Κάτοικοι σε Ρόλο «Security»
Σε μια εποχή που το αίσθημα της εγκατάλειψης και της ανασφάλειας διογκώνεται, οι κάτοικοι σε Διώνη και Βαρυμπόμπη Αττικής αποφασίζουν να πάρουν την τύχη τους στα χέρια τους. Αντιμέτωποι με τη συνεχή απουσία κρατικής παρουσίας και προστασίας, οργανώνονται, δημιουργούν επιτροπές, ενεργοποιούν ψηφιακά δίκτυα άμεσης αντίδρασης και φυλάνε τις γειτονιές τους μόνοι τους.
Από την Απόγνωση στη Δράση
Στις δύο αυτές περιοχές των βόρειων και ανατολικών προαστίων της Αττικής, η καθημερινότητα των κατοίκων περιλαμβάνει συχνές διαρρήξεις, έλλειψη φωτισμού, εγκαταλελειμμένα οικόπεδα και αυξημένο κίνδυνο για νέες πυρκαγιές. Τα γεγονότα του 2021, όταν η Βαρυμπόπη χτυπήθηκε σφοδρά από τις φλόγες, άφησαν πίσω τους όχι μόνο καμένες περιουσίες, αλλά και μια βαθιά αίσθηση εγκατάλειψης.
«Είμαστε ξεχασμένοι. Με το παραμικρό, μπορεί να ξαναζήσουμε την ίδια τραγωδία», λέει η Βάσω Σφέτσα, μέλος της Επιτροπής Κατοίκων Βαρυμπόπης. Παρά την παρέλευση τριών ετών, η περιοχή εξακολουθεί να είναι γεμάτη με ξερά χόρτα, ακαθάριστα οικόπεδα και δρόμους χωρίς φωτισμό. Η ανασφάλεια είναι διάχυτη.
Επιτροπές και Δίκτυα Άμεσης Αντίδρασης
Η απουσία κρατικής αντίδρασης ώθησε τους κατοίκους να οργανωθούν συλλογικά. Στη Βαρυμπόπη συγκροτήθηκε Επιτροπή Ασφάλειας με οκτώ μέλη, που ανέλαβε ρόλο συντονιστικού οργάνου. Μέσω αυτής έγιναν συναντήσεις με τον δήμαρχο και τέθηκαν αιτήματα για ενίσχυση της αστυνόμευσης και του φωτισμού.
Παράλληλα, οι κάτοικοι δημιούργησαν ομάδα στο Viber με πάνω από 300 μέλη, όπου ειδοποιούνται σε πραγματικό χρόνο για ύποπτες κινήσεις και περιστατικά. «Το τελευταίο δίμηνο είχαμε εκτόξευση στις διαρρήξεις. Μπαίνουν στα σπίτια σε δύο λεπτά και τα αδειάζουν», περιγράφει η κα Σφέτσα, τονίζοντας την ανάγκη για άμεση παρέμβαση.
Η Πρωτοβουλία «Διώνη Alert»
Στη Διώνη, η οργάνωση ξεκίνησε ήδη από το 2016 με την πρωτοβουλία «Διώνη Alert». Ο ιδρυτής της, Κωνσταντίνος Κανελλόπουλος, εξηγεί ότι η πρώτη κλειστή ομάδα στο Viber ξεκίνησε με στόχο την ενημέρωση για φωτιές και διαρρήξεις. Σήμερα, η κοινότητα διαθέτει θεματικές ομάδες για διάφορα προβλήματα της καθημερινότητας, ενώ η πρόσβαση γίνεται μόνο σε επιβεβαιωμένους κατοίκους.
Η δράση των κατοίκων έχει ήδη φέρει απτά αποτελέσματα: συνεργασία με την Αστυνομία, ενίσχυση περιπολιών, και σε κάποιες περιπτώσεις, αποτροπή διαρρηκτών με συλλογική κινητοποίηση. «Δεν λύθηκε το πρόβλημα, αλλά πλέον δεν δρουν ανενόχλητοι. Οι κάτοικοι ενεργοποιήθηκαν, και αυτό άλλαξε την ψυχολογία και τις ισορροπίες», τονίζει.
Η Κρατική Απουσία και το Κενό που Καλύπτουν οι Πολίτες
Όπως γίνεται σαφές, οι κάτοικοι δεν επέλεξαν να γίνουν «security» από επιλογή, αλλά από ανάγκη. Η έλλειψη ουσιαστικής κρατικής μέριμνας για την πρόληψη πυρκαγιών, την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας και τη γενικότερη ασφάλεια των πολιτών δημιούργησε ένα επικίνδυνο κενό.
Όταν το κράτος απουσιάζει, οι πολίτες δεν μένουν πια αδρανείς. Μέσα από πρωτοβουλίες σαν της Διώνης και της Βαρυμπόπης, βλέπουμε την αναγέννηση της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: Μπορεί η αυτο-οργάνωση να αντικαταστήσει τη θεσμική προστασία ή μήπως απλώς καλύπτει προσωρινά μια κρίσιμη αποτυχία του κράτους;
Η απάντηση ίσως να κρύβεται στην ίδια την κινητοποίηση των πολιτών: όσο μεγαλώνει η απόσταση από την κρατική φροντίδα, τόσο περισσότερο οι κάτοικοι αναλαμβάνουν ρόλους που δεν θα έπρεπε ποτέ να τους αναλογούν.
