Από τη Λιμόζ στα κεντρικά μέχρι τη Νιμ και τη Μπεζιέ στη νότια Γαλλία, το Σαρλβίλ-Μεζιέρ στα βορειοανατολικά της χώρας ή το Ζιλουβίλ στη Νορμανδία, οι σκηνές βίας έχουν πολλαπλασιαστεί αυτό το καλοκαίρι, με επιθέσεις κατά αστυνομικών και πυροσβεστών, πυρπoλήσεις αυτοκινήτων και «πόλεμο» με βόμβες μολότοφ.
Δεν είναι η πρώτη χρονιά που ξεσπούν, όμως χρόνο με το χρόνο δείχνουν να επεκτείνονται και να χειροτερεύουν.
Και δη σε μικρές και μεσαίες πόλεις ανά τη γαλλική επικράτεια, με συγκρούσεις σπάνιας έντασης και κλίμακας για τα τοπικά δεδομένα.
Κατά τις αρχές, αυτό οφείλεται πρωτίστως στην εξάπλωση των συμμοριών ναρκωτικών, που πλέον δεν περιορίζονται στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως το Παρίσι ή η Μασσαλία.
«Έχουμε πραγματικά μια δομή αντάρτικου πόλης, με ομάδες που θέλουν να δείξουν ότι έχουν τον έλεγχο», διαμαρτυρήθηκε τις προάλλες ο δεξιός δήμαρχος της Λιμόζ, Εμίλ Ροζέ Λομπερτί.
«Η κατάσταση έχει γίνει αφόρητη εξαιτίας της ένοπλης δράσης των ναρκο-τρομοκρατών», διαμαρτυρήθηκε ο δεξιός δήμαρχος της Νιμ, Ζαν-Πολ Φουρνιέ.
«Είμαι έκπληκτος και θυμωμένος για το ότι μερικές δεκάδες μικροί μπάσταρδοι καταστρέφουν τη ζωή μιας ολόκληρης γειτονιάς και επιτίθενται στην αστυνομία», δήλωσε ο -ακροδεξιών αποκλίσεων πια- Ρομπέρ Μενάρντ, δήμαρχος του Μπεζιέ.
Ως απάντηση στο νέο κύμα εγκληματικότητας, δήμοι στη Γαλλία επιβάλλουν αλυσιδωτά απαγόρευση κυκλοφορίας σε ανηλίκους τη νύχτα, προς «αποτροπή της έκθεσης στη βία».
Πάντα νυχτερινές και έως το ξημέρωμα, οι ώρες έναρξης και λήξης των περιορισμών ποικίλουν, όπως και τα ηλικιακά όρια.
Αλλού οι περιορισμοί ισχύουν μέχρι το 16ο έτος ηλικίας, αλλού έως τα 13 και σε ορισμένες περιπτώσεις για όλους τους ανήλικους.
Αν και υιοθετούνται κατά κόρον από δημάρχους από τον χώρο της Δεξιάς, βρίσκουν πλέον οπαδούς και από το χώρο της ευρύτερης Αριστεράς.
Είναι προς «στήριξη των οικογενειών της εργατικής και της μεσαίας τάξης», υποστηρίζει ο σοσιαλιστής Καρίμ Μπουαμράν, δήμαρχος του Σαιντ-Ουέν-σιρ-Σεν στα περίχωρα του Παρισιού.
Τα κοινωνικά προβλήματα στη Γαλλία «κάτω από το χαλί»
Στο Καν-σιρ-Μερ, ένα θέρετρο στην Κυανή Ακτή, κοντά στη Νίκαια, ισχύει εδώ και δύο δεκαετίες ισχύει απαγόρευση κυκλοφορίας ανηλίκων.
Από την 1η Απριλίου έως τις 31 Οκτωβρίου όλα τα παιδιά που βγαίνουν έξω μεταξύ 11 μ.μ. και 6 π.μ. στο κέντρο και σε δύο άλλα μέρη της πόλης πρέπει να συνοδεύονται από ενήλικα.
Τα τελευταία χρόνια παρόμοιοι περιορισμοί έχουν επιβληθεί σε άλλες πόλεις και σε αρκετά προάστια του Παρισιού.
Δοκιμασμένη ευρύτερα από πέρυσι ανά τη γαλλική επικράτεια, αν και αμφιλεγόμενης αποτελεσματικότητας, η «συνταγή» των περιορισμών εξαπλώνεται πλέον γρήγορα σε μικρότερους και μεσαίου μεγέθους δήμους σε όλη τη Γαλλία.
Μέχρι στιγμής περισσότερες από 15 πόλεις έχουν επιβάλει νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας για παιδιά και εφήβους, ως έκτακτο μέτρο.
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων αναμένεται να διαρκέσει μέχρι την έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς, τον προσεχή Σεπτέμβριο.
Όσοι ανήλικοι την παραβιάζουν βρίσκονται αντιμέτωποι με πρόστιμο έως και 150 ευρώ, ενώ οι γονείς καλούνται -στην καλύτερη των περιπτώσεων- από την αστυνομία για εξηγήσεις.
Όμως οι βαθύτερες αιτίες του φαινομένου παραμένουν θεσμικά εκτός κάδρου.
Οι «ρίζες» του είναι στη φτώχεια, σε προβλήματα ένταξης και σε άλλα βαθύτερα κοινωνικά ζητήματα.
Η αποβιομηχάνιση της γαλλικής επαρχίας έχει διευρύνει τις ανισότητες, εξαλείφοντας θέσεις απασχόλησης για την εργατική τάξη.
Οι παρεχόμενες υπηρεσίες υπολειτουργούν, ελλείψει επαρκούς κρατικής χρηματοδότησης.
Από την εκπαίδευση έως την απασχόληση, οι ευκαιρίες για τους νέους είναι περιορισμένες.
Σε αυτό το φόντο, συμμορίες του οργανωμένου εγκλήματος βρίσκουν πρόσφορο έδαφος για να επεκτείνουν την παράνομη δράση τους, προσφέροντας ένα σωρό δουλειές και παχυλές αμοιβές, ακόμη και μέσω του Telegram.
Νέοι γίνονται έτσι τσιλιαδόροι, «βαποράκια» ή ακόμη και εκτελεστές για δίκτυα ναρκεμπόρων.
Προτιμούνται οι ανήλικοι, για τους οποίους ισχύουν, σε περίπτωση σύλληψης, μικρότερες ποινές.
Σε απάντηση, η κυβέρνηση του Παρισιού και τοπικές αρχές «ποντάρουν» στην αστυνομοκρατία.
«Στείρα» καταστολή
Ευρέως διαδεδομένη πια, η απαγόρευση νυχτερινής κυκλοφορίας για τους ανήλικους προκαλεί όλο και περισσότερες αντιδράσεις.
Ακόμη και το συνδικάτο αστυνομικών «Unité» αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος δεν περιορίζεται στη νύχτα, υπογράμμισε σε ανακοίνωση, κάνοντας λόγο για αυταπάτη.
Το παραδέχονται με μισόλογα ακόμη και δήμαρχοι που είναι υπέρμαχοι των περιορισμών.
Μετά τις πρόσφατες σοβαρές ταραχές στην πόλη του, ο δεξιός δήμαρχος της Λιμόζ -που μέχρι πρότινος θρηνούσε για την έλλειψη επαρκούς αστυνόμευσης- πλέον μιλά ανοιχτά για «γειτονιές που χαρακτηρίζονται ως επί το πλείστον από ακραία φτώχεια, που έχει συσσωρευτεί με τα χρόνια» και για «έλλειψη κοινωνικών λειτουργών και εκπαιδευτικών».
«Το πρόβλημα είναι δομικό, ιδεολογικό, πολιτιστικό, κοινωνικό», επεσήμανε όψιμα. «Και όσο δεν αντιμετωπίζουμε την πραγματικότητα, θα συνεχίσουμε να μετράμε τον αριθμό των καμένων αυτοκινήτων»…
Στο Σαιντ-Ουέν-σιρ-Σεν, το τοπικό παράρτημα της Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (LDH) κατήγγειλε ως «εντελώς ακατάλληλα», «τιμωρητικά και ανησυχητικά» τα περιοριστικά μέτρα που ενέκρινε ο σοσιαλιστής δήμαρχος Καρίμ Μπουαμράν.
Παραβιάζουν «θεμελιώδεις ελευθερίες μετακίνησης των ανηλίκων», ειδικά κατά τη διάρκεια της περιόδου διακοπών, επεσήμανε, και «δημιουργεί δυσπιστία απέναντι στους νέους: όλοι θεωρούνται δυνητικά παραβάτες».
Όχι ότι το πρόβλημα με τις μαφίες ναρκωτικών δεν είναι υπαρκτό.
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι 110 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Γαλλία και περισσότεροι από 300 άλλοι τραυματίστηκαν σε περιστατικά βίας το 2024 που σχετίζονται με το λαθρεμπόριο ναρκωτικών.
Ο μακρονικός υπουργός Δικαιοσύνης Ζεράρ Νταρμανέν και ο διάδοχός του στο υπουργείο Εσωτερικών -νυν πρόεδρος των δεξιών Ρεπουμπλικανών- Μπρουνό Ρεταγιό έχουν θέσει ως προτεραιότητα την ανάγκη καταπολέμησης αυτής της μάστιγας, με αυστηροποίηση των μέτρων κατά της εγκληματικότητας.
Ελλείψει ωστόσο μιας ολιστικής προσέγγισης στα αίτια της αυξανόμενης παραβατικότητας των νέων, πολλοί μιλούν για πολιτικό «πυροτέχνημα», που έχει ως βασικό στόχο να «φωτίσει» τις φιλοδοξίες του σκληροπυρηνικού Ρεταγιό να διαδεχθεί τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στις κρίσιμες εκλογές του 2027.
