Οι μελλοντικές εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία ήταν μεταξύ των βασικών θεμάτων που συζητήθηκαν, το βράδυ της Δευτέρας (18/8), στον Λευκό Οίκο.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι το «πρώτο και πιο σημαντικό» αποτέλεσμα των συνομιλιών ήταν η δέσμευση των ΗΠΑ να βοηθήσουν στην κατάρτιση σχεδίων ασφάλειας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επεσήμανε τη Δευτέρα ότι, ενώ η Ευρώπη θα αναλάβει ηγετικό ρόλο στην ασφάλεια της Ουκρανίας, οι ΗΠΑ «θα τους βοηθήσουν, επίσης». «Θα συμμετάσχουμε» τόνισε χαρακτηριστικά.

Ωστόσο, την Τρίτη (19/8), απέκλεισε το ενδεχόμενο αποστολής αμερικανικών στρατευμάτων στην Ουκρανία, παρά το γεγονός ότι νωρίτερα είχε αφήσει ανοιχτό κάθε σενάριο. «Ο πρόεδρος έχει δηλώσει κατηγορηματικά ότι δεν θα υπάρξουν αμερικανικά στρατεύματα στο έδαφος της Ουκρανίας, αλλά μπορούμε ασφαλώς να βοηθήσουμε στον συντονισμό και ενδεχομένως να παρέχουμε άλλα μέσα εγγυήσεων ασφαλείας στους Ευρωπαίους συμμάχους μας» δήλωσε σε ενημέρωση δημοσιογράφων η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ.

Κι ο ίδιος ο Τραμπ δε, μιλώντας στο Fox, ανέφερε ότι Βρετανία και Γαλλία εμφανίζονται πρόθυμες να στείλουν στρατεύματα και ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να τα στηρίξει με αεροπορική κάλυψη, όχι όμως με χερσαίες δυνάμεις. «Θέλουν να έχουν “μπότες στο έδαφος”. Δεν νομίζω ότι θα υπάρξει πρόβλημα» είπε.

Σημειώνεται πως, σε δήλωση της Δευτέρας, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε «ανεφάρμοστα» τα σενάρια ανάπτυξης στρατευμάτων από χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ στο ουκρανικό έδαφος. «Επαναλαμβάνουμε τη σταθερή μας θέση περί αδιαπραγμάτευτης απόρριψης κάθε σεναρίου που περιλαμβάνει ανάπτυξη νατοϊκών στρατιωτικών τμημάτων στην Ουκρανία, καθώς κάτι τέτοιο εγκυμονεί ανεξέλεγκτη κλιμάκωση με απρόβλεπτες συνέπειες» δήλωσε η Μαρία Ζαχάροβα.

Δυνάμεις του ΝΑΤΟ Associated Press

Κατόπιν αυτών, το BBC παρουσιάζει τέσσερα βασικά σενάρια ως προς τη μορφή που ενδέχεται να έχουν οι εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία.

1. Στρατιωτική παρουσία (Θεωρείται το λιγότερο πιθανό σενάριο): Ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί τον πόλεμο στην Ουκρανία ως πρόβλημα της Ευρώπης. Για να δεσμεύσει στρατιωτικές δυνάμεις, ακόμη και σε ρόλο ειρηνευτικής αποστολής, σε μία σύγκρουση που του δημιουργεί αποστροφή, θα χρειαζόταν να αλλάξει ριζικά τη στάση του ως προς το πώς βλέπει τη σύγκρουση.
2. Περιπολίες από αέρος και δια θαλάσσης (Θεωρείται πιο πιθανό): Οι ΗΠΑ έχουν ήδη πραγματοποιήσει πτήσεις επιτήρησης για να παρακολουθήσουν την εξέλιξη του πολέμου. Ωστόσο, υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε μια πτήση αναγνώρισης ή θαλάσσια περιπολία και μία ένοπλη σύγκρουση με μια πυρηνική δύναμη όπως η Ρωσία.
3. Πληροφορίες: Οι δορυφορικές και αεροπορικές πληροφορίες που προέρχονται από τις ΗΠΑ έχουν αποδειχθεί ζωτικής σημασίας για να ανακόψει η Ουκρανία την προέλαση των ρωσικών δυνάμεων. Σε περίπτωση που επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία, είναι ένας τομέας στον οποίο οι ΗΠΑ θα ήταν πιθανώς πρόθυμες να βοηθήσουν.
4. Εφοδιαστική αλυσίδα: Οποια μορφή και αν πάρει τελικά η «δύναμη αποτροπής» υπό την ηγεσία της Βρετανίας και της Γαλλίας σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας, θα χρειαστεί μεγάλη εφοδιαστική υποστήριξη· και αυτός είναι ένας τομέας στον οποίο οι ΗΠΑ θα ήταν πιθανώς πρόθυμες να βοηθήσουν.

Σχέδιο για τον εντοπισμό φορολογουμένων με κρυφά εισοδήματα εντός και εκτός Ελλάδας ενεργοποιεί η ΑΑΔΕ, δρομολογώντας εκτεταμένες διασταυρώσεις ώστε μέχρι το τέλος του έτους να σταλούν ραβασάκια με φόρους για νέες και παλιές «αμαρτίες».

Οι έλεγχοι πατούν πάνω στα στοιχεία των φετινών φορολογικών δηλώσεων αλλά και σε δεδομένα προηγούμενων χρήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις φοροδιαφυγής. Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται οι ανοιχτές υποθέσεις του 2019, οι οποίες παραγράφονται στο τέλος της χρονιάς, με τις υπηρεσίες της ΑΑΔΕ να έχουν λάβει εντολή να ελεγχθούν άμεσα. Μετά την ολοκλήρωση των διασταυρώσεων θα σταλούν κλήσεις στους φορολογούμενους προκειμένου να δώσουν εξηγήσεις και όσοι δεν πείσουν τις φορολογικές Αρχές θα βρεθούν αντιμέτωποι με καταλογισμό φόρων και προστίμων.

Υποθέσεις

Στο στόχαστρο των ελεγκτών της ΑΑΔΕ βρίσκονται:

Όσοι δηλώνουν εισοδήματα 10.000-20.000 ευρώ, αλλά οι δαπάνες διαβίωσης που εμφανίζουν είναι δυσανάλογα υψηλές και ασύμβατες με το εισοδηματικό τους προφίλ. Η ΑΑΔΕ έχει ήδη ανοίξει πάνω από 1.000 τραπεζικούς λογαριασμούς, εντοπίζοντας περιπτώσεις με μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα σε δηλωθέντα εισοδήματα και καταθέσεις.

Οι ελεγκτές επιστρατεύουν έμμεσες τεχνικές ανάλυσης ρευστότητας, καθαρής θέσης, τραπεζικών κινήσεων και δαπανών σε μετρητά για να εκτιμήσουν τον αναλογούντα φόρο. Στην πρώτη γραμμή εργαλείων βρίσκεται το αυτοματοποιημένο σύστημα BANCAPP, που αντλεί τραπεζικά στοιχεία και τα συσχετίζει με τις φορολογικές δηλώσεις, αποκαλύπτοντας περιπτώσεις με υψηλές καταθέσεις και χαμηλές δηλώσεις στην Εφορία.

Οι φορολογούμενοι που θα κληθούν να εξηγήσουν τις αποκλίσεις και δεν θα καταφέρουν να αποδείξουν τη νομιμότητα των ποσών τους θα βρεθούν αντιμέτωποι με φόρο 33% στη διαφορά εισοδήματος, πρόστιμο 50% στη διαφορά φόρου και προσαυξήσεις για εκπρόθεσμη καταβολή.

Όσοι αποκτούν εισοδήματα από το εξωτερικό αλλά «ξεχνούν» να τα δηλώσουν, με την ΑΑΔΕ να ρίχνει φως και σε τόκους εξωτερικού –που υποδηλώνουν μεγάλα υπόλοιπα– αλλά και σε συντάξεις και μισθούς που έρχονται από έξω.

Όσοι δεν υπέβαλαν στην ώρα τους φορολογική δήλωση. Διάταξη που ψηφίστηκε πρόσφατα ορίζει πως εάν ο φορολογούμενος δεν υποβάλλει εμπροθέσμως φορολογική δήλωση, ο προσδιορισμός του φόρου δύναται να γίνεται με έκδοση πράξης εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου με βάση κάθε στοιχείο που έχει στη διάθεσή της η Φορολογική Διοίκηση (εκτιμώμενος προσδιορισμός φόρου) και αφορά ιδίως το επίπεδο διαβίωσης του φορολογουμένου, την άσκηση της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητάς του ή ομοειδείς επιχειρηματικές ή επαγγελματικές δραστηριότητες.

Εάν, μετά την έκδοση της πράξης αυτής, ο φορολογούμενος υποβάλει φορολογική δήλωση, η πράξη αυτή παύει να ισχύει αυτοδικαίως. Αυτό σημαίνει ότι οι φορολογούμενοι που δεν ήταν συνεπείς στο ραντεβού τους με την Εφορία θα βρεθούν αντιμέτωποι με εκτιμώμενο προσδιορισμό φόρου, ο οποίος ακυρώνεται απευθείας με την υποβολή τής –εκπρόθεσμης πλέον και με προσαυξήσεις– φορολογικής δήλωσης.

Μισθωτοί και συνταξιούχοι με αδήλωτα αναδρομικά και αποδοχές, φορολογούμενοι με αποδοχές από το εξωτερικό, ιδιοκτήτες ακινήτων με αδήλωτα εισοδήματα, επαγγελματίες που υποβάλλουν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ αλλά έχουν σημαντική δραστηριότητα. Κατά προτεραιότητα ελέγχονται οι ανοιχτές φορολογικές υποθέσεις του 2019 οι οποίες παραγράφονται στο τέλος του έτους.

Σύμφωνα με τις οδηγίες που έχει δώσει η ΑΑΔΕ, οι εφοριακοί ελέγχουν και διασταυρώνουν:

– Τα ηλεκτρονικά αρχεία βεβαιώσεων αποδοχών ή συντάξεων, αμοιβών από επιχειρηματική δραστηριότητα και εισοδημάτων από μερίσματα, τόκους, δικαιώματα.

– Διαθέσιμα στοιχεία που αφορούν λοιπά εισοδήματα και αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης ή απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, τα οποία αποστέλλονται ετησίως ή περιλαμβάνονται στην τελευταία προ του έτους για το οποίο εκδίδεται πράξη εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου υποβληθείσα δήλωση φόρου εισοδήματος και στην περιουσιακή κατάσταση του εκάστοτε έτους, όπως αυτή προκύπτει από το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Περιουσιολογίου της ΑΑΔΕ.

– Την ηλεκτρονική βάση δεδομένων, που είναι διαθέσιμη στην ΑΑΔΕ και δύναται να αφορά την άσκηση επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας, καθώς επίσης και στοιχεία που λήφθηκαν στο πλαίσιο της ανταλλαγής πληροφοριών για την εφαρμογή της διεθνούς διοικητικής συνεργασίας στο πεδίο της άμεσης φορολογίας.

Ποιες υποθέσεις παραγράφονται στις 31 Δεκεμβρίου 2025:

– Οι υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ του φορολογικού έτους 2019. Οι συγκεκριμένες υποθέσεις υπάγονται στον κανόνα της 5ετούς παραγραφής. Αν δεν είχε υποβληθεί δήλωση το 2020 για τα εισοδήματα του 2019, η Φορολογική Διοίκηση θα εκδώσει πράξεις εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου εισοδήματος εφόσον έχει στοιχεία από τα οποία προκύπτει φορολογητέα ύλη και ποσό φόρου προς καταβολή άνω των 30 ευρώ.

– Υποθέσεις φορολογίας μεταβίβασης ακινήτων, κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών που αφορούν ακίνητα τα οποία δεν εντάσσονται στο αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού αξίας και δεν έχει γίνει δεκτή από τον φορολογούμενο η προεκτίμηση – προσωρινή αξία της ΔΟΥ/ΚΕΦΟΚ.

– Υποθέσεις επιχειρήσεων που δήλωσαν ψευδή στοιχεία είτε για τα ακαθάριστα έσοδά τους είτε για τις δαπάνες που πραγματοποίησαν εντός του 2019.

– Υποθέσεις φορολογουμένων που δήλωσαν ανακριβώς ή δεν δήλωσαν αναδρομικά ποσά αποδοχών τα οποία εισπράχθηκαν εντός του 2019 και αφορούσαν παλαιότερα έτη.

– Απλήρωτα τέλη κυκλοφορίας του 2020.

Premium έκδοση ΤΑ ΝΕΑ

Υπάρχει περίπτωση η τηλεργασία να προκύπτει ως αδήριτη αναγκαιότητα εξαιτίας των αφόρητα υψηλών θερμοκρασιών που επικρατούν στο γραφείο; Υπάρχει, αν η εταιρεία του εργαζομένου στεγάζεται σε ένα από τα πάμπολλα «γυάλινα γραφεία», σε αυτά τα μεγάλα και πολυώροφα οικοδομήματα με προσόψεις που καλύπτονται εξ ολοκλήρου από σκούρα πράσινα ή «φιμέ» τζάμια και τα οποία ανεγέρθηκαν στις μεγαλουπόλεις στα τέλη του 20ού αιώνα, ως επί το πλείστον.

«Είναι η υπερθέρμανση του πλανήτη, ηλίθιε», θα έλεγε στους μεγαλομανείς κατασκευαστές και τους υπερφίαλους αρχιτέκτονες της εποχής ο περίφημος για την φράση του «it’s the economy stupid» σύμβουλος του Μπιλ Κλίντον, Τζέιμς Κάρβιλ. Διότι τα αμφιβόλου αισθητικής αρχιτεκτονήματά τους τούς ζεστούς μήνες του καλοκαιριού μετατρέπονται σε θερμοκήπια στα οποία μπορεί να ευδοκιμήσει μόνο η φυτική παραγωγή. Όχι η ανθρώπινη.

«Ρύθμισε το φούρνο σου»

«Ακόμα και χωρίς κλιματισμό, στο σπίτι είναι πιο δροσερά. Εδώ είναι αβίωτη η κατάσταση, κόλαση πραγματική», δήλωσε σε δραματικό τόνο στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) μια εργαζόμενη σε μεσιτικό γραφείο που στεγάζεται σε πολυώροφο κτίριο καλυμμένο με γυαλί στην περιοχή Οστερλίτς του Παρισιού. Το κτίριο κατασκευάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 (τότε που προωθούνταν το αφήγημα ήταν ότι όλα τα προβλήματα της ανθρωπότητας είχαν λυθεί) και αποτελεί «τυπικό παράδειγμα των οικοδομημάτων που υπερθερμαίνονται το καλοκαίρι», όπως κατήγγειλε ο μηχανικός Πασκάλ Λενορμάν μέσω του hashtag #balancetonfour.

Η ηλεκτρονική αυτή διεύθυνση επικοινωνίας των εργαζομένων που «ψήνονται» στους χώρους εργασίας τους παρότι αυτοί δεν είναι κουζίνες εστιατορίων αλλά γραφεία, δημιουργήθηκε το 2023 στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Balance ton four» σημαίνει «ρύθμισε το φούρνο σου» και, όπως τονίζει ο ειδικός στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων μηχανικός, «όταν η επιφάνεια των υαλοπινάκων υπερβαίνει το 30% της επιφάνειας της εξωτερικής τοιχοποιίας ενός δωματίου, αυτό αρχίζει να γίνεται επικίνδυνο για την υγεία όσων βρίσκονται μέσα».

Αβίωτοι οι 33 βαθμοί Κελσίου

Η εργαζόμενη στο μεσιτικό γραφείο διαπίστωσε ότι η θερμοκρασία στον εργασιακό της χώρο που έχει νότιο προσανατολισμό είναι κατά 4 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από όσα γραφεία έχουν ανατολικό προσανατολισμό. Όλα εξαρτώνται βέβαια από την ώρα της ημέρας και τη γωνία που πέφτουν στους εξωτερικούς υαλοπίνακες οι ακτίνες του ήλιου. «Πολλές φορές το καλοκαίρι παρά τον κλιματισμό η θερμοκρασία στο γραφείο δεν πέφτει κάτω από 29 βαθμούς Κελσίου», σημειώνει.

Οι ειδικοί θεωρούν ότι θερμοκρασίες άνω των 28 βαθμών Κελσίου δεν είναι ασφαλείς για χειρώνακτες, ενώ για τους εργαζόμενους γραφείου το κατώφλι της ασφαλούς θερμοκρασίας ανεβαίνει στους 30 βαθμούς. Πάνω από τους 33 βαθμούς Κελσίου, πάντως, για αμφοτέρους η κατάσταση αρχίζει να γίνεται πολύ επικίνδυνη. Στη Γερμανία όπου, όπως και στη Γαλλία, δεν υπάρχει νομικά θεσμοθετημένο ανώτατο όριο θερμοκρασίας για την εργασία σε κλειστό χώρο, συνιστάται στους εργοδότες να φροντίζουν ώστε η θερμοκρασία να μην ξεπερνά τους 26 βαθμούς Κελσίου.

Ακατάλληλα κτίρια

«Για αισθητικούς (!) και οικονομικούς λόγους τα γυάλινα κτίρια γραφείων έχουν υιοθετηθεί ευρέως από τα τέλη του περασμένου αιώνα στην επιχειρηματική περιοχή La Défense, δυτικά του Παρισιού. Αλλά ενώ φέρνουν φως σε μεγάλους χώρους εργασίας και μειώνουν την ενεργειακή κατανάλωση τους χειμερινούς μήνες, καθίστανται ολοένα και πιο ακατάλληλα για τις ακραίες θερμοκρασίες του καλοκαιριού που με την κλιματική κρίση αποτελούν ολοένα και πιο συχνό φαινόμενο», σημειώνει το ΑFP.

Η επιχείρηση του Ρομέν, ενός εργαζομένου ηλικίας 38 ετών, έχει εγκατασταθεί εδώ και δυο χρόνια στη Défense, σε ένα γυάλινο κτίριο που ανακαινίστηκε στα τέλη της περασμένης δεκαετίας. «Όλα έγιναν καινούργια, αλλά πολύ γρήγορα διαπιστώσαμε ότι για να επιβιώσουμε μετά το Μάιο θα πρέπει να βάζουμε τον κλιματισμό στο φουλ. Καθώς τα παράθυρα δεν ανοίγουν, λιώνουμε από τη ζέστη. Τις προάλλες καταστράφηκε το κινητό τηλέφωνο μιας συναδέλφου», κατήγγειλε ο ηλικίας 49 ετών συνάδελφος του Ρομέν, Αντριάν.

Ο άνθρακας και το κλίμα

«Το ζήτημα της προσαρμογής στην υπερθέρμανση του πλανήτη εξακολουθεί να οξύνεται σε ό,τι αφορά τα ακίνητα γραφείων», σημειώνει η εκτελεστική διευθύντρια του Παρατηρητηρίου Βιώσιμων Ακινήτων (OID) Ζιλιέτ Λεφέβρ. Το OID είναι μια ένωση κατασκευαστών ακινήτων που έχουν δεσμευτεί για την οικολογική μετάβαση του κλάδου. «Σήμερα στο επίκεντρο των έργων ανακαίνισης των κτιρίων βρίσκονται τα ζητήματα της απανθρακοποίησης, της μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας από άνθρακα δηλαδή. Δεν βρίσκεται η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή», πρόσθεσε η Γκαέλ Πεσού, υπεύθυνη έργου στο OID.

Οι κανονισμοί που έχουν τεθεί πρόσφατα σε ισχύ σε γαλλικό και ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν αναγκάσει ορισμένους εργοδότες να αντιμετωπίσουν το ζήτημα των κινδύνων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένων των καυσώνων, των πλημμυρών κ.λπ. «Αυτή η σκέψη, ωστόσο, εξαρτάται από το μέγεθος της εταιρείας, το χαρτοφυλάκιό της και τους πόρους της. Υπάρχει μια μεγάλη ανισότητα σε ό,τι αφορά τις δράσεις για την κλιματική αλλαγή», τονίζει στο AFP ο Τιερί Λακιτέν, διευθυντής του τμήματος κοινωνικά υπεύθυνων επενδύσεων στην εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων ακινήτων AEW.

Ευάλωτα νοσοκομεία

Το Ινστιτούτο Οικονομικών του Κλίματος (I4CE) έχει εκτιμήσει τις ετήσιες επενδυτικές ανάγκες στη Γαλλία για την προσαρμογή των κτιρίων (εργασιακών χώρων και κατοικιών) στα κύματα καύσωνα σε 1 έως 2,5 δισ. ευρώ για τις νέες κατασκευές και σε 4,8 δισ. ευρώ για τις ανακαινίσεις. Στις εκτιμήσεις αυτές δεν περιλαμβάνονται οι επενδύσεις για την επίτευξη στόχων που σχετίζονται με την ουδετερότητα άνθρακα.

«Δυστυχώς εξακολουθούν να κατασκευάζονται πολλά περιουσιακά στοιχεία χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το τοπικό ή το μακροπρόθεσμο πλαίσιο της υπερθέρμανσης του πλανήτη», δηλώνει η Ζιλιέτ Λεφέβρ. Και εξηγεί ότι πρόκειται για κακώς σχεδιασμένους προσανατολισμούς σε σχέση με την τροχιά του ήλιου, για την χρήση ακατάλληλων σκούρων χρωμάτων, ακόμη και για τη μη χρήση θερμομονωτικών υλικών μεταξύ εξωτερικού και εσωτερικού χώρου.

«Χάρη στα πιο αποδοτικά υλικά που χρησιμοποιούνται, τα κτίρια σήμερα έχουν πολύ καλύτερη μόνωση από αυτή που είχαν στο παρελθόν», διαβεβαιώνει ο διευθυντής μηχανικής στην εταιρεία συμβούλων ακινήτων JLL, Μαξίμ Μισό. Αλλά η Ζιλιέτ Λεφέβρ διαφωνεί. «Ακόμη και οι περιβαλλοντικοί κανονισμοί για τις νέες κατασκευές που τέθηκαν σε ισχύ το 2022 (RE2020) δεν είναι επαρκείς», σύμφωνα με την επικεφαλής του Παρατηρητηρίου Βιώσιμων Ακινήτων.

Στο #balancetonfour ο μηχανικός Πασκάλ Λενορμάν καταγγέλλει την ενεργειακή σπατάλη που γίνεται «από την αδικαιολόγητη χρήση κλιματιστικών για την ψύξη κακοσχεδιασμένων κτιρίων», αλλά τονίζει ότι «το πρόβλημα είναι πάνω απ’ όλα ο κίνδυνος για τους ανθρώπους». Κατά το Γάλλο μηχανικό «τις ημέρες του καύσωνα οι πιο δραματικές καταστάσεις είναι αυτές που δημιουργούνται στα νοσοκομεία».

Πηγή: ΟΤ

Κλείνει οριστικά μέχρι τις αρχές Σεπτέμβρη η πολυδιάστατη αλλά και πολυσυζητημένη έρευνα για τη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών, με 58 νεκρούς στις 28 Φεβρουαρίου 2023, καθώς ο αρμόδιος εφέτης ανακριτής Σωτήρης Μπακαΐμης στο πλαίσιο της προσπάθειάς του να κλείσει έπειτα από 30 μήνες τις τελευταίες εκκρεμότητες έχει ζητήσει, εκτός των άλλων, από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας να επισπεύσει την παράδοση του πορίσματός της για τη φονική έκρηξη και αυτό να γίνει μέχρι τα τέλη Αυγούστου.

Επιπλέον τις τελευταίες ημέρες απορρίπτονται διαδοχικά αιτήματα συγγενών για να γίνουν εκταφές σορών ή να εξετασθούν τμήματα του μοιραίου τρένου που εκτιμούν ότι κλονίζουν τα «αντιφατικά» πορίσματα κρατικών πραγματογνωμόνων για τη σχέση της πυρόσφαιρας με τα έλαια σιλικόνης.

Ακόμη αναμένεται πόρισμα από τη Γερμανία για την πυρασφάλεια του τρένου, όμως υπάρχουν και πολλά ερωτήματα για τις δύο τελευταίες γνωματεύσεις πραγματογνωμόνων που έχουν ενταχθεί στη δικογραφία.

Οι εκκρεμότητες
Πιο συγκεκριμένα, αναμένεται πλέον το επόμενο δεκαπενθήμερο το τελικό πόρισμα της αρμόδιας υπηρεσίας της Πυροσβεστικής που προχώρησε σε αυτοψία σε συντρίμμια των αμαξοστοιχιών στο Κουλούρι και εκτιμάται ότι θα αποφανθεί ότι δεν ανακάλυψε ίχνη έκρηξης λόγω παράνομου φορτίου.

Ακόμη στο πόρισμα της Πυροσβεστικής θα συμπεριληφθεί πρόσφατη απάντηση – σε σχετικό ερώτημα – του Γενικού Χημείου του Κράτους ότι μπορεί το φρέον (συνολικά 67 λίτρα) από τον κλιματισμό του τρένου να εκραγεί. Χωρίς όμως σαφή ποσοτική ανάλυση. Ακόμη θα περιέχεται εκτίμηση διορισμένων κρατικών πραγματογνωμόνων ότι η πυρόσφαιρα που κόστισε την ζωή σε τουλάχιστον 5-7 επιβάτες του τρένου είχε ύψος από 48 έως 66 μέτρα, μικρότερη από εκείνη άλλων κρατικών και ιδιωτών μελετητών.

Όμως δεν φαίνεται να έχουν δοθεί απαντήσεις σε ορισμένα άλλα ζητούμενα των αξιωματικών της Πυροσβεστικής.

Όπως αν είχε ρόλο στην έκρηξη η «εκτόνωση» του πεπιεσμένου αέρα του συστήματος πέδησης των αμαξοστοιχιών που είναι συνολικά 1.180 λίτρα ή και οκτώ πυροσβεστήρες υπό πίεση ανά ηλεκτράμαξα και άλλες τεχνικές λεπτομέρειες.

Premium έκδοση ΤΑ ΝΕΑ

Λίγο πριν πραγματοποιηθεί η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αλάσκα φούντωσαν τα σενάρια για ένα νέο διαμοιρασμό του κόσμου σε σφαίρες επιρροής. Δηλαδή για μια νέα «συμφωνία της Γιάλτας» ή ακόμη «συμφωνία του Μονάχου», όπου οι ισχυροί του κόσμου, εν προκειμένω Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντιμίρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ θα μοιραστούν τον κόσμο στα τρία. Ωστόσο, ο αρθρογράφος του Bloomberg Τζον Όθερς πηγαίνει λίγο πιο μακριά, στη δυστοπική λογοτεχνία του Τζορτζ Όργουελ και στο εμβληματικό «1984».

Το «1984», που γράφτηκε το 1948, αφηγείται έναν φανταστικό κόσμο χωρισμένο σε τρεις μεγάλες δυνάμεις. Αυτές –και οι αντιστοιχίες τους κατά τον Όθερς, αν τις αποδεχόμαστε- είναι:

• Ωκεανία (ΗΠΑ, συν Νότια Αμερική, Ηνωμένο Βασίλειο, Αυστραλία και νότια Αφρική).
• Ευρασία (όλη η παλιά Σοβιετική Ένωση, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, και η ηπειρωτική Ευρώπη στο σύνολό της).
• Ανατολασία (ουσιαστικά Κίνα, Ιαπωνία και η κορεατική χερσόνησος).

Πολεμούν ασταμάτητα για τα αμφισβητούμενα, φτωχότερα μέρη του κόσμου: την ινδική υποήπειρο, τη Νοτιοανατολική Ασία, την Αραβική Χερσόνησο και την υπόλοιπη Αφρική. Οι μεταξύ τους συμμαχίες μεταβάλλονται, παραμένουν σε μόνιμη ισορροπία:

Κανένα από τα τρία υπερκράτη δεν θα μπορούσε να κατακτηθεί ολοκληρωτικά ακόμη και από τα άλλα δύο σε συνδυασμό. Είναι ισότιμα ισορροπημένα και οι φυσικές τους άμυνες είναι πολύ ισχυρές. Η Ευρασία προστατεύεται από τις τεράστιες εκτάσεις της, η Ωκεανία από το πλάτος του Ατλαντικού και του Ειρηνικού, η Ανατολασία από τη γονιμότητα και την εργατικότητα των κατοίκων της.

Κάθε μπλοκ είναι αυτάρκες. Δεν υπάρχει εμπόριο μεταξύ τους, αλλά όλοι επωφελούνται από το status quo.

Καρικατούρα της παγκόσμιας τάξης

Ο Οθερς βλέπει στο έργο του Όργουελ μια διορατικότητα που σήμερα εντυπωσιάζει. Διότι το πραγματικό έτος 1984, υπήρχαν δύο υπερδυνάμεις, οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ, αλλά και ένας μεγάλος Τρίτος Κόσμος.

Σήμερα όμως, η κατάσταση που διαμορφώνεται μοιάζει περισσότερο με όσα περιγράφονται στο βιβλίο του Βρετανού συγγραφέα. ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα προσπαθούν να εδραιώσουν την εξουσία τους γύρω τους, ενώ χώρες όπως η Ινδία μπορεί να πάρουν διαφορετικές θέσεις.

Ο κόσμος φαίνεται να επιστρέφει στην έννοια των σφαιρών επιρροής. Οι μεγάλες δυνάμεις θέλουν να αισθάνονται ασφαλείς πίσω από ένα χαράκωμα γειτονικών κρατών. Η Ουκρανία θα μπορούσε να είναι κάτι τέτοιο για τη Ρωσία, ενώ η Κίνα απλώνει την επιρροή της στη Νότια Σινική Θάλασσα και εποφθαλμιά την Ταϊβάν.

Η εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ δεν διαφέρει πολύ. Αντί να διατηρήσει τον έλεγχο των ΗΠΑ μέσω κυρίαρχης θέσεις σε θεσμούς όπως το ΝΑΤΟ ή ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, θέλει μια απόρθητη και αυστηρά καθορισμένη σφαίρα επιρροής.

Επιστροφή στο έθνος-κράτος

Για τον Τσαρλς Γκέιβ της ερευνητικής Gavekal Research, αυτό ουσιαστικά συνιστά επιστροφή στο έθνος-κράτος. «Στόχος του Τραμπ είναι να εγκαταλείψει τη διατήρηση της αυτοκρατορίας και να επανιδρύσει το έθνος-κράτος των ΗΠΑ στη Βόρεια Αμερική. Αυτό θα εξηγούσε τις προφανείς εδαφικές του φιλοδοξίες για τον Καναδά, τη Γροιλανδία και τη Διώρυγα του Παναμά. Το ίδιο ισχύει και με την έμφαση που δίνει στα εμπορικά ισοζύγια, τους δασμούς και τη σημασία της επαναβιομηχάνισης».

Sergei Bobylyov/Host agency RIA Novosti/Handout via REUTERS

Σύμφωνα με τον Γκέιβ, οι αυτοκρατορίες δεν ενδιαφέρονται από πού προέρχεται ο χάλυβάς τους, καθώς ελέγχουν τις θάλασσες, αλλά ένα έθνος-κράτος «πρέπει να είναι αύταρκες σε τέτοια βασικά προϊόντα αν θέλει να προστατευτεί. Εξ ου και οι ΗΠΑ προσπαθούν να ματαιώσουν την κινεζική κυριαρχία στις σπάνιες γαίες». Και θυμίζει ότι το 1946, οι ΗΠΑ υπό τον Χάρι Τρούμαν προσέφεραν στη Δανία 100 εκατομμύρια δολάρια για τη Γροιλανδία.

Και πώς συνδέεται αυτό –έστω κάνοντας ένα άλμα- με τον Όργουελ. Ο Ντόναλντ Τραμπ, όταν ρωτήθηκε σε συνέντευξη Τύπου γιατί ασχολείται με τη Γροιλανδία και τον Παναμά, απάντησε: «Τους χρειαζόμαστε για οικονομική ασφάλεια». Η Ρωσία και η Κίνα και οι ΗΠΑ, όπως η Ευρασία, η Ανατολασία και η Ωκεανία, θέλουν να ασφαλίσουν τον εαυτό τους.

Στόχος η αυτάρκεια

Η αυτάρκεια είναι ένας ακόμη στόχος των δυνάμεων του Όργουελ. Η αυτάρκεια προστατεύει από επικίνδυνες συγκρούσεις με άλλους για γη ή πόρους –κι διεξάγουν ψεύτικους πολέμους για να κρατούν τους λαούς τους υπό έλεγχο.

Οι τρεις δυνάμεις του Όργουελ απαιτούσαν αυτάρκεια. Με αυτόν τον τρόπο, δεν θα υπήρχε ανάγκη για επικίνδυνες συγκρούσεις με άλλους για γη ή πόρους – πέρα από τους συνεχείς ψεύτικους πολέμους με τους οποίους διατήρησαν τους πληθυσμούς τους ενωμένους.

Έτσι η αυτάρκεια ορίζει όλες τις οικονομικές δραστηριότητες. Με τον πόλεμο των δασμών σε εξέλιξη, οι χώρες που εξαρτώνται λιγότερο από το εμπόριο αντιμετωπίζουν λιγότερες αναταραχές. Οι μικρές οικονομίες, όμως, που προσανατολίζονται σε μεγάλο βαθμό στο εμπορικό σύστημα αντιμετωπίζουν υπαρξιακές δυσκολίες. Παράδειγμα, το Λουξεμβούργο, το Τζιμπουτί, η Σιγκαπούρη και το Χονγκ Κονγκ, που έχουν συνολικές εξαγωγές και εισαγωγές άνω του 300% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος τους.

REUTERS/Jeenah Moon

Εκτεθειμένοι οι πιο φτωχοί

Τα λιγότερο εκτεθειμένα έθνη είναι είτε πολύ φτωχά (το εμπόριο του Σουδάν αποτελεί το 6% του ΑΕΠ) είτε πολύ μεγάλα. Οι ΗΠΑ (24,9%) και η Κίνα (35,3%) είναι μεταξύ αυτών, παρά τους τεράστιους όγκους συναλλαγών που πραγματοποιούν.

Το επόμενο στοιχείο είναι η σύνθεση της οικονομίας. Όσο πιο σύνθετο είναι το μείγμα της, τόσο καλύτερες είναι οι πιθανότητές της. Όσες βασίζονται σε απλές και εύκολα υποκαταστάσιμες βιομηχανίες όπως οι εξορύξεις, έχουν πρόβλημα. Αλλά οι χώρες με ισχυρή υποδομή και εργατικό δυναμικό με εύκολα μεταβιβάσιμες δεξιότητες μπορούν να ακμάσουν. Οι οικονομίες που βασίζονται στη «μονοκαλλιέργεια» μιας ή λίγων δραστηριοτήτων κινδυνεύουν.

Τα ξένα κεφάλαια είναι επίσης κρίσιμος παράγοντας, γιατί πιο εύκολα χάνονται παρά επιστρέφουν. Και καθώς οι χώρες επαναπατρίζουν κεφάλαια για να γίνουν αυτάρκεις, οι ΗΠΑ φαίνονται πιο ευάλωτες από οποιονδήποτε. Για τους Γερμανούς ή Βρετανούς διαχειριστές κεφαλαίων, οι μεγαλύτερες δεξαμενές περιουσιακών τους στοιχείων είναι τα αμερικανικά ομόλογα. Ο εθνικός καπιταλισμός, η ανανεωμένη εκδοχή του μερκαντιλισμού που εδραιώνεται, θα απαιτήσει από αυτούς να φέρουν αυτά τα χρήματα στην πατρίδα τους.

Το πλεόνασμα της Γερμανίας στην ίδια βάση ισοδυναμεί με το 100% του ΑΕΠ, επομένως ο επαναπατρισμός θα ήταν ένα τεράστιο όφελος. Εξάγει κεφάλαια και ουσιαστικά στηρίζει οικονομίες οφειλέτες όπως οι ΗΠΑ εδώ και χρόνια. Αυτό πιθανότατα θα πρέπει να αλλάξει.

Και η ομογενοποιημένη ιδεολογία

Και αν πάμε σε επίπεδο κοινωνίας, όλες οι υπερδυνάμεις του Όργουελ έχουν την ίδια ιδεολογία, με διαφορετικά τοπικά «χρώματα» για να προσελκύσουν τον λαό τους.

Όπως ο «Γκολντστάιν», ο συγγραφέας μέσα στο βιβλίο, «η Ινγκσοκ στην Ωκεανία, ο Νεομπολσεβικισμός στην Ευρασία και η Υποδούλωση του Εαυτού ή Λατρεία του Θανάτου, όπως συνήθως ονομάζεται, στην Ανατολασία, είχαν τον συνειδητό στόχο της διαιώνισης της ανελευθερίας και της ανισότητας. Αυτά τα νέα κινήματα προέκυψαν από τα παλιά και έτειναν να διατηρούν τα ονόματά τους και να δίνουν λόγια στην ιδεολογία τους. Αλλά ο σκοπός όλων τους ήταν να σταματήσουν την πρόοδο και να παγώσουν την ιστορία σε μια επιλεγμένη στιγμή».

REUTERS/Kevin Lamarque/File Photo

Σύμφωνα με τον Όθερς, σήμερα είναι διακριτή μια κοινή φιλοσοφία μεταξύ των τριών μεγάλων δυνάμεων. Ο MAGA ρεπουμπλικανισμός, η Σκέψη του Σι Τζινπίνγκ, και ένα αναδυόμενο δόγμα στην Ρωσία, που έχει αποκληθεί «επιστημονικός πουτινισμό». Τι κοινό έχουν; Και οι τρεις ιδεολογίες θέτουν τα «εθνικά συμφέροντα» πάνω απ’ όλα, επιτρέπουν στο κράτος να παρεμβαίνει επιθετικά στον ιδιωτικό τομέα και επιβάλλουν κοινωνικό συντηρητισμό.

Το περίεργο είναι ότι όπως ο ήρωας του Όργουελ, Ουίνστον Σμιθ, αγάπησε τον Μεγάλο Αδελφό στο «1984», η Wall Street μαθαίνει να συμπαθεί τον καπιταλισμό MAGA.

Ο εθνικός καπιταλισμός δημιουργεί μια σταθερή παγκόσμια ισορροπία. Με άλλους να ακολουθούν το μοντέλο, δεν υπάρχει άλλη επιλογή από το να το ακολουθήσουν. Ο αμερικανικός καπιταλισμός μοιάζει όλο και περισσότερο με την εκδοχή του οικονομικού μοντέλου της Κίνας. Και μάλλον εκεί οδεύει και η Γερμανία, βλέπει περισσότερες από 60 εταιρείες, με τη βοήθεια της κυβέρνησης, δεσμεύονται να επενδύσουν επιπλέον 100 δισεκατομμύρια ευρώ.

in.gr