Πού εκπαιδεύονται οι αστροναύτες; Η αυθόρμητη απάντηση σε αυτό το ερώτημα, πιθανότατα δεν θα ήταν: σε μια σχολή που “κρύβεται” στα ελβετικά βουνά.

Και όμως, σε ένα βουνό της Ελβετίας, υπάρχει μια εγκατάσταση που προσομοιάζει τις συνθήκες που επικρατούν σε μια βάση στη Σελήνη και αποτελεί μέρος της εκπαίδευσης επίδοξων αστροναυτών.

«Θυμάμαι όταν άρχισα να καταλαβαίνω ότι ήθελα να γίνω αστροναύτης, σκεφτόμουν “πώς το κάνω αυτό;”», λέει η Κέιτι Μάλρι, 24 ετών, φοιτήτρια μεταπτυχιακού στην αεροδιαστημική μηχανική στο Institut Supérieur de l’Aéronautique et de l’Espace (Isae-Supaero), μιλώντας στο BBC που συνάντησε τους φοιτητές αυτής της -ομολογουμένως, μοναδικής- σχολής. “Έψαχνα σε ποιο πανεπιστήμιο να πάω, τι να σπουδάσω. Και στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει σαφής δρόμος”.

Η αποστολή Asclepios στα ελβετικά βουνά

Η Μάλρι είναι project manager στην Asclepios, την πρώτη και μεγαλύτερη διεθνή φοιτητική πρωτοβουλία για το Διάστημα στον κόσμο, η οποία οργανώνει κάθε χρόνο προσομοιωμένες διαστημικές αποστολές.

Στο πλαίσιο της δεύτερης αποστολής Asclepios (2021–22) η ίδια συμμετείχε ως “αναλογική αστροναύτης”, σε μια αποστολή που λαμβάνει χώρα βαθιά μέσα σε ένα ελβετικό βουνό.

Από το 2024, συνέβαλε στην οργάνωση της Asclepios V, της πέμπτης αποστολής του προγράμματος, η οποία κορυφώθηκε με ένα “πλήρωμα” εννέα διεθνών φοιτητών που πέρασαν περισσότερες από δύο εβδομάδες απομονωμένοι βαθιά μέσα στο πρώην άκρως απόρρητο στρατιωτικό φρούριο Gotthard, στο Τιτσίνο της Ελβετίας, από τα τέλη Ιουλίου έως τον Αύγουστο.

Η έμπνευση από την ελληνική μυθολογία

Στην ελληνική μυθολογία, ο Απόλλωνας είναι ο θεός του Ήλιου, της γνώσης και της ποίησης. Ο θρύλος λέει πως ταξίδευε στον ουρανό με το χρυσό του άρμα. Αυτή η εικόνα ενέπνευσε τη NASA τη δεκαετία του 1960 να ονομάσει το πρόγραμμα Apollo.

“Ο Ασκληπιός είναι ο γιος του Απόλλωνα”, λέει η Μάλρι. “Οπότε είναι σαν να ακολουθούμε τα βήματα του Apollo” εξηγεί για το όνομα που δόθηκε στο πρόγραμμα.

Η κρυμμένη βάση στις Άλπεις

Η είσοδος του μουσείου Sasso San Gottardo Universal Images Group/Alamy/Visualhellas.gr

Η βάση εκπαίδευσης στο Sasso San Gottardo είναι καλά κρυμμένη. Το δίκτυο σηράγγων, μήκους 3,5 χιλιομέτρων, διατηρεί σταθερή θερμοκρασία 6°C όλο τον χρόνο, σε υψόμετρο 2.000 μέτρων. Αυτό το σκοτεινό και ψυχρό περιβάλλον, επιλέχθηκε σκοπίμως για να προσομοιώσει μια βάση σε σεληνιακό τοπίο, υπό ρεαλιστικές συνθήκες.

Καταδύσεις σε παγωμένα νερά και πτήσεις μηδενικής βαρύτητας

Η Asclepios έχει περίπου 60 φοιτητές από όλο τον κόσμο. Δημιουργήθηκε για να προσφέρει μια ρεαλιστική εικόνα του πώς είναι η διαδικασία υποβολής αίτησης για να γίνεις αστροναύτης και της εκπαίδευσης για αποστολή στο Διάστημα, ακολουθώντας το πρότυπο επιλογής και εκπαίδευσης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και της NASA.

Οι συμμετέχοντες λαμβάνουν εκπαίδευση σε ακραία περιβάλλοντα, η οποία περιλαμβάνει νυχτερινές ορειβατικές πορείες στις Άλπεις τον χειμώνα ή καταδύσεις σε παγωμένα νερά, συμμετοχή σε πτήσεις μηδενικής βαρύτητας και σε πρώτες βοήθειες, επιβίωση και διασώσεις.

Επιπλέον, παρακολουθούν διαλέξεις για την ψυχολογία του Διαστήματος και ομιλίες από έμπειρους αστροναύτες.

Οι 16 μέρες στο “Διάστημα”

Στο Κέντρο Ελέγχου Αποστολής (Mission Control Center – MCC) επικρατεί αναβρασμός περίπου 25 με 30 φοιτητές διαχειρίζονται τις επιχειρήσεις της προσομοιωμένης αποστολής από τη “Γη”.

Από τα μεγάφωνα ακούγεται: “Πέντε, τέσσερα, τρία, δύο, ένα… εκτόξευση” και η αποστολή ξεκινά. Μετά την “απογείωση”, οι “αναλογικοί αστροναύτες” “ταξιδεύουν” για μία ημέρα μέχρι να φτάσουν στη Σελήνη. Ο “πύραυλός” τους είναι ένα μικρό δωμάτιο με λίγα στρατιωτικά κρεβάτια και χωρίς μπάνιο, οπότε αναγκάζονται να φορούν πάνες.

Στη συνέχεια εισέρχονται στη “σεληνιακή βάση” — τον χώρο διαμονής τους για 16 ημέρες — όπου τρώνε αφυδατωμένο φαγητό και πραγματοποιούν επιστημονικά πειράματα.

Κατά τη διάρκεια της αποστολής, οι συμμετέχοντες δεν βλέπουν καθόλου το φως του ήλιου. Ακόμα και οι “περίπατοι στη Σελήνη” πραγματοποιούνται τη νύχτα.

Ένα από τα κύρια πειράματα είναι η μελέτη της επίδρασης που έχει το μόνιμο σκοτάδι στον ύπνο, τη διάθεση και τον κιρκάδιο ρυθμό.

Οι αστροναύτες φορούν αισθητήρες και παρέχουν δείγματα για έρευνες που διεξάγονται κάθε χρόνο με τη συνεργασία ακαδημιών και ερευνητών, τα αποτελέσματα των οποίων θα δημοσιευθούν σε επιστημονικά περιοδικά και μπορεί να βοηθήσουν όχι μόνο τους μελλοντικούς αστροναύτες, αλλά και ανθρώπους στη Γη που εργάζονται τη νύχτα ή ταξιδεύουν συχνά.

Διδάγματα για τη Γη

Η Λόρεν Βικτόρια Πόλσον, 22 ετών, φοιτήτρια διδακτορικού στη Γεωργία των ΗΠΑ, και η μηχανικός βάσης του πληρώματος, πιστεύει ότι οι διαστημικές αποστολές προσφέρουν λύσεις και για τη Γη — από την ανακύκλωση έως τη γεωργία και την τεχνολογία.

“Πολλές τεχνολογίες ξεκίνησαν στο Διάστημα — οι υπολογιστές και τα κινητά μας δεν θα υπήρχαν χωρίς δορυφόρους”, λέει.

Όταν ο Τζορτζ Κλούνεϊ πληροφορήθηκε τα νέα σχετικά με την κινηματογραφική ληστεία κοσμημάτων στο Λούβρο, στο μυαλό του ήρθε ένα πράγμα: η σειρά ταινιών «Ocean’s» και το επερχόμενο franchise που θα πάρει μέρος.

«Αν είσαι επαγγελματίας κλέφτης όπως είμαι εγώ [στην ταινία], θα ήσουν πολύ περήφανος για αυτούς τους τύπους», αστειεύτηκε o ηθοποιός μιλώντας στο Variety, ενώ βρισκόταν στην πρεμιέρα της τελευταίας του ταινίας, «Jay Kelly» του Νόα Μπάουμπαχ, στο AFI Fest.

Τέσσερις αγνώστων στοιχείων (ακόμη) κλέφτες, διέρρηξαν το Λούβρο στο Παρίσι το πρωί της Κυριακής, 19 Οκτωβρίου, και άρπαξαν οκτώ έργα τέχνης, η αξία των οποίων εκτιμάται σε πάνω από 88 εκατομμύρια ευρώ – μέσα σε μια αστραπιαία επιχείρηση 8 λεπτών.

Αυτό όμως που εξέπληξε τον Κλούνεϊ, ήταν το γεγονός ότι οι δράστες κατάφεραν να πραγματοποιήσουν τη ληστεία «μέρα μεσημέρι».

Περιγράφοντας το περιστατικό ως «τρομερό», ο Κλούνεϊ είπε: «Αναρωτιέμαι αν θα πιάσουν αυτούς τους τύπους. Φαίνεται ότι έκαναν πολύ καλή δουλειά για να ξεφύγουν».

Η αστυνομία ερευνά ένα ανυψωτικό που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε σε μια ληστεία στο μουσείο του Λούβρου, κατά την οποία εκλάπησαν κοσμήματα, σύμφωνα με το γαλλικό Υπουργείο Εσωτερικών, στο Παρίσι, Γαλλία, στις 19 Οκτωβρίου 2025. REUTERS/Gonzalo Fuentes

 «Ocean’s 14»

Και, ξεφεύγοντας από τη ληστεία – η οποία έχει γεννήσει άπειρα memes και διαφημιστικές καμπάνιες στο διαδίκτυο, ενώ άφησε πολιτικά εκτεθειμένο τον πρόεδρο της χώρας Εμανουέλ Μακρόν για τα κενά ασφαλείας στο μουσείο- μεταφερόμαστε στα νέα σχετικά με το «Ocean’s 14».

Ο Τζορτζ Κλούνεϊ δήλωσε στο E! News στις αρχές Οκτωβρίου ότι η ταινία πιθανότατα θα γυριστεί το επόμενο έτος, με τους Τζούλια Ρόμπερτς, Μπραντ Πιτ, Ματ Ντέιμον και Ντον Τσιντλ, να επιστρέφουν. Το Variety ανέφερε νωρίτερα φέτος ότι ο σκηνοθέτης των ταινιών «The Fall Guy» και «Bullet Train», Ντέιβιντ Λιτς, θα σκηνοθετήσει το σίκουελ.

Η αρχική τριλογία «Ocean’s», σε σκηνοθεσία Στίβεν Σόντερμπεργκ, ξεκίνησε το 2001 με την ταινία «Ocean’s Eleven», που έγινε εμπορική επιτυχία με έσοδα άνω των 450 εκατομμυρίων δολαρίων. Η συνέχεια έγινε με το «Ocean’s Twelve» του 2004, ενώ ακολούθησε το «Ocean’s Thirteen» του 2007.

Παρόλο που οι πληροφορίες σχετικά με την πλοκή του «Ocean’s 14» είναι περιορισμένες, το μόνο σίγουρο είναι ότι θα διαφέρει σημαντικά από το προαναγγελθέν πρίκουελ, στο οποίο αναμένεται να πρωταγωνιστήσουν οι Μάργκοτ Ρόμπι και Ράιαν Γκόσλινγκ.

«Αν επιβραδύνεις, πεθαίνεις»

Επί του παρόντος, ο Τζορτζ Κλούνεϊ πρωταγωνιστεί στην νέα ταινία , «Jay Kelly» του Μπάουμπαχ ως Τζέι Κέλι, ένας σταρ του κινηματογράφου που αναλογίζεται τις επιλογές της ζωής του και την φιλοδοξία του να γίνει διάσημος, καθώς ταξιδεύει στην Ευρώπη για να παραλάβει ένα βραβείο για το σύνολο του έργου του σε ένα φεστιβάλ κινηματογράφου. Στο καστ συμμετέχουν επίσης ο Άνταμ Σάντλερ ως μάνατζερ του Τζέι και η Λόρα Ντερν ως η υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων του.

Φωτογραφία: Οι ηθοποιοί Τζορτζ Κλούνεϊ και Άνταμ Σάντλερ παρευρίσκονται στην πρεμιέρα της ταινίας «Jay Kelly» κατά τη διάρκεια του AFI Fest στο Λος Άντζελες, Καλιφόρνια, ΗΠΑ, στις 23 Οκτωβρίου 2025. REUTERS/Mario Anzuoni

Με αφορμή τον νέο του ρόλο, ο Κλούνεϊ θυμήθηκε τα πρώτα του βήματα στο Χόλιγουντ, πριν αποκτήσει παγκόσμια φήμη.

«Συνέχισα να προσπαθώ — έκανα 13 πιλοτικά επεισόδια για τηλεοπτικές σειρές και μερικά από αυτά ήταν επιτυχίες, όπως το Roseanne και άλλα, αλλά εγώ δεν γνώρισα επιτυχία με αυτές τις συμμετοχές. Και τότε ήρθε το ER και όλα άλλαξαν. Αυτό δεν είχε καμία σχέση με μένα, αλλά επωφελήθηκα από ένα πολύ καλό σενάριο και μια καλή ώρα προβολής».

Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, ο Κλούνεϊ δεν σταμάτησε λεπτό.

«Αν επιβραδύνεις», είπε, «πεθαίνεις».

*Με πληροφορίες από: Variety

Ο πρόωρος θάνατος είναι αναπόφευκτος για τους άνδρες; Σίγουρα τίποτα δεν είναι δεδομένο σε αυτή τη ζωή, όμως φαίνεται να υπάρχει μία τάση, που δεν είναι νέα – πεθαίνουν σε μικρότερη ηλικία από τις γυναίκες. Παγκοσμίως, οι άνδρες τείνουν να ζουν κατά μέσο όρο 5,4 χρόνια λιγότερο από τις γυναίκες. Αν και η ακριβής διαφορά ως προς το προσδόκιμο ζωής των δύο φύλων ποικίλλει ανά χώρα, το φαινόμενο παρατηρείται παντού και σε όλες σχεδόν τις κουλτούρες.

Για παράδειγμα, σύμφωνα με έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Internal Medicine, στις Ηνωμένες Πολιτείες το «χάσμα ζωής» είναι 5,8 χρόνια υπέρ των γυναικών, με τους βασικούς παράγοντες που οδηγούν τους άνδρες σε πρόωρο θάνατο να είναι τα ατυχήματα, ο διαβήτης, η αυτοκτονία, οι ανθρωποκτονίες και οι καρδιακές παθήσεις.

Μια εξελικτική εξήγηση για το μικρότερο προσδόκιμο ζωής των ανδρών
Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science Advances, προσπάθησε να ερμηνεύσει αυτή τη διαφορά από εξελικτική σκοπιά. Η εν λόγω μελέτη εξέτασε αν παρόμοιο «χάσμα ζωής» υπάρχει και στα ζώα.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από 528 είδη θηλαστικών. Φάνηκε, λοιπόν, ότι στα θηλαστικά, τα αρσενικά πεθαίνουν νωρίτερα, όπως και στους ανθρώπους. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά όμοια μεταξύ τους. Σε 381 από τα 528 είδη, δηλαδή σε ποσοστό 72%, τα αρσενικά πέθαναν νωρίτερα από τα θηλυκά. Μόνο 5% των ειδών θηλαστικών παρουσίασε το αντίθετο.

Σχεδόν 40% των ειδών είχε μεγάλη διαφορά υπέρ των θηλυκών. Κατά μέσο όρο, η διαφορά στο προσδόκιμο ζωής μεταξύ αρσενικών και θηλυκών θηλαστικών ήταν 12% της συνολικής διάρκειας ζωής. Αυτό αποδεικνύει ότι η πρόωρη θνησιμότητα των αρσενικών είναι ο κανόνας, όχι η εξαίρεση, γενικά στη φύση.

Τι εξηγεί το μειωμένο προσδόκιμο ζωής στα αρσενικά ζώα;
Στη μελέτη, οι ερευνητές προχώρησαν σε στατιστική ανάλυση και εντόπισαν 3 βασικούς παράγοντες:

1. Μονογαμία του είδους

Σε είδη που δεν είναι μονογαμικά, τα θηλυκά ζουν κατά 15% περισσότερο από τα αρσενικά. Από εξελικτική σκοπιά, λοιπόν, τα αρσενικά ρισκάρουν περισσότερο, καταφεύγοντας σε επικίνδυνες συμπεριφορές, για να κερδίσουν συντρόφους, κάτι που μπορεί να συμβάλλει στη μείωση της διάρκειας ζωής τους.

2. Διαφορές μεγέθους μεταξύ φύλων

Όσο μεγαλύτερη είναι η διαφορά μεγέθους μεταξύ αρσενικού και θηλυκού σε κάποια ζώα, τόσο μεγαλύτερη είναι η διαφορά στο προσδόκιμο ζωής. Τα πιο μεγαλόσωμα αρσενικά έχουν έντονο το χαρακτηριστικό του ανταγωνισμού, κάτι που τους οδηγεί σε ρίσκα, που αυξάνουν τον κίνδυνο του θανάτου.

3. Φροντίδα απογόνων

Η συμμετοχή στη φροντίδα των μικρών τους αυξάνει το προσδόκιμο ζωής, καθώς μειώνει τις επικίνδυνες συμπεριφορές.

Τι σημαίνει αυτό για το προσδόκιμο ζωής των ανθρώπων;
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα ευρήματα αυτά εξηγούν γιατί οι γυναίκες ζουν περισσότερο από τους άνδρες. Το πλεονέκτημα των γυναικών, επομένως, φαίνεται να μην είναι καθαρά ανθρώπινο, αλλά αποτέλεσμα μακροχρόνιας εξελικτικής πορείας.

Οι άνδρες τείνουν να επιδεικνύουν πιο ριψοκίνδυνες συμπεριφορές σε μεγαλύτερο βαθμό από τις γυναίκες, όπως η ταχύτητα στην οδήγηση ή η κατανάλωση αλκοόλ ή ουσιών, που αυξάνουν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου. Οι παράγοντες που ευθύνονται για το «χάσμα ζωής», μεταξύ των οποίων είναι τα ατυχήματα, οι καρδιοπάθειες και ο διαβήτης, επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο ζωής.

Ενδιαφέρον εύρημα της μελέτης, επίσης, είναι ότι η γονεϊκότητα φαίνεται να αυξάνει το προσδόκιμο ζωής, αφού όσοι φροντίζουν παιδιά τείνουν να ζουν πιο προσεκτικά.

* Πηγή: Vita