Η στρατιωτική και πολιτική κρίση στη Βενεζουέλα έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, αποκαλύπτοντας βαθιές διαιρέσεις μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών για το πώς πρέπει να αντιδράσει η Δύση σε τέτοιου είδους επιθέσεις.

Η βίαιη απομάκρυνση του προέδρου Νικολά Μαδούρο από την εξουσία έχει ανοίξει μια συζήτηση για τη νομιμότητα της παρέμβασης των Ηνωμένων Πολιτειών και τη σημασία του διεθνούς δικαίου.

Διχασμός στην Ευρώπη

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίστηκαν διχασμένοι καθώς προσπαθούν να χαιρετίσουν την απομάκρυνση του  προέδρου της Βενεζουέλας, προσπαθώντας ταυτόχρονα να παρουσιάσουν και μία πίστη στις αρχές του διεθνούς δικαίου, σύμφωνα με τον Guardian.

Η αντίφαση αυτή καθίσταται σαφής όταν συγκρίνουμε τη στάση της Ευρώπης απέναντι στις ενέργειες των ΗΠΑ, οι οποίες δήλωσαν ότι θα «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα και θα ελέγξουν τη βιομηχανία πετρελαίου της.

Η Ευρώπη έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη για δημοκρατική μετάβαση στη χώρα, υπογραμμίζοντας ότι ο Μαδούρο δεν αναγνωριζόταν ως νόμιμος ηγέτης μετά τις εκλογές του Ιουνίου 2024, που θεωρήθηκαν ευρέως νοθευμένες.

Ωστόσο, η αμήχανη απόρριψη της Νίκης Μαρία Κορίνα Ματσάντο από τον Ντόναλντ Τραμπ, βραβευμένη με Νόμπελ και ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, δημιούργησε περαιτέρω πολιτικές εντάσεις.

Οι νομικές επιπλοκές

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ισχυρίστηκαν ότι η στρατιωτική επιχείρηση κατά της Βενεζουέλας ήταν δικαιολογημένη για λόγους αυτοάμυνας, επικαλούμενες εμπλοκή της κυβέρνησης Μαδούρο σε διακίνηση ναρκωτικών.

Ωστόσο, διεθνούς φήμης νομικοί εξέφρασαν σοβαρές αμφιβολίες. Η καθηγήτρια διεθνούς δικαίου στο Yale, Ούνα Χάθαγουεϊ, τόνισε ότι δεν υπάρχει εύλογη βάση στο καταστατικό του ΟΗΕ για χρήση βίας από τις ΗΠΑ σε αυτή την περίπτωση, υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια δικαιολογία θα ακύρωνε ουσιαστικά κάθε περιορισμό στη χρήση βίας διεθνώς.

Οι νομικές συνέπειες της αμερικανικής δράσης είναι συγκρίσιμες με την ιστορική περίπτωση του Μανουέλ Νοριέγκα, ο οποίος δικάστηκε στις ΗΠΑ το 1989.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναγκάζονται να ισορροπήσουν μεταξύ της υποστήριξης της δημοκρατικής μετάβασης και της τήρησης των αρχών του διεθνούς δικαίου.

 Αντιδράσεις μέσα από την ήπειρο

Σε ένδειξη της αμηχανίας της Ευρώπης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πρωθυπουργός μιας από τις 10 μη μόνιμες χώρες του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, προσπάθησε να κλείσει τη συζήτηση για τις μεθόδους του Τραμπ.«Ο Νικολά Μαδούρο ηγήθηκε μιας βίαιης και καταπιεστικής δικτατορίας που προκάλεσε αδιανόητα δεινά στον λαό της Βενεζουέλας. Το τέλος του καθεστώτος του προσφέρει νέα ελπίδα για τη χώρα», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προσθέτοντας ότι «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών».

Η Τζιόρτζια Μελόνι, πρωθυπουργός της Ιταλίας και στενή σύμμαχος του Τραμπ στην ήπειρο , χαρακτήρισε τη δράση νόμιμη και αμυντική. Αντίθετα, η Κάγια Κάλλας, επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, επανέλαβε τη σημασία του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και ζήτησε αυτοσυγκράτηση.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επικεντρώθηκε στη δημοκρατική μετάβαση και την ειρηνική λύση, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υπογράμμισε την ανάγκη προσεκτικής νομικής αξιολόγησης.

Ο Εμανουέλ Μακρόν, πρόεδρος της Γαλλίας, υποστήριξε ότι ο λαός της Βενεζουέλας μπορεί να χαίρεται για το τέλος της δικτατορίας, προωθώντας ειρηνική και δημοκρατική μετάβαση με ηγέτη τον Εντμούντο Γκονζάλες Ουρρούτια, υποψήφιο της αντιπολίτευσης.

Ωστόσο, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε ότι η επιχείρηση παραβιάζει την αρχή της μη χρήσης βίας που διέπει το διεθνές δίκαιο, υπογραμμίζοντας ότι μόνο οι κυρίαρχοι λαοί αποφασίζουν για το μέλλον τους.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Κίρ Σταρμερ τόνισε τη σημασία του διεθνούς δικαίου, αλλά απέφυγε να σχολιάσει πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην περίπτωση της Βενεζουέλας.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Σάντσεθ δήλωσε ότι η Ισπανία δεν θα αναγνωρίσει την κυβέρνηση του Νικολάου Μαδούρο ούτε θα υποστηρίξει οποιαδήποτε στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα παραβίαζε το διεθνές δίκαιο και θα έθετε σε κίνδυνο την περιφερειακή σταθερότητα.

Η κρίση αναδεικνύει την αβεβαιότητα της παγκόσμιας τάξης και την πιθανή εξαφάνιση των παραδοσιακών μηχανισμών πολυμερισμού.

Το νέο σύστημα διεθνών σχέσεων

Οι ενέργειες του Τραμπ εδραιώνουν ένα νέο σύστημα στο οποίο κυριαρχεί το γυμνό συμφέρον δύο ή τριών «μεγάλων δυνάμεων». Σε αυτή την παγκόσμια τάξη, η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο θα αποφασίζουν με βάση το κριτήριο ότι η δύναμη είναι το δίκιο.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, απείλησε ότι η Κούβα θα είναι η επόμενη χώρα που θα επηρεαστεί από ανάλογες ενέργειες, προκαλώντας ανησυχία για περαιτέρω στρατιωτικές επεμβάσεις.

«Η Κούβα είναι μια καταστροφή, διοικούμενη από ανίκανους και γεροντικούς άνδρες», είπε.

«Αν ήμουν στη θέση τους, θα ανησυχούσα λίγο».

Οι διεθνείς θεσμοί καθίστανται αδύναμοι

Η αποτυχία των διεθνών θεσμών να προωθήσουν ειρηνική μετάβαση στη Βενεζουέλα είναι εμφανής.

Ο Νιζάρ Ελ Φακίχ, μη μόνιμος ανώτερος ερευνητής στο Atlantic Council, επεσήμανε ότι ο πολυμερισμός απέτυχε να δημιουργήσει αποτελεσματικές διαπραγματεύσεις, παρά τις πολυετείς προσπάθειες του λαού της Βενεζουέλας.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, με έρευνα που ξεκίνησε το 2021, δεν έχει εκδώσει καμία κατηγορία, παρά τα τεκμηριωμένα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που έχουν καταγραφεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Human Rights Watch, την Amnesty International και θύματα από όλη τη χώρα.

Το 2026 εγκαινιάζει μια εποχή αβεβαιότητας

Η κρίση στη Βενεζουέλα καταδεικνύει την ένταση μεταξύ δημοκρατικών αξιών και πραγματικής πολιτικής ισχύος.

Η Ευρώπη βρίσκεται σε αμηχανία, προσπαθώντας να ισορροπήσει μεταξύ υποστήριξης της δημοκρατίας (ή του Τραμπ) και τήρησης των κανόνων διεθνούς δικαίου.

Μια επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες εναντίον ενός συμμάχου του ΝΑΤΟ θα σήμαινε το τέλος τόσο της στρατιωτικής συμμαχίας όσο και της «ασφάλειας μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», προειδοποίησε η ηγέτιδα της Δανίας, αφού ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ξανά να καταλάβει τη Γροιλανδία.

Μετά από τη στρατιωτική του επιχείρηση στη Βενεζουέλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε την Κυριακή ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τη Γροιλανδία «πάρα πολύ» – ανανεώνοντας τους φόβους για μια αμερικανική εισβολή στο σε μεγάλο βαθμό αυτόνομο νησί, το οποίο αποτελεί πρώην αποικία της Δανίας και παραμένει μέρος του δανικού βασιλείου. Η εξωτερική πολιτική και η πολιτική ασφάλειας της Γροιλανδίας συνεχίζουν να ελέγχονται από την Κοπεγχάγη.

Η Μέτε Φρεντέρικσεν, η πρωθυπουργός της Δανίας, προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι οποιαδήποτε επίθεση των ΗΠΑ σε σύμμαχο του ΝΑΤΟ θα ήταν το τέλος των «πάντων».

«Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίσουν να επιτεθούν στρατιωτικά σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, τότε τα πάντα θα σταματούσαν – αυτό περιλαμβάνει το ΝΑΤΟ και, ως εκ τούτου, την ασφάλεια μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», δήλωσε η Φρεντέρικσεν στο δανικό τηλεοπτικό δίκτυο TV2.

Τα σχόλιά της έγιναν αφού ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, προέβη σε μια αφοπλιστικά άμεση δήλωση στην οποία προέτρεψε τον Τραμπ να εγκαταλείψει τις «φαντασιώσεις του περί προσάρτησης» και κατηγόρησε τις ΗΠΑ για «εντελώς και ολοκληρωτικά απαράδεκτη» ρητορική, δηλώνοντας: «Φτάνει πια».

«Οι απειλές, η πίεση και οι συζητήσεις περί προσάρτησης δεν έχουν θέση μεταξύ φίλων», δήλωσε ο Νίλσεν σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Δεν είναι αυτός ο τρόπος που μιλάς σε έναν λαό που έχει δείξει υπευθυνότητα, σταθερότητα και πίστη ξανά και ξανά. Φτάνει πια. Όχι άλλη πίεση. Όχι άλλα υπονοούμενα. Όχι άλλες φαντασιώσεις περί προσάρτησης».

«Είμαι αρκετά σίγουρος ότι οι ΗΠΑ θα προστατεύσουν τη Γροιλανδία ως ανεξάρτητο έθνος όταν θελήσουμε να γίνουμε ένα»

Η Γροιλανδία, είπε, είναι «ανοιχτή σε διάλογο», αλλά αυτός πρέπει να γίνει μέσω των κατάλληλων καναλιών και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, «όχι με τυχαίες και ασεβείς αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».

Πρόσθεσε: «Η Γροιλανδία είναι το σπίτι μας και η επικράτειά μας. Και έτσι θα παραμείνει».

Η Φρεντέρικσεν δήλωσε ότι η κυβέρνησή της κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να αποτρέψει μια επίθεση στη Γροιλανδία και κατηγόρησε τις ΗΠΑ για άσκηση «απαράδεκτης πίεσης», περιγράφοντάς την ως μια «παράλογη επίθεση στην παγκόσμια κοινότητα».

«Δεν μπορείς να μπεις και να καταλάβεις μέρος της επικράτειας μιας άλλης χώρας», δήλωσε στον δανικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα DR, προσθέτοντας: «Εάν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, όλα θα σταματήσουν».

«Έχω πει εξαρχής ότι δυστυχώς πιστεύω ότι ο Αμερικανός πρόεδρος το εννοεί σοβαρά αυτό. Έχω επίσης καταστήσει σαφές πού στέκεται η Δανία. Και η Γροιλανδία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν θέλει να αποτελέσει μέρος των ΗΠΑ».

Ήταν «πολύ σαφής» προς τον Τραμπ, δημόσια και ιδιωτικά, είπε η Φρεντέρικσεν, προσθέτοντας ότι θα «κάνει τα πάντα… για να παλέψει για τις θεμελιώδεις δημοκρατικές αξίες και τη διεθνή κοινότητα που έχουμε οικοδομήσει».

Ο Νίλσεν και η Φρεντέρικσεν υποστηρίχθηκαν από την ΕΕ, η οποία τη Δευτέρα δήλωσε ότι δεν θα σταματήσει να υπερασπίζεται την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μέλος του μπλοκ των 27 μελών.

Η Μέτε Φρεντέρικσεν

«Η ΕΕ θα συνεχίσει να προασπίζεται τις αρχές της εθνικής κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων», δήλωσε στους δημοσιογράφους η επικεφαλής εκπρόσωπος εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Ανίτα Χίπερ. «Πρόκειται για παγκόσμιες αρχές και δεν θα σταματήσουμε να τις υπερασπιζόμαστε, πόσο μάλλον εάν αμφισβητηθεί η εδαφική ακεραιότητα ενός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Όμως η πίεση αυξάνεται προς τη Φρεντέρικσεν, η οποία αντιμετωπίζει γενικές εκλογές φέτος, να προχωρήσει πέρα από τη διπλωματία και να παραθέσει πιο συγκεκριμένα σχέδια για το πώς θα αντιδρούσε η Δανία εάν γινόταν εισβολή στη Γροιλανδία.

Η Άγια Τσέμνιτς, μέλος του κοινοβουλίου της Δανίας από τη Γροιλανδία και εκπρόσωπος του κόμματος Inuit Ataqatigiit, δήλωσε ότι αν και δεν πιστεύει ότι μια εισβολή είναι επικείμενη, οι κάτοικοι της Γροιλανδίας θα πρέπει να «προετοιμάζονται για το χειρότερο».

«Πρέπει να ελπίζουμε για το καλύτερο και να προετοιμαζόμαστε για το χειρότερο. Έτσι το βλέπω αυτή τη στιγμή. Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση που είναι ανησυχητική», δήλωσε στον Guardian. Η Τσέμνιτς είπε ότι οι τελευταίες δηλώσεις του Τραμπ ήταν «οι χειρότερες και πιο σοβαρές» από τις απειλές του προς τη Γροιλανδία και σηματοδότησαν την ανάδυση μιας «νέας παγκόσμιας τάξης».

«Μόλις πριν από λίγους μήνες πολλοί από εμάς βλέπαμε τον πολιτικό κόσμο όπως τον βλέπαμε παλιά, δηλαδή ότι μπορείς να έχεις έναν διάλογο, μπορείς να έχεις συνεργασία… και ούτω καθεξής», είπε. «Αλλά ο τρόπος με τον οποίο οι ΗΠΑ μιλούν για τη Γροιλανδία και προσπαθούν να «συνεργαστούν με τη Γροιλανδία», είναι μια εντελώς νέα παγκόσμια τάξη αυτή που αντικρίζουμε».

«Το μέλλον της Γροιλανδίας εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς»

Η Τσέμνιτς πρόσθεσε: «Το μέλλον της Γροιλανδίας εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς. Καταλαβαίνω ότι αυτός [ο Τραμπ] μπορεί να ενδιαφέρεται να αποκτήσει τη Γροιλανδία, αλλά η Γροιλανδία δεν ενδιαφέρεται να αποτελέσει μέρος των ΗΠΑ».

Αφού αρνήθηκε να αποκλείσει τη στρατιωτική επέμβαση για να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας πέρυσι, ο Τραμπ ήταν σχετικά σιωπηλός για το θέμα τους τελευταίους μήνες.

Όμως ο βομβαρδισμός της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ για τη σύλληψη του προέδρου της, Νικολάς Μαδούρο, και τα σχόλια του Τραμπ το Σαββατοκύριακο ανανέωσαν τους φόβους ότι μπορεί να κάνει πράξη τις απειλές του.

Μιλώντας στο Air Force One, ερωτηθείς εάν αναμένει να αναλάβει δράση στη Γροιλανδία, αρνήθηκε να απαντήσει, λέγοντας ότι θα επανέλθει στο θέμα «σε 20 ημέρες», προτού προχωρήσει σε χλευασμό των αμυντικών προσπαθειών της Δανίας.

«Αυτή τη στιγμή, η Γροιλανδία είναι γεμάτη από κινεζικά και ρωσικά πλοία παντού. Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας. Η Δανία δεν θα είναι σε θέση να αντεπεξέλθει στο έργο», δήλωσε ο Τραμπ.

Ο Πελέ Μπρόμπεργκ, ηγέτης του κόμματος της αντιπολίτευσης Naleraq που τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, δήλωσε ότι δεν ανησυχεί για τα σχόλια του Τραμπ.

«Είμαι αρκετά σίγουρος ότι οι ΗΠΑ θα προστατεύσουν τη Γροιλανδία ως ανεξάρτητο έθνος όταν θελήσουμε να γίνουμε ένα», είπε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση της Γροιλανδίας θα πρέπει να βρίσκεται σε διάλογο με την κυβέρνηση Τραμπ. «Εξάλλου, οι ΗΠΑ δεν μπορούν να μας κάνουν τίποτα που δεν μας έχει κάνει ήδη η Δανία».

Τον περασμένο μήνα, οι υπηρεσίες πληροφοριών της Δανίας κατηγόρησαν τις ΗΠΑ ότι χρησιμοποιούν την οικονομική τους ισχύ για να «επιβάλουν τη θέλησή τους» και ότι απειλούν με στρατιωτική βία τους συμμάχους τους. Αυτό συμβαίνει στο πλαίσιο των αυξανόμενων εντάσεων στην Αρκτική, καθώς τρεις παγκόσμιες υπερδυνάμεις -οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία- μάχονται για την κυριαρχία επί των ορυκτών και άλλων γεωπολιτικών περιουσιακών στοιχείων στην περιοχή καθώς οι πάγοι λιώνουν.

Οι σκανδιναβικοί γείτονες Σουηδία, Νορβηγία και Φινλανδία εξέφρασαν όλοι την υποστήριξή τους προς τη Δανία. Ο Σουηδός πρωθυπουργός, Ουλφ Κρίστερσον, δήλωσε: «Μόνο η Δανία και η Γροιλανδία έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για ζητήματα που αφορούν τη Δανία και τη Γροιλανδία. Η Σουηδία υποστηρίζει πλήρως τη γειτονική μας χώρα».

Εξιχνιάστηκε από αστυνομικούς της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος ληστεία σε κοσμηματοπωλείο εντός ξενοδοχειακής μονάδας στη Χαλκιδική, η οποία διαπράχθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2025.

Για την υπόθεση ταυτοποιήθηκαν δύο Σέρβοι, 48 και 46 ετών, σε βάρος των οποίων εκδόθηκαν Ευρωπαϊκά Εντάλματα Σύλληψης, δυνάμει των οποίων συνελήφθησαν σε Βουλγαρία και Κροατία, αντίστοιχα.

Πρόκειται για μέλη εγκληματικής οργάνωσης, η οποία είναι δομημένη στα πλαίσια των Διεθνικών Εγκληματικών Ομάδων και Οργανώσεων του Βαλκανικού Οργανωμένου Εγκλήματος, με την ονομασία «Pink Panthers», με εξειδίκευση σε ληστείες κοσμηματοπωλείων, οι οποίες χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθμό οργάνωσης, προσαρμοστικότητας και εξελισσόμενες μεθόδους δράσης.

Ειδικότερα, όπω προέκυψε από την έρευνα του Τμήματος Δίωξης Εγκλημάτων κατά της Ζωής και της Ιδιοκτησίας, με τη συνδρομή αστυνομικών του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Πολυγύρου Χαλκιδικής, καθώς και μέσω διεθνούς αστυνομικής συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών με αλλοδαπές αρχές ευρωπαϊκών χωρών και την EUROPOL, τέσσερα μέλη της εν λόγω εγκληματικής οργάνωσης, δραστηριοποιήθηκαν στην ελληνική επικράτεια από 20 Αυγούστου έως 2 Σεπτεμβρίου 2025, με σκοπό τη διάπραξη της ληστείας στο κοσμηματοπωλείο.

Ως προς τον τρόπο δράσης τους, τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης, είχαν εισέλθει στη χώρα μας από το εξωτερικό σε διαφορετικούς χρόνους και, χρησιμοποιώντας πλαστά ταξιδιωτικά έγγραφα, προέβησαν στην ενοικίαση οχημάτων, στα οποία τοποθέτησαν κλεμμένες πινακίδες κυκλοφορίας, με σκοπό την παρεμπόδιση του εντοπισμού τους από τις Αρχές.

Για να πετύχουν τον σκοπό τους, προχώρησαν σε επανειλημμένες κατοπτεύσεις του χώρου, καθώς και στον λεπτομερή σχεδιασμό διάπραξης της ληστείας, ενώ για τη μετάβαση και διαφυγή τους από το κοσμηματοπωλείο, χρησιμοποίησαν τα οχήματα καθώς και ηλεκτρικά πατίνια.

Κατά τη ληστεία, ο 48χρονος, από κοινού με άγνωστο συνεργό του, ακινητοποίησαν δύο υπαλλήλους με την απειλή όπλου και αφαίρεσαν πολυτελή ρολόγια και τιμαλφή, συνολικής αξίας 579.805,75 ευρώ. Παράλληλα, ο 46χρονος, από κοινού με άγνωστη γυναίκα συνεργό, παρείχαν υποστηρικτικό ρόλο, προσποιούμενοι τους επισκέπτες και επιτηρώντας τον περιβάλλοντα χώρο.

Σημειώνεται ότι, ο 48χρονος είναι σεσημασμένος στην Ελβετία για υποθέσεις διαρρήξεων οικιών, ενώ διερευνάται η συμμετοχή τους σε παρόμοιες υποθέσεις ένοπλων ληστειών σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες κατά τα έτη 2024 και 2025. Μετά τη σύλληψη του 48χρονου και του 46χρονου, αναμένεται η απόφαση των αρμόδιων δικαστικών Αρχών για την έκδοση στη χώρα μας.

Κατά κανόνα, τα ισχυρά κράτη, όταν ικανοποιούν τα συμφέροντά τους με τρόπο αμφιλεγόμενο ή προκλητικό, επικαλούνται το διεθνές δίκαιο και άλλες φορές χειραγωγούν τους διεθνείς θεσμούς ώστε να απαλλαγούν από μία ενοχλητική συζήτηση (για παράδειγμα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ) ή να παρακάμψουν τη δικαιοδοσία ενός διεθνούς δικαστηρίου.

Η διεθνής πρακτική προσφέρει πολλά τέτοια παραδείγματα που αποτελούν ασφαλώς πλήγμα της εφαρμοσιμότητας του διεθνούς δικαίου και των εγγυητικών θεσμών του, χωρίς όμως να αναστέλλουν την εξέλιξη του ίδιου του δικαίου και της πεποίθησης ότι στον μεταπολεμικό κόσμο, μπορούμε να έχουμε ένα ελλειμματικό δίκαιο, αλλά σε κάθε περίπτωση είναι δίκαιο και φάρος της οργάνωσης της διεθνούς κοινωνίας.

Ενός συστήματος που στα τέλη της δεκαετίας του 1940 εγκαθίδρυσαν όλα τα κράτη, με πρωταγωνιστές τις ΗΠΑ. Το διεθνές σύστημα αναδιατάχθηκε με σκοπό να αποφευχθεί μια νέα αιματοχυσία που στοίχισε τη ζωή σε εκατομμύρια ανθρώπους, και προκάλεσε τεράστια καταστροφή και πόνο. Η βασική αρχή ότι η εδαφικότητα των κρατών είναι απαραβίαστη αποτελεί τον θεμέλιο λίθο του διεθνούς συστήματος.

Συνακόλουθη είναι και η αρχή της μη ανάμιξης στις εσωτερικές υποθέσεις του κράτους, με σαφείς εξαιρέσεις που διατυπώνονται ρητά από τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, όπως η άμυνα και η συλλογική –όχι η μονομερής- επέμβαση υπέρ της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας. Το νέο διεθνές δίκαιο διατύπωσε βασικές αρχές και αξίες, κτήμα του παγκόσμιου πολιτισμού μας, ως ανάχωμα στην απροσχημάτιστη επιθετικότητα, την άδικη χρήση βίας, την παραβίαση της κρατικής κυριαρχίας.Εξάλλου είναι το διεθνές δίκαιο που διασφαλίζει την κυριαρχία των κρατών, δηλαδή την καταστατική και υπαρξιακή συνθήκη τους.

Η αεροπορική επίθεση των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας, η απαγωγή του προέδρου της και η μεταγωγή του στη Νέα Υόρκη με στόχο να δικαστεί εκεί, φέρνει τη συζήτηση σε μία αναπάντεχή τερματική κατάσταση: κανένα επιχείρημα από την πλευρά του επεμβαίνοντος κράτους δεν επιδιώκει, ούτε καν προσχηματικά, να επικαλεστεί τη διεθνή νομιμότητα.

Όχι μόνο οι πρακτικές του προέδρου Τραμπ στα διεθνή πράγματα (βλ. χρήση βίας, μονομερής εκμετάλλευση των κοινών πόρων του διεθνούς βυθού και του Διαστήματος), αλλά και η ηγεμονική ρητορική του τραμπισμού, απομακρύνουν τις ΗΠΑ, όπως και άλλα κράτη-ακόλουθους από τους βασικούς πυλώνες του διεθνούς συστήματος. Δεν πρόκειται για απλή παραβίαση του διεθνούς δικαίου αλλά για παράκαμψη ολόκληρου του συστήματος.

Δεν πρόκειται για εξαίρεση από τους κανόνες, στη βάση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης την οποία τόσες φορές στο παρελθόν τα ισχυρά κράτη έχουν καταχρηστικά επικαλεστεί, αλλά για προσπάθεια επιβολής ενός μη-δικαίου, μιας κατάστασης που όλα επιτρέπονται στους free riders. Τι σημαίνει αυτό; Ότι το ισχυρότερα κράτη θα μπορούν να επιβάλουν τη στρατιωτική τους ισχύ στη γειτονιά τους ή και αλλού, χωρίς συνέπειες και χωρίς λογοδοσία.

Θα πληρώσει το διεθνές δίκαιο και οι διεθνείς θεσμοί την κανονιστική τους ατέλεια και την ελαττωματική τους εφαρμογή; Πιθανόν, αλλά δεν είναι αυτό που διακυβεύεται σήμερα: Είναι η ανάγκη της αποφυγής μια άναρχης διεθνούς αρένας όπου η βία θα ορίζει την τύχη λαών και κρατών. Εάν ένα τμήμα του κόσμου μας εκπέσει σε αυτή την κατάσταση, τότε τα κράτη που τάσσονται με τη διεθνή νομιμότητα δεν θα έχουν τύχη. Τότε το αίμα που χύθηκε από τους λαούς της υδρογείου για την ειρήνη και τη διεθνή δικαιοσύνη θα πάει χαμένο, για να αντιστρέψουμε το επιχείρημα του Α. Πλεύρη, που επικαλέστηκε το «αίμα» έναντι του «μελανιού» με το οποίο γράφτηκε το διεθνές δίκαιο.

Είμαστε λοιπόν με το διεθνές δίκαιο και το πλαίσιο που ορίζει την διεθνή νομιμότητα; Η απάντηση όσο δεδομένη φάνταζε πρότινος, αρχίζει να τίθεται υπό αμφισβήτηση. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η γενοκτονία στη Γάζα, η γενοκτονία στο Σουδάν, και τώρα η αεροπορική επιδρομή των ΗΠΑ στην Βενεζουέλα και η απαγωγή του προέδρου της, κλονίζουν με τέσσερις διαφορετικούς τρόπους τα θεμέλια του διεθνούς δικαίου, και δείχνουν προς ένα νέο παράδειγμα, της βίας και της διεθνούς ανομίας.

Το διεθνές δίκαιο, λοιπόν, δεν αποτελεί δευτερεύον ζήτημα. Δεν περιμένει να διευθετηθούν κάποια άλλα ζητήματα πολιτικής. Όταν παραβιάζεται ή παρακάμπτεται η διεθνής νομιμότητα τότε είναι η κατάλληλη στιγμή να σχολιαστεί καθώς αποτελεί μονόδρομο για τη διευθέτηση των διαφορών μεταξύ των κρατών.

Όταν ο Έλληνας πρωθυπουργός υποστηρίζει ακριβώς το αντίθετο, διαφαίνεται ότι η Ελλάδα αλλάζει στρατόπεδο από αυτό που πάντα και με συνέπεια, ορθά, διακήρυσσε ότι ανήκει: ότι είμαστε με το διεθνές δίκαιο και όχι με τις πρακτικές που συθέμελα το αμφισβητούν. Εξάλλου, η θέση υπέρ του διεθνούς δικαίου αποτελεί καταφύγιο υπέρ της ασφάλειας και της επίλυσης των διαφορών με ειρηνικά μέσα, κάτι που υποστηρίζει το συμφέρον της Ελλάδας.

Η δήλωση του Κ. Μητσοτάκη, έρχεται σε συνέχεια με μία ακόμη στάση που θέτει την Ελλάδα στην ομάδα των κρατών που αμφισβητούν το διεθνές πλαίσιο: η απροϋπόθετη στενή συνεργασία με το Ισραήλ κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας στη Γάζα, όπως και η συνάντηση με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, αν και εκκρεμεί ένταλμα σύλληψης εναντίον του από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, από το καταστατικό του οποίου δεσμεύεται η Ελλάδα.

Η στάση αυτή ευθυγραμμίζει την Ελλάδα με το τραμπικό ρεύμα αμφισβήτησης των διεθνών θεσμών και δικαίου, υπονομεύοντας την αξιοπιστία της όταν το χρειάζεται, σε τόσα ζητήματα (θαλάσσια σύνορα, ζώνες εκμετάλλευσης, Κυπριακό) που έχει ανοιχτά προς επίλυση με τους γείτονές της. Είναι εκτός εθνικής γραμμής, λοιπόν, ο Έλληνας πρωθυπουργός;

Ο Κωστής Τσιτσελίκης είναι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Οι πενταμελείς επιτροπές που ανέλαβαν το έργο να τσεκάρουν αν οι νομικές σχολές των τριών ιδιωτικών Πανεπιστημίων που αδειοδοτήθηκαν από την ελληνική πολιτεία πληρούν τις διατάξεις του νόμου και μπορούν να λειτουργήσουν είχαν τελικά δύσκολη και απαιτητική δουλειά.

To ΝEWS 24/7 είδε τις αναλυτικές εκθέσεις της ΕΘΑΑΕ για τις τρεις νομικές σχολές οι οποίες αποκαλύπτουν σειρά προβλημάτων, δεσμεύσεων που τελικά δεν υλοποιήθηκαν και δυσλειτουργιών που ως γνωστόν οδήγησαν την ΕΘΑΑΕ στην απόφαση να “κόψει” τις δύο από τρεις σχολές και να παρεπέμψει τη λειτουργία τους στο εγγύς μέλλον.

Παρακάτω παραθέτουμε μερικά μόνο από τα προβλήματα και τις δυσλειτουργίες που οι άνθρωποι της ΕΘΑΑΕ εντόπισαν στην έρευνά τους και ανέδειξαν στις σχετικές εκθέσεις τους (που υποβλήθηκαν τον Νοέμβριο του 2025.

Για τη νομική σχολή του University of York (δεν αδειοδοτήθηκε) η οποία στεγάζεται στη Θεσσαλονίκη, μερικές από τις παρατηρήσεις της Επιτροπής είναι οι ακόλουθες:

Η βιβλιοθήκη περιέχει πολύ μικρό αριθμό βιβλίων σε περιορισμένα θέματα και καθόλου κλασική νομική βιβλιογραφία.

Στο κτίριο της Νομικής Σχολής υπάρχει ανελκυστήρας, αλλά η Επιτροπή δεν έλαβε πληροφορίες σχετικά με τον εξοπλισμό για άτομα με αναπηρίες.

Όσον αφορά τις υλικές εγκαταστάσεις, αυτές φαίνονται ανεπαρκείς για να υποστηρίξουν τη λειτουργία έξι προγραμμάτων. Η απόσταση μεταξύ των δύο κτιρίων δεν είναι βολική για το προσωπικό και τους φοιτητές. Στο κτίριο της Νομικής Σχολής υπάρχουν μόνο (έξι (6) γραφεία διδακτικού προσωπικού και τέσσερις (4) αίθουσες διδασκαλίας).

Υπάρχουν επίσης ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον τα κτίρια συμμορφώνονται με τους κανονισμούς υγείας και ασφάλειας.

Η Κεντρική Βιβλιοθήκη, που βρίσκεται στο κτίριο Λέοντος Σοφού, η οποία περιγράφεται ως παροχή (καθοδήγησης) στους φοιτητές, δεν επιτρέπει την πρόσβαση σε πηγές και υπηρεσίες για άτομα με (αναπηρίες)

Μέρος των αντίστοιχων παρατηρήσεων για την νομική σχολή του University of Keele (δεν αδειοδοτήθηκε) περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

Η βιβλιοθήκη περιέχει μικρό αριθμό βιβλίων με περιορισμένες θεματικές περιοχές. Η πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων δεν συνοδεύεται από κατάλληλες οδηγίες για τους φοιτητές σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής σωστής έρευνας.

Όσον αφορά τις εγκαταστάσεις, ο διαθέσιμος φυσικός χώρος φαίνεται ανεπαρκής για να υποστηρίξει τη λειτουργία επτά προγραμμάτων, κάτι που μπορεί επίσης να επηρεάσει τη διδασκαλία και τη μάθηση.

Υπάρχουν επίσης ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον συμμορφώνονται με τους κανονισμούς υγείας και ασφάλειας, στο βαθμό που η Μονάδα δεν παρείχε αποδεικτικά στοιχεία συμμόρφωσης με τον Νόμο 5094/2024.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, το ακαδημαϊκό προσωπικό ανακοίνωσε δίδακτρα ύψους 7.500-8.000 €, ενώ το ποσό που αναφέρεται στα υποβληθέντα έγγραφα είναι 10.900 €, συν ένα επιπλέον ποσό για ειδικά σεμινάρια κ.λπ.

Σε ότι αφορά τη νομική σχολή του University of Unic/Λευκωσίας (η οποία πάντως αδειοδοτήθηκε και λειτουργεί από τον περασμένο Δεκέμβριο) μερικές παρατηρήσεις είναι οι εξής:

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, παρόλο που ο σεβασμός των ακαδημαϊκών κανόνων σχετικά με τις παιδαγωγικές μεθόδους αποτελεί μέρος της μέριμνας της Μονάδας, όπως ανακοινώθηκε στο Πρόγραμμα Σπουδών (Σ.3.2), το πρόγραμμα του πρώτου εξαμήνου δεν φαίνεται να συμμορφώνεται με αυτούς τους κανόνες, καθώς περιλαμβάνει ένα μάθημα Εμπορικού Δικαίου και Δικαίου Κινητών Αξιών, το οποίο είναι ένας τομέας σχετικής δυσκολίας, που παραδοσιακά διδάσκεται στο πέμπτο και έκτο εξάμηνο, και μεταφέρθηκε στο τρίτο ή τέταρτο εξάμηνο μετά την προσθήκη διαφόρων μαθημάτων «Σύνθεσης» στο έβδομο και όγδοο εξάμηνο.

Το δίκαιο των κινητών αξιών δεν μπορεί να διδαχθεί κατά το πρώτο έτος. Εάν ναι, είναι πολύ πιθανό οι φοιτητές μόνο να απομνημονεύσουν τις έννοιες και τους μηχανισμούς αντί να τους αφομοιώσουν.

Στην παρούσα μορφή του, το Πρόγραμμα δεν πληροί πλήρως τα πρότυπα που ορίζει η ελληνική νομοθεσία όσον αφορά τη διασφάλιση και διατήρηση της εκπαιδευτικής ποιότητας των διδακτικών προγραμμάτων.

Η Επιτροπή επιμένει στην αλληλουχία με βάση παιδαγωγικά κριτήρια, ιδιαίτερα όσον αφορά την απόκτηση νομικής συλλογιστικής, η οποία δεν μπορεί να αποκτηθεί χωρίς γνώση του αστικού δικαίου, του θεμελίου όλων των νομικών πεδίων.

Δεν υπάρχουν Γραφεία Διδακτικού Προσωπικού. Το γεγονός ότι τα υποβληθέντα έγγραφα προβλέπουν γραφεία καθηγητών, αλλά ακόμη και σήμερα δεν έχουν κατασκευαστεί ούτε έχουν οριστεί εγκαταστάσεις τους στο υπάρχον κτίριο εντείνει την ανησυχία της Επιτροπής. Δεν δόθηκαν πληροφορίες στην Επιτροπή σχετικά με τους χώρους διδασκαλίας που είναι διαθέσιμοι στους φοιτητές Νομικής.

Η βιβλιοθήκη είναι απλώς μια αίθουσα ανάγνωσης με εξαιρετικά χαμηλό αριθμό βιβλίων. Μια παραδοσιακή βιβλιοθήκη δεν μπορεί να αντικατασταθεί από ψηφιακές βάσεις δεδομένων. Η Επιτροπή δεν είδε ποτέ την υποτιθέμενη βιβλιοθήκη 410 τ.μ., που αναφέρεται στο υποβληθέν υλικό, ούτε και τη Νομική Βιβλιοθήκη. Δεν υπάρχουν όλα τα βιβλία που προτείνονται στο υποβληθέν υλικό.

Σε κάθε περίπτωση, οι νομικοί Παναγιώτης Λαζαράτος και Κωνσταντίνος Πάντος κατέθεσαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας (μόλις στις 30 Δεκεμβρίου) πρόσθετους λόγους επί της Ε3114/205 αίτηση ακύρωσης που είχαν καταθέσει νωρίτερα μέσα στο 2025.

Η προσφυγή εκδικάζεται στις 6 Φεβρουαρίου 2026.