Πλούσια σε φυσικούς πόρους, ιδίως σε κρίσιμα ορυκτά για την πράσινη μετάβαση και τα σύγχρονα ηλεκτρονικά και αμυντικά συστήματα, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό -που κέντρισε πρόσφατα το ενδιαφέρον του Αμερικανού προέδρου Τραμπ- μαστίζεται εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες από φονικές συγκρούσεις, με εκατομμύρια νεκρούς και εκτοπισμένους και φόντο μια σπειροειδή ανθρωπιστική κρίση.
Στην αιματοχυσία εμπλέκονται περισσότερες από 120 ένοπλες παραστρατιωτικές ομάδες, πολλές εκ των οποίων λειτουργούν ως «πληρεξούσιοι» ξένων δυνάμεων, με πιο διαβόητη το «Κίνημα της 23ης Μαρτίου», γνωστή ως M23, που υποστηρίζεται πρωτίστως από τη γειτονική Ρουάντα.
Χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν σε μια αστραπιαία επίθεση αυτής της πολιτοφυλακής στις αρχές του έτους.
Ο ΟΗΕ και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταγράψει μαζικές φρικαλεότητες, συμπεριλαμβανομένων εγκλημάτων γενοκτονίας.
Στην κλιμάκωση των μαχών, το M23 κατέλαβε τεράστιες εκτάσεις στο πλούσιο σε ορυκτά ανατολικό Κονγκό.
Η απάντηση της ηγεσίας στην Κινσάσα ήταν να βγάλει από τον περασμένο Μάρτιο στο σφυρί τα «ασημικά» της χώρας, επιδιώκοντας διεθνείς πάτρωνες στην εξασφάλιση ασφάλειας και σταθερότητας.
Ήταν σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν που ο Κογκολέζος πρόεδρος Φελίξ Τσισεκέντι προσέφερε τα κρίσιμα ορυκτά αποθέματα της χώρας στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Επιδιδόμενος από την αρχή της δεύτερης θητείας του στον Λευκό Οίκο σε ένα γεωπολιτικά τυχοδιωκτικό διεθνές κυνήγι εξασφάλισης κρίσιμων ορυκτών και σπάνιων γαιών -από την Ουκρανία, μέχρι τη Γροιλανδία- ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να αδράξει την ευκαιρία.
Στις 27 Ιουνίου είχε ήδη πια στήσει φιέστα στον Λευκό Οίκο με την υπογραφή νέας ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ του Κονγκό και της Ρουάντα.
Μία από τις έξι πολεμικές συγκρούσεις που επαίρεται ότι έχει τερματίσει ως πρόεδρος των ΗΠΑ, χωρίς εκεχειρία, ενόσω τώρα επιδιώκει να κάνει το ίδιο στην Ουκρανία με τη Ρωσία, ονειρευόμενος τον… παράδεισο και ένα Νόμπελ Ειρήνης.
Παχιές υποσχέσεις, πενιχρά αποτελέσματα και νεο-αποικιοκρατία
Ευλογώντας τα «γένια» του, ο Αμερικανός πρόεδρος πανηγύρισε για το σχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας Κονγκό-Ρουάντα, που μεταξύ άλλων προέβλεπε κατάπαυση του πυρός, αποχώρηση των στρατευμάτων του Κονγκό και αφοπλισμό των πολιτοφυλακών, συμπεριλαμβανομένης της M23.
Τόσο ο απεσταλμένος των ΗΠΑ στην Αφρική Μασάντ Μπούλος, όσο και οι ΥΠΕΞ των δύο αφρικανικών κρατών που υπέγραψαν τη συμφωνία του Ιουνίου, επαίνεσαν τον ρόλο του Τραμπ στην επίτευξή της.
Την ξεχώρισαν από προηγούμενες αποτυχημένες μεσολαβητικές προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής διάστασής της, βάσει της οποίας οι ΗΠΑ αποκτούν πρόσβαση στον ορυκτό πλούτο του Κονγκό, σε ευθύ ανταγωνισμό με την Κίνα.
Όμως έκτοτε τίποτε δεν λειτούργησε πρακτικά.
Η διμερής δέσμευση Κονγκό-Ρουάντα για συνεργασία υπό το σχήμα μιας κοινής επιτροπής ασφαλείας και ενός μηχανισμού εποπτείας, με την παροχή εγγυήσεων για την ασφαλή επιστροφή των εκτοπισμένων και τον τερματισμό της υποστήριξης παραστρατιωτικών ομάδων έμεινε στα λόγια.
Η κυβέρνηση του Κονγκό και η ανταρτική ομάδα M23, που βρίσκονταν έκτοτε σε παράλληλες διαπραγματεύσεις με τη μεσολάβηση του Κατάρ, δεν κατάφεραν να υπογράψουν μια τελική ειρηνευτική συμφωνία που είχε προγραμματιστεί για 18 Αυγούστου.
Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που υπέγραψαν τον περασμένο μήνα στη Ντόχα αποδείχθηκε «τρύπια».
Το αποτέλεσμα ήταν η κατάρρευση των συνομιλιών, με την Μ23 να ανακοινώνει αυτή την εβδομάδα την αποχώρησή της από την διαδικασία μέχρι νεοτέρας…
Η βία συνεχίστηκε, δε, με περισσότερους από 300 νεκρούς στο ανατολικό Κονγκό μόνο την περασμένη εβδομάδα.
Από την επιτυχία των συνομιλιών στη Ντόχα εξαρτώνται εν τω μεταξύ τα σχέδια επενδύσεων και εκμετάλλευσης των πλούσιων κοιτασμάτων κολτανίου στην πόλη Ρουμπάγια του ανατολικού Κονγκό, που από τον Απρίλιο του 2024 είναι υπό τον έλεγχο του M23, αλλά πλέον βρίσκονται στο επίκεντρο ενδιαφέροντος κοινοπραξίας υπό τον Τζέντρι Μπιτς.
Έναν Τεξανό διαχειριστή κεφαλαίων υψηλού κινδύνου, πρόεδρο της επενδυτικής εταιρείας America First Global και εκ των χρηματοδοτών της προεκλογικής εκστρατείας του Ντόναλντ Τραμπ το 2016.
«Τα καλά και συμφέροντα»
Σύμφωνα με τους Financial Times, η κυβέρνηση της Κινσάσα συζητά τα δικαιώματα για το ορυχείο κολτανίου στην Ρουμπάγια με τον Τεξανό φιλοτραμπικό επενδυτή πριν καν στεγνώσει το μελάνι στην ειρηνευτική συμφωνία του Ιουνίου με τη Ρουάντα.
Για το έργο θα μπορούσαν να απαιτηθούν πάνω από 500 εκατομμύρια δολάρια, με την παραγωγή να διοχετεύεται νόμιμα μέσω της Ρουάντα, με προτεινόμενο ένα χυτήριο στην πρωτεύουσα Κιγκάλι.
Ερωτηθείς από το πρακτορείο Reuters, ο Τζέντρι Μπιτς επιβεβαίωσε το ενδιαφέρον του, αρνήθηκε ωστόσο να μπει σε λεπτομέρειες.
Αντιδρώντας σε αυτή τη συναλλακτική διπλωματία, περισσότερα από 50 μέλη των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ απέστειλαν προ ημερών επιστολή στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, καταγγέλλοντας έλλειψη διαφάνειας στις διαπραγματεύσεις και πιθανή σύγκρουση συμφερόντων.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρκέστηκε πάντως σε προηγούμενη ανακοίνωσή του, με την οποία επανέλαβε τη δέσμευση της Ουάσιγκτον για στήριξη των προσπαθειών προώθησης της ασφάλειας και της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ του Κονγκό και της Ρουάντα.
Προανήγγειλε πρόσκληση των αρχηγών των δύο αφρικανικών κρατών στον Λευκό Οίκο, χωρίς όμως να ανακοινώσει λεπτομέρειες.
Το όραμα του Τραμπ είναι «ένα win-win αποτέλεσμα, όπου όλα τα μέρη επωφελούνται οικονομικά και πολιτικά, μέσω της συνεργασίας και της κοινής ευημερίας», ανέφερε δήλωση εκπροσώπου της αμερικανικής προεδρίας.
Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επέβαλε εν τω μεταξύ κυρώσεις σε πολιτοφυλακές και άλλους παράγοντες για «λαθρεμπόριο ορυκτών» στο Κονγκό.
Άφησε ωστόσο εκτός το M23, καθώς οι κυρώσεις αφορούσαν την περίοδο πριν οι αντικυβερνητικοί αντάρτες στο Κονγκό πάρουν τον έλεγχο του ορυχείου στην Ρουμπάγια.
Αμερικανός αξιωματούχος επεσήμανε ότι το «Κίνημα της 23ης Μαρτίου» υπόκειται ήδη σε κυρώσεις των ΗΠΑ από το 2013 για τις συγκρούσεις στο ανατολικό Κονγκό.
Η εξαίρεσή του από τον νέο γύρο κυρώσεων ερμηνεύεται από πολλούς ως προσπάθεια να μην τιναχθούν στον αέρα οι ούτως ή άλλως μετ’ εμποδίων διαπραγματεύσεις στη Ντόχα.
Διπλωματία…. για τα μάτια του κόσμου
Ο βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης Κογκολέζος γυναικολόγος Ντένις Μακουέγκε -γνωστός για την προσφορά του σε πλείστα όσα θύματα σεξουαλικής βίας στη χώρα του- δεν μασά α τα λόγια του.
Χαρακτηρίζει την ειρηνευτική συμφωνία αλά Τραμπ «ανταμοιβή της επιθετικότητας, νομιμοποίηση της λεηλασίας των φυσικών πόρων του Κονγκό και θυσία της δικαιοσύνης για μια εύθραυστη ειρήνη».
Οργανώσεις και αναλυτές καταγγέλλουν ότι αφήνει ανοιχτές πολλές πληγές, χωρίς την άσκηση διώξεων για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου.
Δεν θίγει καν θέματα δικαιοσύνης και αποζημιώσεων των θυμάτων.
Βάζει στο περιθώριο την κοινωνία των πολιτών και κάνει τα στραβά μάτια στην εκμετάλλευση ακόμη και ανηλίκων στα ορυχεία του Κονγκό, από τα οποία ετοιμάζονται να πλουτίσουν δυτικοί επενδυτές και εταιρείες, ενώ ο λαός του ζει στη φτώχεια.
Πέρα από τα γεωπολιτικά «παίγνια», με επίκεντρο τον ανταγωνισμό των ΗΠΑ με την Κίνα, ουδείς επί της ουσίας στο Κονγκό βλέπει μια βιώσιμη ειρήνη.
Αντίθετα, οι φόβοι εντείνονται ότι ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο σε μια μακρά ιστορία εκμετάλλευσης, με τον επίδοξο Νομπελίστα Ειρήνης Ντόναλντ Τραμπ να εγκαινιάζει μια νέα περίοδο αποικιοκρατίας.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η θεραπευτική άδεια που είχε εξασφαλίσει ο Μαζωνάκης έληξε, με αποτέλεσμα η ιατρική ομάδα να εξετάσει εκ νέου την κατάστασή του και να αποφανθεί αν απαιτείται περαιτέρω παραμονή ή παρακολούθηση.
Από την ακούσια εισαγωγή στη θεραπευτική άδεια
Ο τραγουδιστής εισήχθη στο ψυχιατρικό ίδρυμα ανήμερα της παραμονής του Δεκαπενταύγουστου, ύστερα από εισαγγελική εντολή και κατόπιν αιτήματος της οικογένειάς του, η οποία είχε εκφράσει έντονες ανησυχίες για την υγεία και τη συμπεριφορά του. Για τρία 24ωρα παρέμεινε σε θάλαμο μόνος του, υπό στενή παρακολούθηση, πριν οι ψυχίατροι αποφασίσουν τη χορήγηση θεραπευτικής άδειας.
Το συγκεκριμένο μέτρο, που προβλέπεται από τον νόμο, δίνει τη δυνατότητα στους γιατρούς να παρακολουθούν τον ασθενή τόσο εντός όσο και εκτός νοσοκομείου, ανάλογα με την πορεία της υγείας του.
Η θέση του Μαζωνάκη και η αντίδραση της οικογένειας
Ο ίδιος ο Γιώργος Μαζωνάκης έχει ξεκαθαρίσει δημόσια ότι διαφωνεί με τον τρόπο που οδηγήθηκε στο ψυχιατρείο. Σε δήλωσή του ανέφερε:
«Ο προσωρινός μου εγκλεισμός στο Δρομοκαΐτειο έγινε χωρίς να ερωτηθώ, ερήμην μου. Δεν πάσχω από κανένα ψυχικό νόσημα που να απαιτεί ψυχιατρική φροντίδα. Υπήρξε άθλια μεθόδευση πίσω από αυτή τη δοκιμασία».
Αντίθετα, η οικογένειά του, σε ανακοίνωση που εξέδωσε, τόνισε ότι προτεραιότητα είναι η υγεία και η ασφάλεια του αγαπημένου τους προσώπου, επισημαίνοντας πως δεν επιθυμεί καμία αντιδικία σε δημόσιο επίπεδο.
Οι δημόσιες αναρτήσεις και το μήνυμα του τραγουδιστή
Μόλις δύο ημέρες μετά τον εγκλεισμό του, ο Μαζωνάκης ανάρτησε στα social media ένα βίντεο με το τραγούδι «Τρελός», στέλνοντας μήνυμα σε όσους –όπως άφησε να εννοηθεί– προσπάθησαν να τον βλάψουν. Στη λεζάντα έγραψε:
«Ίσως να είμαι εγώ τρελός, αλλά εσύ έτσι κι αλλιώς ποτέ δεν με έκανες καλά στην αγκαλιά σου».