Η κινητικότητα στη Νέα Δημοκρατία, οι περιοδείες, η προετοιμασία των ψηφοδελτίων και το οικονομικό πακέτο της ΔΕΘ έφεραν ξανά στο προσκήνιο τις πρόωρες κάλπες. Το Μέγαρο Μαξίμου επιμένει επισήμως στην άνοιξη του 2027, όμως η πολιτική συζήτηση δύσκολα κλείνει πριν από τον Σεπτέμβριο.
Τα σενάρια για πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο επέστρεψαν με ένταση στο πολιτικό παρασκήνιο, παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να φτάσει έως το τέλος της τετραετίας.
Η αυξημένη δραστηριότητα της Νέας Δημοκρατίας, οι συνεχείς περιοδείες κυβερνητικών και κομματικών στελεχών, αλλά και οι κινήσεις για την προετοιμασία των ψηφοδελτίων ερμηνεύονται από την αντιπολίτευση ως ενδείξεις εκλογικής ετοιμότητας.
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο απαντούν ότι η προετοιμασία ενός κόμματος εξουσίας είναι διαρκής και δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι πλησιάζει η ώρα της κάλπης. Όπως συμβαίνει, όμως, συνήθως στην πολιτική, άλλο οι επίσημες διαψεύσεις και άλλο οι υπολογισμοί που γίνονται πίσω από τις κλειστές πόρτες.
Η σαφής δήλωση Μητσοτάκη για την άνοιξη του 2027
Ο πρωθυπουργός έχει τοποθετηθεί δημόσια και κατηγορηματικά για τον χρόνο των εκλογών, δηλώνοντας ότι αυτές θα πραγματοποιηθούν την άνοιξη του 2027.
Μάλιστα, έχει εξηγήσει ότι η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 1η Ιουλίου 2027 και, επομένως, οι εθνικές εκλογές θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί νωρίτερα. Παράλληλα, έχει υποστηρίξει ότι οι κυβερνήσεις οφείλουν να εξαντλούν τον εκλογικό τους κύκλο. Στην πολιτική, ωστόσο, οι πρόωρες εκλογές σπάνια προαναγγέλλονται. Γι’ αυτό και τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν αντιμετωπίζουν τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ως λόγο χαλάρωσης.
Το σενάριο της 27ης Σεπτεμβρίου
Στο επίκεντρο της νέας συζήτησης βρίσκεται η Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου, η οποία παρουσιάζεται σε σχετικά δημοσιεύματα ως πιθανή ημερομηνία για πρόωρη εκλογική αναμέτρηση.
Πρόκειται, προς το παρόν, για σενάριο και όχι για ειλημμένη απόφαση. Η συγκεκριμένη ημερομηνία θεωρείται πολιτικά βολική από όσους υποστηρίζουν την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, καθώς βρίσκεται μετά τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ και πριν από την πλήρη είσοδο της χώρας στον χειμώνα.
Γιατί ορισμένοι εισηγούνται φθινοπωρινές κάλπες
Οι υποστηρικτές μιας πρόωρης εκλογικής αναμέτρησης θεωρούν ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να αξιοποιήσει το θετικό επικοινωνιακό κλίμα που θα επιχειρήσει να διαμορφώσει μέσα από τις εξαγγελίες της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Το οικονομικό επιτελείο προετοιμάζει πακέτο μέτρων που, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, κινείται στην περιοχή του 1 δισ. ευρώ. Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν νέες φοροελαφρύνσεις, με έμφαση στη μεσαία τάξη και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η ακρίβεια, οι τιμές των καυσίμων και το ενεργειακό κόστος παραμένουν παράγοντες πολιτικής αβεβαιότητας. Οι διεθνείς εξελίξεις μπορούν να μεταβάλουν γρήγορα το οικονομικό κλίμα και να περιορίσουν τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο. Με απλά λόγια, το φθινόπωρο μπορεί να μοιάζει ασφαλέστερο από έναν χειμώνα γεμάτο άγνωστους «λογαριασμούς».
Ο παράγοντας των νέων κομμάτων
Ένα ακόμη επιχείρημα υπέρ της πρόωρης αναμέτρησης αφορά τις εξελίξεις στον χώρο της αντιπολίτευσης.
Οι φθινοπωρινές κάλπες θα περιόριζαν τον χρόνο που διαθέτουν νέα ή υπό διαμόρφωση κόμματα για να οργανώσουν μηχανισμούς, να συγκροτήσουν ψηφοδέλτια και να παρουσιάσουν ολοκληρωμένο πολιτικό πρόγραμμα.
Θα ανάγκαζαν, επίσης, πρόσωπα που εξετάζουν την επιστροφή τους στην κεντρική πολιτική σκηνή να ανοίξουν νωρίτερα τα χαρτιά τους. Για το κυβερνών κόμμα, ο αιφνιδιασμός θα μπορούσε να αποτελέσει τακτικό πλεονέκτημα — όχι, όμως, χωρίς ρίσκο.
Το όριο του 30% και η δύσκολη εξίσωση της αυτοδυναμίας
Στο Μέγαρο Μαξίμου παρακολουθούν στενά τις δημοσκοπήσεις. Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη, όμως τα ποσοστά που καταγράφονται δεν εξασφαλίζουν αυτομάτως αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε μετρήσεις που τοποθετούν τη ΝΔ περίπου στο 30% με 31%. Παράλληλα, υποστήριξε ότι ο στόχος της αυτοδυναμίας παραμένει ρεαλιστικός, αν και δύσκολος.
Η προκήρυξη πρόωρων εκλογών με τη ΝΔ μακριά από την αυτοδυναμία θα μπορούσε να οδηγήσει σε δεύτερες κάλπες ή σε μια δύσκολη συζήτηση για κυβερνητικές συνεργασίες. Πρόκειται για ρίσκο που δύσκολα θα αναλάμβανε οποιοσδήποτε πρωθυπουργός χωρίς σαφή δημοσκοπικά δεδομένα.
Γιατί πολλοί επιμένουν στην άνοιξη
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο υπάρχουν ισχυρές φωνές που θεωρούν ότι η κυβέρνηση δεν έχει λόγο να εγκαταλείψει τον σχεδιασμό για την άνοιξη του 2027.
Το βασικό τους επιχείρημα είναι ότι η τήρηση της δέσμευσης για ολοκλήρωση της τετραετίας θα ενίσχυε το μήνυμα πολιτικής και θεσμικής συνέπειας.
Παράλληλα, η μετάθεση της εκλογικής αναμέτρησης για την άνοιξη θα έδινε χρόνο ώστε τα μέτρα της ΔΕΘ να εφαρμοστούν και οι πολίτες να διαπιστώσουν την επίδρασή τους στο διαθέσιμο εισόδημά τους.
Οι φοροελαφρύνσεις και οι αυξήσεις αποδοχών έχουν μεγαλύτερη εκλογική αποτελεσματικότητα όταν αποτυπώνονται στους τραπεζικούς λογαριασμούς και όχι όταν παραμένουν εξαγγελίες στο βήμα μιας έκθεσης.
Πότε θα ξεκαθαρίσει η εικόνα
Παρότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027, τα σενάρια δύσκολα θα σταματήσουν πριν από τα τέλη Αυγούστου και τις αρχές Σεπτεμβρίου.
Μέχρι τότε θα υπάρχει πληρέστερη εικόνα για τον πληθωρισμό, τις τιμές της ενέργειας, την πορεία των κρατικών εσόδων, το εύρος των μέτρων της ΔΕΘ και τις διαθέσεις της κοινής γνώμης.
Καθοριστική θα είναι και η καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη. Το ερώτημα για πρόωρες εκλογές θεωρείται δεδομένο. Εφόσον ο πρωθυπουργός επαναλάβει με την ίδια σαφήνεια ότι οι κάλπες θα στηθούν την άνοιξη του 2027, τα περιθώρια ενός φθινοπωρινού αιφνιδιασμού θα περιοριστούν δραστικά.
Μέχρι τότε, κυβέρνηση και αντιπολίτευση θα συνεχίσουν να κινούνται σε ρυθμούς προεκλογικής ετοιμότητας. Γιατί στην πολιτική υπάρχει ένας παλιός, άγραφος κανόνας: όταν όλοι διαψεύδουν τις εκλογές, κανείς δεν αφήνει τις αφίσες στην αποθήκη.
