Η καρδιά της Αυτοδιοίκησης από αύριο και για τρεις μέρες θα χτυπάει στην Αλεξανδρούπολη, εκεί που πραγματοποιείται το ετήσιο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Το συνέδριο για πολλούς παράγοντες της Αυτοδιοίκησης θεωρείται κομβικό, καθώς η κατάσταση στους δήμους πανελλαδικά φαίνεται πως έχει φτάσει σε οριακά σημεία με τη συνεργασία με την κεντρική διοίκηση να αποδεικνύεται το λιγότερο προβληματική.

Ο πρωθυπουργός δεν θα δώσει το παρών στο συνέδριο, ωστόσο στην Αλεξανδρούπολη αναμένεται να βρεθούν αρκετοί υπουργοί και υφυπουργοί της κυβέρνησης. Τα αιτήματα της Ένωσης είναι πολύ συγκεκριμένα και όπως τόνισε, μιλώντας στο in, ο γραμματέας της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Καφαντάρης, «τα ψηφίσματα του συνεδρίου θα σταλούν σε όλους, από τον πρωθυπουργό και τον πρόεδρο της Βουλής, όπως και στα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ως ΚΕΔΕ προτιθέμεθα να δώσουμε ένα εύλογο χρονικό διάστημα προκειμένου να ικανοποιηθούν τα αιτήματά μας. Εάν αυτό δεν συμβεί, τότε το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ θα συνεδριάσει για τα περαιτέρω».

Τα πολλά προβλήματα της Αυτοδιοίκησης
Η αλήθεια είναι πως τα προβλήματα που καταγγέλλουν οι δήμοι είναι ουκ ολίγα. Στην πλειονότητά τους αφορούν ζητήματα ελλιπούς χρηματοδότησης από την κεντρική διοίκηση, προσλήψεων νέων υπαλλήλων και ειδικού επιστημονικού προσωπικού, αλλά και έργα που έχουν ενταχθεί στο ταμείο Ανάκαμψης και είναι «μετέωρα» και κινδυνεύουν να χαθούν, λόγω των απίστευτων καθυστερήσεων από την κεντρική διοίκηση.

Αξίζει να σημειωθεί πως το συνέδριο δεν ξεκινά ανέφελα και πως οι παράγοντες της Αυτοδιοίκησης είναι ήδη στα κάγκελα με τις κυβερνητικές επιλογές. Στην παρούσα συγκυρία κυριαρχεί το ζήτημα των ΕΛΤΑ και η κατάργηση 200 και πλέον σημείων εξυπηρέτησής τους στη χώρα. Η απόφαση μπορεί να έχει «παγώσει», ωστόσο το γεγονός ότι δεν υπήρξε κάποια διαβούλευση με τους κατά τόπους δημάρχους και αυτοδιοικητικούς παράγοντες αποτελεί «αιτία πολέμου» γι’ αρκετούς εξ’ αυτών.

Ο γραμματέας της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Καφαντάρης

Κομβικό είναι και το ζήτημα των προστίμων από τροχαίες παραβάσεις. Ειδικότερα, σε νομοσχέδιο της κυβέρνησης που βρίσκεται στη φάση της διαβούλευσης προβλέπεται ότι τα πρόστιμα δεν θα εισπράττονται από τον ΟΤΑ της περιοχής που έγινε η παράβαση, αλλά από το κεντρικό κράτος. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αυτοδιοικητικών, αυτό σημαίνει ότι στα ταμεία τους θα εισρεύσουν τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ λιγότερα.

Μοναδική απαξίωση
Το in επικοινώνησε και με μια παλιά καραβάνα της αυτοδιοίκησης (δραστηριοποιείται σ’ αυτήν από το 1986), τον δήμαρχο Χερσονήσου Ηρακλείου, Ζαχαρία Δοξαστάκη. Υπενθυμίζεται ότι ο δήμος Χερσονήσου είναι από τους πιο τουριστικούς της χώρας, κατά συνέπεια θα περίμενε κανείς πως τα έσοδα της τοπικής αυτοδιοίκησης θα ήταν πολλά.

«Πάντα υπήρχε πρόβλημα με την κεντρική εξουσία. Αυτό όμως που συμβαίνει με την κυβέρνηση της ΝΔ είναι απίστευτο, μιλάμε για μοναδική απαξίωση της Αυτοδιοίκησης», λέει στο in ο κ. Δοξαστάκης. «Με τη συμπεριφορά που επιδεικνύει και με τις επιλογές της αυτό που δείχνει είναι ότι δεν πιστεύει ούτε στην Αποκέντρωση ούτε στην Αυτοδιοίκηση», προσθέτει.

Ζητάμε από τον κ. Δοξαστάκη να μας πει ποια είναι τα προβλήματα στον δικό του δήμο, που μόνο και μόνο ελέω τουρισμού θα έπρεπε να έχει σημαντικά έσοδα. «Να σας πω για την ανάπλαση της παραλιακής ζώνης που έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, έχει λάβει 46 εγκρίσεις από τους αρμόδιους και δεν έχει γίνει τίποτε και κινδυνεύει να χαθεί το έργο; Να σας πω ότι αν και δήμος με υψηλές απαιτήσεις και λόγω του τουρισμού έχουμε τεράστια έλλειψη προσωπικού; Να πω ότι έχουμε στην αρμοδιότητά μας τα αδέσποτα ζώα αλλά δεν μας δίνονται πόροι για ν’ αντιμετωπίσουμε το θέμα;», λέει.

Η μεγάλη εικόνα
Τη μεγάλη εικόνα για τα προβλήματα της Αυτοδιοίκησης και για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει, τη δίνει ο κ. Καφαντάρης, αναφέροντας: «Οφείλουμε να απαντήσουμε με ειλικρίνεια όλοι, τι Αυτοδιοίκηση επιτέλους θέλουμε. Μια Αυτοδιοίκηση που θα ετεροδιοικείται, όπως συμβαίνει όλα αυτά τα χρόνια, υποταγμένη στις αποφάσεις του Κεντρικού Κράτους;».

»Η μια πραγματικά αυτοδιοίκητη Αυτοδιοίκηση, οικονομικά αυτάρκης και θεσμικά ανεξάρτητη, όπως προβλέπει άλλωστε το Σύνταγμα της χώρας μας, το οποίο εδώ και 50 χρόνια από τότε που θεσπίστηκε, το 1975, ουσιαστικά δεν εφαρμόστηκε ποτέ όσον αφορά όσα προβλέπει για το θεσμό μας;».

Ο ίδιος θεωρεί ότι πρέπει να υπάρξει γενναία χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης από την κεντρική διοίκηση ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις της εποχής. «Χρειαζόμαστε σταθερή χρηματοδότηση, με γενναία αύξηση των ΚΑΠ σε ετήσια βάση, ώστε ως το τέλος του 2028 οι πόροι που μας αποδίδονται να φτάνουν τουλάχιστον τα 4 δις ευρώ. Ενώ απαραίτητο είναι για να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις σε βασικές υποδομές, να θεσπιστεί ένα νέο εθνικό πρόγραμμα χρηματοδότησης έργων», υποστηρίζει ο γραμματέας της ΚΕΔΕ.

«Το επιτελικό κράτος πήγε περίπατο»
Ρωτάμε τον κ. Δοξαστάκη αν λειτούργησε ή όχι το επιτελικό κράτος Μητσοτάκη σε επίπεδο αυτοδιοίκησης. «Το επιτελικό κράτος πήρε περίπατο», είναι η απάντησή του χωρίς δεύτερη σκέψη. Τον ρωτάμε τι περιμένει από το συνέδριο. «Εύχομαι να μην υπάρξει εσωστρέφεια και να μη χαθούμε σ’ αυτήν. Δεν θα είναι ήρεμο συνέδριο, τα πράγματα είναι οριακά για πολλούς δήμους», προσθέτει και καταλήγει λέγοντας ότι είναι σημαντικό να υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επί των αποφάσεων που θα λάβει η ΚΕΔΕ.

Ο δήμαρχος Χερσονήσου κ. Δοξαστάκης

«Οι δήμοι μπορούν να παράξουν έργο, αλλά για να γίνουν αυτά θα πρέπει να υπάρξει ένα συνολικό αναπτυξιακό σχέδιο, να λειτουργήσει μια Επιτροπή αναβάθμισης της Αυτοδιοίκησης, να υπάρξει ανακατανομή των πόρων και το κυριότερο, να μην δίνονται χρηματοδοτήσεις και εγκρίσεις μόνο σε δημάρχους που πρόσκεινται στο κυβερνών κόμμα», λέει ο δήμαρχος Χερσονήσου.

Τα περί «εσωστρέφειας» που αναφέρει ο κ. Δοξαστάκης δεν είναι τυχαία. Χαρακτηριστικό δείγμα αποτέλεσε η ενδοπαραταξιακή διαμάχη που ξέσπασε λίγες μέρες πριν αρχίσει το συνέδριο, όταν ο α αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, δήμαρχος Βάρης-Βουλιαγμένης κ. Κωνσταντέλλος άσκησε δριμεία κριτική στον πρόεδρο, Λάζαρο Κυρίζογλου. Αφορμή στάθηκε μια ανακοίνωση της ΚΕΔΕ μετά από συνάντηση με τον υπουργό Οικονομικών κ. Πιερρακάκη που έκανε λόγο για «θετική εκτίμηση» από τη συνάντηση.

«Η θετική εκτίμηση που εξέφρασε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, κ. Κυρίζογλου, για το αποτέλεσμα της συνάντησης δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο κ. Κωνσταντέλλος, συμπληρώνοντας ότι η θετική εκτίμηση «πηγάζει κυρίως από διοικητικές δεσμεύσεις, αόριστες γενικολογίες, ευχολόγια και υποσχέσεις», καταλήγοντας με νόημα ότι μιλάμε για βιωσιμότητα της Αυτοδιοίκησης, «χρειάζεται περισσότερο από ποτέ ουσιαστική χρηματοδότηση και θεσμικές λύσεις, όχι επικοινωνιακές εξαγγελίες και φωτοβολίδες».

Το αλήστου μνήμης σύνθημα «Τσοβόλα δώστα όλα» φέρνει στο νου το υπόμνημα της ΠΟΜΙΔΑ στην επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, με τις προτάσεις για το φορολογικό νομοσχέδιο.

Βεβαίως, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων δεν φωνάζει «Πιερρακάκη δώστα όλα», αλλά ζητάει επιπλέον κίνητρα για να πέσουν περισσότερα διαμερίσματα στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης.

Υπενθυμίζεται ότι το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών με θέμα «Φορολογική Μεταρρύθμιση για το δημογραφικό και τη μεσαία τάξη» εισάγεται στην ολομέλεια της Βουλής για συζήτηση και ψήφιση, αφού έχει ήδη ψηφιστεί επί της αρχής στην αρμόδια επιτροπή (μόνο από τη ΝΔ).

Γιατί δε λειτούργησε η τριετής φοροαπαλλαγή μισθωμάτων

Η αιχμή των σχολίων της ΠΟΜΙΔΑ αφορά το άρθρο 9 του νομοσχεδίου, για την «επέκταση και βελτίωση των όρων απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος ακινήτων που μισθώνονται με μακροχρόνια μίσθωση».

Μέχρι σήμερα το μέτρο της τριετούς φοροαπαλλαγής για εισοδήματα από ενοίκια σε σπίτια που είτε ήταν κλειστά είτε νοικιάζονταν με βραχυχρόνια μίσθωση, έχει αποδειχθεί δώρο άδωρο. Η αιτία, σύμφωνα με τους ιδιοκτήτες, είναι ότι οι προϋποθέσεις που έθετε ήταν πάρα πολύ αυστηρές.

Μεταξύ άλλων, ο ιδιοκτήτης έχανε την φοροαπαλλαγή αν ο ενοικιαστής αποχωρούσε πριν τη λήξη του τριετούς συμβολαίου. Με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο, αυτό αλλάζει, ενώ  υπάρχει η δυνατότητα εξάμηνης μίσθωσης, για δημόσιους λειτουργούς.

«Άνοιξαν» μόλις 234 κλειστά διαμερίσματα

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στο συνέδριο Prodexpo 2025 ο Γενικός Γραμματέας  Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής, Κωνσταντίνος Γλούμης-Ατσαλάκης, μόλις 234 ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν κάνει ως σήμερα χρήση του μέτρου των φοραπαλλαγών για τα κλειστά διαμερίσματα που νοικιάζονται.

Πρόκειται για έναν εξωφρενικά μικρό αριθμό, σταγόνα στον ωκεανό των κλειστών διαμερισμάτων,  τον οποίων τον ακριβή αριθμό δεν γνωρίζει κανείς, αλλά υπολογίζονται σε εκατοντάδες χιλιάδες.  Ο γενικός γραμματέας στο ίδιο συνέδριο ανέφερε ότι παραμένουν κενά περίπου 700.000 ως 900.000 διαμερίσματα. Φυσικά ανάμεσά τους είναι και διαμερίσματα με αμφισβητούμενο  νομικό καθεστώς, π.χ. σχολάζουσες κληρονομιές και σπίτια που είναι τόσο παλιά και υποβαθμισμένα, που δεν είναι δυνατόν να νοικιαστούν αν δεν προηγηθεί ριζική ανακαίνιση.

Ανακαινίζω-Ενοικιάζω

Στην Αττική, εκτιμάται ότι σχεδόν τα 8 στα 10 κενά διαμερίσματα έχουν ηλικία άνω των 35 χρόνων, ενώ το 50% είναι σε πολυκατοικίες – επηρεάζοντας αρνητικά και την αξία των γειτονικών κατοικιών.

Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», που καλύπτει έξοδα ανακαίνισης ως και 13.500 ευρώ, με το 60% να επιδοτείται από το κράτος, έχει μεν υψηλή ανταπόκριση, αλλά δεν αρκεί για να καλύψει τις τεράστιες ανάγκες. Στους έξι μήνες που «τρέχει» το πρόγραμμα, υπολογίζεται ότι έχει απορροφηθεί  πάνω από το 75% του προϋπολογισμού των 50 εκατ. ευρώ, και έχουν εγκριθεί 4.666 αιτήσεις.

Τι ζητάει η ΠΟΜΙΔΑ

Ο γραμματέας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής φιλοδοξεί ότι με τις βελτιωτικές ρυθμίσεις του φορολογικού νομοσχεδίου, θα τριπλασιαστεί ο αριθμός των ιδιοκτητών που θα κάνουν χρήση του μέτρου, ενοικιάζοντας διαμερίσματα που ήταν κλειστά επί τριετία ή νοικιάζονταν ως Airbnb.

Aκόμα και αν αυτό συμβεί, θα μιλάμε για περίπου 750 φορολογούμενους, που θα λάβουν φοροαπαλλαγή για ισάριθμα ή λίγο περισσότερα διαμερίσματα.

«Δεν αρκεί να τριπλασιαστεί, πρέπει να εκατονταπλασιαστεί ο αριθμός των διαμερισμάτων που ανοίγουν. Αυτή είναι η μεγάλη δεξαμενή από την οποία πρέπει να αντλήσουμε σπίτια για την αγορά», δηλώνει στο in ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς.

Ο ίδιος διευκρινίζει ότι οι 234 ιδιοκτήτες που έκαναν χρήση του μέτρου, αντιστοιχούν μόνο σε 4 μήνες (από τον Σεπτέμβριο ως τον Δεκέμβριο του 2024), καθώς τα στοιχεία αντλούνται από τις φορολογικές δηλώσεις του 2024, που κατατέθηκαν το καλοκαίρι του 2025.

Σε κάθε περίπτωση «πρόκειται για απογοητευτικό αριθμό και δείχνει το ανεφάρμοστο των συγκεκριμένων μέτρων. Είναι λες και το έκαναν επίτηδες για να μην τα χρησιμοποιήσει σχεδόν κανείς», λέει ο κ. Παραδιάς.

Η ΠΟΜΙΔΑ συμφωνεί με τη διεύρυνση των κριτηρίων για τη φοροαπαλλαγή, θεωρεί όμως ότι παραμένουν περιορισμοί και εξαιρέσεις που λειτουργούν ως τροχοπέδη.

Μεταξύ άλλων ζητάει να μειωθεί το χρονικό όριο των τριών ετών που πρέπει η κατοικία να είναι κενή, για να δικαιούται ο ιδιοκτήτες φοροαπαλλαγές, στα δύο χρόνια.  Επίσης να ισχύει η εξάμηνη μίσθωση και για εποχικούς εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα.

Διεύρυνση φοροαπαλλαγής

Το βασικότερο όμως αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ είναι ότι ζητάει να επεκταθεί η τριετής φοροαπαλλαγή για τα εισοδήματα από ενοικίαση, σε όλα τα ακίνητα που περνάνε στη μακροχρόνια μίσθωση για πρώτη φορά:

• Κατοικίες ιδιοκατοικούμενες που εκκενώνονται από τον ιδιοκτήτη τους για οποιοδήποτε λόγο.
•  Κατοικίες με δωρεάν παραχώρηση χρήσης (συνήθως από γονείς ή τέκνα κλπ.), που εκκενώνονται από τον χρήστη τους.
• Κατοικίες ιδιοκατοικούμενες, που εκκενώνονται από τον ιδιοκτήτη τους για οποιοδήποτε λόγο.
• Κατοικίες με δωρεάν παραχώρηση χρήσης, που εκκενώνονται από τον χρήστη τους.
• Νεόδμητες κατοικίες που θα εκμισθωθούν για πρώτη φορά από την αποπεράτωσή τους.
• Κατοικίες που θα εκμισθωθούν για πρώτη φορά μετά από την ριζική ανακαίνισή τους με οικοδομική άδεια.
• Κατοικίες σε πρώην επαγγελματικούς χώρους που διαμορφώθηκαν σε κατοικία με πολεοδομική άδεια και νόμιμη αλλαγή χρήσης, όπως ισχύει για το μειωμένο όριο αγοράς για απόκτηση Golden Visa.
• Κατοικίες των παραπάνω κατηγοριών που άλλαξαν ιδιοκτήτη λόγω αγοράς, κληρονομιάς, γονικής παροχής ή δωρεάς, δεν ήταν μισθωμένες κατά το χρόνο μεταβίβασής τους και θα εκμισθωθούν για πρώτη φορά από το νέο ιδιοκτήτη τους.
• Κατοικίες των άνω κατηγοριών που ανήκουν ιδιοκτησιακά σε κάθε είδους νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, (πέραν των ιδρυμάτων και κληροδοτημάτων που ήδη ορθά ανακοινώθηκε ότι θα απαλλαγούν από τη φορολογία των εισοδημάτων τους), όπως της Εκκλησίας, Ιερών Ναών, Μοναστηριών, Δήμων, Ασφαλιστικών Ταμείων, Πανεπιστημίων, Νοσοκομείων, Γηροκομείων, Βρεφοκομείων, Φιλανθρωπικών κ.α. Σωματείων κλπ.

Πρόεδρος ΠΟΜΙΔΑ: Δεν υπάρχει δημοσιονομικό κόστος

«Είναι ένα μέτρο που δεν έχει δημοσιονομικό κόστος, αντιθέτως θα φέρει χρήματα στα κρατικά ταμεία, από διαμερίσματα που ήταν κλειστά ή ιδιοκατοικούνταν. Δεν μοιράζει σε κανέναν χρήματα, ούτε χαρίζει τον ΕΝΦΙΑ, αλλά μόνο τον φόρο εισοδήματος ενοικίων, σε συγκεκριμένες κατηγορίες διαμερισμάτων, που πριν ήταν ξενοίκιαστα. Επίσης είναι ένα μέτρο με μηδενική γραφειοκρατία», μας λέει ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ.

Η ΠΟΜΙΔΑ θεωρεί ότι οι προτάσεις της θα βοηθήσουν να μεγιστοποιηθεί το απόθεμα διαθέσιμων προς ενοικίαση διαμερισμάτων και ότι θα πέσουν στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης και πολλές νεόδμητες κατοικίες. Eπίσης εκτιμά ότι θα περάσουν στη μακροχρόνια μίσθωση ιδιοκτήτες που δεν κατάφεραν να προσελκύσουν αρκετούς πελάτες από τις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, «οι «αποτυχημένοι των Airbnb, εκείνοι που την πάτησαν», όπως τους αποκαλεί ο κ. Παραδιάς. Τα διαμερίσματα όμως που θα διαθέσουν θα είναι πλήρως ανακαινισμένα, αναβαθμίζοντας την ποιότητα των ενοικιαζόμενων ακινήτων.

Σφίγγει ο κλοιός για τα κλειστά ακίνητα των servicers

Από το τις αρχές του 2026 αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή η νομοθετική ρύθμιση για τον διπλασιασμό του ΕΝΦΙΑ στα κλειστά ακίνητα που διαχειρίζονται τράπεζες και servicers. Πρόκειται για ένα μέτρο που νομοθετήθηκε τον Δεκέμβριο του 2024, με στόχο να πέσουν στην αγορά κάποια από τα χιλιάδες αναξιοποίητα διαμερίσματα που προέρχονται από πλειστηριασμούς. Δόθηκε περιθώριο ενός έτους, ώστε να μπορέσουν τράπεζες και servicers να μειώσουν το απόθεμά τους.

Πράγματι από την πλευρά των τραπεζών και των funds επιταχύνονται οι διαδικασίες «τακτοποίησης» των ακινήτων, ώστε να πωληθούν σε ιδιώτες ή να ενοικιαστούν, για να γλιτώσουν το «πέναλτι» του διπλού ΕΝΦΙΑ. Ήδη έχουν διοχετευθεί χιλιάδες ακίνητα σε πλατφόρμες για να πωληθούν από μεσίτες, ενώ στόχος είναι να πέσουν στην αγορά τουλάχιστον άλλα 5.000 ακίνητα το 2026.

Τράπεζες και servicers ζητάνε μεταξύ άλλων μέτρα επιτάχυνσης των πλειστηριασμών, πρόσβαση σε χρηματοδοτικά προγράμματα ανακαίνισης και άμεση σύσταση του φορέα επαναμίσθωσης ακινήτων.

Κοινωνικό ομόλογο ζητάει η ΓΣΕΕ

Κι ενώ τράπεζες και ιδιοκτήτες ακινήτων ζητάνε διευκολύνσεις, η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδος (ΕΕΚΕ) – φορέας της ΓΣΕΕ, βάζει στο τραπέζι διαφορετικού τύπου προτάσεις για το στεγαστικό.

Μεταξύ άλλων προτείνει την έκδοση «ομολόγων κοινωνικής αλληλεγγύης» ή «κοινωνικής ευθύνης», που θα βοηθήσουν οικογένειες που έχασαν τα ακίνητά τους από τράπεζες να τα επανακτήσουν και να τα κατοικήσουν.

Για την επαναγορά θα συσταθούν ενδιάμεσοι φορείς (ιδιώτες επενδυτές, θεσμικά όργανα, δήμοι, ΝΠΔΔ, ιδρύματα συνεταιρισμοί κλπ) που θα αποκτούν μαζικά τα ακίνητα από τις τράπεζες, και θα τοποθετούν κεφάλαια μέσω ομολόγων κοινωνικής ευθύνης ή άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων, για δράσεις στήριξης των οικογενειών που έχασαν το σπίτι τους.

Σύμφωνα με την επεξεργασία της ΕΕΚΕ, «τα ομόλογα της κοινωνικής ευθύνης είναι χρήματα, τα οποία δανείζει κάποιος εις το διηνεκές. Δηλαδή, το δάνειο αυτό δεν αξιοποιείται ποτέ, αλλά εκείνος ο οποίος έχει δανείσει τα χρήματα στον φορέα μέσω ενός ειδικού ομολόγου, έχει τη δυνατότητα να μεταπωλήσει το ομόλογο αυτό, σε έναν άλλο φορέα».

Τονίζει επίσης ότι απαιτείται η συμπλήρωση της νομοθεσίας ώστε αυτού του τύπου οι χρηματοδοτήσεις να εκπίπτουν από τη φορολογία εισοδήματος.

Ο άνδρας που συνελήφθη για τη θεαματική ληστεία των κοσμημάτων αξίας 102 εκατομμυρίων δολαρίων από το Μουσείο του Λούβρου, είναι ένας 39χρονος με παρουσία στα social media και παλαιότερη εμπειρία ως φύλακας στο Κέντρο Πομπιντού του Παρισιού.

Η ληστεία στο Λούβρο, που έγινε το πρωί της 19ης Οκτωβρίου, ήταν μια εξαιρετικά οργανωμένη και γρήγορη επιχείρηση. Χρησιμοποιώντας κλεμμένο φορτηγό και ανυψωτικό μηχάνημα, οι δράστες κατάφεραν να φτάσουν στο παράθυρο του πρώτου ορόφου στην αίθουσα “Απόλλων” του μουσείου.

Από εκεί, διέλυσαν δύο γυάλινες προθήκες και άρπαξαν οκτώ πολύτιμα κομμάτια, μεταξύ των οποίων ένα κολιέ από σμαράγδια και διαμάντια που είχε δωρίσει ο Ναπολέων Α’ στη δεύτερη σύζυγό του, Μαρί Λουίζα, και ένα διάδημα που ανήκε στη σύζυγο του Ναπολέοντα Γ’, γεμάτο με διαμάντια και μαργαρίτες.

Project Agora Advertising

Η ληστεία διήρκεσε λιγότερο από επτά λεπτά και οι δράστες διέφυγαν με μοτοσικλέτες.

Ο 39χρονος Abdoulaye N., ο οποίος συνελήφθη στο σπίτι του στην περιοχή Αουμπερβιλιέ, κοντά στο Παρίσι, έχει αναγνωριστεί από τις αρχές ως ένας από τους δράστες της ληστείας.

Το πιο εντυπωσιακό ωστόσο, σύμφωνα με τον Guardian, είναι το προφίλ που διατηρεί ο ίδιος στο διαδίκτυο, καθώς είναι γνωστός στα social media με το όνομα “Doudou Cross Bitume” και έχει δημοσιεύσει βίντεο από εντυπωσιακά ακροβατικά σε μοτοσικλέτες στην περιοχή γύρω από το Στάδιο Σεν Ντενί και το Παρίσι.

Στα βίντεο του, ο Abdoulaye εμφανίζεται να οδηγεί μια Yamaha TMax, το ίδιο μοντέλο μοτοσικλέτας που χρησιμοποιήθηκε από τους δράστες της ληστείας για να διαφύγουν από το Λούβρο.

Το “λερωμένο” ιστορικό και οι κατηγορίες
Ο Abdoulaye N. είχε ένα ποινικό μητρώο με 15 αδικήματα, περιλαμβανομένων της κατοχής και μεταφοράς ναρκωτικών, της οδήγησης χωρίς δίπλωμα και της δημιουργίας κινδύνου για τρίτους. Το 2014, είχε καταδικαστεί για ληστεία σε κοσμηματοπωλείο.

Παρά το πλούσιο ποινικό ιστορικό του, ο Abdoulaye N. φαίνεται να ζούσε μια διπλή ζωή, με τη δημόσια εικόνα του ως ερασιτέχνη οδηγού μοτοσικλέτας να αντιτίθεται σε αυτήν του εγκληματία.

Οι αρχές, παρότι θεωρούν τον Abdoulaye N. βασικό ύποπτο για τη ληστεία, δεν έχουν ανακοινώσει ακόμη την πλήρη ανάκρισή του, ενώ η υπεράσπισή του επισημαίνει ότι δεν έχει παραδεχτεί πλήρως τη συμμετοχή του στην υπόθεση.

To γερανοφόρο όχημα που χρησιμοποίησαν οι ληστές στο Λούβρο
To γερανοφόρο όχημα που χρησιμοποίησαν οι ληστές στο Λούβρο (AP Photo/Alexander Turnbull)
Παράλληλα, η υπόθεση έχει προκαλέσει αμφιβολίες για το αν ο ίδιος και οι συνεργοί του ενεργούσαν από μόνοι τους ή αν υπήρξε ένας άγνωστος “εγκέφαλος” που τους καθοδήγησε.

Η δίκη του Abdoulaye N. αναβλήθηκε για να εξασφαλιστεί μια πιο ήρεμη διαδικασία, δεδομένης της έντονης δημοσιότητας που έχει προκαλέσει η υπόθεση. Η υπεράσπισή του παραμένει επικεντρωμένη στην προστασία των δικαιωμάτων του πελάτη της, ενώ οι αρχές συνεχίζουν την έρευνα για να βρουν τα κλεμμένα κοσμήματα.

Ληστεία στο Λούβρο: Το προφίλ των δραστών
Η Μπεκιό πρόσθεσε ότι τα προφίλ των τεσσάρων συλληφθέντων -μεταξύ των οποίων και η φίλη ενός εκ των υπόπτων- δεν αντιστοιχούν σε επαγγελματίες του οργανωμένου εγκλήματος ικανούς να εκτελέσουν περίπλοκες επιχειρήσεις.

«Πρόκειται ξεκάθαρα για τοπικούς εγκληματίες. Όλοι ζουν λίγο-πολύ στη Σεν-Σεν-Ντενί (Seine-Saint-Denis)», είπε, αναφερόμενη σε μια χαμηλού εισοδήματος περιοχή στα βόρεια του Παρισιού.

Τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης εκτιμούν ότι οι ληστές ήταν ερασιτέχνες, καθώς κατά τη διαφυγή τους έριξαν το πιο πολύτιμο από τα κοσμήματα -το στέμμα της αυτοκράτειρας Ευγενίας, φτιαγμένο από χρυσό, σμαράγδια και διαμάντια-, άφησαν εργαλεία και αντικείμενα στον τόπο του εγκλήματος και δεν έβαλαν φωτιά στο φορτηγό μετακόμισης όπως είχαν σχεδιάσει.

Μία εβδομάδα μετά τη ληστεία, η αστυνομία συνέλαβε δύο άνδρες που θεωρούνται οι δράστες της διάρρηξης στο Λούβρο — έναν 34χρονο Αλγερινό, που ζει στη Γαλλία από το 2010 και συνελήφθη στο αεροδρόμιο ενώ προσπαθούσε να επιβιβαστεί σε πτήση προς την Αλγερία, και έναν 39χρονο που ήδη τελούσε υπό δικαστική επιτήρηση για διακεκριμένη κλοπή.

Και οι δύο κατοικούν στο Ομπερβιλιέ (Aubervilliers), στα βόρεια του Παρισιού, και έχουν «εν μέρει παραδεχθεί» τη συμμετοχή τους, δήλωσε η Μπεκιό την περασμένη εβδομάδα.

Άλλοι δύο ύποπτοι -ένας 37χρονος άνδρας και μια 38χρονη γυναίκα- συνελήφθησαν στις 29 Οκτωβρίου και τους απαγγέλθηκαν κατηγορίες το Σάββατο.

Ο Ζοχράν Μαμντάνι κατάφερε να νικήσει έναν Ρεπουμπλικανό, έναν Δημοκρατικό και μια στρατιά δισεκατομμυριούχων μετά την ιστορική νίκη που κατέγραψε στις δημοτικές εκλογές της Νέας Υόρκης την Τρίτη (5/11).

Ο Μαμντάνι, που αυτοπροσδιορίζεται δημοκρατικός σοσιαλιστής, είναι ο πρώτος μουσουλμάνος που θα έχει αυτό το αξίωμα και ο νεότερος δήμαρχος εδώ και πάνω από έναν αιώνα.

Η προεκλογική εκστρατεία του 34χρονου πολιτικού διεξήχθη σε μια περίοδο αυξανόμενης οικονομικής ανασφάλειας και ο ίδιος έθεσε ως στόχο να καταστήσει την πόλη πιο προσιτή για τους περισσότερους κατοίκους της μέσω του παγώματος των ενοικίων, των δωρεάν λεωφορείων και της καθολικής φροντίδας για τα παιδιά. Για να χρηματοδοτήσει αυτές τις πολιτικές, υποσχέθηκε μια ούτε πολύ μεγάλη ούτε πολύ μικρή αύξηση των φόρων για τους εκατομμυριούχους της Νέας Υόρκης και αύξηση του συντελεστή του φόρου εταιρειών.

Project Agora Advertising

Τρομαγμένοι από την προοπτική να πληρώσουν ελαφρώς υψηλότερους φόρους και από την συχνά επαναλαμβανόμενη πεποίθησή του ότι οι δισεκατομμυριούχοι δεν πρέπει να υπάρχουν, περισσότεροι από 20 δισεκατομμυριούχοι έβγαλαν τα μπλοκ επιταγών τους για να εμποδίσουν τον Μαμντάνι να γίνει δήμαρχος της πιο πυκνοκατοικημένης πόλης των Ηνωμένων Πολιτειών, ξεκινώντας από την προεκλογική εκστρατεία των Δημοκρατικών, όταν αντιμετώπισε για πρώτη φορά τον πρώην κυβερνήτη της Νέας Υόρκης, Άντριου Κουόμο.

Τα περισσότερα χρήματα διοχετεύθηκαν σε τρεις κύριους superPACs (οργανισμούς που συγκεντρώνουν και δαπανούν χρήματα υπέρ ή κατά υποψηφίων) τόσο υπέρ του Κουόμο όσο και κατά του Μαμντάνι. Ο Fix the City, ο PAC που υποστηρίζει την υποψηφιότητα του Κουόμο από τις προκριματικές εκλογές, ξόδεψε εκατομμύρια σε τηλεοπτικές διαφημίσεις υπέρ του πρώην δημάρχου και κατά του Μαμντάνι. Οι αντι-Μαμντάνι πολιτικές επιτροπές Defend NYC —που ιδρύθηκε από τον πρώην σύμβουλο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Τζέισον Μάιστερ— και For Our City, έχουν επίσης λάβει τεράστια ποσά από δισεκατομμυριούχους δωρητές, όπως ο πρώην δήμαρχος Μάικλ Μπλούμπεργκ και ο διαχειριστής hedge fund Μπιλ Άκμαν.

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Μαμντάνι συχνά αναφερόταν στα τεράστια ποσά που δαπανώνται για να τον νικήσουν. «Ξοδεύουν περισσότερα χρήματα από όσα σχεδιάζω να τους φορολογήσω», δήλωσε σε συνέντευξή του στο MSNBC την περασμένη εβδομάδα.

Συμφώνησε επίσης με τους δισεκατομμυριούχους ότι το πρόγραμμά του αποτελούσε απειλή για την εξουσία τους.

«Δισεκατομμυριούχοι όπως ο Μπιλ Άκμαν και ο Ρόναλντ Λόντερ έχουν επενδύσει εκατομμύρια δολάρια σε αυτόν τον αγώνα, επειδή λένε ότι αποτελούμε υπαρξιακή απειλή», δήλωσε ο Μαμντάνι σε συγκέντρωση στις 13 Οκτωβρίου. «Και είμαι εδώ για να παραδεχτώ κάτι. Έχουν δίκιο. Αποτελούμε υπαρξιακή απειλή για τους δισεκατομμυριούχους που πιστεύουν ότι τα χρήματά τους μπορούν να αγοράσουν τη δημοκρατία μας».

Μετά την επικράτηση του Μαμντάνι, το TIME παραθέτει μερικούς από τους δισεκατομμυριούχους που προσπάθησαν να ανακόψουν την πορεία του για τη δημαρχία της Νέας Υόρκης.

Μάικλ Μπλούμπεργκ (13,3 εκατομμύρια δολάρια)
Ο Μπλούμπεργκ, πρώην δήμαρχος της Νέας Υόρκης για τρεις θητείες και συνιδρυτής της Bloomberg L.P., η περιουσία του οποίου σύμφωνα με πληροφορίες ξεπερνά τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια, δώρισε 5 εκατομμύρια δολάρια στην εκστρατεία Fix the City του Κουόμο τον τελευταίο μήνα της προεκλογικής περιόδου, προσθέτοντας τα σε περισσότερα από 8 εκατομμύρια δολάρια που είχε ήδη δωρίσει για την υποστήριξη του Κουόμο κατά τη διάρκεια των προκριματικών εκλογών των Δημοκρατικών.

Ο Μπλούμπεργκ και ο Μαμντάνι συναντήθηκαν για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο, μια συνάντηση που ο Χάουαρντ Γούλφσον, πολιτικός σύμβουλος του Bloomberg, χαρακτήρισε στην εφημερίδα New York Times ως «απολύτως εγκάρδια» και «ουσιαστική».

Ο Μπλούμπεργκ επιβεβαίωσε εκ νέου την υποστήριξή του προς τον Κουόμο στα τέλη Οκτωβρίου.

Οικογένεια Λόντερ (2,6 εκατομμύρια δολάρια)
Ο Ρόναλντ Λόντερ, γιος της καινοτόμου στον τομέα των καλλυντικών Εστέ Λόντερ, δώρισε 750.000 δολάρια τον Σεπτέμβριο, ακολουθούμενα από άλλα 250.000 δολάρια τον Οκτώβριο στο Fix the City. Ο Λόντερ είναι πρόεδρος του Παγκόσμιου Εβραϊκού Συνεδρίου από το 2007 και είναι ένθερμος υποστηρικτής του Ισραήλ. Η σύζυγός του, Τζο Κάρολ Λόντερ, δώρισε επίσης 500.000 δολάρια στο Fix the City, ενώ ο ανιψιός του Γουίλιαμ Λόντερ δώρισε 1 εκατομμύριο δολάρια — τα μισά κατά τη διάρκεια των προκριματικών εκλογών και τα μισά κατά τη διάρκεια των γενικών εκλογών. Άλλα μέλη της οικογένειας έχουν δωρίσει συνολικά εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια επιπλέον.

Σύμφωνα με το Forbes, η οικογένεια Λόντερ στο σύνολό της έχει περιουσία 25,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ο Μαμντάνι έχει επικρίνει ιδιαίτερα τον Άκμαν και τον Ρόναλντ Λόντερ στις γενικές εκλογές.

Τζο Γκέμπια (2 εκατομμύρια δολάρια)
Ο Τζο Γκέμπια, συνιδρυτής της Airbnb, έχει δαπανήσει συνολικά 2 εκατομμύρια δολάρια για την προεκλογική εκστρατεία, συμπεριλαμβανομένων 1 εκατομμυρίου δολαρίων για κάθε μία από τις οργανώσεις Fix the City και Defend NYC.

Ο Γκέμπια είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος Σχεδιασμού του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε τον Κουόμο στις τελευταίες ημέρες των εκλογών. Η περιουσία του ανέρχεται σε περίπου 7,7 δισεκατομμύρια δολάρια.

Στις 20 Οκτωβρίου, ο Γκέμπια δημοσίευσε στο X ότι ο Σλίβα θα μπορούσε «ακόμα να είναι ο ήρωας», προτρέποντάς τον να αποσυρθεί για να βοηθήσει τον Κουόμο να κερδίσει — μια αφήγηση που προώθησαν πολλοί κεντρώοι Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι σε μια προσπάθεια να σταματήσουν τη νίκη του Μαμντάνι.

Μπιλ Άκμαν (1,75 εκατομμύρια δολάρια)
Ο επενδυτής hedge fund Μπιλ Άκμαν ήταν ένας από τους πιο φανερά εχθρικούς δισεκατομμυριούχους απέναντι στον Μαμντάνι. Έδωσε 1 εκατομμύριο δολάρια στο Defend NYC και άλλα 750.000 δολάρια στο Fix the City μεταξύ Απριλίου και Οκτωβρίου 2025.

Ο Άκμαν, ο οποίος σύμφωνα με το Bloomberg έχει περιουσία άνω των 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σχολίαζε τακτικά την κούρσα για τη δημαρχία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κοινοποιώντας τις αναρτήσεις του Κουόμο, άρθρα της New York Post που αποκαλούσαν τον Μαμντάνι «κομμουνιστή» και σχόλια που προέτρεπαν τον υποψήφιο των Ρεπουμπλικάνων Κέρτις Σλίβα να αποσυρθεί.

«Ο Μαμντάνι δεν είναι ο κατάλληλος δήμαρχος επειδή είναι σοσιαλιστής χωρίς καμία εμπειρία στη διοίκηση», δήλωσε ο Άκμαν στο X.

Ο Μαμντάνι χλεύασε τον Άκμαν σε πολλές περιπτώσεις για τα «tweet 1.000 λέξεων» που έγραφε κατά της εκστρατείας του.

Μπάρι Ντίλερ (500.000 δολάρια)
Ο Ντίλερ, μεγιστάνας των μέσων ενημέρωσης που ίδρυσε τη Fox μαζί με τον Ρούπερτ Μέρντοχ και είναι πρόεδρος της IAC και της Expedia Group, έκανε δύο δωρεές συνολικού ύψους 500.000 δολαρίων στην Fix the City.

Ο Ντίλερ, η περιουσία του οποίου ανέρχεται σε 5 δισεκατομμύρια δολάρια, είναι δωρητής επί σειρά ετών του Δημοκρατικού Κόμματος και υποστήριξε τον Κουόμο τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους.

Λόρι Τις (150.000 δολάρια)
Η οικογένεια Τις, η περιουσία της οποίας προέρχεται από την Loews Corporation, ήταν επίσης ενεργή κατά τη διάρκεια των δημοτικών εκλογών.

Η Λόρι Τις, γνωστή για τη συμμετοχή της σε φιλανθρωπίες και ντο Laurie M. Tisch Illumination Fund, δώρισε 150.000 δολάρια στο Fix the City κατά τη διάρκεια των προκριματικών και των γενικών εκλογών. Άλλα μέλη της οικογένειας έχουν επίσης δωρίσει συνολικά πάνω από 1 εκατομμύριο δολάρια στην ομάδα.

Στιβ Γουίν (500.000 δολάρια)
Ο Γουίν, επιχειρηματίας στον τομέα των ακινήτων και μεγιστάνας των πολυτελών καζίνο του Λας Βέγκας, είναι σημαντικός δωρητής του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και διετέλεσε πρόεδρος της οικονομικής επιτροπής της Ρεπουμπλικανικής Εθνικής Συνέλευσης (RNC) από το 2017 έως το 2018, πριν παραιτηθεί μετά από δημοσίευμα της Wall Street Journal σχετικά με κατηγορίες για σεξουαλική παρενόχληση.

Στην προεκλογική εκστρατεία για τη δημαρχία της Νέας Υόρκης, ο Γουίν δώρισε 500.000 δολάρια στην εκστρατεία Fix the City του Κουόμο τον Οκτώβριο.

Η περιουσία του Γουίν ανέρχεται σε περίπου 3,9 δισεκατομμύρια δολάρια.

Άλις Γουόλτον (200.000 δολάρια)
Κληρονόμος της περιουσίας της Walmart, η Γουόλτον έχει δωρίσει 200.000 δολάρια στο Fix the City σε δύο δωρεές, τα μισά τον Απρίλιο κατά τη διάρκεια των προκριματικών και τα μισά τον Αύγουστο.

Το ίδρυμα τέχνης της Γουόλτον έχει δανείσει έργα και έχει δώσει επιχορηγήσεις σε ιδρύματα της Νέας Υόρκης, συμπεριλαμβανομένου του Whitney Museum of American Art, και κατατάσσεται ως η 14η πλουσιότερη γυναίκα στον κόσμο σύμφωνα με το Bloomberg Billionaires Index, με περιουσία 124 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η Γουόλτον έχει ένα πολυτάραχο παρελθόν στην πολιτική, με διακομματικές δωρεές τόσο σε Ρεπουμπλικάνους όσο και σε Δημοκρατικούς υποψηφίους. Έκανε δωρεές για την επανεκλογή του πρώην Προέδρου Τζορτζ Μπους και σε μια επιτροπή συγκέντρωσης χρημάτων που υποστήριξε την υποψήφια για την προεδρία το 2016 και πρώην υπουργό Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον.

Ζοχράν Μαμντάνι, ο Μουσουλμάνος δήμαρχος της Νέας Υόρκης που θα προστατεύει τα queer παιδιά της πόλης. Και κάπως έτσι, τα ακροδεξιά αφηγήματα καταρρέουν με πάταγο.

Στο κίνητρό του για να γράψει την «Ιθάκη», που θα κυκλοφορήσει στις 24 Νοεμβρίου, αναφέρεται ο Αλέξης Τσίπρας στην προδημοσίευση που δημοσιοποιήθηκε από το Ινστιτούτο του πρώην πρωθυπουργού.

Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρεται εκτενώς στις συνθήκες μεταξύ της περιόδου που ανέλαβε την προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ και της περιόδου της διακυβέρνησης της χώρας για πρώτη φορά από ένα κόμμα της Αριστεράς.

Επισημαίνει μάλιστα τον χαρακτήρα του βιβλίου ως καταλύτη των πολιτικών εξελίξεων στο σήμερα αναφέροντας ότι «δεν είναι η αφήγηση του νόστου. Δεν γράφτηκε, μόνο, για να καταγραφούν τα γεγονότα, ως ένα είδος απολογισμού. Είναι, πρώτα απ’ όλα, μια προσπάθεια να κατανοήσουμε το παρόν». Τονίζει πως «αποτυπώνει την επιδίωξή μου να μιλήσω για το μέλλον, όχι με όρους αφηρημένης ευχής, αλλά να το περιγράψω όσο γίνεται πιο αναλυτικά και με την πίστη ότι η ιστορία δεν έχει τελειώσει».

Σε άλλο σημείο της προδημοσίευσης σημειώνει πως «τούτο το βιβλίο δεν είναι μόνο μια κατάθεση εμπειριών. Είναι και μια πρόταση. Είναι η προσπάθεια να μετατραπεί η γνώση που αποκτήθηκε μέσα στη φωτιά της κρίσης σε σκέψη, σε σχέδιο, σε όραμα για την Ελλάδα του αύριο. Μια Ελλάδα που δεν θα πορεύεται φοβισμένη ή παραιτημένη, αλλά θα τολμά να στοχάζεται, να διεκδικεί, να αλλάζει».

Η προδημοσίευση από τον πρόλογο του βιβλίου του Αλ. Τσίπρα “Ιθάκη” – Εκδόσεις GUTENBERG

Αλ.Τσίπρας – “Ιθάκη”: Ώρα ν’ ακουστεί η δική μου φωνή

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που φτάνεις σ’ έναν κόμπο. Όχι έναν απλό δισταγμό ή μια δύσκολη απόφαση της καθημερινότητας, αλλά σε εκείνο το κρίσιμο σημείο όπου κάθε εσωτερική σου βεβαιότητα δοκιμάζεται. Στη μέχρι τώρα πολιτική μου διαδρομή, έχω βρεθεί πολλές φορές μπροστά σε τέτοιους κόμπους. Και κάθε φορά, το βάρος ήταν πολύ μεγαλύτερο από αυτό που θα άντεχε να σηκώσει ένας άνθρωπος μόνος του. Γιατί όταν οι αποφάσεις σου δεν επηρεάζουν απλώς τη δική σου ζωή, αλλά διαμορφώνουν τη μοίρα χιλιάδων ή και εκατομμυρίων ανθρώπων, η ευθύνη γίνεται σχεδόν υπαρξιακή. Δεν χωρούν βεβιασμένες κινήσεις αλλά ούτε και καθυστερήσεις. Δεν υπάρχει χώρος για απλουστεύσεις.

Όταν όλα σφίγγουν σαν μέγγενη γύρω σου, η λογική και το συναίσθημα μοιάζουν ανεπαρκή. Δεν αρκεί να υπολογίσεις τα δεδομένα ή να ακούσεις την καρδιά σου. Υπάρχει κάτι πιο θεμελιώδες που, κάθε φορά, καθορίζει την επιλογή: ένα ένστικτο, όχι ανεπεξέργαστο και αυθόρμητο, αλλά βαθιά διαμορφωμένο από την εμπειρία, σφυρηλατημένο από τα γεγονότα και το αίσθημα ευθύνης. Κάτι που λειτουργεί σχεδόν σιωπηλά, αλλά σε σπρώχνει προς μια κατεύθυνση που μέσα σου αναγνωρίζεις ως τη μόνη έντιμη και ορθή.

Κάθε κρίσιμη στιγμή συνοδεύεται από αυτή την εσωτερική παρόρμηση. Να μη δεχτείς τον κόμπο ως τελικό όριο. Να βρεις τον τρόπο, με ευθύνη, με σταθερότητα, με κόστος, να περάσεις απέναντι. Αυτή η δύναμη δεν προκύπτει από τη φιλοδοξία, αλλά από την ανάγκη να παραμείνεις πιστός σε μια αποστολή που υπερβαίνει το πρόσωπό σου. Να υπηρετήσεις όχι αυτό που σε συμφέρει, αλλά αυτό που θεωρείς σωστό.

Το βιβλίο αυτό γεννήθηκε από μια τέτοια ανάγκη. Όχι από την ανάγκη για προσωπική δικαίωση. Δεν γράφτηκε για να εξωραΐσει αποφάσεις, να ωραιοποιήσει γεγονότα ή να κατασκευάσει ένα αφήγημα βολικό για τον συγγραφέα του. Ο αναγνώστης, εξάλλου, γρήγορα θα συνειδητοποιήσει πως το βιβλίο γράφτηκε από την αίσθηση μιας εσωτερικής υποχρέωσης: την ανάγκη της μαρτυρίας. Να ειπωθούν τα γεγονότα όπως τα έζησα, να αποτυπωθούν οι συνθήκες, οι συγκρούσεις, τα διλήμματα και το κόστος.

Γιατί είχα τη βεβαιότητα από καιρό πως στην Ιστορία δεν οφείλουμε να παρουσιαστούμε δικαιωμένοι  της οφείλουμε, όμως, να μιλήσουμε. Με ευθύνη, με καθαρότητα και χωρίς φόβο. Αυτό προσπάθησα να κάνω με το βιβλίο αυτό.

Όταν το 2008 ανέλαβα την ηγεσία ενός μικρού κόμματος της Αριστεράς, σε ηλικία μόλις 34 ετών, πολλοί μιλούσαν για ένα «άλμα στο κενό». Εγώ το έβλεπα αλλιώς: ως μια προσωπική πρόκληση μεν, αλλά και πράξη αναγκαία, όχι μόνο για μένα προσωπικά, αλλά και για μια γενιά ανθρώπων που έψαχνε φωνή, που ένιωθε ότι ο διαμορφωμένος πολιτικός χάρτης δεν τη χωρούσε. Ήξερα ότι δεν υπήρχε δίχτυ ασφαλείας αν έπεφτα, ούτε πολιτικό ούτε προσωπικό. Υπήρχε όμως εκείνο το μείγμα πίστης, πείσματος και ευθύνης που σε σπρώχνει να προχωρήσεις κι ας λένε όλα γύρω σου να σταματήσεις.

Όταν ανέλαβα την ευθύνη της χώρας, το 2015, η πραγματικότητα ήταν αμείλικτη. Πολλοί με προέτρεπαν να αποφύγω την ευθύνη, να τη μεταθέσω σε άλλους για να παραλάβω εγώ ως ώριμο φρούτο μια χώρα απολύτως εξαντλημένη. Δεν δείλιασα. Ανέλαβα την ευθύνη, όταν η Ελλάδα βρισκόταν σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης Ιστορίας της. Οι αποφάσεις που έπρεπε να ληφθούν δεν είχαν απλώς πολιτικό κόστος· είχαν ηθικό βάρος, κοινωνική προέκταση, ιστορική διάσταση. Ένιωθα να κουβαλώ στις πλάτες μου τα φαντάσματα των αδικαίωτων αγώνων του χθες, αλλά και τις ελπίδες μιας ολόκληρης γενιάς που τόλμησε να πιστέψει ότι τα πράγματα μπορούσαν να αλλάξουν. Δεν ήταν απλώς η ευθύνη της διακυβέρνησης. Ήταν η ευθύνη απέναντι σε μια συλλογική ανάγκη για αλλαγή και αξιοπρέπεια.

Το 2019, δεν ήμουν ο ίδιος. Το σημαντικότερο, η Ελλάδα δεν ήταν πια ίδια. Η χώρα δεν έμοιαζε με την Ελλάδα της παράλυσης και του φόβου, εκείνη τη σκιά του εαυτού της που έσερνε ταπεινωμένη τα βήματά της χωρίς τέλος. Είχε ανακτήσει την οικονομική αυτονομία της, είχε επουλώσει, ώς έναν βαθμό, τις πληγές της, είχε σταθεί ξανά στα πόδια της. Όχι χωρίς απώλειες, όχι χωρίς λάθη, αλλά με το κεφάλι ψηλά. Είχα ζήσει εμπειρίες που με διαμόρφωσαν βαθιά. Ήξερα πια, βιωματικά, τι σημαίνει να κυβερνάς με κομμένη την ανάσα και σε συνθήκες τήξης: να σηκώνεις το βάρος και τις επιθέσεις, να αντέχεις την αμφισβήτηση, να προστατεύεις ό,τι μπορεί να σωθεί και να χτίζεις ό,τι δεν υπήρχε.

Η πολιτική, όταν δεν ασκείται ως ρόλος που κληρονομείς αλλά ως εσωτερική αποστολή, έχει τη δύναμη να σε μεταμορφώσει. Δεν είναι η διαχείριση της καθημερινότητας αλλά η τέχνη της υπέρβασής της. Η ικανότητα να διευρύνεις τα όρια του εφικτού μέχρι αυτό που χθες φάνταζε αδύνατο να γίνει πραγματικότητα. Αυτή η πολιτική είναι έφοδος στον ουρανό. Η πολιτική σε φθείρει, ναι, αλλά σου χαρίζει κάτι πολύτιμο. Τη σπάνια δυνατότητα να συνδεθείς αληθινά με την εποχή σου. Να αφήσεις πίσω σου μια ανεξίτηλη σφραγίδα, μια κληρονομιά που θα ξεπερνά τον χρόνο και το πρόσωπό σου. Να δεις την όμορφη χώρα σου να στέκεται όρθια και τον λαό της να έχει σηκωθεί λίγο ψηλότερα.

Έχουν γραφτεί πολλά για τα δραματικά γεγονότα εκείνης της περιόδου. Δημοσιογράφοι, αναλυτές, πολιτικοί αντίπαλοι, σύντροφοι και σύμμαχοι, ξένοι παρατηρητές, όλοι έχουν καταθέσει τη δική τους εκδοχή για την ελληνική κρίση που συγκλόνισε όχι μόνο τη χώρα μας, αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη. Όλοι, εκτός από έναν: τον άνθρωπο που κλήθηκε να πάρει τις αποφάσεις.

Ήρθε η ώρα, λοιπόν, να ακουστεί και η δική μου φωνή. Η ώρα να ειπωθεί η αλήθεια όπως τη βίωσα. Η δική μου αλήθεια.

Γράφω αυτό το βιβλίο γιατί πιστεύω ότι η πολιτική είναι το πεδίο όπου το όραμα για έναν δίκαιο κόσμο δοκιμάζεται με την πραγματικότητα, νοηματοδοτώντας έτσι τα όρια και την ουσία των αγώνων μιας κοινωνίας για ένα καλύτερο αύριο. Γιατί πιστεύω πως αυτός ο κόσμος μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο. Κανένας αγώνας δεν είναι μάταιος, όπως ο κυνισμός των συντηρητικών μάς προτρέπει να πιστέψουμε. Αυτήν την εμπειρία προσπαθώ να αποτυπώσω σε τούτο το βιβλίο.

Γράφω για να καταθέσω την εμπειρία μιας χώρας και του λαού της, που, σε μια από τις πιο σκοτεινές στιγμές της σύγχρονης Ιστορίας του, τόλμησε να διεκδικήσει αξιοπρέπεια, παραβιάζοντας τους κανόνες, αυτούς τους κανόνες που είχαν επιβληθεί όχι για να προστατεύουν τους αδύναμους, αλλά για να διασφαλίζουν τη μονιμότητα της δύναμης των ισχυρών.

Γράφω για μια συλλογική προσπάθεια η οποία δεν δίστασε να αμφισβητήσει ένα κατεστημένο που θεωρούσε τον εαυτό του μόνιμο ιδιοκτήτη αυτής της χώρας. Ένα κατεστημένο που δεν είχε φανταστεί ποτέ ότι η εξουσία του μπορεί να είναι εφήμερη. Γράφω γιατί αυτή η συλλογική προσπάθεια, με όλα τα λάθη, τις υπερβολές, τις αντιφάσεις της, τόλμησε να προσπαθήσει να αλλάξει τη ροή της Ιστορίας.

Σε μια εποχή όπου η πολιτική είχε γίνει διαχείριση της παρακμής, εμείς επιχειρήσαμε να αρθρώσουμε μια διαφορετική αφήγηση. Δεν το πετύχαμε πάντα. Δεν ήταν όλες οι μάχες νικηφόρες. Αλλά κάθε μας βήμα συνοδευόταν από το όνειρο ενός καλύτερου, πιο δίκαιου κόσμου για τους πολλούς, για τους πιο αδύναμους. Γράφω γιατί θέλω να δείξω πως μπορεί να έκανα λάθη, αλλά ποτέ δεν μου έλειψε το θάρρος, ούτε όμως και άφησα τη χώρα μου μοιρολατρικά να τη σπρώξουν στον γκρεμό οι ίδιοι αυτοί που στη συνέχεια θα μας έδειχναν με το δάχτυλο ως υπεύθυνους της καταστροφής.

Γράφω γιατί θέλω να δείξω πως έθεσα τον εαυτό μου στην υπηρεσία της χώρας μου αλλά και στην υπόθεση της κοινωνικής δικαιοσύνης, επιδιώκοντας με όλη τη φλόγα της ψυχής μου, και με την τελευταία ικμάδα των δυνάμεών μου, μια καλύτερη μοίρα για αυτόν τον βασανισμένο λαό.

Η δική μου Ιθάκη δεν είναι απλώς μια αφήγηση του παρελθόντος, δεν είναι η αφήγηση του νόστου. Δεν γράφτηκε, μόνο, για να καταγραφούν τα γεγονότα, ως ένα είδος απολογισμού. Είναι, πρώτα απ’ όλα, μια προσπάθεια να κατανοήσουμε το παρόν: να δούμε πώς φτάσαμε ώς εδώ, μέσα από ποια διαδρομή, ποιες επιλογές, ποιες μικρές ή μεγάλες νίκες, ποιες ήττες. Και, ταυτόχρονα, αποτυπώνει την επιδίωξή μου να μιλήσω για το μέλλον, όχι με όρους αφηρημένης ευχής, αλλά να το περιγράψω όσο γίνεται πιο αναλυτικά και με την πίστη ότι η ιστορία δεν έχει τελειώσει.

Το βιβλίο αυτό είναι η μαρτυρία ενός ανθρώπου που έζησε από μέσα τη διακυβέρνηση σε καιρούς θύελλας· που κλήθηκε να διαπραγματευτεί με τους ισχυρούς της Ευρώπης· που πήρε αποφάσεις κρίσι μες, σκληρές, αμφιλεγόμενες, αποφάσεις που επηρέασαν τη ζωή εκατομμυρίων συμπολιτών μας. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό.

Τούτο το βιβλίο δεν είναι μόνο μια κατάθεση εμπειριών. Είναι και μια πρόταση. Είναι η προσπάθεια να μετατραπεί η γνώση που αποκτήθηκε μέσα στη φωτιά της κρίσης σε σκέψη, σε σχέδιο, σε όραμα για την Ελλάδα του αύριο. Μια Ελλάδα που δεν θα πορεύεται φοβισμένη ή παραιτημένη, αλλά θα τολμά να στοχάζεται, να διεκδικεί, να αλλάζει.

Μιλάμε συχνά για το αύριο ως κάτι μακρινό, αφηρημένο. Εδώ, θέλω να το δω αλλιώς: ως πεδίο ευθύνης. Να μιλήσουμε για το αύριο με όρους δικαιοσύνης, με κοινωνικό περιεχόμενο, με σαφείς προτεραιότητες. Ποια χώρα θέλουμε, ποια οικονομία, ποιο Κράτος Δικαίου, ποια εργασία, ποια παιδεία, ποια δημοκρατία; Δεν υπάρχουν ουδέτερες απαντήσεις σ’ αυτά. Υπάρχουν μόνο πολιτικές επιλογές. Και αυτό το βιβλίο είναι, με τον δικό του τρόπο, μια τέτοια επιλογή.

Γράφω επίσης γιατί θέλω να μιλήσω όχι μόνο σε όσους έχουν μνήμες από τα γεγονότα του χθες αλλά και στους νέους ανθρώπους, σε αυτούς και αυτές που δεν έζησαν όλα αυτά τα δύσκολα και συναρπαστικά συνάμα που μας καθόρισαν. Νέους ανθρώπους που δεν έχουν αναμνήσεις από τη μέρα που δολοφονήθηκαν ο Αλέξης Γρηγορόπουλος, ο Παύλος Φύσσας, που δεν ένιωσαν το σφίξιμο στην καρδιά όταν ανακοινώθηκε ότι η χώρα έμπαινε στο Μνημόνιο το 2010. Σήμερα αναζητούν τους δικούς τους δρόμους, πρώτα από όλα με την αγωνία να κατανοήσουν έναν κόσμο που μέρα με τη μέρα αλλάζει ριζικά.

Σήμερα είναι πολύ διαφορετικός. Δυστυχώς όχι καλύτερος. Η γνώση των πραγματικών γεγονότων της σύγχρονης Ιστορίας της χώρας μας είναι προϋπόθεση για την κατανόηση των δυσκολιών αλλά και των δυνατοτήτων που ανοίγονται μπροστά μας. Το θεμέλιο για να οικοδομήσουμε τους αγώνες του αύριο.

Γιατί η προσπάθεια για την κοινωνική αλλαγή δεν είναι θεωρία, ούτε ουτοπία, αλλά πράξη καθημερινών μικρών ή μεγαλύτερων ρήξεων και προωθητικών συμβιβασμών. Και η διακυβέρνηση δεν είναι δουλειά του «ταξικού εχθρού», ούτε σημαίνει εγκατάλειψη των ιδεών, αλλά πάλη για την υλοποίησή τους μέσα στις αντιξοότητες της πραγματικότητας.

Και ο ριζοσπαστισμός δεν είναι ψυχολογική κατάσταση, ούτε πόζα, αλλά η κατανόηση των προβλημάτων των πιο ευάλωτων και αδύναμων και κυρίως η προσπάθεια για την επίλυσή τους.

Τέλος, γράφω αυτό το βιβλίο γιατί νιώθω πως δεν έχω το δικαίω μα να αφήσω την Ιστορία στα χέρια εκείνων που πιστεύουν πως τους ανήκει, μόνο και μόνο επειδή σήμερα θεωρούνται οι νικητές. Η Ιστορία δεν είναι τρόπαιο, ούτε πεδίο ιδιοκτησίας. Είναι το κοινό μας έδαφος, χώρος μνήμης, ευθύνης και αλήθειας. Και αν δεν διεκδικήσεις την αλήθεια, αν δεν καταθέσεις τη δική σου μαρτυρία, τότε εγκαταλείπεις αμαχητί όχι μόνο το χθες αλλά κυρίως το σήμερα και το αύριο. Κι αυτό το αύριο της πατρίδας μας, αλλά και των συλλογικών μας αγώνων για μια δίκαιη κοινωνία δεν είμαι διατεθειμένος να το εγκαταλείψω, τουλάχιστον όχι αμαχητί.

Το μέλλον διαρκεί πολύ. Και η χώρα μας έχει ανάγκη τη μνήμη. Όχι ως μουσειακό κατάλοιπο, αλλά ως ζωντανό πολιτικό εργαλείο. Μνήμη των αγώνων, των θυσιών, των δύσκολων αποφάσεων, των νικών και των ηττών. Μνήμη των στιγμών που λυγίσαμε και εκείνων που σταθήκαμε όρθιοι. Μόνο με αυτή τη γνώση μπορούμε να χτίσουμε κάτι καλύτερο. Μαθαίνοντας από τα λάθη, όχι για να τα ξεχάσουμε, αλλά για να μην τα επαναλάβουμε. Και εμπνεόμενοι από τις στιγμές που τολμήσαμε να ονειρευτούμε και να διεκδικήσουμε.

Γι’ αυτό, τούτο το βιβλίο είναι πράξη ευθύνης απέναντι στο παρελθόν και διεκδίκησης για το δικαίωμα στο μέλλον.

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΛΟΓΟ ΤΟΥ  ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΑΛ.ΤΣΙΠΡΑ “ΙΘΑΚΗ” – ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG