Νέα δεδομένα στο πολιτικό σκηνικό δημιουργεί η συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα στη βελγική εφημερίδα «Le Soir», στην οποία ο πρώην πρωθυπουργός δηλώνει έτοιμος να διεκδικήσει ξανά την πρωθυπουργία.
«Είμαι έτοιμος να ξαναγίνω πρωθυπουργός», αναφέρει χαρακτηριστικά, στέλνοντας σαφές μήνυμα για τις μελλοντικές πολιτικές του προθέσεις. Η τοποθέτησή του αναμένεται να ενισχύσει τη συζήτηση γύρω από την επιστροφή του στην κεντρική πολιτική σκηνή και τη μορφή που θα μπορούσε να λάβει μια νέα πρωτοβουλία υπό την ηγεσία του.
Στη συνέντευξή του, ο Αλέξης Τσίπρας ασκεί έντονη κριτική στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, εστιάζοντας στην οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών. Αναφέρεται στους μισθούς, στον πληθωρισμό και στην υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης, υποστηρίζοντας ότι η εικόνα των οικονομικών δεικτών δεν αντανακλά τις πραγματικές συνθήκες που αντιμετωπίζει μεγάλο μέρος της κοινωνίας.
Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να τοποθετήσει στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης την καθημερινότητα των πολιτών, τις κοινωνικές ανισότητες και την ανάγκη για διαφορετική κατανομή των ωφελειών της ανάπτυξης. Παρουσιάζει, παράλληλα, το «Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης» ως βάση της δικής του πρότασης για την επόμενη ημέρα.
Η συζήτηση για την πολιτική επιστροφή
Η δήλωση περί πρωθυπουργίας αποτελεί την πιο ξεκάθαρη μέχρι σήμερα ένδειξη ότι ο Αλέξης Τσίπρας δεν αντιμετωπίζει την παρουσία του στον δημόσιο διάλογο ως έναν ρόλο περιορισμένο σε παρεμβάσεις και ομιλίες.
Δεν αποσαφηνίζεται, ωστόσο, με ποιο πολιτικό και οργανωτικό σχήμα θα μπορούσε να επιχειρηθεί μια τέτοια επιστροφή. Αυτό είναι και το κρίσιμο κομμάτι της εξίσωσης: άλλο η δήλωση διαθεσιμότητας και άλλο η συγκρότηση ενός πολιτικού φορέα με κοινωνική απήχηση, στελέχη και σαφές πρόγραμμα διακυβέρνησης.
Η Αριστερά και η άνοδος της Ακροδεξιάς
Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρεται επίσης στον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η Αριστερά απέναντι στην ενίσχυση της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη. Συνδέει την άνοδό της με τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, επισημαίνοντας την ανάγκη για μια προοδευτική πρόταση που θα απαντά στα προβλήματα της καθημερινότητας και στην ανασφάλεια των πολιτών.
Η συνέντευξη στη «Le Soir» δεν ισοδυναμεί από μόνη της με ανακοίνωση υποψηφιότητας ή νέου πολιτικού φορέα. Αποτελεί, όμως, μια σαφή δήλωση πρόθεσης. Ο πρώην πρωθυπουργός δείχνει ότι επιθυμεί να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων και ότι θεωρεί τον κύκλο της ενεργού πολιτικής παρουσίας του κάθε άλλο παρά κλειστό.
Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα στη βελγική εφημερίδα Le Soir:
Ποια είναι η τρέχουσα οικονομική, χρηματοοικονομική και κοινωνική κατάσταση στην Ελλάδα;
Από το 2019, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη χάνει κάθε ευκαιρία να ανακάμψει η χώρα. Για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) άνοιξε τη στρόφιγγα των ρευστών κατά τη διάρκεια της πανδημίας και στη συνέχεια πρόσφερε σημαντικές δυνατότητες χρηματοδότησης, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης. Η Ελλάδα θα μπορούσε να είχε επωφεληθεί από αυτές για να καλύψει τη διαφορά με τα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ. Όμως όχι! Η κατάσταση επιδεινώθηκε, οι ανισότητες διευρύνθηκαν. Όταν αποχώρησα από το αξίωμα του πρωθυπουργού, ο μέσος ελληνικός μισθός ήταν 83% υψηλότερος από τον βουλγαρικό• σήμερα δεν είναι πλέον παρά μόνο 17% υψηλότερος. Η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις σχεδόν όλων των ευρωπαϊκών κατατάξεων.
Όμως η ανεργία μειώνεται, η ανάπτυξη ανακάμπτει… Για την κυβέρνηση, η κατάσταση είναι καλύτερη σήμερα απ’ ό,τι το 2019!
Όχι όμως για τους Έλληνες! Το 2019, η χώρα μόλις έβγαινε από τα μνημόνια, από μια τρομερή κρίση που είχε μειώσει το ΑΕΠ της κατά 25% και υφίστατο μέτρα λιτότητας και η αγοραστική μας δύναμη παραμένει 23% χαμηλότερη σε σχέση με το 2010. Το 2026, εκτός των μνημονίων [συμφωνίες μεταξύ της Αθήνας και των πιστωτών της – ΕΕ, ΕΚΤ, ΔΝΤ – που χορηγούν δάνεια έναντι της εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, Σημ. Συντ.] και με τόσες δυνατότητες χρηματοδότησης, η κατάσταση θα έπρεπε να είναι πολύ καλύτερη. Eίναι σαν να έχει επιβάλλει η κυβέρνηση ένα νέο μνημόνιο στον λαό. Το 2019, δεν αφιερώνατε το 40% του εισοδήματός σας στο ενοίκιο. Το τρομακτικό κόστος ζωής επιδεινώνεται σε μεγάλο βαθμό λόγω των καρτέλ που κυριαρχούν σχεδόν σε ολόκληρη την οικονομία. Ο πληθωρισμός είναι από τους υψηλότερους στην ΕΕ. Οι τιμές μας στα σούπερ μάρκετ είναι ισοδύναμες, αν όχι υψηλότερες, από τις τιμές στο Βέλγιο. Η χώρα βρίσκεται στην τελευταία θέση της ΕΕ όσον αφορά το ΑΕΠ ανά κάτοικο σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης. Ένας μέσος Έλληνας πρέπει να έχει δύο δουλειές ή να εργάζεται δώδεκα ώρες την ημέρα για να τα βγάλει πέρα. Εν ολίγοις, οι μισθοί μας είναι βουλγαρικοί, οι τιμές μας βελγικές και γαλλικές και οι συνθήκες εργασίας μας κινεζικές.
Τι προτείνετε;
Στη Θεσσαλονίκη σκιαγράφησα ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης: Να παράγουμε περισσότερα, να αναδιανέμουμε δικαιότερα, να ζούμε καλύτερα.
Το σχέδιο αυτό, απαραίτητο για να αποφύγουμε μια νέα κρίση, χαράζει μια προοπτική δίκαιης ανάπτυξης και ανασυγκρότησης της παραγωγικής βάσης της χώρας, προϋπόθεση για μια βιώσιμη οικονομία που θα ωφελεί κάθε νοικοκυριό.
Αντί να αναπτύσσουμε αποκλειστικά τον τουρισμό και τα ακίνητα, τομείς που είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στις οικονομικές διακυμάνσεις, πρέπει να επενδύσουμε στους κλάδους στους οποίους η χώρα μας διαθέτει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα: στην ποιοτική αγροτική παραγωγή, στη βιομηχανία —μεταποίηση, φαρμακοβιομηχανία κ.ά.— και στην καινοτομία. Και η Ελλάδα διαθέτει ένα πραγματικό ανθρώπινο κεφάλαιο.
Για να χρηματοδοτήσουμε αυτή την προσπάθεια, θα δημιουργήσουμε ένα Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, με αρχικό κεφάλαιο που θα προέρχεται από εθνικούς πόρους —δημόσιες επενδύσεις, συμμετοχή των επιχειρήσεων κ.ά.— και όχι από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέσω της μόχλευσης πρόσθετων ιδιωτικών επενδύσεων, η συνολική επενδυτική δυνατότητα του Ταμείου θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα 25 δισ. ευρώ.
Θα αποτελέσει ένα βασικό εργαλείο για την παραγωγική ανασυγκρότηση και για τη δημιουργία της βιώσιμης ανάπτυξης που είναι αναγκαία για τη στήριξη ενός ισχυρού κοινωνικού κράτους.
Αυτή είναι η βάση ενός νέου κοινωνικού και οικονομικού πατριωτισμού.
Τι εννοείτε με τον όρο «κοινωνικός και οικονομικός πατριωτισμός»;
Αντλώ έμπνευση, μεταξύ άλλων, από τον Δημοκρατικό βουλευτή της Καλιφόρνιας Ρο Κάννα, τον Μπέρνι Σάντερς και τους οικονομολόγους Τόμας Πικετί και Γκαμπριέλ Ζουκμάν. Ο λαός μας πρέπει να διαφυλάξει την κοινωνική του συνοχή. Ωστόσο, αν μια μικρή μειοψηφία συνεχίσει να συσσωρεύει πλούτο, οι κοινωνικές εντάσεις θα πολλαπλασιαστούν και θα καταστρέψουν την κοινωνική συνοχή. Με την παγκοσμιοποίηση, ο πλούτος δεν συνδέεται πλέον με το εισόδημα, αλλά με τη συσσώρευση κεφαλαίου σε παγκόσμια κλίμακα, η οποία ενισχύεται από σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα όταν τα κεφάλαια τοποθετούνται σε φορολογικούς παραδείσους. Ωστόσο, η φορολόγηση των εισοδημάτων αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών! Για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης, θα θεσπίσω φόρο περιουσίας για το 1% των πλουσιότερων της χώρας, ύψους 1% της περιουσίας τους. Ο Ζουκμάν προτείνει 2%, αλλά σε παγκόσμια κλίμακα, κάτι που συνεπάγεται συντονισμό όλων των κρατών, ομόφωνη συμφωνία της ΕΕ και διακρατικές συμφωνίες εφαρμογής. Ας κάνουμε λοιπόν στην Ελλάδα αυτή την πατριωτική συνεισφορά του 1% των πλουσιότερων προς όφελος του υπόλοιπου 99%.
Πρέπει επίσης να ενισχυθεί η δανειοληπτική ικανότητα της ΕΕ;
Κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους, η Ελλάδα υπήρξε θύμα του νεοφιλελεύθερου δόγματος, χωρίς αλληλεγγύη. Η ΕΕ έκτοτε έχει μάθει σε κάποιο βαθμό από τα λάθη της και, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, προχώρησε στην κοινοπρακτική κάλυψη του χρέους, κάτι που μας είχε αρνηθεί στο παρελθόν. Έτσι δημιουργήθηκε το Ταμείο Ανάκαμψης, ένα σημαντικό εργαλείο. Σήμερα, η Ευρώπη αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις: σημαντικά δημόσια χρέη σε ορισμένες χώρες, ενεργειακή κρίση, πόλεμος στην Ουκρανία, διαρκής κλιματική κρίση… Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να βάλουν τέλος στη λογική του «ο καθένας για τον εαυτό του» και να δώσουν προτεραιότητα στην αλληλεγγύη. Η ΕΕ πρέπει να προχωρήσει σε κοινό δάνειο για τη χρηματοδότηση μεγάλων κοινών επενδύσεων, όχι μόνο στην άμυνα, αλλά και στην κοινωνική συνοχή, τη βιομηχανία, την οικολογική μετάβαση κ.λπ., καθώς και στην καθιέρωση νέων ιδίων πόρων.
Το νέο σας κόμμα βρίσκεται δεύτερο στις δημοσκοπήσεις. Αποτελεί αυτό ελπίδα για εσάς;
Ναι, αποτελεί ελπίδα για εμάς, αλλά κυρίως για την ελληνική κοινωνία! Οι πολίτες έχουν καταλάβει ότι η πολιτική της σημερινής κυβέρνησης διευρύνει τις ανισότητες και βυθίζει τη χώρα στη διαφθορά. Επτά στους δέκα Έλληνες επιθυμούν πολιτική. Η κοινή γνώμη αντέδρασε πολύ θετικά στη δημιουργία του κόμματος. Βεβαίως, δεν έχουμε εκπροσώπηση στο Κοινοβούλιο, ούτε δημόσια χρηματοδότηση. Όμως, έχουμε προγραμματικές προτάσεις, πολιτικό λόγο και, πάνω απ’ όλα, ξέρουμε πού θέλουμε να οδηγήσουμε τη χώρα. Θέλουμε να εκφράσουμε τα συμφέροντα των μισθωτών, της παραγωγής και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.
Είστε έτοιμος να ξαναγίνετε πρωθυπουργός;
Ναι, είμαι έτοιμος. Γνωρίζω τη δουλειά: την έχω κάνει ήδη. Δυστυχώς, δεν μπόρεσα να την ασκήσω χωρίς τους περιορισμούς των μνημονίων που υπέγραψαν άλλοι πριν από μένα. Και εγώ ήμουν αυτός που απελευθέρωσα τη χώρα από αυτούς τους περιορισμούς και αποκατέστησα την αξιοπιστία της. Όμως, αυτός που αποκόμισε τους καρπούς της δουλειάς μας και τους σπατάλησε, είναι ο κ. Μητσοτάκης! Απέδειξα ότι κυβέρνησα με ακεραιότητα όλα αυτά τα χρόνια, χωρίς σκάνδαλα, ενώ η παρούσα κυβέρνηση είναι τακτικός πελάτης της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Και κυβέρνησα φροντίζοντας το ευρύ κοινό και τους πιο ευάλωτους. Ένα παράδειγμα: Η δική μου κυβέρνηση αύξησε σημαντικά τα εισοδήματα των πιο μειονεκτούντων και των μεσαίων. Αντίθετα η Νέα Δημοκρατία εξαπλασίασε τα εισοδήματα των πλουσιότερων!
Ο ηγέτης των νεοναζί, Ηλίας Κασιδιάρης, αποφυλακίστηκε αυτή την εβδομάδα. Υπάρχει κίνδυνος επιστροφής της ακροδεξιάς και των νεοναζί στην Ελλάδα;
Ο Κασιδιάρης φυλακίστηκε επειδή ηγούνταν εγκληματικής οργάνωσης, έχοντας συμμετάσχει στη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, καθώς και σε βιαιοπραγίες εναντίον Αιγυπτίων ψαράδων… Αφού εξέτισε την ποινή του, αποφυλακίστηκε. Ωστόσο, οι ιδέες του πρέπει να καταπολεμηθούν και να νικηθούν στο πολιτικό και κοινωνικό πεδίο.
Η άνοδος της ακροδεξιάς και του νεοναζισμού οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον φόβο και την κοινωνική ανασφάλεια (ανεργία, υγεία, εκπαίδευση…) που βιώνουν οι πολίτες. Το εναλλακτικό μας σχέδιο, ριζοσπαστικό αλλά ρεαλιστικό, μας επιτρέπει να καταπολεμήσουμε αυτή την αναζωπύρωση.
Όμως η Ευρώπη φαίνεται να στρέφεται προς τη δεξιά και την ακροδεξιά…
Ναι, ο κίνδυνος είναι πραγματικός. Το βλέπουμε στη Γερμανία με την άνοδο της AfD, στη Γαλλία με το RN… Η ιστορία αποδεικνύει ότι η ακροδεξιά είναι η πιο συστημική δύναμη που υπάρχει. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Χίτλερ ανέβηκε στην εξουσία χάρη στην υποστήριξη συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων στη Γερμανία. Σήμερα, η ακροδεξιά καλύπτεται με ένα πέπλο αντισυστημικής στάσης για να προσελκύσει την ψήφο των λαϊκών τάξεων. Αλλά αν αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες, θα αποκαλύψει γρήγορα τον πραγματικό της χαρακτήρα ως υπερασπιστή του συστήματος. Η αριστερά πρέπει λοιπόν να είναι έτοιμη να αποτελέσει την εναλλακτική λύση χωρίς να χάσει τον προσανατολισμό της: τις αξίες της και τα συμφέροντα των λαϊκών τάξεων που θέλει να υπερασπιστεί απέναντι στην οικονομική ολιγαρχία.
