Τα τελευταία χρόνια, οι τουριστικοί προορισμοί στην Ευρώπη προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την ανεξέλεγκτη και συχνά ενοχλητική συμπεριφορά ορισμένων επισκεπτών.
Το φετινό καλοκαίρι, αρκετές χώρες της ηπείρου έχουν προχωρήσει στην εφαρμογή αυστηρότερων κανόνων και υψηλών προστίμων για να προστατεύσουν τόσο το περιβάλλον όσο και την ποιότητα ζωής των κατοίκων τους.
Ήδη από την πτήση
Η σκηνή είναι γνώριμη: η πτήση μόλις προσγειώθηκε, οι επιβάτες ανυπομονούν να κατέβουν και κάποιοι λύνονται πριν το αεροπλάνο σταματήσει.
Σύμφωνα με το BBC, στην Αττάλεια της Τουρκίας, αυτό πλέον μπορεί να κοστίσει 62 ευρώ.
Ένας νέος κανονισμός επιβάλλει πρόστιμο σε όσους σηκώνονται ή βγάζουν τη ζώνη ασφαλείας πριν το αεροσκάφος ακινητοποιηθεί, δίνοντας έτσι «τιμωρητικό» ξεκίνημα στις διακοπές τους.
Η λίστα με τις παραβάσεις που μπορεί να τιμωρούνται σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες είναι εντυπωσιακή
- Σαγιονάρες στο τιμόνι: Σε Ισπανία, Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία και Πορτογαλία, η οδήγηση με σαγιονάρες ή γυμνά πόδια μπορεί να φέρει πρόστιμο έως 300 ευρώ.
- Μαγιό εκτός παραλίας: Στην Αλμπουφέιρα της Πορτογαλίας ή στη Βαρκελώνη, η βόλτα στην πόλη φορώντας μόνο μαγιό μπορεί να κοστίσει έως 1.500 ευρώ.
- Δημόσια κατανάλωση αλκοόλ: Στη Μαγιόρκα και την Ίμπιζα, οι παραβάτες πληρώνουν έως και 3.000 ευρώ.
- Συλλογή κοχυλιών: Στην Ελλάδα, το πρόστιμο φτάνει τα 1.000 ευρώ.
- Κολύμπι σε κανάλια: Στη Βενετία, οι επίδοξοι κολυμβητές πληρώνουν 350 ευρώ και ρισκάρουν την υγεία τους.
Γιατί οι πόλεις «σφίγγουν τα λουριά»
Με την πρώτη ματιά, τέτοιες κυρώσεις φαίνονται αντιπαραγωγικές για περιοχές που ζουν από τον τουρισμό.
Όμως, οι τοπικές αρχές υποστηρίζουν ότι στόχος είναι να προστατευτούν οι κάτοικοι και οι υπεύθυνοι ταξιδιώτες από την ακραία όχληση που προκαλεί ένα μικρό ποσοστό παραθεριστών.
Στη Μάλαγα, η εκστρατεία «Βελτιώστε τη διαμονή σας» περιγράφει την επιθυμητή συμπεριφορά: σεβασμός στην ενδυμασία, περιορισμός θορύβου, αποφυγή ρύπανσης και προσοχή στη χρήση ηλεκτρικών σκούτερ.
Παρόμοιοι κώδικες συμπεριφοράς εμφανίζονται σε όλη την Ευρώπη.
Από τα εξωτικά νησιά στα πολυσύχναστα θέρετρα
Κανόνες συμπεριφοράς συναντάμε εδώ και χρόνια σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές, όπως τα νησιά Γκαλαπάγκος ή οι κοινότητες Σάμι στη Λαπωνία.
Η διαφορά είναι ότι τώρα εφαρμόζονται και σε προορισμούς μαζικού τουρισμού, όπως η Μαγιόρκα, η Ίμπιζα ή η Αλμπουφέιρα.
Ο δήμαρχος της Καλβία στην Ισπανία, Juan Antonio Amengual, εξηγεί:
«Πρέπει να προστατεύουμε το περιβάλλον και να διασφαλίζουμε ότι ο τουρισμός δεν είναι βάρος για τους πολίτες μας.»
Άλλα παραδείγματα:
- Η Ryanair χρεώνει έως 500 ευρώ σε επιβάτες που προκαλούν διαταραχές.
- Στο Cinque Terre της Ιταλίας, η πεζοπορία με ακατάλληλα υποδήματα μπορεί να κοστίσει έως 2.500 ευρώ.
- Η Γαλλία επιβάλλει 90 ευρώ σε όσους καπνίζουν σε παραλίες και παιδικές χαρές.
Το μήνυμα είναι σαφές: οι τουριστικοί προορισμοί θέλουν να υποδεχτούν επισκέπτες, αλλά όχι εις βάρος της τοπικής ποιότητας ζωής.
Οι κάτοικοι παίρνουν ξανά τον χώρο τους
Η ειδική σε θέματα υπεύθυνου τουρισμού Birgitta Spee-König επισημαίνει ότι οι τοπικές κοινωνίες έχουν φτάσει στα όρια τους:
«Δεν είναι ότι οι τουρίστες έγιναν χειρότεροι, αλλά η ανοχή έχει εξαντληθεί. Κάποια πρόστιμα δεν είναι τιμωρία, αλλά κάλεσμα για σεβασμό».
Η αντίδραση κατά του «υπερτουρισμού» εντείνεται, με πόλεις να προτιμούν να ρισκάρουν τη δυσαρέσκεια των τουριστών, παρά να βλέπουν τους κατοίκους τους να χάνουν την καθημερινότητά τους.
Παρά τα αυστηρά μέτρα, η Spee-König παραμένει σκεπτική:
«Τα πρόστιμα είναι βραχυπρόθεσμο εργαλείο. Χωρίς καλύτερη οργάνωση και κοινές προσδοκίες, λίγα πράγματα θα αλλάξουν».
Στην Αλμπουφέιρα, αν και η αστυνομία είναι παρούσα και έχουν τοποθετηθεί κάμερες, πολλοί επισκέπτες δηλώνουν άγνοια για τους κανόνες, παρά τις αφίσες και τα φυλλάδια στα ξενοδοχεία.
Το μήνυμα της φετινής χρονιάς
Είναι ακόμα νωρίς για να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων. Ωστόσο, οι προορισμοί στέλνουν ξεκάθαρο μήνυμα:
ο ήλιος, η άμμος και η θάλασσα παραμένουν, αλλά για όσους τα απολαμβάνουν με σύνεση, σεβασμό και μέτρο.
