Στο λιμάνι του Ηρακλείου προετοιμάζεται για τον απόπλου του το υπό γαλλική σημαία «Abeille Marengo», που έχει ναυλώσει η Nexans για τις έρευνες βυθού του Great Sea Interconnector (GSI). Οι έρευνες θα γίνουν κατά μήκος της σχεδιαζόμενης διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου που θα συνδέσει τα ηλεκτρικά δίκτυα της Κρήτης και της Κύπρου. Πρόκειται για το επόμενο βήμα μετά τη διακοπή των εργασιών κοντά στην Κάσο, τον Ιούλιο του 2024, εν μέσω έντασης ανάμεσα στην Αθήνα και την Άγκυρα.
Η ελληνική άδεια και η αντίδραση της Άγκυρας
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε στις 6 Νοεμβρίου ότι ολοκλήρωσε την αδειοδότηση για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου, έπειτα από αίτημα της Nexans για λογαριασμό της εταιρείας του έργου. Ακολούθησε η έκδοση της NAVTEX 1411/26 από τον σταθμό Ηρακλείου, με ισχύ έως τις 6 Μαρτίου 2027. Η Τουρκία εξέδωσε την αντι-NAVTEX 1105/26, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες σε θαλάσσιες ζώνες τις οποίες θεωρεί ότι υπάγονται στη δικαιοδοσία της απαιτούν τη συγκατάθεσή της.
Το Παρίσι ενημέρωσε την Άγκυρα για τις σχεδιαζόμενες εργασίες με ρηματική διακοίνωση. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε ότι τη συγκεκριμένη άδεια εξέδωσε η Ελλάδα και ότι η γαλλική γνωστοποίηση είχε ενημερωτικό χαρακτήρα.
Τα 25 εκατ. ευρώ της Κύπρου και το αίτημα προς την ΕΤΕπ
Στο χρηματοδοτικό σκέλος, εκκρεμεί η καταβολή 25 εκατ. ευρώ από την κυπριακή πλευρά για την κάλυψη μέρους των δαπανών κατά την κατασκευαστική περίοδο. Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης είχε συνδέσει δημόσια την καταβολή με την έκδοση της NAVTEX. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων εξετάζει αίτημα χρηματοδότησης ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ.
Το κόστος της διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου εκτιμάται κοντά στα 2 δισ. ευρώ. Το έργο έχει ήδη εξασφαλίσει ευρωπαϊκή επιχορήγηση 657 εκατ. ευρώ. Εφόσον ολοκληρωθεί, θα συνδέσει την Κύπρο με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρισμού μέσω της Ελλάδας, επιτρέποντας τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και προς τις δύο κατευθύνσεις.
