Βολές κατά της κυβέρνησης εκτοξεύει και ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας με αφορμή την παρουσίαση του νομοσχεδίου για τις πολεοδομίες στο Υπουργικό Συμβούλιο.

“Σήμερα το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε να αφαιρέσει από τους δήμους τις πολεοδομίες (ΥΔΟΜ), το βασικό εργαλείο που διαθέτουμε για να οργανώνουμε τις πόλεις μας, να βάζουμε κόφτες στα σχέδια τσιμεντοποίησης”, αναφέρει ο δήμαρχος μεταξύ άλλων. Αναφορά κάνει και στον νέο Νέο Οικοδομικό Κανονισμό.

Πρακτικά, η αρμοδιότητα των ΥΔΟΜ για τα κρίσιμα θέματα δόμησης και αντιμετώπισης των αυθαιρέτων περνάει στην κεντρική κυβέρνηση.

Όπως ανάρτησε ο δήμαρχος Αθηναίων:

“Όλο και πιο χαμηλά…

Όλο και πιο συγκεντρωτικά, όλο και πιο αναποτελεσματικά, όλο και πιο επιθετικά η κυβέρνηση απέναντι στους δήμους.

Σήμερα το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε να αφαιρέσει από τους δήμους τις Πολεοδομίες, το βασικό εργαλείο που διαθέτουμε για να οργανώνουμε τις πόλεις μας, να βάζουμε κόφτες στα σχέδια τσιμεντοποίησης (βλέπε ΝΟΚ), να σχεδιάζουμε μαζί με τους δημότες πώς θα γίνουν πιο βιώσιμες και λειτουργικές.

Ο χριστουγεννιάτικος μποναμάς της κυβέρνησης στους δήμους, είναι ανεπιθύμητος. Καλούμε τους βουλευτές απ’ όλα τα κόμματα, που νοιάζονται για τις περιοχές τους, να της τον επιστρέψουν….”.

Ο ΝΟΚ έφερε αντιδράσεις από πολλούς δήμους οι οποίοι υποστήριξαν ότι με τα μπόνους δόμησης που “ξεκλειδώνουν”, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε να εκτοξευθεί η δόμηση σε ποσοστό ακόμη και 80%. Υπενθυμίζεται πως με τη ψήφιση του Νόμου 4067/2012, ο ΝΟΚ έφερε μια σειρά από κίνητρα δόμησης (μπόνους). Έκτοτε δεν προσμετρώνται στον συντελεστή δόμησης οι πυλωτές, οι ημιυπαίθριοι χώροι, τα ενεργειακά “πράσινα” χαρακτηριστικά (πχ φωτοβολταϊκά) και οι βοηθητικοί χώροι εντός δώματος, έως 35 τμ.

Συνολικά

Προσμετρώνται: κλιμακοστάσια, απολήξεις κλιμακοστασίου/ανελκυστήρα και θερμομονωτικοί τοίχοι, καθώς δεν αποτελούν χώρους κύριας χρήσης.

Επιτρέπει: την κατασκευή, πάνω από το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος της περιοχής, βάσει των γενικών διατάξεων του Ν.Ο.Κ., στέγης με σοφίτα, χώρου απόληξης κλιμακοστασίου και ανελκυστήρα, καθώς και ασκεπούς πισίνας, εφόσον οι κατασκευές αυτές εντάσσονται σε ενιαίο αισθητικό σύνολο, έχουν μικρό μέγεθος, ανεγείρονται σε θέση του δώματος που βρίσκεται σε σημαντική υποχώρηση από την πρόσοψη, οπότε δεν προσομοιάζουν μορφολογικά με όροφο, και έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής.

Αντισυνταγματικό κρίθηκε μόνον το “μπόνους” για υπόγεια γκαράζ εκτός περιγράμματος όταν βρίσκονται σε παραδοσιακά τμήματα οικισμών (όπως στην Κηφισιά).

Παράλληλα, ενισχύθηκε το ύψος και ο επιτρεπόμενος όγκος (βλ. μπόνους στον συντελεστή δόμησης και το ύψος των οικοδομών), σε περιπτώσεις “βιοκλιματικών κτηρίων” ή αναπλάσεων. 

Εν συνεχεία, πολλοί δήμοι της Ελλάδας αντέδρασαν, καταθέτοντας προσφυγές το 2024, κατά αδειών του ΝΟΚ, ώστε να περιοριστούν οι άδες για οικοδόμηση ψηλών κτηρίων. Πρόσφατα το ΣτΕ “ξεπάγωσε” τη συνέχιση των εργασιών σε έργα που κρίνεται πως είχαν εκκινήσει νόμιμα έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024.

“Διαφθορά” από τη μια, υποστελέχωση από την άλλη

Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ – πολεοδομίες) από τους δήμους στο Κτηματολόγιο είχε βρει αντίθετη και το Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) αλλά και την Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α., στα μέσα Σεπτέμβρη. Η απόφαση της κυβέρνησης να αφαιρεθεί η αρμοδιότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών από τις Υπηρεσίες Δόμησης των Δήμων είχε προαναγγείλει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την ομιλία του στην 89η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, ανακοινώνοντας πως θα ενταχθούν οργανικά στην “Κτηματολόγιο ΑΕ”.

“Και βέβαια με μοχλούς πολεοδομίες που, από -δυστυχώς- αρκετές φορές, εστίες εξυπηρετήσεων ή ακόμα και διαφθοράς, θα υπηρετούν την αληθινή τους αποστολή. Γι’ αυτό έχουμε πάρει τη δραστική απόφαση οι πολεοδομίες, ως προς το κομμάτι έκδοσης και ελέγχου των οικοδομικών αδειών, να φύγουν από τους Δήμους και να ενταχθούν οργανικά στην «Κτηματολόγιο ΑΕ”, είχε αναφέρει ενδεικτικά ο πρωθυπουργός, ενώ στο σημερινό Υπουργικό Συμβούλιο τόνισε:

“Όταν με τον υπουργό Εσωτερικών κάναμε την αξιολόγηση του δημοσίου οι πολεοδομίες είχαν μόλις 3%. Παίρνουμε την τολμηρή απόφαση να μεταφέρουμε την αρμοδιότητα των οικοδομικών αδειών και των κατασκευών στο Κτηματολόγιο για να δημιουργήσουμε ένα συνεκτικό σύστημα που θα διευκολύνει ιδιοκτήτες κατασκευαστές και επενδυτές με one stop shop για κάθε ακίνητο που θα είναι λειτουργικό το 2026″.

Όπως ανακοίνωνε η Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α. μεταξύ άλλων:

“Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει μια διαχρονική απαξίωσή των υπηρεσιών που τις έχει οδηγήσει στην ακραία υποστελέχωση, τακτική που ακολουθείται στο σύνολο του Δημοσίου, προκειμένου να ανοίγουν την πόρτα στα ιδιωτικά συμφέροντα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί σε ημερίδα των εργαζομένων στις Υπηρεσίες Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.) πριν μερικούς μήνες, από τους 325 Δήμους της χώρας, μόνο οι 179 (ποσοστό 55%) διαθέτουν ενεργή Υπηρεσία Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.). Πολλές από αυτές υπολειτουργούν, με μόλις 1 έως 3 Μηχανικούς ή και καθόλου προσωπικό Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Π.Ε.), ενώ υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι υπάλληλοι εργάζονται για περισσότερους από έναν Δήμους. Ενδεικτικά, η ΥΔΟΜ Πειραιά εξυπηρετεί δέκα (10) Δήμους”.

Πράγματι, τα προηγούμενα χρόνια λίγες ΥΔΟΜ κατάφεραν να ανταποκριθούν στο ρόλο τους κυρίως λόγω της έλλειψης προσωπικού, ενώ αρκετοί δήμοι δεν απέκτησαν ποτέ και εξυπηρετούνται από άλλους δήμους.

Το μεγάλο ερώτημα λοιπόν είναι πώς θα στελεχωθούν πλέον οι νέες ΥΔΟΜ που θα μεταβιβαστούν στο Κράτος και κυρίως, πώς θα γίνονται οι έλεγχοι.

Στους δήμους παραμένει η αρμοδιότητα των σχεδίων πόλης, τα ρυμοτομικά σχέδια και οι πράξεις εφαρμογής.

Η πράξη εφαρμογής είναι μια διοικητική πράξη με την οποία καθορίζονται:

• Τα όρια των οικοπέδων.
• Οι κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι (δρόμοι, πλατείες, χώροι πρασίνου κ.λπ.).
• Οι εισφορές σε γη και χρήμα που οφείλουν οι ιδιοκτήτες για τη δημιουργία αυτών των χώρων.
• Οι τελικές ιδιοκτησίες (οικόπεδα) που προκύπτουν μετά την εφαρμογή του σχεδίου πόλης.

Σημειώνεται πως οι δημοτικές Υπηρεσίες Δόμησης είναι υπεύθυνες για την εξέταση και έγκριση των αιτήσεων για οικοδομικές άδειες, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση των κατασκευών με τις διατάξεις του ΝΟΚ και τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια. Οι μηχανικοί που αναλαμβάνουν την έκδοση οικοδομικής άδειας υποβάλλουν τα απαραίτητα σχέδια και δικαιολογητικά. Η Υπηρεσία Δόμησης ελέγχει τη νομιμότητα και την πληρότητα του φακέλου πριν από την έκδοση της άδειας.