Ακίνητα: Προ των πυλών το «άγγιγμα» του ΜΙΔΑ – Η μεγαλύτερη απογραφή περιουσίας για 7,1 εκατ. φορολογούμενους
Μια νέα εποχή στον έλεγχο και την καταγραφή της ακίνητης περιουσίας ανοίγει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), καθώς ετοιμάζεται να θέσει σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), τη μεγαλύτερη ψηφιακή απογραφή ακινήτων που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στη χώρα.
Περισσότεροι από 7,1 εκατομμύρια φορολογούμενοι θα βρεθούν ενώπιον μιας νέας διαδικασίας καταγραφής και επιβεβαίωσης των στοιχείων της ακίνητης περιουσίας τους, σε μια πλατφόρμα που φιλοδοξεί να αποτελέσει την πλήρη ηλεκτρονική «ακτινογραφία» όλων των ακινήτων στην Ελλάδα.
Η ψηφιακή ταυτότητα κάθε ακινήτου
Στο ΜΙΔΑ θα συγκεντρωθούν για πρώτη φορά σε ενιαία βάση δεδομένων όλα τα κρίσιμα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου: το είδος του (κατοικία, οικόπεδο, αγροτεμάχιο ή επαγγελματικός χώρος), η επιφάνειά του, η θέση, ο όροφος, η κατάσταση ηλεκτροδότησης, καθώς και το εάν είναι ημιτελές, κενό, μισθωμένο ή δωρεάν παραχωρημένο.
Παράλληλα, θα καταγραφούνται ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), με στόχο τη σταδιακή ταύτισή τους και τη δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος ελέγχου.
Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν τα στοιχεία που θα έχουν αποτυπωθεί στην πλατφόρμα και να προχωρήσουν σε διορθώσεις όπου διαπιστώνονται λάθη ή παραλείψεις.
Υποχρεωτική δήλωση χρήσης
Για πρώτη φορά, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να δηλώσουν με ακρίβεια τη χρήση κάθε ακινήτου τους. Συγκεκριμένα, τα ακίνητα θα κατηγοριοποιούνται ως:
- Ιδιοκατοικούμενα, δηλαδή κύρια, δευτερεύουσα ή εξοχική κατοικία του ιδιοκτήτη.
- Ιδιοχρησιμοποιούμενα, όταν εξυπηρετούν επαγγελματικές ανάγκες, όπως γραφεία ή καταστήματα.
- Δωρεάν παραχωρούμενα, προς συγγενείς ή τρίτους χωρίς αντάλλαγμα.
- Μισθωμένα, είτε μέσω μακροχρόνιας είτε μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης.
- Κενά ακίνητα, χωρίς χρήση ή μίσθωση.
- Ακίνητα με παραχωρημένα δικαιώματα εκμετάλλευσης.
- Ακίνητα με συμβάσεις leasing, κυρίως επαγγελματικά κτίρια και εγκαταστάσεις.
Στο μικροσκόπιο οι δωρεάν παραχωρήσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η καταγραφή των δωρεάν παραχωρούμενων ακινήτων. Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει αφορολόγητη παραχώρηση κατοικίας έως 200 τετραγωνικά μέτρα μεταξύ γονέων και παιδιών, ενώ για επιφάνειες άνω αυτού του ορίου επιβάλλεται φορολόγηση.
Η ολοκλήρωση της απογραφής αναμένεται να αποκαλύψει το πραγματικό εύρος των δωρεάν παραχωρήσεων, αλλά και περιπτώσεις στις οποίες ενδέχεται να αποκρύπτονται αδήλωτα εισοδήματα.
Οι κενές κατοικίες στο στόχαστρο
Για πρώτη φορά θα δημιουργηθεί πλήρης εικόνα των κενών κατοικιών σε όλη τη χώρα. Μετά την ολοκλήρωση του ΜΙΔΑ, η ΑΑΔΕ σχεδιάζει εκτεταμένες διασταυρώσεις μεταξύ των δηλώσεων Ε2 και των στοιχείων κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Ακίνητα που εμφανίζονται ως κενά αλλά παρουσιάζουν σημαντική κατανάλωση ρεύματος αναμένεται να μπουν στο μικροσκόπιο των φορολογικών ελέγχων, καθώς εκτιμάται ότι ενδέχεται να αποκρύπτουν αδήλωτη μίσθωση ή άλλη μορφή εκμετάλλευσης.
Έρχεται και η σειρά των ενοικιαστών
Σε επόμενο στάδιο, πρόσβαση στην πλατφόρμα θα αποκτήσουν και οι ενοικιαστές, προκειμένου να επιβεβαιώνουν τα στοιχεία των μισθώσεων που έχουν δηλωθεί από τους ιδιοκτήτες.
Με τον τρόπο αυτό, η φορολογική διοίκηση αποκτά ένα νέο εργαλείο διασταυρώσεων, ενισχύοντας τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων από ενοίκια και περιορίζοντας τα περιθώρια φοροδιαφυγής στην αγορά ακινήτων.
Το ΜΙΔΑ αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο το κράτος παρακολουθεί και ελέγχει την ακίνητη περιουσία, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή ψηφιακής διαφάνειας, αλλά και αυστηρότερων ελέγχων για ιδιοκτήτες και μισθωτές.
