Τα Κάλαντα των Φώτων, είναι Ελληνικό παραδοσιακό έθιμο και κρατάει πάρα μα πάρα πολλά χρόνια στη χώρα μας. 5 Ιανουαρίου, Παραμονή της γιορτής, έχουν την τιμητική τους.
Τα παιδάκια, γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι, στις πόλεις και στα χωριά, με ή χωρίς τη συνοδεία οργάνων και λένε τα κάλαντα. Τα Κάλαντα διαφέρουν από τόπο σε τόπο στη χώρα μας.
Σήμερα τα Φώτα κι οι φωτισμοί και χαρές μεγάλες και αγιασμοί. Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό, κάθεται η Κυρά μας η Παναγιά.
Σπάργανα βαστάει, κερί κρατεί και τον Αϊ – Γιάννη παρακαλεί: -Άγιε Γιάννη Αφέντη και Βαπτιστή, δύνασαι βαπτίσεις Θεού παιδί;
-Δύναμαι και θέλω και προσκυνώ και τον Κύριό μου παρακαλώ. Ν΄ανέβω πάνω στον ουρανό, Να μαζέψω ρόδα και λίβανο.
-Άγιε Γιάννη Αφέντη και Βαπτιστή, έλα να βαπτίσεις Θεού παιδί. Ν΄ αγιαστούν οι κάμποι και τα νερά, Ν’ αγιαστεί κι ο αφέντης με την κυρά.
Στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας ,ο μικρός Αγιασμός γίνεται Παραμονή των Φώτων και λέγεται και Πρωτάγιαση ή Φώτιση. Με την Πρωτάγιαση, ο παπάς πηγαίνει (κρατώντας ένα Σταυρό) στα σπίτια και με ένα κλαράκι βασιλικό, αγιάζει όλα τα δωμάτια. Η Πρωτάγιαση, λέγεται πως είναι το πιο αποτελεσματικό μέσο, για να τραπούν σε φυγή τα καλικαντζαράκια…
