Εκατομμύρια παιδόφιλοι δημιουργούν εκτεταμένες διαδικτυακές κοινότητες στο dark web (σκοτεινό διαδίκτυο) χρησιμοποιώντας το δίκτυο Tor, όπου η εγκληματική συμπεριφορά κλιμακώνεται μέσω της ανταλλαγής υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, στρατηγικών αποπλάνησης και κανονικοποίησης της εκμετάλλευσης, σύμφωνα με ειδικούς.
Παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις για τον αυξανόμενο αριθμό παιδόφιλων που το εκμεταλλεύονται, οι προγραμματιστές του Tor δεν έχουν λάβει κανένα μέτρο για να περιορίσουν τη διάδοση αυτού του περιεχομένου, σύμφωνα με κριτικούς.
Με ασφάλεια δρουν οι κακοποιητές παιδιών
Το δίκτυο Tor («the onion router») είναι ένα σύστημα διαδικτύου που εστιάζει στην ανωνυμία και δρομολογεί την κίνηση μέσω ενός παγκόσμιου δικτύου διακομιστών που λειτουργούν με εθελοντές, προκειμένου να αποκρύψει την ταυτότητα και την τοποθεσία των χρηστών. Κρυπτογραφώντας τα δεδομένα σε πολλαπλά επίπεδα – όπως αυτά ενός κρεμμυδιού – το Tor καθιστά δύσκολη την ανίχνευση της ψηφιακής δραστηριότητας, όπως εξηγεί δημοσίευμα του Guardian.
Αυτή η αρχιτεκτονική προστασίας της ιδιωτικής ζωής, προειδοποιούν οι ειδικοί, έχει δημιουργήσει ένα ασφαλές καταφύγιο για τους παιδόφιλους. Ο σχεδιασμός της πλατφόρμας καθιστά πρακτικά αδύνατη την αφαίρεση επιβλαβών αναρτήσεων ή παράνομου περιεχομένου, λένε, και η οργάνωση πίσω από το Tor έχει αντισταθεί στην πίεση να εφαρμόσει ακόμη και βασικά μέτρα προστασίας.
«Το Tor έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μην μπορεί να αφαιρέσει τίποτα και αρνείται να το αλλάξει».
Το Καναδικό Κέντρο Προστασίας Παιδιών (C3P) δήλωσε στην εφημερίδα Guardian ότι έχει υποβάλει περισσότερες από 19.000 ειδοποιήσεις στο Tor Project – τον αμερικανικό μη κερδοσκοπικό οργανισμό που εστιάζει στην προστασία της ιδιωτικής ζωής και αναπτύσσει και συντηρεί το δίκτυο – επισημαίνοντας υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (CSAM) που εντοπίστηκε στο σύστημά του. Ωστόσο, σύμφωνα με το C3P, ο οργανισμός δεν έχει λάβει κανένα μέτρο.
«Το Tor έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μην μπορεί να αφαιρέσει τίποτα και αρνείται να το αλλάξει, επειδή η ιδέα οποιασδήποτε μορφής λογοκρισίας εκεί είναι κακή», δήλωσε ο Λόιντ Ρίτσαρντσον, διευθυντής τεχνολογίας του C3P. «Το Tor έχει ένα διοικητικό συμβούλιο που λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με αυτό, και δεν νομίζω ότι έχουν ποτέ λογοδοτήσει για τίποτα από αυτά. Είναι οι μόνοι που μπορούν ουσιαστικά να παρέμβουν, αλλά αρνούνται να το κάνουν».
Πώς ενισχύεται η ανωνυμία στο διαδίκτυο
Το Tor Project προσφέρει δύο βασικά εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί για να ενισχύουν την ανωνυμία στο διαδίκτυο. Το πρώτο είναι ο browser Tor, ο οποίος δρομολογεί την κίνηση στο διαδίκτυο μέσω ενός δικτύου διακομιστών που λειτουργούν με εθελοντές, καλύπτοντας αποτελεσματικά την τοποθεσία και τη δραστηριότητα του χρήστη. Αυτή η διαδικασία λειτουργεί παρόμοια με ένα εικονικό ιδιωτικό δίκτυο, αποκρύπτοντας πληροφορίες που μπορούν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση του χρήστη.
Το δεύτερο, οι υπηρεσίες onion (παλαιότερα γνωστές ως κρυφές υπηρεσίες), είναι ιστότοποι ή υπηρεσίες που φιλοξενούνται στο δίκτυο Tor και είναι προσβάσιμες μόνο μέσω διευθύνσεων .onion. Αυτές παρέχουν ανωνυμία τόσο στους χρήστες όσο και στους διακομιστές. Οι ιστότοποι των υπηρεσιών onion λειτουργούν αποκλειστικά εντός του δικτύου Tor. Ο εξειδικευμένος τομέας .onion τους επιτρέπει να παραμένουν κρυμμένοι από τις παραδοσιακές μηχανές αναζήτησης και την τυπική πρόσβαση στο διαδίκτυο. Κανένα από τα προϊόντα του Tor δεν διαθέτει συστήματα ανίχνευσης, ελέγχου ή αναφοράς CSAM, ούτε μηχανισμούς επεξεργασίας περιεχομένου που δημιουργείται από χρήστες, όπως κάνουν τα mainstream κοινωνικά δίκτυα.
Για να συνδεθούν σε μια κρυφή υπηρεσία, τόσο ο χρήστης όσο και η υπηρεσία δημιουργούν ξεχωριστές κρυπτογραφημένες διαδρομές που συναντώνται σε ένα τυχαία επιλεγμένο σημείο συνάντησης. Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει τουλάχιστον τρεις αναμεταδότες ή «κόμβους» που λειτουργούν από ανώνυμες εθελοντικές οντότητες και άτομα σε όλο τον κόσμο, διατηρώντας τις διευθύνσεις IP κρυφές μεταξύ τους, και καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον εντοπισμό της δραστηριότητας ή της τοποθεσίας του χρήστη, εξηγεί ο Guardian.
Αυξάνονται οι χρήστες του δικτύου
Ενώ η χρήση των υπηρεσιών Tor onion απαιτεί περισσότερες τεχνικές γνώσεις από ό,τι το κανονικό διαδίκτυο, οι πρόσφατες εξελίξεις στη χρηστικότητά του οδηγούν σε αύξηση του αριθμού των ατόμων που δραστηριοποιούνται εκεί, μειώνοντας τα εμπόδια εισόδου, σύμφωνα με τους ειδικούς που ερωτήθηκαν.
Τα άτομα συχνά εισάγονται στο Tor μέσω συνομιλιών στα κοινωνικά μέσα που υπόσχονται πιο ακραίο περιεχόμενο.
Οι mainstream πλατφόρμες κοινωνικών μέσων όπως το Reddit, το Telegram και το Discord έχουν γίνει ανεπίσημα σημεία εισόδου στο σκοτεινό διαδίκτυο, διαδραματίζοντας κεντρικό ρόλο στην καθοδήγηση των χρηστών προς το δίκτυο Tor. Αυτές οι πλατφόρμες φιλοξενούν συζητήσεις σχετικά με την πρόσβαση στο Tor, οι οποίες περιλαμβάνουν οδηγούς βήμα προς βήμα, καταλόγους αγορών, συμβουλές ασφαλείας και συνδέσμους .onion προς παράνομο περιεχόμενο.
Τώρα, τα άτομα συχνά εισάγονται στο Tor μέσω συνομιλιών στα κοινωνικά μέσα που υπόσχονται πιο ακραίο περιεχόμενο, μειώνοντας το εμπόδιο εισόδου για τους παιδόφιλους και άλλους παραβάτες, δήλωσε ένας ομοσπονδιακός εισαγγελέας, ο οποίος μίλησε στο ενημερωτικό μέσο υπό τον όρο της ανωνυμίας.
«Έχω αντιμετωπίσει περιπτώσεις όπου άτομα ξεκίνησαν από παραδοσιακές πλατφόρμες κοινωνικών μέσων και κάποιος τους είπε κάτι σαν: ‘Αν θέλετε να δείτε τα πραγματικά μου πράγματα, εδώ είναι ένας σύνδεσμος για αυτά’», είπε ο εισαγγελέας. «Αυτό συμβαίνει συχνά και έτσι οι άνθρωποι μπαίνουν στο σκοτεινό διαδίκτυο ή έχουν πρόσβαση σε πράγματα στα οποία παραδοσιακά δεν θα μπορούσαν ή τα οποία δεν θα είχαν αναζητήσει χωρίς προτροπή».
Οι παιδόφιλοι προτιμούν να χρησιμοποιούν το Tor επειδή δεν χρειάζεται να κρύβουν τις δραστηριότητές τους, καθώς ο browser τους παρέχει ήδη ανωνυμία, δήλωσε ο Νταν Σέξτον, διευθυντής τεχνολογίας στο Internet Watch Foundation, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο που επικεντρώνεται στην πρόληψη της διαδικτυακής κακοποίησης παιδιών.
«Γνωρίζουν ότι υπάρχουν αρχές επιβολής του νόμου και άλλα άτομα που παρακολουθούν αυτούς τους ιστότοπους», δήλωσε ο Σέξτον. «Ωστόσο, το κάνουν ανοιχτά, επειδή η ανωνυμία τους παρέχει αυτό το επίπεδο προστασίας και την αίσθηση ότι δεν μπορούν να εντοπιστούν, δεν μπορούν να συλληφθούν, οπότε από αυτή την άποψη ο κίνδυνος είναι μικρός».
Οι άνθρωποι που δραστηριοποιούνται σε αυτά τα φόρουμ δημιουργούν κοινότητες στο δίκτυο Tor, όπου αλληλοσυγχαίρονται και αλληλοενθαρρύνονται με τρόπο που δεν κάνουν αλλού στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Ανώνυμες κοινότητες «καλλιεργούν» την κακοποίηση ανηλίκων
Ο Guardian εξέτασε αποσπάσματα από συζητήσεις στις οποίες οι χρήστες μοιράζονται συμβουλές για το πώς να στοχεύουν, να προσεγγίζουν και να κακοποιούν πολύ μικρά παιδιά. Αυτά τα φόρουμ του σκοτεινού διαδικτύου, στα οποία η πρόσβαση γίνεται μέσω του Tor, εκτιμάται ότι έχουν εκατοντάδες χιλιάδες χρήστες, σύμφωνα με το C3P. Αυτά τα αποσπάσματα αποκαλύφθηκαν φέτος από ερευνητές του C3P και κοινοποιήθηκαν στις αρχές επιβολής του νόμου. Το υλικό επεξεργάστηκε ώστε να αφαιρεθούν όλες οι πληροφορίες που θα μπορούσαν να ταυτοποιήσουν ένα θύμα πριν παραδοθεί στο ενημερωτικό μέσο.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτές οι ανώνυμες κοινότητες κανονικοποιούν την κακοποίηση παιδιών, καθιστώντας πιο πιθανό οι συμμετέχοντες να προχωρήσουν σε αδικήματα σε βάρος ανηλίκων στα οποία έχουν πρόσβαση στην πραγματική ζωή.
Το CSAM είναι εύκολα προσβάσιμο χρησιμοποιώντας 21 από τις 26 πιο διαδεδομένες μηχανές αναζήτησης Tor.
«Οι άνθρωποι θα πουν ‘αυτό το συγκεκριμένο θύμα είναι αυτό που με έκανε να θέλω να κακοποιήσω τη δική μου κόρη’ και άλλα παρόμοια πράγματα», είπε ο Ρίτσαρντσον του C3P. «Σίγουρα, όπως οι ίδιοι παραδέχονται, υπάρχει αυτή η κλιμάκωση, και οι ίδιοι ενθαρρύνουν ο ένας τον άλλον σε αυτές τις κοινότητες».
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε από το Nature πέρυσι διαπίστωσε ότι το CSAM είναι εύκολα προσβάσιμο χρησιμοποιώντας 21 από τις 26 πιο διαδεδομένες μηχανές αναζήτησης Tor και ότι τουλάχιστον το 11% των αναζητήσεων των χρηστών αφορούν το CSAM. Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of Online Trust and Safety δείχνει ότι περισσότερο από το 40% των χρηστών του dark web που έχουν πρόσβαση στο CSAM συνεχίζουν να αναζητούν επαφή με παιδιά με σκοπό τη διενέργεια σεξουαλικών πράξεων.
Ένας εκπρόσωπος του Tor Project δήλωσε σε μια ανακοίνωση ότι «είναι βαθιά προβληματισμένος από το γεγονός ότι ένα μικρό ποσοστό των χρηστών του διαδικτύου εκμεταλλεύεται το Tor για παράνομους σκοπούς και καταδικάζουμε έντονα την κατάχρηση της τεχνολογίας Tor για οποιαδήποτε παράνομη χρήση, ειδικά για υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (CSAM). Ως οργανισμός αφιερωμένος στην προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στην ενίσχυση της προστασίας της ιδιωτικής ζωής στο διαδίκτυο, αναγνωρίζουμε τις νόμιμες ανησυχίες που εκφράζουν οι οργανώσεις και οι εμπειρογνώμονες για την προστασία των παιδιών».
Η άλλη πλευρά του Tor
Το Tor Project λαμβάνει χρηματοδότηση από διάφορους χορηγούς, μεταξύ των οποίων το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, η διεθνής αναπτυξιακή υπηρεσία της σουηδικής κυβέρνησης (Sida), τα Open Society Foundations, η Craig Newmark Philanthropies, το Ίδρυμα Ford και η φιλανθρωπική πρωτοβουλία #StartSmall του ιδρυτή του Twitter, Τζακ Ντόρσεϊ.
Οι υπηρεσίες του Tor αποτελούν από καιρό ένα σημαντικό εργαλείο για την προστασία της ανωνυμίας στο διαδίκτυο, επιτρέποντας την ελεύθερη έκφραση και την πρόσβαση σε πληροφορίες υπό καταπιεστικά καθεστώτα. Η Διεθνής Αμνηστία έχει αναγνωρίσει τη συμβολή του Tor στην προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προστατεύοντας τους χρήστες από την παράνομη παρακολούθηση και λογοκρισία. Ο Αμερικανικός Σύνδεσμος Πολιτικών Ελευθεριών (ACLU) έχει επίσης υποστηρίξει τη χρήση του, προτρέποντας τις κυβερνητικές ιστοσελίδες να ενημερώνουν τους χρήστες για τις επιλογές ανώνυμης περιήγησης, ιδιαίτερα για την αναφορά ευαίσθητων πληροφοριών.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι τα οφέλη του Tor δεν πρέπει να επιτυγχάνονται με κόστος τη διανομή CSAM.
Η προστασία της ανωνυμίας που παρέχει το Tor έχει αποδειχθεί ζωτικής σημασίας για τους πληροφοριοδότες και τους αντιφρονούντες. Ο Έντουαρντ Σνόουντεν χρησιμοποίησε το Tails, ένα λειτουργικό σύστημα που δρομολογεί την κίνηση μέσω του Tor, για να διαρρεύσει ανώνυμα έγγραφα της NSA το 2013. Κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων στο Ιράν το 2009, οι ακτιβιστές χρησιμοποίησαν το Tor για να παρακάμψουν την κρατική λογοκρισία και να συντονιστούν με ασφάλεια με τον έξω κόσμο.
Ωστόσο, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι τα οφέλη του Tor δεν πρέπει να επιτυγχάνονται με κόστος τη διανομή CSAM.
«Η εμπορία περιεχομένου με σεξουαλική κακοποίηση παιδιών δεν προστατεύεται από την ελευθερία της έκφρασης. Είναι κακούργημα», δήλωσε η Γκρέτσεν Πίτερς, ιδρύτρια και εκτελεστική διευθύντρια της Alliance to Counter Crime Online (ACCO), μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που επικεντρώνεται στην καταπολέμηση σοβαρών διαδικτυακών εγκλημάτων. «Γιατί οι κυβερνητικές οργανώσεις των ΗΠΑ, όπως το υπουργείο Εξωτερικών, συνεχίζουν να χρηματοδοτούν το Tor Project, ενώ αυτό το πρόβλημα παραμένει τόσο σοβαρό;»
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ δεν απάντησε στα αιτήματα για σχόλια.
Γιατί δεν λαμβάνονται μέτρα;
Ένας εκπρόσωπος του Tor Project δήλωσε στον Guardian ότι η εισαγωγή μηχανισμών για την παρακολούθηση ή τον αποκλεισμό περιεχομένου στο Tor θα υπονόμευε την προστασία της ιδιωτικής ζωής και της ασφάλειας στην οποία βασίζονται εκατομμύρια νόμιμοι χρήστες.
«Το Tor δεν δημιουργεί κακόβουλα sites – δημιουργεί τον ανεξέλεγκτο ‘αυτοκινητόδρομο’ που διασχίζουν οι άνθρωποι. Είναι εθελοτυφλία», δήλωσε ο εισαγγελέας που έδωσε συνέντευξη. «Το υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών αποτελεί σημαντικό μέρος του περιεχομένου που φιλοξενείται σε dark web sites».
Το Tor Project δεν έχει νομική υποχρέωση να αναφέρει CSAM στις αρχές, σε αντίθεση με τους παρόχους ηλεκτρονικών υπηρεσιών (ESP) που εδρεύουν στις ΗΠΑ, όπως οι εταιρείες κοινωνικών μέσων, οι οποίες πρέπει να αναφέρουν κάθε CSAM που εντοπίζεται ή είναι εμφανές στο Εθνικό Κέντρο για Εξαφανισμένα και Κακοποιημένα Παιδιά (NCMEC), το οποίο αξιολογεί τις αναφορές και τις διαβιβάζει στις αρχές επιβολής του νόμου. Το Tor δεν θεωρείται ESP, καθώς έχει σχεδιαστεί για την προστασία της ιδιωτικότητας και της ανωνυμίας, δρομολογώντας την κίνηση στο διαδίκτυο για να αποκρύψει την ταυτότητα των χρηστών, αντί να φιλοξενεί ή να διαχειρίζεται περιεχόμενο.
Αυτοί οι ιστότοποι λειτουργούν εξ ολοκλήρου εντός του δικτύου χρησιμοποιώντας διευθύνσεις .onion.
«Όταν γίνεσαι αναμεταδότης, υποστηρίζεις όλο το Tor ή δεν υποστηρίζεις τίποτα».
Ωστόσο, όπως τονίζει ο Guardian, οι εθελοντές διαχειριστές κόμβων μπορεί να συμβάλλουν εν αγνοία τους στη μετάδοση επιβλαβούς περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένης της κυκλοφορίας CSAM και της λειτουργίας δικτύων παιδεραστών, σύμφωνα με τους ειδικούς.
«Οι άνθρωποι που συμμετέχουν στο δίκτυο Tor δεν έχουν τη δυνατότητα να εξαιρεθούν από το εμπόριο CSAM. Όταν γίνεσαι αναμεταδότης, υποστηρίζεις όλο το Tor ή δεν υποστηρίζεις τίποτα», δήλωσε ο Μπράιαν Λεβίν, αναπληρωτής κοσμήτορας πληροφορικής και εγκαταστάσεων και διακεκριμένος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Amherst.
Το Tor δεν είναι επίσης απρόσβλητο από άλλες μορφές hacking: το FBI έχει αναπτύξει κακόβουλο λογισμικό για να διεισδύσει σε ιστότοπους παιδικής πορνογραφίας που φιλοξενούνται από το Tor, το οποίο έχει αποκαλύψει χιλιάδες πραγματικές διευθύνσεις IP χρηστών που επισκέπτονται τους ιστότοπους.
