Περίπου 7% η μέση έκπτωση, διάρκεια από δύο έως τέσσερις μήνες
Σε ισχύ τίθεται από σήμερα, Δευτέρα 31 Αυγούστου, η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών, η οποία περιλαμβάνει περισσότερους από 1.660 κωδικούς προϊόντων σε σούπερ μάρκετ, καταστήματα παιχνιδιών και αλυσίδες σχολικών ειδών.
Οι μειώσεις ξεκινούν από 5% και σε ορισμένα προϊόντα φθάνουν έως το 30%. Ωστόσο, η μέση μείωση στο σύνολο των κωδικών διαμορφώνεται περίπου στο 7% — μια κρίσιμη λεπτομέρεια για τους καταναλωτές, καθώς το ανώτατο ποσοστό δεν αφορά το σύνολο της λίστας.
Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν περισσότερες από 90 προμηθευτικές επιχειρήσεις, 12 αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τρεις αλυσίδες παιχνιδιών και σχολικών ειδών. Οι χαμηλότερες τιμές θα διατηρηθούν για διάστημα από δύο έως τέσσερις μήνες, ανάλογα με το προϊόν και τη δέσμευση κάθε επιχείρησης.
Ποια προϊόντα περιλαμβάνονται
Η λίστα καλύπτει βασικά είδη του καθημερινού καλαθιού, όπως:
- κρέας και γαλακτοκομικά,
- αυγά και ζυμαρικά,
- απορρυπαντικά και άλλα είδη καθημερινής διαβίωσης,
- σχολικά είδη,
- επώνυμα προϊόντα και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.
Μέχρι την ολοκλήρωση της προετοιμασίας της πρωτοβουλίας είχαν ενταχθεί περίπου 900 επώνυμοι κωδικοί, με μέση μείωση κοντά στο 7%. Πρόκειται κυρίως για προϊόντα που αγοράζονται συχνά από τα νοικοκυριά, ώστε η παρέμβαση να έχει πιο άμεσο αντίκτυπο στις καθημερινές δαπάνες.
Στα σχολικά είδη περιλαμβάνονται περισσότεροι από 450 κωδικοί, με μέση έκπτωση περίπου 10%. Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία, καθώς η εφαρμογή του μέτρου συμπίπτει με την έναρξη της σχολικής περιόδου και τα αυξημένα έξοδα που αυτή συνεπάγεται για τις οικογένειες.
Στη λίστα βρίσκονται επίσης περίπου 250 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, στα οποία η μέση μείωση υπολογίζεται στο 7%.
Στην κατηγορία του κρέατος έχουν ενταχθεί 60 κωδικοί ελληνικών και εισαγόμενων προϊόντων, μεταξύ των οποίων και μοσχάρι. Η μέση μείωση στην κατηγορία φθάνει το 7,2%.
Πρόσθετες εκπτώσεις από τις αλυσίδες
Το τελικό όφελος για τους καταναλωτές ενδέχεται σε ορισμένα προϊόντα να είναι μεγαλύτερο από τη μείωση που προσφέρουν οι προμηθευτές. Αυτό θα συμβεί όπου οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ προσθέσουν δική τους έκπτωση.
Η πρόσθετη μείωση δεν θα είναι ενιαία. Κατά συνέπεια, ο ίδιος κωδικός μπορεί να πωλείται με διαφορετική τελική έκπτωση από αλυσίδα σε αλυσίδα. Η σύγκριση τιμών, λοιπόν, παραμένει απαραίτητη — το γνωστό παλιό και αποτελεσματικό «κοιτάμε πριν αγοράσουμε», που καμία καμπάνια δεν καταργεί.
Τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία θα φέρουν ειδική σήμανση στο ράφι. Παράλληλα, οι καταναλωτές θα μπορούν να αναζητούν πληροφορίες στην ψηφιακή πλατφόρμα «PosoKanei», όπου θα παρουσιάζονται οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις, οι ενταγμένοι κωδικοί και οι μειώσεις που εφαρμόζονται.
«Χειροπιαστή ανακούφιση», αλλά όχι συνολική λύση
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την πρωτοβουλία μια «χειροπιαστή ανακούφιση», αναγνωρίζοντας πάντως ότι δεν αποτελεί συνολική απάντηση στις πιέσεις που δέχονται οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος έχει μιλήσει για μια «εθνική κοινωνική συμφωνία» μεταξύ Πολιτείας, προμηθευτών και λιανεμπορίου, με στόχο τη συγκράτηση του κόστους βασικών αγαθών.
Η πραγματική αποτελεσματικότητα του μέτρου θα κριθεί, πάντως, όχι από τον εντυπωσιακό αριθμό των 1.660 κωδικών ούτε από το ανώτατο ποσοστό του 30%, αλλά από τρία απλά στοιχεία: πόσα από τα προϊόντα είναι πράγματι βασικά, πόσο συχνά τα αγοράζουν τα νοικοκυριά και ποια θα είναι η τελική τιμή τους στο ταμείο.
Με τη μέση έκπτωση να βρίσκεται περίπου στο 7%, η πρωτοβουλία μπορεί να προσφέρει μια περιορισμένη αλλά υπαρκτή ανάσα. Δεν εξουδετερώνει, όμως, από μόνη της τη συσσωρευμένη επιβάρυνση από την ακρίβεια. Το ράφι —και κυρίως η απόδειξη— θα δείξει το πραγματικό αποτέλεσμα.
