Ένα μυστηριώδες θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε σε σπηλιά στη Λευκάδα έχει εξελιχθεί σε διεθνές θέμα ασφαλείας, προκαλώντας έντονο προβληματισμό σε Αθήνα, ευρωπαϊκές υπηρεσίες και διεθνή μέσα ενημέρωσης. Το μη επανδρωμένο σκάφος, το οποίο σύμφωνα με πληροφορίες έφερε εκρηκτικά και πυροκροτητές, βρίσκεται πλέον στα χέρια των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο να συνδέεται με επιχειρήσεις κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας.
Η υπόθεση θυμίζει περισσότερο σενάριο γεωπολιτικού θρίλερ παρά ένα απλό περιστατικό εντοπισμού drone σε ελληνικά νερά. Και κάπου εδώ, η Μεσόγειος μοιάζει να μπαίνει όλο και πιο βαθιά στη γκρίζα ζώνη του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας.
Το drone και τα πρώτα στοιχεία
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται ελληνικές πηγές ασφαλείας, το σκάφος δεν παραπέμπει σε ιδιωτική ή αυτοσχέδια κατασκευή, αλλά σε στρατιωτικού τύπου θαλάσσιο drone. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι ήταν φορτωμένο με εκρηκτικά και έφερε τρεις πυροκροτητές, στοιχείο που ενισχύει τα σενάρια περί επιθετικής αποστολής.
Διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζουν το περιστατικό «ιδιαίτερα σοβαρό», ενώ εξετάζεται ήδη το ενδεχόμενο ενημέρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επίσημης επικοινωνίας με την Ουκρανία, εφόσον διαπιστωθεί εμπλοκή ουκρανικών μηχανισμών ή τεχνολογίας.
Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ουκρανικής κατασκευής drone, πιθανόν συγγενές με τα γνωστά θαλάσσια drones τύπου Magura V3, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από το Κίεβο σε επιχειρήσεις εναντίον ρωσικών ναυτικών στόχων στη Μαύρη Θάλασσα.
Το ενδιαφέρον των διεθνών ΜΜΕ
Η υπόθεση ξεπέρασε γρήγορα τα ελληνικά σύνορα. Το BBC αναφέρθηκε εκτενώς στο περιστατικό, σημειώνοντας ότι το drone ενδέχεται να σχετίζεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία και ειδικότερα με επιχειρήσεις κατά του «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας — δηλαδή του δικτύου δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιεί η Μόσχα για να μεταφέρει πετρέλαιο και φυσικό αέριο παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις.
Το βρετανικό μέσο επισημαίνει ότι οι ελληνικές αρχές εξετάζουν δύο βασικά σενάρια για το πώς το drone κατέληξε στη Λευκάδα: είτε υπέστη τεχνική βλάβη είτε έχασε την επικοινωνία με τον χειριστή του.
Από την πλευρά του, το Kyiv Post δίνει έμφαση στα τεχνικά χαρακτηριστικά του drone, παραλληλίζοντάς το με τα ουκρανικά Magura, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για αναγνώριση όσο και για επιθέσεις-καμικάζι. Το δημοσίευμα αναφέρεται επίσης σε σενάρια λαθρεμπορίου ή παράνομης μεταφοράς στρατιωτικού εξοπλισμού, χωρίς ωστόσο να παρουσιάζονται αποδείξεις.
Το Associated Press περιορίστηκε σε πιο συγκρατημένη κάλυψη, μεταφέροντας τις εκτιμήσεις Ελλήνων ειδικών ότι πρόκειται πιθανότατα για drone τύπου Magura.
Το αλβανικό σενάριο και η σύνδεση με το ναυάγιο στην Άνδρο
Τη μεγαλύτερη αίσθηση προκάλεσε πάντως δημοσίευμα του αλβανικού Top Channel, το οποίο παρουσίασε μια πολύ πιο σύνθετη — και αμφιλεγόμενη — εκδοχή.
Σύμφωνα με το μέσο, στο εσωτερικό του drone εντοπίστηκαν από 30 έως 60 κιλά TNT, ενώ πιθανός στόχος φέρεται να ήταν δεξαμενόπλοιο του ρωσικού «σκιώδους στόλου» που κινούνταν στη Μεσόγειο μεταφέροντας πετρέλαιο προς ιταλικό λιμάνι.
Το δημοσίευμα προχωρά ακόμη περισσότερο, κάνοντας λόγο για δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης και απομακρυσμένης ενεργοποίησης του drone, ενώ παρουσιάζει δύο πιθανά σημεία εκτόξευσης: είτε από πλοίο στο Ιόνιο είτε από χερσαία πλατφόρμα.
Η πιο ακραία πτυχή του σεναρίου αφορά τη σύνδεση του drone με το πρόσφατο ναυάγιο φορτηγού πλοίου κοντά στην Άνδρο. Το Top Channel αφήνει να εννοηθεί ότι το πλοίο ίσως μετέφερε οπλισμό με προορισμό την Ουκρανία και ότι ελληνικές υπηρεσίες ασφαλείας εξετάζουν πιθανή σχέση των δύο υποθέσεων.
Η απάντηση του Λιμενικού: «Φανταστικό σενάριο»
Οι ελληνικές λιμενικές αρχές αντιμετωπίζουν με έντονο σκεπτικισμό τα παραπάνω σενάρια. Πηγές του Λιμενικού, μιλώντας στον ΑΝΤ1, χαρακτήρισαν τις πληροφορίες του αλβανικού μέσου «πραγματικά φανταστικό σενάριο».
Όπως υποστηρίζουν, η θεωρία περί σύνδεσης με την Άνδρο βασίζεται σε λανθασμένη πληροφορία για το πλοίο που ναυάγησε, καθώς αυτό δεν είχε αποπλεύσει από την Αλβανία αλλά από την Κροατία.
Παράλληλα, δεν επιβεβαιώνεται επίσημα ούτε η ποσότητα εκρηκτικών ούτε οποιαδήποτε σύνδεση με μυστική επιχείρηση κατά ρωσικών στόχων.
Η Μεσόγειος ως νέο πεδίο σκιώδους πολέμου
Ανεξάρτητα από το ποιο σενάριο θα επιβεβαιωθεί τελικά, το περιστατικό φωτίζει μια νέα πραγματικότητα: ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν περιορίζεται πλέον στη Μαύρη Θάλασσα ή στο ανατολικό μέτωπο.
Τα θαλάσσια drones έχουν εξελιχθεί σε φθηνά αλλά εξαιρετικά αποτελεσματικά όπλα ασύμμετρου πολέμου. Μπορούν να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις, να μεταφέρουν εκρηκτικά και να πλήξουν κρίσιμες ναυτικές υποδομές ή εμπορικά πλοία χωρίς ανθρώπινη παρουσία πάνω στο σκάφος.
Και αν πράγματι τέτοια μέσα αρχίζουν να εμφανίζονται στην καρδιά της Μεσογείου, τότε το εύρημα στη Λευκάδα ίσως να μην είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά το πρώτο προειδοποιητικό καμπανάκι μιας νέας εποχής «σκιώδους ναυτικού πολέμου».
Το Ιόνιο, που μέχρι χθες ήταν συνώνυμο των ιστιοπλοϊκών και των καλοκαιρινών διακοπών, ξαφνικά μπήκε σε χάρτες που μυρίζουν γεωπολιτική, πληροφοριακό πόλεμο και επιχειρήσεις ειδικού τύπου. Και αυτό δεν είναι καθόλου τουριστικό φυλλάδιο.
