Το καθεστώς απασχόλησης των συνταξιούχων έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια και πλέον δεν ισχύει η οριζόντια περικοπή 30% στη σύνταξη για όσους εργάζονται. Από το 2024 και μετά εφαρμόζεται νέο σύστημα εισφοράς, το οποίο παραμένει σε ισχύ και το 2026.

Τι ισχύει για όσους εργάζονται

Οι συνταξιούχοι (γήρατος, αναπηρίας ή χηρείας) που αναλαμβάνουν εργασία:

Δεν χάνουν ποσοστό της κύριας ή επικουρικής σύνταξης.

Καταβάλλουν όμως ειδική εισφορά υπέρ e-ΕΦΚΑ, η οποία λειτουργεί ως «πέναλτι απασχόλησης».

Η εισφορά αυτή υπολογίζεται:

Για μισθωτούς: ως προσαύξηση στις ασφαλιστικές εισφορές επί του μισθού.

Για ελεύθερους επαγγελματίες/αυτοαπασχολούμενους: ως προσαύξηση επί της επιλεγμένης ασφαλιστικής κατηγορίας.

Το ύψος της επιβάρυνσης αντιστοιχεί περίπου στο 10% της σύνταξης (μέσω εισφοράς), με ανώτατο πλαφόν, ώστε να μην ξεπερνά συγκεκριμένο όριο επιβάρυνσης.

Ποιοι εξαιρούνται

Δεν επιβάλλεται εισφορά σε:

Συνταξιούχους λόγω αναπηρίας με ποσοστό αναπηρίας άνω του προβλεπόμενου ορίου.

Αγρότες συνταξιούχους που συνεχίζουν περιορισμένη αγροτική δραστηριότητα (υπό προϋποθέσεις).

Ορισμένες ειδικές κατηγορίες (π.χ. πολύτεκνοι με χαμηλό εισόδημα).

Τι πρέπει να προσέξουν

Η εργασία πρέπει να δηλώνεται υποχρεωτικά στον e-ΕΦΚΑ.

Σε περίπτωση μη δήλωσης προβλέπονται επιστροφές ποσών και πρόστιμα.

Η απασχόληση μπορεί να επηρεάσει εισοδηματικά κριτήρια για επιδόματα (π.χ. επίδομα θέρμανσης ή κοινωνικά τιμολόγια).

Τι ισχύει για σύνταξη χηρείας

Όσοι λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου και εργάζονται, μετά την πρώτη τριετία ισχύει μείωση στο 35% της σύνταξης, εφόσον έχουν παράλληλη απασχόληση ή λαμβάνουν και δική τους σύνταξη.

Χιλιάδες ηλικιωμένοι χωρίς ασφαλιστικά δικαιώματα μπορούν να εξασφαλίσουν ένα βασικό μηνιαίο εισόδημα μέσω του επιδόματος ανασφάλιστων υπερηλίκων, το οποίο ανέρχεται σήμερα στα 419 ευρώ. Η παροχή αυτή, που συνδέεται με την εξέλιξη της εθνικής σύνταξης, λειτουργεί ως δίχτυ κοινωνικής προστασίας για πολίτες που δεν λαμβάνουν σύνταξη ή έχουν πολύ χαμηλές αποδοχές από άλλες πηγές.

Το ύψος της οικονομικής ενίσχυσης

Το επίδομα ανασφάλιστων υπερηλίκων διαμορφώνεται στα 419 ευρώ μηνιαίως, ακολουθώντας τις αναπροσαρμογές της εθνικής σύνταξης.

Ποιοι είναι οι δικαιούχοι

Όσοι έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους.

Δεν λαμβάνουν σύνταξη ή άλλη παροχή από Ελλάδα ή εξωτερικό άνω των 419 ευρώ.

Εάν λαμβάνεται μικρότερη σύνταξη ή παροχή, καταβάλλεται η διαφορά μέχρι το ποσό των 419 ευρώ.

Αν η διαφορά είναι μικρότερη από 20 ευρώ, το επίδομα δεν καταβάλλεται.

Σε περίπτωση μεταβολής του ποσού σύνταξης ή παροχής, ο δικαιούχος οφείλει να το δηλώσει άμεσα.

Κριτήρια διαμονής στην Ελλάδα

Για την υποβολή αίτησης απαιτείται:

Μόνιμη και νόμιμη διαμονή στην Ελλάδα για 15 συνεχόμενα έτη πριν από την αίτηση
ή
15 έτη μεταξύ του 17ου και 67ου έτους ηλικίας, εκ των οποίων τα 10 συνεχόμενα πριν από την αίτηση.

Επιπλέον, για πλήρη καταβολή του επιδόματος απαιτούνται 35 έτη διαμονής στην Ελλάδα.

Σε διαφορετική περίπτωση, το ποσό μειώνεται κατά 1/35 για κάθε έτος που υπολείπεται.

Τι πρέπει να κάνουν οι ενδιαφερόμενοι

Οι ανασφάλιστοι πολίτες που πλησιάζουν το 67ο έτος της ηλικίας τους καλό είναι να ενημερωθούν εγκαίρως για τα δικαιώματά τους και να απευθυνθούν στον ΟΠΕΚΑ ή στα αρμόδια ΚΕΠ για καθοδήγηση σχετικά με τη διαδικασία υποβολής αίτησης.