Το ισχύον καθεστώς πλασματικών ετών φέρνει δύο ταχύτητες στη συνταξιοδότηση, δημιουργώντας εμφανείς διαφορές μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Οι αλλαγές αυτές δεν επηρεάζουν μόνο τον χρόνο εξόδου στη σύνταξη, αλλά και το κόστος εξαγοράς, το εύρος των δικαιωμάτων και – τελικά – το ποιοι μπορούν να «κλειδώσουν» σύνταξη νωρίτερα.

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν πλέον τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν έως και 12 πλασματικά έτη για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Στον ιδιωτικό τομέα το όριο μειώνεται στα 7 έτη, και μάλιστα με περιορισμούς, καθώς η αναγνώριση αφορά μόνο περιόδους ανεργίας ή κενά ασφάλισης.

Οι διαφορές
Η διαφορά αυτή σημαίνει ότι ένας ιδιωτικός υπάλληλος που αντιμετώπισε διακοπές στην εργασιακή του πορεία δεν έχει τις ίδιες επιλογές με έναν δημόσιο υπάλληλο – ακόμη κι αν έχουν τα ίδια χρόνια προϋπηρεσίας ή ίδιες συνθήκες ανεργίας.

Οι παλαιοί ασφαλισμένοι, δηλαδή όσοι μπήκαν στην ασφάλιση πριν από το 1993, έχουν επιπλέον δυνατότητες. Μπορούν να εξαγοράσουν πλασματικά έτη μέχρι και το 2012, ώστε να κατοχυρώσουν σύνταξη πριν από τα 62 ή τα 67. Ειδικά στον δημόσιο τομέα, ο χρόνος τέκνων εξακολουθεί να προσμετράται, ενώ στον ιδιωτικό αυτό δεν ισχύει – κάτι που ενισχύει τη διάκριση ανάμεσα στους δύο κλάδους.

Στον ιδιωτικό τομέα κάθε μήνας υπολογίζεται με εισφορά 20% επί του μέσου μισθού των τελευταίων 12 μηνών. Στο Δημόσιο το ποσό διαφοροποιείται ανάλογα με τη μισθολογική βαθμίδα του υπαλλήλου. Ωστόσο, η διαδικασία μπορεί να αποδειχθεί επωφελής, αν τα αναγνωρισμένα έτη οδηγήσουν σε πλήρη σύνταξη αντί μειωμένης. Σε πολλές περιπτώσεις το κόστος εξαγοράς «αποσβένεται» μέσα σε λίγα χρόνια, χάρη στη διαφορά του ποσού της σύνταξης.

Τονίζεται ότι στη λύση της εξαγοράς πλασματικών ετών – προκειμένου είτε να βγει στη σύνταξη είτε να διαμορφώσει υψηλότερο εισόδημα – καταφεύγει πλέον σχεδόν ένας στους δύο ασφαλισμένους. Οι περισσότεροι διαπιστώνουν ότι είναι ιδιαίτερα υψηλά τα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, τα οποία έχουν ως βασική προϋπόθεση τη συμπλήρωση περισσότερων από 35 και έως τουλάχιστον 40 ετών ασφάλισης.

Η δυνατότητα εξαγοράς έως και 7 πλασματικών ετών ασφάλισης, οι ευνοϊκές ρυθμίσεις για την απασχόληση συνταξιούχων, ο φόβος για πιθανή νέα αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, αλλά και η συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης μιας ολόκληρης γενιάς – των baby boomers – ανοίγουν διάπλατα την πόρτα της συνταξιοδότησης για χιλιάδες ασφαλισμένους του ΕΦΚΑ.

Η δυνατότητα
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα εξαγοράς 5 έως 7 ετών ασφάλισης, προκειμένου με την προσθήκη πλασματικού χρόνου να διαμορφωθούν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από τον ΕΦΚΑ (εφόσον πρόκειται για παλαιούς, πριν από το 1993, ασφαλισμένους) ή να εξαγοραστούν έτη ώστε να συμπληρωθούν τα 12.000 ένσημα (40 χρόνια), λαμβάνοντας σύνταξη με τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας (νέοι ασφαλισμένοι μετά το 1993).

Τα πλασματικά έτη ασφάλισης μπορούν να αξιοποιηθούν για τη συμπλήρωση των εξής προϋποθέσεων:

Η 40ετία σε όλα τα Ταμεία, οποτεδήποτε, από παλαιούς και νέους ασφαλισμένους.
Η 35ετία σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ έως το 2012.
Η 25ετία στο Δημόσιο έως το 2010.
Η 25ετία στο Δημόσιο για το 2011 και το 2012, καθώς και τα 36 ή 37 έτη μετά το 2012.
Τα 21 και 23 έτη στο Δημόσιο για τρίτεκνους γονείς στα έτη 2011 και 2012.
Η 25ετία έως το 2012 σε Ταμεία ΔΕΚΟ ή τραπεζών για μητέρες.
Οι 5.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2012 για μητέρες με ανήλικο τέκνο.
Προϋποθέσεις που θεωρούνται πλασματικοί χρόνοι:
ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας,
ο χρόνος γονικής άδειας ανατροφής παιδιών,
ο χρόνος επιδότησης λόγω ασθένειας έως 300 ημέρες και ανεργίας,
ο χρόνος εκπαιδευτικής άδειας άνευ αποδοχών έως δύο έτη,
ο χρόνος σπουδών για την απόκτηση ενός μόνο πτυχίου,
τα κενά ασφάλισης,
ο χρόνος κύησης και λοχείας,
ο πλασματικός χρόνος της παρ. 1 του άρθρου 141 του ν. 3655/2008,
ο χρόνος μαθητείας έως δύο έτη,
ο χρόνος προσωρινής κράτησης ή φυλάκισης για λόγους συνείδησης,
ο χρόνος από την απόκτηση πτυχίου έως την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος στους μηχανικούς.
Πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι πλασματικοί χρόνοι δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο για προσαύξηση της σύνταξης. Η λειτουργία τους είναι πρώτα για κατοχύρωση και κατόπιν για προσαύξηση. Αν εξαγοραστούν χωρίς χρήση, δεν επιστρέφεται το ποσό.

Premium Έκδοση ΤΑ ΝΕΑ

«Αν υπάρχει κάποια πόλη που μπορεί να δείξει σε ένα έθνος, προδομένο από τον Ντόναλντ Τραμπ, πώς να τον νικήσει, αυτή είναι η πόλη που τον ανέδειξε», είπε ο «σοσιαλιστής», «υπερήφανος μουσουλμάνος» με μεταναστευτικό υπόβαθρο και υποψήφιος των Δημοκρατικών Ζοχράν Μαμντάνι, στην επινίκια ομιλία του μετά τη θριαμβευτική, ανατρεπτική εκλογή του ως νέου δημάρχου της Νέας Υόρκης.

Για το Δημοκρατικό Κόμμα, δεν ήταν η μόνη που κατήγαγε μέσα από τις κάλπες της 4ης Νοεμβρίου.

Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος δεν βρισκόταν στα ψηφοδέλτια των χθεσινών πολλαπλών τοπικών εκλογικών αναμετρήσεων στις ΗΠΑ -όχι μόνο στην οικονομική πρωτεύουσά τους, αλλά και στη Βιρτζίνια, στο Νιου Τζέρσεϊ, στην Πενσιλβάνια, στο Μέιν και σε ένα κρίσιμο δημοψήφισμα στην Καλιφόρνια- ήταν σαν να ήταν.

Ένα χρόνο μετά την επάνοδο του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, οι τοπικές εκλογές της 4ης Νοεμβρίου είχαν χαρακτήρα ενός οιονεί μίνι δημοψηφίσματος για τη δεύτερη διακυβέρνησή του.

Τα αποτελέσματα ήταν απογοητευτικά για τον ίδιο και για τους Ρεπουμπλικανούς.

Μπορεί οι Δημοκρατικοί να είναι «ακέφαλοι» μετά το εκλογικό στραπάτσο των προεδρικών εκλογών του 2024 και να παραμένουν εξαιρετικά αντιδημοφιλείς, όμως λιγότερο από τον αυταρχισμό και την κρίση κόστους ζωής της εποχής Τραμπ 2.0.

Με τη δεύτερη διακυβέρνησή του να οδεύει προς τον δέκατο μήνα, η δημοτικότητα του προέδρου των ΗΠΑ έχει υποχωρήσει στο 37% σύμφωνα με τελευταία δημοσκόπηση των CNN/SSRS.

Μια σημαντική μεταβολή από το 47% που είχε στα μέσα Φεβρουαρίου και πλέον πολύ κοντά στο ναδίρ 34% που έφτασαν τα ποσοστά αποδοχής του Τραμπ στο τέλος της πρώτης θητείας του, τον Ιανουάριο του 2021, αμέσως μετά την εισβολή στο Καπιτώλιο και την επίμονη άρνησή του να αποδεχθεί την τότε ήττα του από τον Δημοκρατικό Τζο Μπάιντεν.

Δεν είναι ωστόσο η μόνη σημαντική μεταβολή στο αμερικανικό πολιτικό τοπίο, ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του 2026.

Ο νεοεκλεγείς δήμαρχος Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, πανηγυρίζει τη νίκη του έχοντας στο πλευρό του τη μητέρα του, διάσημη Ινδοαμερικανή σκηνοθέτη και απόφοιτο του Χάρβαρντ, Μίρα Νάιρ (REUTERS/Shannon Stapleton)

Από τη Νέα Υόρκη, μέχρι τη Βιρτζίνια και το Νιου Τζέρσεϊ

Αν και χωρίς συνεκτική κομματική ταυτότητα, οι αλλεπάλληλες εκλογικές νίκες των Δημοκρατικών την 4η Νοεμβρίου δίνουν ανάσα ζωής σε ένα διχασμένο κόμμα, που αναζητά ακόμη τα πατήματά του μετά την περσινή βαριά ήττα.

Οι υποψήφιοί του που κέρδισαν στις τρεις βασικές εκλογές αναμετρήσεις -για τη δημαρχία της Νέας Υόρκης και για την ανάδειξη νέων κυβερνητών στη Βιρτζίνια και στο Νιου Τζέρσεϊ- καλύπτουν μέσες άκρες όλο το εσωκομματικό ιδεολογικό φάσμα.

Παρά τις διαφορές τους, οι εκστρατείες τους επικεντρώθηκαν στο κόστος ζωής και στη σφοδρή κριτική στην πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.

Μέλος της αριστερής πτέρυγας των Δημοκρατικών, της οργάνωσης «Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές της Αμερικής» και μια νέας γενιάς πολιτικών στο γεροντοκρατούμενο πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ, ο 34χρονος Ζοχράν Μαμντάνι επικράτησε στη Νέα Υόρκη -ένα δημοκρατικό προπύργιο- κόντρα στη λυσσαλέα επίθεση που εξαπέλυσε σε βάρος του προσωπικά ο Αμερικανός πρόεδρος, αλλά και στη χλιαρή, όψιμη υποστήριξή του από το ίδιο του το κόμμα.

Με πεμπτουσία του προγράμματός του την αναδιανομή του πλούτου, συσπείρωσε κοινωνικές ομάδες που έδειχναν να αποξενώνονται από τους Δημοκρατικούς -κυρίως νέους ψηφοφόρους, μέλη της εργατικής και της μεσαίας τάξης και μειονοτήτων- ενόσω θορυβεί το κατεστημένο, πλούσιους δωρητές και επιχειρηματικούς ηγέτες στην έδρα της Wall Street.

Δύο μετριοπαθείς Δημοκρατικές υποψήφιες, εν τω μεταξύ, με υπόβαθρο στον τομέα εθνικής ασφάλειας, κατήγαγαν σαρωτικές νίκες στην ανατολική ακτή, στη Βιρτζίνια και στο Νιου Τζέρσεϊ: τις μόνες πολιτείες όπου διεξάγονται εκλογές για κυβερνήτες ένα έτος μετά τις προεδρικές εκλογές.

Αν και θεωρούνται κατεξοχήν «μπλε» (στο χρώμα του Δημοκρατικού Κόμματος), είχαν εσχάτως σημαντική μετατόπιση προς τη ρεπουμπλικανική δεξιά.

Όμως η 46χρονη Άμπιγκεϊλ Σπάνμπεργκερ στη Βιρτζίνια (πρώην υπάλληλος στη CIA στην αντιτρομοκρατία) και η 53χρονη Μάικι Σέριλ στο Νιου Τζέρσεϊ (πρώην πιλότος ελικοπτέρου για το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό) εξασφάλισαν την πρωτιά με μεγάλη διαφορά, ξεπερνώντας κατά πολύ τα εκεί ποσοστά της Κάμαλα Χάρις στις περσινές προεδρικές εκλογές.

Οι Δημοκρατικοί κυβερνήτες της Βιρτζίνια Άμπιγκεϊλ Σπάνμπεργκερ, του Νιού Τζέρσεϊ Μάικι Σέριλ και της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ (REUTERS/Jay Paul, Mike Segar, Fred Greaves)

Επιμέρους νίκες, μεγάλα «στοιχήματα»

Στο εκλογικό σερί των Δημοκρατικών την 4η Νοεμβρίου -στην πρώτη αναμέτρηση στις κάλπες επί της δεύτερης προεδρίας Τραμπ- προστίθενται άλλες δύο πολιτείες της ανατολικής ακτής και μια της δυτικής.

Στην πολιτικά αμφίρροπη Πενσιλβάνια, οι Δημοκρατικοί διατήρησαν την πλειοψηφία στο πολιτειακό Ανώτατο Δικαστήριο της.

Μια νίκη κομβική, στο φόντο της αμφισβήτησης του εκλογικού αποτελέσματος του 2020 στη βορειοανατολική πολιτεία από το στρατόπεδο του Τραμπ.

Αντίστοιχα σημαντική, ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών του χρόνου, ήταν η απόρριψη στο Μέιν πρότασης για υποχρεωτική επίδειξη ταυτότητας, με φωτογραφία, κατά την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος στις κάλπες ή κατά την αίτηση για επιστολική ψήφο.

Όμως πιο καθοριστική θεωρείται η έγκριση στην Καλιφόρνια της Πρότασης 50.

Αφορά στην ανακατανομή των εκλογικών περιφερειών στη «Χρυσή Πολιτεία» και προπύργιο των Δημοκρατικών στη δυτική ακτή.

Πρακτικά απάντηση σε αντίστοιχες μεθοδεύσεις των Ρεπουμπλικανών στο Τέξας και σε άλλες πολιτείες, το μέτρο που ενέκριναν οι Καλιφορνέζοι θα ευνοήσει τους Δημοκρατικούς το 2026, ενισχύοντας τις πιθανότητες για ανατροπή των σημερινών πολιτικών ισορροπιών στο Κογκρέσο υπέρ τους.

Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος αποτελεί προσωπική νίκη για τον Δημοκρατικό απερχόμενο κυβερνήτη της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, ο οποίος χαρακτήρισε το μέτρο απαραίτητο εργαλείο για την αντιμετώπιση του Τραμπ.

Ανεβάζει έτσι τις «μετοχές» του, ενόψει μιας ενδεχόμενης -επί το ακριβέστερο αναμενόμενης- υποψηφιότητάς του για το προεδρικό χρίσμα των Δημοκρατικών στις εκλογές του 2028.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σκυθρωπός στον προαύλιο χώρο του Λευκού Οίκου, την επομένη των εκλογών της 4ης Νοεμβρίου (REUTERS/Kevin Lamarque)

Αποκωδικοποιώντας το μήνυμα της κάλπης

Αν και είναι νωρίς για να συναχθούν σαφή πολιτικά συμπεράσματα, και δη για τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, όλα τα προαναφερθέντα αποτελούν σημάδια ανάκαμψης του Δημοκρατικού Κόμματος.

Σκιαγραφείται μια αλλαγή στρατηγικής και ρητορικής, με εστίαση στα ουσιώδη, καθημερινά προβλήματα του μέσου πολίτη.

Στο φόντο είναι η πρώτη σοβαρή ρήξη με τους -κυρίαρχους σήμερα στο Κογκρέσο- Ρεπουμπλικανούς και το πρωτοφανές σε διάρκεια «λουκέτο» στη χρηματοδότηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, με τους Δημοκρατικούς να αρνούνται συμβιβασμούς στο τραμπικό «ψαλίδισμα» στην υγειονομική περίθαλψη.

Πολλά θα κριθούν από τις εφεξής εξελίξεις και το πολιτικό αφήγημα που θα επικρατήσει.

Η λαϊκή οργή διογκώνεται από το λεγόμενο «shutdown», καθώς έχει διακοπεί η επισιτιστική βοήθεια σε δεκάδες εκατομμύρια άπορους και χαμηλόμισθους Αμερικανούς, που ήδη πάσχιζαν να τα βγάλουν πέρα.

Εκατοντάδες χιλιάδες ομοσπονδιακοί υπάλληλοι -με εξαίρεση τους στρατιωτικούς και τα σώματα ασφαλείας- παραμένουν χωρίς μισθό, είτε σε αναγκαστική άδεια, είτε με εργασία άνευ αμοιβής, βυθιζόμενοι στη φτώχεια.

Τα δε δεινά από την παύση λειτουργίας του αμερικανικού δημοσίου και τη στάση πληρωμών έρχονται να επιτείνουν το οικονομικό αδιέξοδο των πολλών από το κόστος διαβίωσης, που παραμένει υψηλό, κόντρα στις διακηρύξεις Τραμπ περί «χρυσής εποχής» των ΗΠΑ.

Με την ψήφο της 4ης Νοεμβρίου, οι ψηφοφόροι έστειλαν πολλαπλά μηνύματα.

Και αποδοκιμασίας στην κυβέρνηση Τραμπ, και αφύπνισης στους Δημοκρατικούς, ζητώντας αλλαγή πλεύσης.

Εν μέσω «ρωγμών» στους Ρεπουμπλικανούς, το τραμπικό MAGA στρατόπεδο δείχνει να στοιχηματίζει τα «ρέστα» του στην αποτυχία του «φαινομένου Μαμντάνι», ως πολιτικό «μπαμπούλα», με περικοπή της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης στη Νέα Υόρκη, φυγή κεφαλαίων και συλλήβδην στοχοποίηση των Δημοκρατικών.

Αυτοί, από την πλευρά τους, αμφιταλαντεύονται στο δρόμο προς τις κάλπες του 2026 μεταξύ μιας κεντρώας, μετριοπαθούς πολιτικής προσέγγισης και μιας εν εξελίξει οιονεί εξέγερσης της προοδευτικής εκλογικής βάσης, με κύριο σημείο αναφοράς τα αστικά κέντρα και βασικό αίτημα την κοινωνική δικαιοσύνη.

Και δη των νέων ψηφοφόρων της Gen Z, μιας «γενιάς της αλλαγής».

Η καρδιά της Αυτοδιοίκησης από αύριο και για τρεις μέρες θα χτυπάει στην Αλεξανδρούπολη, εκεί που πραγματοποιείται το ετήσιο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Το συνέδριο για πολλούς παράγοντες της Αυτοδιοίκησης θεωρείται κομβικό, καθώς η κατάσταση στους δήμους πανελλαδικά φαίνεται πως έχει φτάσει σε οριακά σημεία με τη συνεργασία με την κεντρική διοίκηση να αποδεικνύεται το λιγότερο προβληματική.

Ο πρωθυπουργός δεν θα δώσει το παρών στο συνέδριο, ωστόσο στην Αλεξανδρούπολη αναμένεται να βρεθούν αρκετοί υπουργοί και υφυπουργοί της κυβέρνησης. Τα αιτήματα της Ένωσης είναι πολύ συγκεκριμένα και όπως τόνισε, μιλώντας στο in, ο γραμματέας της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Καφαντάρης, «τα ψηφίσματα του συνεδρίου θα σταλούν σε όλους, από τον πρωθυπουργό και τον πρόεδρο της Βουλής, όπως και στα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ως ΚΕΔΕ προτιθέμεθα να δώσουμε ένα εύλογο χρονικό διάστημα προκειμένου να ικανοποιηθούν τα αιτήματά μας. Εάν αυτό δεν συμβεί, τότε το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ θα συνεδριάσει για τα περαιτέρω».

Τα πολλά προβλήματα της Αυτοδιοίκησης
Η αλήθεια είναι πως τα προβλήματα που καταγγέλλουν οι δήμοι είναι ουκ ολίγα. Στην πλειονότητά τους αφορούν ζητήματα ελλιπούς χρηματοδότησης από την κεντρική διοίκηση, προσλήψεων νέων υπαλλήλων και ειδικού επιστημονικού προσωπικού, αλλά και έργα που έχουν ενταχθεί στο ταμείο Ανάκαμψης και είναι «μετέωρα» και κινδυνεύουν να χαθούν, λόγω των απίστευτων καθυστερήσεων από την κεντρική διοίκηση.

Αξίζει να σημειωθεί πως το συνέδριο δεν ξεκινά ανέφελα και πως οι παράγοντες της Αυτοδιοίκησης είναι ήδη στα κάγκελα με τις κυβερνητικές επιλογές. Στην παρούσα συγκυρία κυριαρχεί το ζήτημα των ΕΛΤΑ και η κατάργηση 200 και πλέον σημείων εξυπηρέτησής τους στη χώρα. Η απόφαση μπορεί να έχει «παγώσει», ωστόσο το γεγονός ότι δεν υπήρξε κάποια διαβούλευση με τους κατά τόπους δημάρχους και αυτοδιοικητικούς παράγοντες αποτελεί «αιτία πολέμου» γι’ αρκετούς εξ’ αυτών.

Ο γραμματέας της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Καφαντάρης

Κομβικό είναι και το ζήτημα των προστίμων από τροχαίες παραβάσεις. Ειδικότερα, σε νομοσχέδιο της κυβέρνησης που βρίσκεται στη φάση της διαβούλευσης προβλέπεται ότι τα πρόστιμα δεν θα εισπράττονται από τον ΟΤΑ της περιοχής που έγινε η παράβαση, αλλά από το κεντρικό κράτος. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αυτοδιοικητικών, αυτό σημαίνει ότι στα ταμεία τους θα εισρεύσουν τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ λιγότερα.

Μοναδική απαξίωση
Το in επικοινώνησε και με μια παλιά καραβάνα της αυτοδιοίκησης (δραστηριοποιείται σ’ αυτήν από το 1986), τον δήμαρχο Χερσονήσου Ηρακλείου, Ζαχαρία Δοξαστάκη. Υπενθυμίζεται ότι ο δήμος Χερσονήσου είναι από τους πιο τουριστικούς της χώρας, κατά συνέπεια θα περίμενε κανείς πως τα έσοδα της τοπικής αυτοδιοίκησης θα ήταν πολλά.

«Πάντα υπήρχε πρόβλημα με την κεντρική εξουσία. Αυτό όμως που συμβαίνει με την κυβέρνηση της ΝΔ είναι απίστευτο, μιλάμε για μοναδική απαξίωση της Αυτοδιοίκησης», λέει στο in ο κ. Δοξαστάκης. «Με τη συμπεριφορά που επιδεικνύει και με τις επιλογές της αυτό που δείχνει είναι ότι δεν πιστεύει ούτε στην Αποκέντρωση ούτε στην Αυτοδιοίκηση», προσθέτει.

Ζητάμε από τον κ. Δοξαστάκη να μας πει ποια είναι τα προβλήματα στον δικό του δήμο, που μόνο και μόνο ελέω τουρισμού θα έπρεπε να έχει σημαντικά έσοδα. «Να σας πω για την ανάπλαση της παραλιακής ζώνης που έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, έχει λάβει 46 εγκρίσεις από τους αρμόδιους και δεν έχει γίνει τίποτε και κινδυνεύει να χαθεί το έργο; Να σας πω ότι αν και δήμος με υψηλές απαιτήσεις και λόγω του τουρισμού έχουμε τεράστια έλλειψη προσωπικού; Να πω ότι έχουμε στην αρμοδιότητά μας τα αδέσποτα ζώα αλλά δεν μας δίνονται πόροι για ν’ αντιμετωπίσουμε το θέμα;», λέει.

Η μεγάλη εικόνα
Τη μεγάλη εικόνα για τα προβλήματα της Αυτοδιοίκησης και για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει, τη δίνει ο κ. Καφαντάρης, αναφέροντας: «Οφείλουμε να απαντήσουμε με ειλικρίνεια όλοι, τι Αυτοδιοίκηση επιτέλους θέλουμε. Μια Αυτοδιοίκηση που θα ετεροδιοικείται, όπως συμβαίνει όλα αυτά τα χρόνια, υποταγμένη στις αποφάσεις του Κεντρικού Κράτους;».

»Η μια πραγματικά αυτοδιοίκητη Αυτοδιοίκηση, οικονομικά αυτάρκης και θεσμικά ανεξάρτητη, όπως προβλέπει άλλωστε το Σύνταγμα της χώρας μας, το οποίο εδώ και 50 χρόνια από τότε που θεσπίστηκε, το 1975, ουσιαστικά δεν εφαρμόστηκε ποτέ όσον αφορά όσα προβλέπει για το θεσμό μας;».

Ο ίδιος θεωρεί ότι πρέπει να υπάρξει γενναία χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης από την κεντρική διοίκηση ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις της εποχής. «Χρειαζόμαστε σταθερή χρηματοδότηση, με γενναία αύξηση των ΚΑΠ σε ετήσια βάση, ώστε ως το τέλος του 2028 οι πόροι που μας αποδίδονται να φτάνουν τουλάχιστον τα 4 δις ευρώ. Ενώ απαραίτητο είναι για να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις σε βασικές υποδομές, να θεσπιστεί ένα νέο εθνικό πρόγραμμα χρηματοδότησης έργων», υποστηρίζει ο γραμματέας της ΚΕΔΕ.

«Το επιτελικό κράτος πήγε περίπατο»
Ρωτάμε τον κ. Δοξαστάκη αν λειτούργησε ή όχι το επιτελικό κράτος Μητσοτάκη σε επίπεδο αυτοδιοίκησης. «Το επιτελικό κράτος πήρε περίπατο», είναι η απάντησή του χωρίς δεύτερη σκέψη. Τον ρωτάμε τι περιμένει από το συνέδριο. «Εύχομαι να μην υπάρξει εσωστρέφεια και να μη χαθούμε σ’ αυτήν. Δεν θα είναι ήρεμο συνέδριο, τα πράγματα είναι οριακά για πολλούς δήμους», προσθέτει και καταλήγει λέγοντας ότι είναι σημαντικό να υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επί των αποφάσεων που θα λάβει η ΚΕΔΕ.

Ο δήμαρχος Χερσονήσου κ. Δοξαστάκης

«Οι δήμοι μπορούν να παράξουν έργο, αλλά για να γίνουν αυτά θα πρέπει να υπάρξει ένα συνολικό αναπτυξιακό σχέδιο, να λειτουργήσει μια Επιτροπή αναβάθμισης της Αυτοδιοίκησης, να υπάρξει ανακατανομή των πόρων και το κυριότερο, να μην δίνονται χρηματοδοτήσεις και εγκρίσεις μόνο σε δημάρχους που πρόσκεινται στο κυβερνών κόμμα», λέει ο δήμαρχος Χερσονήσου.

Τα περί «εσωστρέφειας» που αναφέρει ο κ. Δοξαστάκης δεν είναι τυχαία. Χαρακτηριστικό δείγμα αποτέλεσε η ενδοπαραταξιακή διαμάχη που ξέσπασε λίγες μέρες πριν αρχίσει το συνέδριο, όταν ο α αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, δήμαρχος Βάρης-Βουλιαγμένης κ. Κωνσταντέλλος άσκησε δριμεία κριτική στον πρόεδρο, Λάζαρο Κυρίζογλου. Αφορμή στάθηκε μια ανακοίνωση της ΚΕΔΕ μετά από συνάντηση με τον υπουργό Οικονομικών κ. Πιερρακάκη που έκανε λόγο για «θετική εκτίμηση» από τη συνάντηση.

«Η θετική εκτίμηση που εξέφρασε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, κ. Κυρίζογλου, για το αποτέλεσμα της συνάντησης δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο κ. Κωνσταντέλλος, συμπληρώνοντας ότι η θετική εκτίμηση «πηγάζει κυρίως από διοικητικές δεσμεύσεις, αόριστες γενικολογίες, ευχολόγια και υποσχέσεις», καταλήγοντας με νόημα ότι μιλάμε για βιωσιμότητα της Αυτοδιοίκησης, «χρειάζεται περισσότερο από ποτέ ουσιαστική χρηματοδότηση και θεσμικές λύσεις, όχι επικοινωνιακές εξαγγελίες και φωτοβολίδες».

Το αλήστου μνήμης σύνθημα «Τσοβόλα δώστα όλα» φέρνει στο νου το υπόμνημα της ΠΟΜΙΔΑ στην επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, με τις προτάσεις για το φορολογικό νομοσχέδιο.

Βεβαίως, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων δεν φωνάζει «Πιερρακάκη δώστα όλα», αλλά ζητάει επιπλέον κίνητρα για να πέσουν περισσότερα διαμερίσματα στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης.

Υπενθυμίζεται ότι το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών με θέμα «Φορολογική Μεταρρύθμιση για το δημογραφικό και τη μεσαία τάξη» εισάγεται στην ολομέλεια της Βουλής για συζήτηση και ψήφιση, αφού έχει ήδη ψηφιστεί επί της αρχής στην αρμόδια επιτροπή (μόνο από τη ΝΔ).

Γιατί δε λειτούργησε η τριετής φοροαπαλλαγή μισθωμάτων

Η αιχμή των σχολίων της ΠΟΜΙΔΑ αφορά το άρθρο 9 του νομοσχεδίου, για την «επέκταση και βελτίωση των όρων απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος ακινήτων που μισθώνονται με μακροχρόνια μίσθωση».

Μέχρι σήμερα το μέτρο της τριετούς φοροαπαλλαγής για εισοδήματα από ενοίκια σε σπίτια που είτε ήταν κλειστά είτε νοικιάζονταν με βραχυχρόνια μίσθωση, έχει αποδειχθεί δώρο άδωρο. Η αιτία, σύμφωνα με τους ιδιοκτήτες, είναι ότι οι προϋποθέσεις που έθετε ήταν πάρα πολύ αυστηρές.

Μεταξύ άλλων, ο ιδιοκτήτης έχανε την φοροαπαλλαγή αν ο ενοικιαστής αποχωρούσε πριν τη λήξη του τριετούς συμβολαίου. Με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο, αυτό αλλάζει, ενώ  υπάρχει η δυνατότητα εξάμηνης μίσθωσης, για δημόσιους λειτουργούς.

«Άνοιξαν» μόλις 234 κλειστά διαμερίσματα

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στο συνέδριο Prodexpo 2025 ο Γενικός Γραμματέας  Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής, Κωνσταντίνος Γλούμης-Ατσαλάκης, μόλις 234 ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν κάνει ως σήμερα χρήση του μέτρου των φοραπαλλαγών για τα κλειστά διαμερίσματα που νοικιάζονται.

Πρόκειται για έναν εξωφρενικά μικρό αριθμό, σταγόνα στον ωκεανό των κλειστών διαμερισμάτων,  τον οποίων τον ακριβή αριθμό δεν γνωρίζει κανείς, αλλά υπολογίζονται σε εκατοντάδες χιλιάδες.  Ο γενικός γραμματέας στο ίδιο συνέδριο ανέφερε ότι παραμένουν κενά περίπου 700.000 ως 900.000 διαμερίσματα. Φυσικά ανάμεσά τους είναι και διαμερίσματα με αμφισβητούμενο  νομικό καθεστώς, π.χ. σχολάζουσες κληρονομιές και σπίτια που είναι τόσο παλιά και υποβαθμισμένα, που δεν είναι δυνατόν να νοικιαστούν αν δεν προηγηθεί ριζική ανακαίνιση.

Ανακαινίζω-Ενοικιάζω

Στην Αττική, εκτιμάται ότι σχεδόν τα 8 στα 10 κενά διαμερίσματα έχουν ηλικία άνω των 35 χρόνων, ενώ το 50% είναι σε πολυκατοικίες – επηρεάζοντας αρνητικά και την αξία των γειτονικών κατοικιών.

Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», που καλύπτει έξοδα ανακαίνισης ως και 13.500 ευρώ, με το 60% να επιδοτείται από το κράτος, έχει μεν υψηλή ανταπόκριση, αλλά δεν αρκεί για να καλύψει τις τεράστιες ανάγκες. Στους έξι μήνες που «τρέχει» το πρόγραμμα, υπολογίζεται ότι έχει απορροφηθεί  πάνω από το 75% του προϋπολογισμού των 50 εκατ. ευρώ, και έχουν εγκριθεί 4.666 αιτήσεις.

Τι ζητάει η ΠΟΜΙΔΑ

Ο γραμματέας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής φιλοδοξεί ότι με τις βελτιωτικές ρυθμίσεις του φορολογικού νομοσχεδίου, θα τριπλασιαστεί ο αριθμός των ιδιοκτητών που θα κάνουν χρήση του μέτρου, ενοικιάζοντας διαμερίσματα που ήταν κλειστά επί τριετία ή νοικιάζονταν ως Airbnb.

Aκόμα και αν αυτό συμβεί, θα μιλάμε για περίπου 750 φορολογούμενους, που θα λάβουν φοροαπαλλαγή για ισάριθμα ή λίγο περισσότερα διαμερίσματα.

«Δεν αρκεί να τριπλασιαστεί, πρέπει να εκατονταπλασιαστεί ο αριθμός των διαμερισμάτων που ανοίγουν. Αυτή είναι η μεγάλη δεξαμενή από την οποία πρέπει να αντλήσουμε σπίτια για την αγορά», δηλώνει στο in ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς.

Ο ίδιος διευκρινίζει ότι οι 234 ιδιοκτήτες που έκαναν χρήση του μέτρου, αντιστοιχούν μόνο σε 4 μήνες (από τον Σεπτέμβριο ως τον Δεκέμβριο του 2024), καθώς τα στοιχεία αντλούνται από τις φορολογικές δηλώσεις του 2024, που κατατέθηκαν το καλοκαίρι του 2025.

Σε κάθε περίπτωση «πρόκειται για απογοητευτικό αριθμό και δείχνει το ανεφάρμοστο των συγκεκριμένων μέτρων. Είναι λες και το έκαναν επίτηδες για να μην τα χρησιμοποιήσει σχεδόν κανείς», λέει ο κ. Παραδιάς.

Η ΠΟΜΙΔΑ συμφωνεί με τη διεύρυνση των κριτηρίων για τη φοροαπαλλαγή, θεωρεί όμως ότι παραμένουν περιορισμοί και εξαιρέσεις που λειτουργούν ως τροχοπέδη.

Μεταξύ άλλων ζητάει να μειωθεί το χρονικό όριο των τριών ετών που πρέπει η κατοικία να είναι κενή, για να δικαιούται ο ιδιοκτήτες φοροαπαλλαγές, στα δύο χρόνια.  Επίσης να ισχύει η εξάμηνη μίσθωση και για εποχικούς εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα.

Διεύρυνση φοροαπαλλαγής

Το βασικότερο όμως αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ είναι ότι ζητάει να επεκταθεί η τριετής φοροαπαλλαγή για τα εισοδήματα από ενοικίαση, σε όλα τα ακίνητα που περνάνε στη μακροχρόνια μίσθωση για πρώτη φορά:

• Κατοικίες ιδιοκατοικούμενες που εκκενώνονται από τον ιδιοκτήτη τους για οποιοδήποτε λόγο.
•  Κατοικίες με δωρεάν παραχώρηση χρήσης (συνήθως από γονείς ή τέκνα κλπ.), που εκκενώνονται από τον χρήστη τους.
• Κατοικίες ιδιοκατοικούμενες, που εκκενώνονται από τον ιδιοκτήτη τους για οποιοδήποτε λόγο.
• Κατοικίες με δωρεάν παραχώρηση χρήσης, που εκκενώνονται από τον χρήστη τους.
• Νεόδμητες κατοικίες που θα εκμισθωθούν για πρώτη φορά από την αποπεράτωσή τους.
• Κατοικίες που θα εκμισθωθούν για πρώτη φορά μετά από την ριζική ανακαίνισή τους με οικοδομική άδεια.
• Κατοικίες σε πρώην επαγγελματικούς χώρους που διαμορφώθηκαν σε κατοικία με πολεοδομική άδεια και νόμιμη αλλαγή χρήσης, όπως ισχύει για το μειωμένο όριο αγοράς για απόκτηση Golden Visa.
• Κατοικίες των παραπάνω κατηγοριών που άλλαξαν ιδιοκτήτη λόγω αγοράς, κληρονομιάς, γονικής παροχής ή δωρεάς, δεν ήταν μισθωμένες κατά το χρόνο μεταβίβασής τους και θα εκμισθωθούν για πρώτη φορά από το νέο ιδιοκτήτη τους.
• Κατοικίες των άνω κατηγοριών που ανήκουν ιδιοκτησιακά σε κάθε είδους νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, (πέραν των ιδρυμάτων και κληροδοτημάτων που ήδη ορθά ανακοινώθηκε ότι θα απαλλαγούν από τη φορολογία των εισοδημάτων τους), όπως της Εκκλησίας, Ιερών Ναών, Μοναστηριών, Δήμων, Ασφαλιστικών Ταμείων, Πανεπιστημίων, Νοσοκομείων, Γηροκομείων, Βρεφοκομείων, Φιλανθρωπικών κ.α. Σωματείων κλπ.

Πρόεδρος ΠΟΜΙΔΑ: Δεν υπάρχει δημοσιονομικό κόστος

«Είναι ένα μέτρο που δεν έχει δημοσιονομικό κόστος, αντιθέτως θα φέρει χρήματα στα κρατικά ταμεία, από διαμερίσματα που ήταν κλειστά ή ιδιοκατοικούνταν. Δεν μοιράζει σε κανέναν χρήματα, ούτε χαρίζει τον ΕΝΦΙΑ, αλλά μόνο τον φόρο εισοδήματος ενοικίων, σε συγκεκριμένες κατηγορίες διαμερισμάτων, που πριν ήταν ξενοίκιαστα. Επίσης είναι ένα μέτρο με μηδενική γραφειοκρατία», μας λέει ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ.

Η ΠΟΜΙΔΑ θεωρεί ότι οι προτάσεις της θα βοηθήσουν να μεγιστοποιηθεί το απόθεμα διαθέσιμων προς ενοικίαση διαμερισμάτων και ότι θα πέσουν στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης και πολλές νεόδμητες κατοικίες. Eπίσης εκτιμά ότι θα περάσουν στη μακροχρόνια μίσθωση ιδιοκτήτες που δεν κατάφεραν να προσελκύσουν αρκετούς πελάτες από τις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, «οι «αποτυχημένοι των Airbnb, εκείνοι που την πάτησαν», όπως τους αποκαλεί ο κ. Παραδιάς. Τα διαμερίσματα όμως που θα διαθέσουν θα είναι πλήρως ανακαινισμένα, αναβαθμίζοντας την ποιότητα των ενοικιαζόμενων ακινήτων.

Σφίγγει ο κλοιός για τα κλειστά ακίνητα των servicers

Από το τις αρχές του 2026 αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή η νομοθετική ρύθμιση για τον διπλασιασμό του ΕΝΦΙΑ στα κλειστά ακίνητα που διαχειρίζονται τράπεζες και servicers. Πρόκειται για ένα μέτρο που νομοθετήθηκε τον Δεκέμβριο του 2024, με στόχο να πέσουν στην αγορά κάποια από τα χιλιάδες αναξιοποίητα διαμερίσματα που προέρχονται από πλειστηριασμούς. Δόθηκε περιθώριο ενός έτους, ώστε να μπορέσουν τράπεζες και servicers να μειώσουν το απόθεμά τους.

Πράγματι από την πλευρά των τραπεζών και των funds επιταχύνονται οι διαδικασίες «τακτοποίησης» των ακινήτων, ώστε να πωληθούν σε ιδιώτες ή να ενοικιαστούν, για να γλιτώσουν το «πέναλτι» του διπλού ΕΝΦΙΑ. Ήδη έχουν διοχετευθεί χιλιάδες ακίνητα σε πλατφόρμες για να πωληθούν από μεσίτες, ενώ στόχος είναι να πέσουν στην αγορά τουλάχιστον άλλα 5.000 ακίνητα το 2026.

Τράπεζες και servicers ζητάνε μεταξύ άλλων μέτρα επιτάχυνσης των πλειστηριασμών, πρόσβαση σε χρηματοδοτικά προγράμματα ανακαίνισης και άμεση σύσταση του φορέα επαναμίσθωσης ακινήτων.

Κοινωνικό ομόλογο ζητάει η ΓΣΕΕ

Κι ενώ τράπεζες και ιδιοκτήτες ακινήτων ζητάνε διευκολύνσεις, η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδος (ΕΕΚΕ) – φορέας της ΓΣΕΕ, βάζει στο τραπέζι διαφορετικού τύπου προτάσεις για το στεγαστικό.

Μεταξύ άλλων προτείνει την έκδοση «ομολόγων κοινωνικής αλληλεγγύης» ή «κοινωνικής ευθύνης», που θα βοηθήσουν οικογένειες που έχασαν τα ακίνητά τους από τράπεζες να τα επανακτήσουν και να τα κατοικήσουν.

Για την επαναγορά θα συσταθούν ενδιάμεσοι φορείς (ιδιώτες επενδυτές, θεσμικά όργανα, δήμοι, ΝΠΔΔ, ιδρύματα συνεταιρισμοί κλπ) που θα αποκτούν μαζικά τα ακίνητα από τις τράπεζες, και θα τοποθετούν κεφάλαια μέσω ομολόγων κοινωνικής ευθύνης ή άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων, για δράσεις στήριξης των οικογενειών που έχασαν το σπίτι τους.

Σύμφωνα με την επεξεργασία της ΕΕΚΕ, «τα ομόλογα της κοινωνικής ευθύνης είναι χρήματα, τα οποία δανείζει κάποιος εις το διηνεκές. Δηλαδή, το δάνειο αυτό δεν αξιοποιείται ποτέ, αλλά εκείνος ο οποίος έχει δανείσει τα χρήματα στον φορέα μέσω ενός ειδικού ομολόγου, έχει τη δυνατότητα να μεταπωλήσει το ομόλογο αυτό, σε έναν άλλο φορέα».

Τονίζει επίσης ότι απαιτείται η συμπλήρωση της νομοθεσίας ώστε αυτού του τύπου οι χρηματοδοτήσεις να εκπίπτουν από τη φορολογία εισοδήματος.