Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται από τη Δευτέρα 16 Ιουνίου 2025 το εκτεταμένο σχέδιο ελέγχων σε ακαθάριστα οικόπεδα από τους δήμους και την Πυροσβεστική Υπηρεσία, μετά τη λήξη της προθεσμίας για τον υποχρεωτικό καθαρισμό τους, που είχε οριστεί για τις 15 Ιουνίου. Οι ιδιοκτήτες που δεν συμμορφώθηκαν κινδυνεύουν πλέον με αυστηρά πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν σε χιλιάδες ευρώ.
Πρόστιμα και καθαρισμοί με το «έτσι θέλω»
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, όταν διαπιστωθεί πως ένας ιδιωτικός χώρος παραμένει ακαθάριστος, ο δήμος αποστέλλει ειδοποίηση στον ιδιοκτήτη, δίνοντάς του πενθήμερη προθεσμία για να προχωρήσει στον καθαρισμό. Αν αυτό δεν συμβεί, τότε οι υπηρεσίες του δήμου αναλαμβάνουν τον καθαρισμό αυτεπαγγέλτως και επιβάλλεται:
- Πρόστιμο 0,50 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο,
- Επιπλέον κόστος απομάκρυνσης υλικών, και
- Διοικητικό πρόστιμο 1.000 ευρώ για ψευδή δήλωση ή μη υποβολή υπεύθυνης δήλωσης καθαρισμού.
Ακόμη και τα περιφραγμένα οικόπεδα μπορούν να καθαριστούν με εντολή της Πυροσβεστικής, ενώ όλα τα πρόστιμα και τα έξοδα καταλογίζονται στους ιδιοκτήτες και εισπράττονται από τις οικονομικές υπηρεσίες των δήμων.
Ενεργή συμμετοχή της Πυροσβεστικής
Η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 1402/2025) δίνει πλέον ενεργό ρόλο στην Πυροσβεστική, η οποία, αξιοποιώντας τις καταγγελίες πολιτών μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας akatharista.apps.gov.gr, διενεργεί ελέγχους και αυτοψίες, ενώ μπορεί να επιβάλει και τα προβλεπόμενα πρόστιμα. Οι καταγγελίες αξιολογούνται με βάση τη σοβαρότητά τους και αποστέλλονται άμεσα στους δήμους.
Παράλληλα, οι δήμοι έχουν την υποχρέωση να διενεργήσουν δειγματοληπτικούς ελέγχους στο 5% των δηλωμένων ιδιοκτησιών, ανεξαρτήτως καταγγελιών.
Όλες οι ενέργειες καταγράφονται στο Εθνικό Μητρώο, εξασφαλίζοντας απόλυτη διαφάνεια και επιτρέποντας την ταχεία διασταύρωση στοιχείων.
Οι αριθμοί συμμετοχής και οι πρωταθλητές δήμοι
Παρά την αυστηρότητα του πλαισίου, η ανταπόκριση των πολιτών ήταν μαζική. Μέχρι τις 15 Ιουνίου καταγράφηκαν 701.823 δηλώσεις καθαρισμού, έναντι 833.722 δηλώσεων πέρσι – με τη διαφορά πως φέτος η προθεσμία ήταν μικρότερη κατά έναν μήνα. Η τελευταία ημέρα σημείωσε εντυπωσιακή συμμετοχή, με περίπου 90.000 δηλώσεις να υποβάλλονται στις τελευταίες 24 ώρες.
Σημαντική πρόοδος καταγράφηκε και από πλευράς ΟΤΑ, καθώς από τους 334 δήμους της χώρας, οι 329 είναι πλέον συνδεδεμένοι στην πλατφόρμα – ποσοστό σχεδόν 100%, έναντι μόλις 55% πέρυσι.
Η καθαριότητα ως μέτρο πρόληψης
Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, τόνισε ότι τα ακαθάριστα οικόπεδα αποτελούν βασική αιτία εξάπλωσης των πυρκαγιών και συχνά είναι το σημείο έναρξης. «Τα καθαρισμένα οικόπεδα παρουσιάζουν ελάχιστες ζημιές ακόμα και αν περάσει φωτιά από την περιοχή», υπογράμμισε.
Με την αντιπυρική περίοδο του 2025 να χαρακτηρίζεται ήδη ως υψηλού κινδύνου, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί μπαίνουν μπροστά με στόχο την πρόληψη και την αποτροπή καταστροφών όπως αυτές που σημειώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
