωρίς να ενημερώσουν, από τη μυρωδιά του φαγητού που έβραζε από νωρίς το πρωί. Η οικογένεια τότε ήταν μεγαλύτερη, πιο δεμένη, πιο… παρούσα. Οι ανάγκες ήταν λίγες ή έτσι έμοιαζαν. Οι άνθρωποι ζητούσαν απλώς ένα τραπέζι γεμάτο, λίγη ξεκούραση από τα πολλά, και την υπόσχεση ότι «όλοι θα είμαστε εδώ και του χρόνου».
Σήμερα οι γιορτές μοιάζουν πιο ατομικές, πιο σιωπηλές. Η τεχνολογία μπήκε στο τραπέζι, οι ανάγκες πλήθυναν, οι υποχρεώσεις πολλαπλασιάστηκαν. Η οικογένεια συρρικνώθηκε ή σκορπίστηκε σε άλλες πόλεις, άλλες χώρες, άλλες ζωές. Το άγχος για το αύριο, το βάρος της καθημερινότητας και το τέλμα της πολιτικής ζωής που δεν προσφέρει ελπίδα, κάνουν πολλούς να αισθάνονται πως οι γιορτές πέρασαν από υπόσχεση σε υποχρέωση. Κι όμως, αυτές οι μέρες παραμένουν ένα μικρό καταφύγιο. Μια υπενθύμιση ότι η χαρά βρίσκεται κάπου ανάμεσα στις λεπτομέρειες που συχνά προσπερνάμε.
Και κάπου εκεί, στο περίγραμμα αυτής της εποχικής ενδοσκόπησης, έρχεται στον νου η «Ιθάκη» του Τσίπρα, όχι ο πολιτικός, αλλά ο συγγραφέας της πιο προσωπικής του αφήγησης. Το βιβλίο του, όσο κι αν διαβάστηκε με πολιτική ματιά, μιλά στην πραγματικότητα για το ταξίδι. Για το πώς ο δρόμος, οι δυσκολίες, τα λάθη και οι διαψεύσεις, μάς φέρνουν πιο κοντά σε μια προσωπική, εσωτερική Ιθάκη. Όχι απαραιτήτως την Ιθάκη που περιμέναμε. Αλλά αυτήν που τελικά μας χρειάζεται. Και αυτό, στις φετινές γιορτές, αποκτά έναν ιδιαίτερο συμβολισμό, πόσο συχνά εγκλωβιζόμαστε σε μια πολιτική στασιμότητα που δεν περιγράφει πια ούτε τα όνειρά μας ούτε τις ανάγκες μας; Πόσο συχνά ξεχνάμε ότι η πορεία έχει περισσότερη σημασία από το λιμάνι;
Οι γιορτινές μέρες δεν είναι το πρόβλημα. Εμείς είμαστε που δυσκολευόμαστε να τις χωρέσουμε στον τρόπο ζωής που μας κυνηγά. Ίσως, λοιπόν, αυτές τις μέρες να αξίζει να θυμηθούμε τα παλιά όχι για να τα νοσταλγήσουμε, αλλά για να ξαναβρούμε την απλότητα και την αλήθεια τους. Να σταθούμε λίγο πιο κοντά στους δικούς μας, να αφήσουμε για λίγο τη βουή του δημόσιου λόγου και να φτιάξουμε τον δικό μας μικρό κύκλο φωτός. Γιατί στο τέλος, όπως και στην Ιθάκη, αυτό που μετράει δεν είναι η άφιξη, αλλά το ταξίδι και το ποιοι είμαστε όταν χτυπήσει το καμπανάκι της νέας χρονιάς.
Εφημερίδα POLIS
