Κατατέθηκε στη Βουλή ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συζήτησή του στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή την επόμενη εβδομάδα και την ψήφισή του από την Ολομέλεια εντός του Ιουνίου.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, ο νέος Κώδικας αποτελεί μια συνολική μεταρρύθμιση για τη λειτουργία των δήμων και των περιφερειών, καθώς συγκεντρώνει, κωδικοποιεί και εκσυγχρονίζει σχεδόν 2.000 διάσπαρτες νομοθετικές διατάξεις που διέπουν την τοπική αυτοδιοίκηση.
Κεντρικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η δημιουργία ενός ενιαίου και σαφούς θεσμικού πλαισίου, που θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της διοίκησης, θα ενισχύσει τη διαφάνεια και θα διευκολύνει τη συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων.
Μεταξύ των σημαντικότερων παρεμβάσεων που προβλέπει ο νέος Κώδικας είναι η θέσπιση ενιαίου νομοθετικού πλαισίου για τις περιφέρειες, οι οποίες μέχρι σήμερα λειτουργούσαν βάσει διαφορετικών και συχνά αλληλοεπικαλυπτόμενων διατάξεων. Η μεταρρύθμιση φιλοδοξεί να βάλει τέλος στις ασάφειες και στις συγκρούσεις αρμοδιοτήτων μεταξύ φορέων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμμετοχή των πολιτών, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα διεξαγωγής συμβουλευτικών δημοτικών δημοψηφισμάτων με ηλεκτρονική ψηφοφορία, ενώ αναβαθμίζεται και ο θεσμός των συμβουλίων νέων μέσω ψηφιακών διαδικασιών εκλογής.
Παράλληλα, ενισχύονται οι μηχανισμοί διαφάνειας και λογοδοσίας των αιρετών οργάνων, με υποχρεωτική δημοσιοποίηση αποφάσεων, αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και αυστηρότερους ελέγχους νομιμότητας.
Ο Κώδικας προβλέπει επίσης αναδιοργάνωση της διακυβέρνησης σε δήμους και περιφέρειες, με σαφέστερη κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, επιτροπών και συμβουλευτικών οργάνων, ώστε να αποφεύγονται επικαλύψεις και καθυστερήσεις.
Στο πεδίο της οικονομικής διαχείρισης εισάγονται νέες ρυθμίσεις για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και διαφάνεια, ενώ θεσμοθετείται ένα αντικειμενικό σύστημα ελέγχου νομιμότητας των αποφάσεων των ΟΤΑ μέσω ειδικής υπηρεσίας και ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος.
Σημαντικές αλλαγές επέρχονται και στο εκλογικό σύστημα της αυτοδιοίκησης, καθώς καταργείται ο δεύτερος γύρος των αυτοδιοικητικών εκλογών, ενώ δίνεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά εκλογικά κέντρα υπό την εποπτεία δικαστικού αντιπροσώπου.
Τέλος, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί βασικό άξονα του νέου πλαισίου, με την ανάπτυξη ηλεκτρονικών εφαρμογών που θα διευκολύνουν τόσο τη συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων όσο και την καθημερινή εξυπηρέτησή τους από τους δήμους και τις περιφέρειες.
