Η εκεχειρία στη Γάζα παρόλο που ήρθε μετά από δύο χρόνια και έπειτα από πάνω από 67.000 νεκρούς, έφτασε πολύ νωρίς για τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο Νετανιάχου θα μπορούσε να κριθεί ένοχος από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και το Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης
Αυτό υποστηρίζουν διεθνείς παρατηρητές και εξηγεί σε ανάλυσή του το Al Jazeera.
Οι κατηγορίες προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό είναι ότι χρησιμοποιεί τον πόλεμο για να παραμένει στη θέση του ή, ακόμη περισσότερο, για να βρίσκεται εκτός φυλακής.
Εν μέσω εκεχειρίας, οι προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει ο Νετανιάχου είναι εδώ, την ώρα που επιχειρεί να παρουσιάσει τη σύναψη συμφωνίας για τη Γάζα σαν νίκη.
Ορισμένοι, όπως ο πρώην Ισραηλινός πρέσβης Άλον Πίνκας, λένε ότι αυτή η αντιμετώπιση του επιβλήθηκε από τον Λευκό Οίκο που είχε εξαντλήσει την υπομονή του λόγω του αυξανόμενου οικονομικού και διπλωματικού κόστους του πολέμου του Ισραήλ.
Έτσι, αν δεν μπορέσει να ξεκινήσει άλλο πόλεμο, ο Νετανιάχου έχει να αντιμετωπίσει έξι μεγάλα προβλήματα πριν από τις εκλογές του Ισραήλ τον επόμενο χρόνο και στη συνέχεια.
Θα παραμείνει διεθνώς απομονωμένος ο Νετανιάχου;
Το Al Jazeera τονίζει ότι το Ισραήλ δεν ήταν ποτέ πιο απομονωμένο στη διεθνή σκηνή από ό,τι είναι τώρα, και για πολλούς, ο Νετανιάχου έχει γίνει η προσωποποίηση αυτής της απομόνωσης.
Κατά τη διάρκεια αυτών των δύο χρόνων, με τον θάνατο τόσων ανθρώπων από τις επιθέσεις και τη χρησιμοποίηση της πείνας ως όπλου, το Ισραήλ έχει προκαλέσει την αποστροφή σε όλο τον κόσμο.
Βραχυπρόθεσμα, εκτός αν η κυβέρνηση του Νετανιάχου καταφέρει να απαγορεύσει μόνιμα την πρόσβαση διεθνών δημοσιογράφων στη Γάζα, η αυξημένη κάλυψη των πράξεων της κυβέρνησής του στην περιοχή είναι πιθανό να εδραιώσει την κατάσταση του Ισραήλ ως κράτος – παρία για κάποιο χρονικό διάστημα, σημειώνει το AJ.
Ωστόσο, η αυξανόμενη απομόνωση του Ισραήλ είναι εμφανής εδώ και μήνες και, τον Σεπτέμβριο, ο Νετανιάχου φάνηκε να θέτει τις βάσεις για τη συνέχισή της.
Παρουσιάζοντας το «όραμά» του για μια μελλοντική «Σούπερ Σπάρτη», ο Ισραηλινός πρωθυπουργός σκιαγράφησε μια εικόνα οικονομικής και διπλωματικής απομόνωσης και συνεχούς πολέμου.
Αυτό δεν πήγε καθόλου καλά. Το ισραηλινό χρηματιστήριο έπεσε κατακόρυφα σχεδόν αμέσως, και το σέκελ έπεσε κατακόρυφα έναντι άλλων νομισμάτων.
Το Israel Business Forum, που εκπροσωπεί 200 από τις μεγαλύτερες εταιρείες του Ισραήλ, το έθεσε πολύ απλά: «Δεν είμαστε η Σπάρτη».
Θα μπορούσε να καταρρεύσει η κυβερνητική συμμαχία;
Η απάντηση στο ερώτημα αν μπορεί να καταρρεύσει η κυβερνητική συμμαχία στο Ισραήλ είναι ναι, αλλά ο Νετανιάχου έχει αρχίσει να λαμβάνει μέτρα για να το αποφύγει.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, αλλά και των δημόσιων διαμαχών για την ανεξαρτησία της ισραηλινής δικαιοσύνης που προηγήθηκαν, ο Νετανιάχου στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στην υποστήριξη της ακροδεξιάς του Ισραήλ.
Τα πιο προφανή παραδείγματα είναι ο υπουργός Οικονομικών, Μπεζαλέλ Σμότριχ και ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν – Γκβιρ, οι οποίοι και οι δύο έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους στην κατάπαυση του πυρός, παραμένοντας όμως, προς το παρόν, στην κυβερνητική συμμαχία του Νετανιάχου.
Προβλέποντας την πιθανή αποχώρησή τους, ο Νετανιάχου φέρεται να προωθεί νομοθεσία που θα εξαιρεί τους υπερορθόδοξους Εβραίους φοιτητές των ιερατικών σχολών (Γεσίβα) από την στρατολόγηση, με την ελπίδα ότι αυτό θα ωθήσει τα υπερορθόδοξα εβραϊκά κόμματα στο κοινοβούλιο να επιστρέψουν στην κυβέρνησή του, εξασφαλίζοντας την επιβίωσή της ενόψει τυχόν αποχωρήσεων.
Ο ακροδεξιός υπουργός Ασφαλείας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν – Γκβιρ.
Μπορεί να κριθεί ένοχος από τα διεθνή δικαστήρια;
Ο Νετανιάχου θα μπορούσε να κριθεί ένοχος από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) και το Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης (ΔΔΔ).
Τον Νοέμβριο του 2024, το ΔΠΔ εξέδωσε διεθνή εντάλματα σύλληψης για εγκλήματα πολέμου εναντίον του Νετανιάχου, του πρώην υπουργού Άμυνας του Ισραήλ, Γιοάβ Γκάλαντ, καθώς και του στρατιωτικού διοικητή της Χαμάς, Μοχάμεντ Ντέιφ, τον οποίο το Ισραήλ έχει σκοτώσει έκτοτε.
Το ΔΔΔ εξετάζει επίσης κατηγορίες εναντίον του Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα, για τις οποίες πολλοί είναι βέβαιοι ότι θα θεωρήσουν υπεύθυνο τον Νετανιάχου, εάν εκδοθεί καταδικαστική απόφαση.
Προς το παρόν δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα για την έκδοση της απόφασης του ΔΠΔ στην υπόθεση κατά των Γκάλαντ και Νετανιάχου, ενώ η έκβαση της υπόθεσης στο ΔΔΔ δεν αναμένεται πριν από το τέλος του 2027, το νωρίτερο.
Σε περίπτωση καταδίκης, το ΔΠΔ θα μπορούσε να επιβάλει ποινή φυλάκισης έως και 30 ετών, ενώ το ΔΔΔ συνήθως παραπέμπει κάθε καταδικαστική απόφαση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για την εκτέλεσή της.
Η Γάζα έχει ισοπεδωθεί από τον πόλεμο του Ισραήλ.
Μπορεί ο Τραμπ να εγκαταλείψει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό;
Το Al Jazeera εκτιμά ότι είναι πιθανόν ο Ντόναλντ Τραμπ να εγκαταλείψει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Επί του παρόντος, οι ΗΠΑ είναι ο κύριος οικονομικός και στρατιωτικός χορηγός του Ισραήλ, καθώς και το διπλωματικό του προπύργιο ενάντια στη διεθνή εχθρικότητα.
Χωρίς τις ΗΠΑ, το Ισραήλ – και κατ’ επέκταση ο Νετανιάχου – θα βρισκόταν σε πραγματικά δύσκολη θέση, σημειώνει το AJ.
Ό,τι και αν ισχυρίζεται ο Νετανιάχου, η υποστήριξη του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ έχει σαφή όρια, τονίζεται στην ίδια ανάλυση.
Το 2021, ο Τραμπ φέρεται να εξοργίστηκε όταν ο Νετανιάχου έγινε ένας από τους πρώτους ηγέτες που συνεχάρη τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν για τη νίκη του στις εκλογές.
Επίσης, σύμφωνα με πληροφορίες, τον Μάιο διέκοψε κάθε επαφή με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, φοβούμενος ότι ο Νετανιάχου προσπαθούσε να τον χειραγωγήσει.
Πιο πρόσφατα, η οργή του Τραμπ προς τον Νετανιάχου φέρεται να κορυφώθηκε μετά την ισραηλινή επίθεση εναντίον των διαπραγματευτών της Χαμάς στην Ντόχα τον Σεπτέμβριο, φωνάζοντας: «Με γα@@ει!».
Περιγράφοντας την πορεία προς την κατάπαυση του πυρός, ο Τραμπ ανέφερε ότι «τα είπε» με τον Νετανιάχου και ότι δεν θα επέτρεπε στο Ισραήλ να αναδιατάξει τις δυνάμεις του στη Γάζα, μέχρι «να δώσει ο ίδιος την εντολή».
Πανηγυρίζοντας αργότερα την έναρξη της εκεχειρίας στο ισραηλινό κοινοβούλιο, ο Τραμπ χαρακτήρισε την κατάπαυση του πυρός ως αποτέλεσμα 3.000 χρόνων προσπαθειών, λέγοντας στο ακροατήριό του: «Και θα κρατήσει».
Το AJ σημειώνει ότι είναι απίθανο ο Τραμπ να αντιδράσει καλά σε περίπτωση που η εκεχειρία κινδυνεύσει.
Σε αυτό το σημείο, αξίζει να σχολιάσουμε ότι ο Τραμπ μπορεί να παρατήσει τον Νετανιάχου, αλλά οι ΗΠΑ δεν μπορούν να εγκαταλείψουν το κράτος του Ισραήλ λόγω των συμφερόντων τους στην περιοχή και τον ρόλο που διαχρονικά παίζει προς όφελός τους.
Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Κνεσέτ.
Θα υπάρξει έρευνα για τις αποτυχίες πριν από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου;
Η πιθανότητα να γίνει έρευνα για τις αποτυχίες πριν από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ φαίνεται ολοένα και πιο πιθανή, υποστηρίζει το AJ.
Ξεχωριστές έρευνες για τις αποτυχίες του στρατού και των μυστικών υπηρεσιών κατά την περίοδο που προηγήθηκε της επίθεσης της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 – η οποία στοίχισε τη ζωή σε 1.139 ανθρώπους και οδήγησε στην απαγωγή περίπου 250 άλλων – αποκάλυψαν κραυγαλέες παραλείψεις και σύγχυση εντός των υπηρεσιών ασφαλείας του Ισραήλ, καθώς αυτές προσπαθούσαν να ανταποκριθούν σε μια επίθεση που δεν είχαν προβλέψει.
Οι αρχηγοί του στρατού και των μυστικών υπηρεσιών παραιτήθηκαν μετά από κάθε έρευνα.
Αν και ο Νετανιάχου δεν έθεσε καμία αντίρρηση σε αυτές τις έρευνες, αντιτάχθηκε σε μια έρευνα σχετικά με τον ρόλο της δικής του κυβέρνησης, ισχυριζόμενος ότι θα ήταν πολιτικά μεροληπτική και μη πρακτική σε καιρό πολέμου.
Ωστόσο, μετά την κατάπαυση του πυρός, το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ αποφάνθηκε ομόφωνα ότι δεν υπήρχε πλέον «καμία πραγματική αιτία» για να καθυστερήσει η απόφαση, δίνοντας στην κυβέρνηση προθεσμία 30 ημερών για να απαντήσει.
Μπορεί να πάει στη φυλακή;
Η πιθανότητα ο Νετανιάχου να εκτίσει κάποια ποινή φυλάκισης υπάρχει.
Ο Τραμπ σχεδόν αναγνώρισε τη σχέση μεταξύ του παρατεταμένου πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα και των δικών για διαφθορά του Νετανιάχου την περασμένη Δευτέρα.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο ισραηλινό κοινοβούλιο, ο Τραμπ κάλεσε τον Ισραηλινό πρόεδρο, Ισαάκ Χέρτζογκ να απονείμει χάρη στον Νετανιάχου για «τα πούρα και τη σαμπάνια», όπως περιέγραψε τις κατηγορίες για διαφθορά, υποτιμώντας τις.
Στην πραγματικότητα, ο Νετανιάχου έχει παραπεμφθεί σε δίκη για τρεις υποθέσεις διαφθοράς, οι οποίες όλες συνεχίστηκαν – παρά τις συχνές καθυστερήσεις – καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου.
Οι κατηγορίες εναντίον του Ισραηλινού πρωθυπουργού περιλαμβάνουν δωροδοκία, απάτη και κατάχρηση εμπιστοσύνης και ενδέχεται να οδηγήσουν σε ποινή φυλάκισης 10 ετών.
