Αυτήν την Τρίτη, 4 Νοεμβρίου του 2025, οι ψηφοφόροι στη Νέα Υόρκη ετοιμάζονται -εκτός συγκλονιστικού απροόπτου- να γράψουν ιστορία.

Όλες οι τελευταίες δημοσκοπήσεις για την εκλογή νέου δημάρχου στη μεγαλύτερη πόλη των ΗΠΑ και παγκόσμια πρωτεύουσα του καπιταλισμού έδιναν άνετο προβάδισμα στον Ζόραν Μαμντάνι.

Τον 34χρονο αυτοαποκαλούμενο «σοσιαλιστή» και «υπερφήφανο μουσουλμάνο», με μεταναστευτικό υπόβαθρο και φιλοπαλαιστιακές θέσεις υποψήφιο των Δημοκρατικών, σε μια πόλη με την μεγαλύτερη εβραϊκή κοινότητα από οποιαδήποτε άλλη στον κόσμο, εκτός του Ισραήλ.

Μέχρι πρότινος άγνωστος στο ευρύ κοινό τοπικός βουλευτής στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, έχει γίνει εδώ και καιρό, από αουτσάιντερ, το απόλυτο φαβορί.

Έχει απέναντί του ως βασικό αντίπαλο έναν αμφιλεγόμενο, ηττημένο από τον ίδιο στις προκριματικές των Δημοκρατικών εκπρόσωπο του παλιού κατεστημένου και γόνο πολιτικής δυναστείας: τον 67χρονο Άντριου Κουόμο, πρώην κυβερνήτη της Νέας Υόρκης, που παραιτήθηκε το 2021 λόγω σκανδάλων σεξουαλικής παρενόχλησης και τώρα διεκδικεί τη δημαρχία της Νέας Υόρκης ως ανεξάρτητος.

«Δεν είμαι οπαδός του Κουόμο, αλλά αν πρόκειται να είναι μεταξύ ενός κακού Δημοκρατικού και ενός κομμουνιστή, θα επιλέγω τον κακό Δημοκρατικό», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην εκπομπή «60 Minutes» του δικτύου CBS, την Κυριακή, ενόσω ο υποψήφιος του κόμματός του, ο 71χρονος Κέρτις Σλίουα -ένας θιασώτης του δόγματος «νόμος και τάξη»- αρνείτο να αποσυρθεί από την κούρσα, που είχε χαμένη από χέρι.

Όμως η μεγάλη απήχηση του Μαμντάνι δεν έγκειται στην έλλειψη αξιόμαχων αντιπάλων.

Με κεντρικό του σύνθημα την κοινωνική δικαιοσύνη σε μια πόλη μεγάλων ανισοτήτων και αντιθέσεων, ο Ζόραν Μαμντάνι κομίζει ένα αέρα αλλαγής στην αμερικανική πολιτική σκηνή, έναν χρόνο μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Δεν αποτελεί μόνο αντίπαλο δέος στον τραμπισμό, ενάντια στον οποίο έχει πλέον αναδυθεί το κίνημα «Όχι Βασιλιάδες», αλλά και ενσάρκωση μιας οιονεί εξέγερσης στην εκλογική βάση των Δημοκρατικών.

YouTube thumbnail

Μια υπαρξιακή μάχη των πολλών έναντι των λίγων
Λέει πολλά το γεγονός ότι οι Νεοϋορκέζοι είναι πρόθυμοι να εμπιστευτούν το μέλλον της μεγαλούπολής τους και οικονομικής πρωτεύουσας των ΗΠΑ σε έναν γεννημένο στην Ουγκάντα γιό Ινδό μεταναστών, που απέκτησε την αμερικανική υπηκοότητα μόλις το 2018, πρωτοεκλέχθηκε στην πολιτειακή Βουλή της Νέας Υόρκης το 2020 και είναι μέλος της αριστερής πτέρυγας των Δημοκρατικών, καθώς και της πολιτικο-ακτιβιστικής οργάνωσης «Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές της Αμερικής».

Πλέον μόνο μια απρόβλεπτη τροπή των γεγονότων θα μπορούσε να στερήσει την ανάδειξη του πρώτου μουσουλμάνου, του νεότερου εδώ και έναν αιώνα και πιο ριζοσπαστικού δημάρχου στο λεγόμενο «Μεγάλο Μήλο», με ώθηση τη στήριξη κυρίως των νέων και της εργατικής τάξης, που δείχνουν να έχουν γυρίσει τα τελευταία χρόνια την πλάτη στους Δημοκρατικούς.

Το μεγαλύτερο πάντως στοίχημα για τον Ζόραν Μαμντάνι -εφόσον πράγματι κερδίσει- θα είναι μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, την 1η Ιανουαρίου του 2026.

Κεντρική προεκλογική υπόσχεσή του είναι ένα χαμηλότερο κόστος διαβίωσης για τους πολλούς, σε μια από τις πιο ακριβές πόλεις του κόσμου, με ισχυρές οικονομικές ελίτ.

Το πρόγραμμά του περιλαμβάνει προσιτή στέγαση και έλεγχο ενοικίων, δωρεάν λεωφορεία, δωρεάν φροντίδα παιδιών ηλικίας έως 5 ετών, δημοτικά παντοπωλεία και ελάχιστο ωρομίσθιο 30 δολαρίων έως το 2030, με χρηματοδότηση μέσω και της αύξησης των φόρων στα υψηλά εισοδήματα και τους οικονομικούς κολοσσούς.

«Φορολογήστε τους πλούσιους!», αναφωνούσε το πλήθος στην τελευταία προεκλογική συγκέντρωσή του στο Κουίνς -ένα αίτημα που πλέον αντηχεί και στη δημοσιονομικά χειμαζόμενη Γαλλία.

Θα χρειαστεί δισεκατομμύρια δολάρια για να χρηματοδοτήσει πολλές από αυτές τις προεκλογικές υποσχέσεις.

Εκφράζονται ωστόσο φόβοι ότι, εφόσον εκλεγεί, η εφαρμογή του προγράμματός του θα σκοντάψει σε προσκόμματα και από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα των ΗΠΑ.

Ο Ζόραν Μαμντάνι πλαισιωμένος από δύο κορυφαία στελέχη της αριστερής πτέρυγας των Δημοκρατικών, τον γερουσιαστή του Βερμόντ Μπέρνι Σάντερς και τη βουλευτή της Νέας Υόρκης Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές, σε προεκλογική συγκέντρωση, στο Κουίνς (REUTERS/Eduardo Munoz)

Σε «Συμπληγάδες», κόντρα στο κατεστημένο
Τα σχέδια του Μαμντάνι για αύξηση των φόρων στο 2% για εισοδήματα άνω του 1 εκατομμυρίου δολαρίων και στο 11,5% για επιχειρήσεις χρειάζονται την έγκριση της νομοθετικής εξουσίας της πολιτείας και τον/την κυβερνήτη της, που ελέγχονται παραδοσιακά από τους Δημοκρατικούς.

Επίκεινται ωστόσο οι ενδιάμεσες εκλογές τον Νοέμβριο του 2026 και η νυν κυβερνήτης, Κάθι Χόκουλ, η οποία έχει υποστηρίξει τον Μαμντάνι, έχει δηλώσει ότι φοβάται πως η αύξηση των φόρων θα οδηγήσει σε φυγή κεφαλαίων από τη Νέα Υόρκη, δημιουργώντας «τρύπα» στα ταμεία, ενόσω η ίδια διεκδικεί την επανεκλογή της.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη «παγώσει» περίπου 18 δισεκατομμύρια δολάρια για δύο μεγάλα έργα υποδομής στη Νέα Υόρκη από την πρώτη ημέρα του «λουκέτου» στη χρηματοδότηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ.

Κατηγορεί για το λεγόμενο shutdown τους δύο κορυφαίους Δημοκρατικούς στο Κογκρέσο: τους ηγέτες της μειοψηφίας στη Γερουσία Τσακ Σούμερ και στη Βουλή των Αντιπροσώπων Χακίμ Τζέφρις, που προέρχονται από τη Νέα Υόρκη.

Τώρα ο πρόεδρος Τραμπ, γέννημα θρέμμα Νεοϋορκέζος, απειλεί να κόψει την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για τη Νέα Υόρκη, εάν κερδίσει στις σημερινές εκλογές «ο επικίνδυνος κομμουνιστής».

Απειλεί επίσης να αναπτύξει στην πόλη την Εθνοφρουρά, με πάγιο πλέον πρόσχημα την τήρηση της δημόσιας τάξης και την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης.

Σε αυτόν όμως τον πόλεμο που έχει κηρύξει εναντίον του ο ένοικος του Λευκού Οίκου, ο Μαμντάνι δεν είχε τη στήριξη που θα ανέμενε κανείς από τους Δημοκρατικούς.

Πολλά στελέχη τους πήραν αποστάσεις από την υποψηφιότητά του.

Ο 74χρονος Σούμερ αρνήθηκε να απαντήσει σε ερωτήσεις εάν θα ψηφίσει τον υποψήφιο του ίδιου του κόμματός του.

Ο 55χρονος Τζέφρις τον υποστήριξε απρόθυμα στις 24 Οκτωβρίου.

Μόλις το περασμένο Σάββατο τον πήρε τηλέφωνο ο Μπαράκ Ομπάμα, προσφερόμενος να γίνει «άτυπος σύμβουλος» του Μαμντάνι, εάν εκλεχθεί δήμαρχος της Νέας Υόρκης.

Ο Δημοκρατικός υποψήφιος δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζόραν Μαμντάνι, χαιρετά υποστηρικτές του στη Νέα Υόρκη (REUTERS/Ryan Murphy)

Ζητείται αλλαγή πλεύσης
Κατά τον Ζόραν Μαμντάνι, πολλοί Νεοϋορκέζοι αποξενώθηκαν από το Δημοκρατικό Κόμμα και ψήφισαν στις τελευταίες εκλογές τον Ντόναλντ Τραμπ λόγω των οικονομικών υποσχέσεών του.

Απέσπασε πράγματι ασυνήθιστα υψηλά ποσοστά στη Νέα Υόρκη, παραδοσιακό προπύργιο των Δημοκρατικών.

Αλλά «ο Τραμπ είπε ψέματα», διακηρύττει ο Μαμντάνι.

Οι Δημοκρατικοί πρέπει να ξανακερδίσουν τους νέους και την εργατική τάξη.

Με εξαίρεση ωστόσο το «λουκέτο» στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση, αρνούμενοι συμβιβασμούς στην υγειονομική περίθαλψη, δείχνουν ακόμη εγκλωβισμένοι στην περσινή εκλογική ήττα τους, ενώ σε ένα χρόνο θα ξανακριθούν οι πολιτικές ισορροπίες στο Κογκρέσο.

Κατά το 68% των Αμερικανών, το Δημοκρατικό Κόμμα παραμένει εκτός πραγματικότητας, σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση της Ipsos για την Washington Post και το ABC News-Ipsos, έναντι 61% των ερωτηθέντων που εκφράζουν την ίδια άποψή για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ενώ το 59% αποδοκιμάζει τον τρόπο άσκησης της εξουσίας από τον Τραμπ.

Σύμφωνα με το Pew Research Center, οι ψηφοφόροι των Δημοκρατικών είναι πολύ πιο αρνητικοί -συγκριτικά με τους Ρεπουμπλικανούς- απέναντι στο ίδιο τους το κόμμα, με το 67% να δηλώνει σήμερα απογοητευμένο.

Έρευνα της αριστερής δεξαμενής σκέψης Data for Progress κατέδειξε ότι οι Αμερικανοί ψηφοφόροι είναι «εξαιρετικά ανήσυχοι» κυρίως για δύο ζητήματα: το κόστος ζωής (43%) και τον διχασμό στην κοινωνία (42%).

Σε αυτό το φόντο, η εκλογική βάση των Δημοκρατικών δείχνει ζητά αλλαγή σελίδας, με νέο «αίμα» στην ηγεσία, νέα ρητορική, ένα σαφές εναλλακτικό όραμα για τη χώρα και λύσεις στα καθημερινά προβλήματα των απλών ανθρώπων.

Μαθήματα πολιτικής
Με αυτή τη δυναμική κινούνται ο αριστερός Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη, αλλά και οι Δημοκρατικές Άμπιγκεϊλ Σπάνμπεργκερ και Μίκι Σέριλ, επικρατέστερες υποψήφιες στις επίσης σημερινές εκλογές για την ανάδειξη κυβερνήτη στις πολιτείες της Βιρτζίνια και του Νιου Τζέρσεϊ.

Ο δε απερχόμενος κυβερνήτης της Καλιφόρνια και επίδοξος προεδρικός υποψήφιος των Δημοκρατικών το 2028, Γκάβιν Νιούσομ, θέτει επίσης σήμερα σε δημοψήφισμα την αλλαγή του εκλογικού χάρτη της πολιτείας, με ανακατανομή των περιφερειών που θα ευνοεί τους Δημοκρατικούς και πιθανόν θα επηρεάσει σημαντικά τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές του 2026.

Πρόκειται για μια ευθεία απάντηση στις αντίστοιχες κινήσεις των Ρεπουμπλικανών σε δικού τους ελέγχου πολιτείες, από το Τέξας έως τη Βόρεια Καρολίνα.

Παρ’ όλα αυτά ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επικρίνει το δημοψήφισμα στην Καλιφόρνια ως «ανέντιμο», ενώ ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα χαιρέτισε τη σημασία του.

Για τους Δημοκρατικούς θεωρείται ένα κρίσιμο τεστ για το πόσο είναι διατεθειμένοι, και δη οι αιρετοί αξιωματούχοι τους, να αντιμετωπίσουν την τραμπική λαίλαπα στις ΗΠΑ.

Στην Ευρώπη πάντως, γράφει το Politico, τα βλέμματα κομμάτων της Aριστεράς είναι εστιασμένα στον Ζοράν Μαμντάνι.

«Θέλουν να δουν αν η εκστρατεία του, η οποία επικεντρώθηκε σε ζητήματα οικονομικής προσιτότητας, θα έχει την ίδια επιτυχία στις πόλεις και τις περιοχές τους», αναφέρει.

Ορισμένοι, όπως η Μανόν Ομπρί της «Ανυπότακτης Γαλλίας» -με το βλέμμα στις γαλλικές δημοτικές εκλογές το 2026- καθώς και στελέχη του γερμανικού κόμματος της Αριστεράς (Die Linke), έχουν ήδη ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη για να τον συναντήσουν.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι θα περιορίσει την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για τη Νέα Υόρκη αν ο Δημοκρατικός υποψήφιος Ζοράν Μαμντάνι κερδίσει τις δημοτικές εκλογές της πόλης την Τρίτη, και προέτρεψε τους υποστηρικτές του να ψηφίσουν τον πρώην κυβερνήτη – επίσης Δημοκρατικό – Άντριου Κουόμο.

Αν ο Μαμντάνι κερδίσει τις εκλογές, ο Τραμπ δήλωσε στην πλατφόρμα ιδιοκτησίας του Truth Social, ότι είναι «εξαιρετικά απίθανο να συνεισφέρω ομοσπονδιακά κονδύλια, εκτός από το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό». Ο Τραμπ δήλωσε ότι η ψήφος για τον Σλίβα θα βοηθούσε μόνο τον Μαμντάνι και προέτρεψε τους υποστηρικτές του να υποστηρίξουν τον Κουόμο.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Μαμντάνι προηγείται έναντι του Κουόμο για τον δημαρχιακό θώκο της Νέας Υόρκης, ο οποίος κατέρχεται ως ανεξάρτητος υποψήφιος μετά την ήττα του από τον Μαμντάνι στις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών, αλλά και εναντίον του υποψηφίου των Ρεπουμπλικανών Κέρτις Σλίγουα.

Δεν έχετε άλλη επιλογή από τον Κουόμο λέει ο Τραμπ

«Είτε σας αρέσει προσωπικά ο Άντριου Κουόμο είτε όχι, δεν έχετε πραγματικά άλλη επιλογή. Πρέπει να τον ψηφίσετε και να ελπίζετε ότι θα κάνει φανταστική δουλειά. Είναι ικανός να το καταφέρει, ο Μαμντάνι όχι.», έγραψε ο Τραμπ. Οι Ρεπουμπλικανοί επιτέθηκαν στην υποψηφιότητα του Μαμντάνι καθ’ όλη τη διάρκεια της εκστρατείας, με τον Τραμπ να χαρακτηρίζει τον αυτοαποκαλούμενο δημοκρατικό σοσιαλιστή ως κομμουνιστή επανειλημμένα.

Ο Μαμντάνι, μέλος της πολιτειακής συνέλευσης που γεννήθηκε στην Ουγκάντα, εξέπληξε τους πολιτικούς παρατηρητές στις 24 Ιουνίου με μια πειστική νίκη στις προκριματικές εκλογές.

Ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει απειλές για περικοπή ομοσπονδιακών κονδυλίων καθ’ όλη τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του, όπως υπογραμμίζει το Reuters.

Τι έχει υποσχεθεί ο Μαμντάνι εφόσον εκλεγεί στη Νέα Υόρκη

Οι πολιτικές του Μαμντάνι περιλαμβάνουν την αύξηση των φόρων για τους πλουσιότερους της Νέας Υόρκης, την αύξηση του συντελεστή φόρου εταιρειών, το πάγωμα των σταθεροποιημένων ενοικίων διαμερισμάτων και την αύξηση των δημόσια επιδοτούμενων κατοικιών.

Η άνοδός του παρουσιάζει τόσο κινδύνους όσο και οφέλη για το Εθνικό Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο αναγνωρίζει την ανάγκη να προσελκύσει τους νέους ψηφοφόρους, αλλά είναι επιφυλακτικό απέναντι στις επιθέσεις των Ρεπουμπλικάνων για την κριτική του Μαμντάνι στην ισραηλινή κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών και τον δημοκρατικό σοσιαλισμό του, που έχει ανησυχήσει την οικονομική κοινότητα της Νέας Υόρκης.

Ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει τις απειλές περικοπής της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης καθ’ όλη τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του για πρωτοβουλίες σχετικά με το κλίμα, πολιτικές για τα τρανσέξουαλ, διαμαρτυρίες υπέρ της Παλαιστίνης και κατά του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα και πρακτικές για την πολυμορφία, την ισότητα και την συμπερίληψη.

Σοκ έχει προκαλέσει στην κοινωνία της Χαλκίδας ο θάνατος νεαρού 23 ετών και ο σοβαρός τραυματισμός ενός άλλου από επιθέσεις με μαχαίρι που σημειώθηκαν σε διαφορετικά σημεία της πόλης, αλλά πιθανόν να σχετίζονται μεταξύ τους (φωτογραφία αρχείου, επάνω, από την Eurokinissi).

Η αστυνομία εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα όπως και αυτό της οπαδική βίας για τη σφαγή μεταξύ νεαρών ατόμων

Αργά το βράδυ χθες Δευτέρα, προκλήθηκε, για άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία, συμπλοκή νεαρών ατόμων στην οδό Ληλαντίων, στη διάρκεια της οποίας ο 23χρονος δέχτηκε επίθεση με μαχαίρι και τραυματίστηκε σοβαρά.

Με ιδιωτικό αγροτικό όχημα μεταφέρθηκε στο γενικό νοσοκομείο Χαλκίδας όπου, παρά τις προσπάθειες των γιατρών, κατέληξε.

Οι άνθρωποι που τον μετέφεραν στο νοσοκομείο έφυγαν προς άγνωστη κατεύθυνση, όπως μεταδίδει το evima.gr.

Στην αστυνομία σήμανε συναγερμός κι ενώ οι έρευνες βρίσκονταν σε εξέλιξη, δεύτερο νεαρό άτομο εντοπίστηκε αιμόφυρτο κοντά στην πλατεία Ελευθερίας, επίσης με τραύμα από μαχαίρι.

Σε σοβαρή κατάσταση, μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο γενικό νοσοκομείο Χαλκίδας όπου νοσηλεύεται.

Προσαγωγές ατόμων
Στο σημείο έχουν σπεύσει ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις και από τις Αρχές εκτιμάται ότι τα δύο περιστατικά συνδέονται μεταξύ τους.

Προανάκριση για τις αιματηρές επιθέσεις διενεργεί το Τμήμα Ασφάλειας Χαλκίδας, εξετάζοντας όλα τα ενδεχόμενα όπως και αυτό της οπαδικής βίας, ενώ έχουν γίνει αρκετές προσαγωγές ατόμων.

Πώς γίνεται ο πληθωρισμός να υποχωρεί αλλά να αυξάνονται τα νοικοκυριά που μόλις τα βγάζουν πέρα; Τα προκαταρκτικά στοιχεία της Εurostat για τον Οκτώβριο δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα υποχώρησε ελαφρά στο 1,7%, από 1,8% τον Σεπτέμβριο. Πρόκειται για το χαμηλότερο σημείο εδώ και τέσσερα χρόνια, από το 1,4% του Ιουλίου του 2021.

Η είδηση ότι ο πληθωρισμός στη χώρα μας είναι πλέον ο πέμπτος χαμηλότερος στην Ευρωζώνη, δεν είναι αρκετή για να μας ξεκολλήσει από τη θέση των «πλέον απαισιόδοξων καταναλωτών» στην Ευρώπη.

Αυξήθηκε στο 65% το ποσοστό των νοικοκυριών που «μόλις τα βγάζει πέρα» – πηγή: ΙΟΒΕ

Το 80% των νοικοκυριών δυσκολεύεται

Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα καταναλωτικής εμπιστοσύνης του ΙΟΒΕ, το 65% των νοικοκυριών μόλις τα βγάζουν πέρα , ποσοστό αυξημένο κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τον Ιούλιο. Αν προσθέσουμε όσους αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους (9%) και όσους έχουν χρεωθεί (6%), φτάνουμε σε ένα 80% που αντιμετωπίζει από κάποια ως μεγάλη δυσκολία να τα βγάλει πέρα. Πρόκειται για το ίδιο ποσοστό που εμφανίζεται στις στατιστικές της Εurostat για το κόστος ζωής και την υποκειμενική φτώχεια και είναι υπερδιπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρώπης.

Απόσπασμα από την εγκύκλιο της γ.γραμματείας εμπορίου για τον υπολογισμό του ΔΤΚ

Eγκύκλιος για τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή

Μια εύγλωττη απάντηση στο γιατί φτωχαίνουμε ή μένουμε στάσιμοι, ενώ ο πληθωρισμός επιβραδύνεται, δίνουν τα στοιχεία που δημοσίευσε η γενική γραμματεία Εμπορίου του υπουργείου Ανάπτυξης, σε εγκύκλιο  για τις προμήθειες του Δημοσίου.

Η εγκύκλιος παρουσιάζει έναν αναλυτικό πίνακα, για τον υπολογισμό Δείκτη Τιμών καταναλωτή από το 2020 ως το 2024,  ώστε να αναπροσαρμοστεί ανάλογα το τίμημα στις δημόσιες συμβάσεις με αντικείμενο την παράδοσης αγαθών, που έλαβαν χώρα τον Οκτώβριο του 2025. Καθώς το τίμημα στις συμβάσεις προμηθειών υπολογίζεται σε ετήσια βάση, δεν περιλαμβάνονται στοιχεία για το 2025.

Καταγράφονται όμως ανάγλυφα, οι θηριώδεις ανατιμήσεις που έχουν μεσολαβήσει σε βάθος πενταετίας,  ιδίως σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες πρώτης ανάγκης.

Ιλιγγιώδεις ανατιμήσεις στο κρέας

Παρουσιάζουμε κάποιες από τις πλέον «τρανταχτές» μεταβολές στον  ΔΤΚ (στρογγυλεμένες στο πρώτο δεκαδικό ψηφίο) μεταξύ 2020 και 2024, με βάση την εγκύκλιο της γενικής γραμματείας Εμπορίου

Κρέατα γενικά:

2020: 43%

2021: 41%

2022: 20%

2023:10,6%

2024:8,5%

Στο μοσχάρι οι ανατιμήσεις πιάνουν αστρονομικές ταχύτητες:

2020: 57,7%

2021: 57,1%

2022: 33,65%

2023: 21,69%

2024: 18,46%

Πανάκριβη η σοκολάτα

Εξωφρενικές είναι οι ανατιμήσεις στη σοκολάτα:

2020: 63,8%

2021: 57%

2022: 52,3%

2023:42,4%

2024: 22,2%

Διατροφή

Συνολικά στα είδη διατροφής και μη αλκοολούχα ποτά ο ΔΤΚ κινήθηκε ως εξής:

2020: 34,1%

2021: 30,1%

2022: 14,6%

2023:4,7%

2024: 1,4%

Ράλι στα ενοίκια

Τα ενοίκια κινήθηκαν ως εξής:

2020: 24,7%

2021: 24,5%

2022:23,2%

2023: 15,8%

2024:9,9%

Καθώς οι ανατιμήσεις κάθε χρονιάς, προστίθενται αθροιστικά στις προηγούμενες, γίνεται ξεκάθαρο ότι στις παραπάνω περιπτώσεις για διπλασιασμό και τριπλασιασμό των τιμών (σύμφωνα πάντα με τους πίνακες του υπουργείου Ανάπτυξης).

Τι δείχνουν οι πίνακες της ΕΛΣΤΑΤ

Μια διαφορετική εικόνα δείχνουν τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (μηναίοι υποδείκτες ομάδων, υποομάδων ΔΤΚ), τα οποία υπολογίζουν τις ανατιμήσεις με έτος βάσης το 2020 (=100).

Μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2025 οι αθροιστικές ανατιμήσεις στα τρόφιμα-μη ακολοούχα ποτά αγγίζουν το 34% (από 100 το 2020 στο 134 τον Σεπτέμβριο του 2025)

Στον καφέ το 47%

Στο κακάο το 57%

Στις σοκολάτες 63%

Τα ενοίκια 25%

Στον ηλεκτρισμό το 38%

Νούμερο ένα πρόβλημα η ακρίβεια

Όποιο πίνακα και να πάρουμε υπόψιν, της γραμματείας Εμπορίου ή της ΕΛΣΤΑΤ, γίνεται σαφές ότι οι ανατιμήσεις υπερβαίνουν τον ρυθμό αύξησης των μισθών και των εισοδημάτων, γι’ αυτό και βλέπουμε την αγοραστική δύναμη (κατά κεφαλήν ΑΕΠ) να κατρακυλά στον πάτο της ΕΕ.

Γι’αυτό  η ακρίβεια αναδεικνύεται σταθερά ως το σημαντικότερο πρόβλημα που απασχολεί τα νοικοκυριά, σε όλες τις δημοσκοπήσεις. Για τον ίδιο λόγο οι πολίτες θεωρούν ανεπαρκή τα μέτρα για την αντιμετώπισή της, ενώ δεν πείθονται ούτε από το πακέτο φοροελαφρύνσεων που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ.

Στο 2,1% υποχώρησε ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη τον Οκτώβριο – πηγή: Eurostat

Προβληματίζει το μείγμα του ευρω-πληθωρισμού

Αν και ο ρυθμός αύξησης του πληθωρισμού επιβραδύνθηκε ελαφρώς τον Οκτώβριο και στη ζώνη του Ευρώ (αύξηση 2,2% σε ετη΄σια βάση, από 2,1% τον Σεπτέμβριο), το μείγμα του πληθωρισμού προκαλεί ανησυχίες

Η επιβράδυνση οφείλεται στην μείωση των τιμών της ενέργειας – κατά 0,2% σε μηνιαία βάση και 1% σε ετήσια. Αντιθέτως, οι τιμές των μη επεξεργασμένων τροφίμων εξακολουθούν να αυξάνονται, αν και  με πιο αργό ρυθμό, κατά 3,2% (από 5,5% τον Αύγουστο). Στο υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου εξαμήνου έφτασε ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες, στο 3,4%

Προσωρινές εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό Οκτωβρίου στην Ελλάδα – Υποχώρηση στις τιμές ενέργειας – επιταχύνεται ο πληθωρισμός στα τρόφιμα – πηγή: Εurostat

Επιταχύνονται οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα

Στην Ελλάδα, η επιβράδυνση των πληθωριστικών αυξήσεων οφείλεται επίσης στις τιμές της ενέργειας. Είναι η μοναδική κατηγορία στην οποία σημειώνεται εδώ και τρεις μήνες αποπληθωρισμός,  με υποχώρηση των τιμών κατά -3,3% (από -3,7% τον Σεπτέμβριο). Προβληματισμό προκαλεί η επιτάχυνση των πληθωριστικών αυξήσεων στα τρόφιμα, στο 2,8% (μετά τη βουτιά του Σεπτεμβρίου στο 1,4%).

Οι υπηρεσίες συνεχίζουν να ακριβαίνουν, αν και ο ρυθμός των αυξήσεων επιβραδύνθηκε στο 2,7%.

Πρόδρομα σημάδια επιτάχυνσης του πληθωρισμού των τροφίμων είχε δείξει ο δείκτης τιμών χονδρικής στα εισαγόμενα τρόφιμα και πρώτες ύλες ειδών διατροφής.

Συγκεκριμένα τον Αύγουστο ο εισαγόμενος πληθωρισμός στη βιομηχανία τροφίμων «έτρεξε» με ρυθμό 7,2%. Είχαν προηγηθεί αυξήσεις 6,9% στην χονδρική

Καθώς μεσολαβεί ένα χρονικό διάστημα για να μεταφερθεί μέρος των αυξήσεων στη λιανική, αυτό που βλέπουμε τώρα είναι πιθανόν μια πρώτη γεύση του πληθωριστικού κύματος στα είδη διατροφής. Πιθανόν γι’αυτό το υπουργείο Ανάπτυξης «φορτσάρει» τις πρωτοβουλίες για τον περιορισμό της αισχροκέρδειας. Μία από αυτές είναι η αναμενόμενη υπουργική απόφαση για την αναγραφή και της τιμή παραγωγού πλάι στις τιμές λιανικής, σε νωπά τρόφιμα για τα οποία υπάρχουν ενδείξεις αδικαιολόγητων αυξήσεων.

Η απόφαση για το κλείσιμο καταστημάτων των ΕΛΤΑ ήταν αναπόφευκτη. Και, με οικονομικούς όρους, επιβεβλημένη. Η χώρα χρεοκόπησε. Τα ΕΛΤΑ πέρασαν στο Υπερταμείο. Δεν υφίσταται η οικονομική πολυτέλεια για διατήρηση καταστημάτων προκειμένου να εξυπηρετούνται οι ηλικιωμένοι.

Από την άλλη, όλοι οι χειρισμοί ήταν απαράδεκτοι. Το κλείσιμο ανακοινώθηκε αιφνιδιαστικά, δεν υπήρξε ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών, ούτε των εργαζομένων που, αν πρόκειται για συμβασιούχους, έμαθαν από τις ειδήσεις ότι χάνουν τη δουλειά τους. Βλέπετε οι κοινωνικοί λόγοι δεν περιγράφονται στα λογιστικά φύλλα.

Βέβαια η ουσία παραμένει ίδια. Τα ΕΛΤΑ διατηρούν ένα τεράστιο δίκτυο καταστημάτων που φορτώνουν με ζημίες τη μαύρη τρύπα των οικονομικών τους. Και λειτουργούν με προσωπικό και νοοτροπία που παραπέμπει στον προηγούμενο αιώνα. Για αυτό το λόγο έχασαν και τη δουλειά από την Temu. Οι Κινέζοι είχαν συμφωνήσει με τα ΕΛΤΑ για την παράδοση των δεμάτων ανά την επικράτεια. Ωστόσο τα Ταχυδρομεία δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της διανομής και η Temu κατήγγειλε τη συμφωνία.

Project Agora Advertising

Για να διατηρηθούν σε λειτουργία, τα ΕΛΤΑ, οφείλουν να ακολουθήσουν τα βήματα των υπόλοιπων ταχυδρομικών υπηρεσιών της Ευρώπης. Τα Γερμανικά Ταχυδρομεία κλείνουν χίλια καταστήματα. Εγκαθιστούν lockers σε σούπερ μάρκετ και πρατήρια καυσίμων. Οι Τσέχοι έκλεισαν 300 καταστήματα. Δανοί και Σουηδοί σταματούν τη διακίνηση επιστολών, ξηλώνουν γραμματοκιβώτια, κάνουν περικοπές προσωπικού και εστιάζουν στα δέματα. Οι Ισπανοί κλείνουν 36 κέντρα διανομής. Οι Αυστριακοί κλείνουν καταστήματα και δημιουργούν σταθμούς self service.

Η λογική είναι κοινή: ό,τι δεν φέρνει έσοδα, σταματά να υπάρχει. Τα ταχυδρομεία παύουν να είναι «κρατικές υπηρεσίες διανομής» και μετατρέπονται σε ευέλικτα οικοσυστήματα logistics, banking και ψηφιακής διακυβέρνησης. Οπου το κράτος επιμένει να τα διατηρεί στη μορφή του 20ου αιώνα, το αποτέλεσμα είναι γνωστό: ζημίες, λειτουργική κόπωση και αδιέξοδο.

Όταν λοιπόν συζητάμε για τα ΕΛΤΑ, η ερώτηση δεν είναι αν πρέπει να κλείσουν καταστήματα, αλλά αν η χώρα θέλει να έχει δημόσια ταχυδρομική υπηρεσία που λειτουργεί στο 2025 ή στο 1985. Αν παραμείνει δέσμια μιας κοινωνικής νοσταλγίας, θα συντηρεί ένα δίκτυο χαμηλής χρήσης που απλώς θα απορροφά πόρους χωρίς να εξυπηρετεί κανέναν. Αν, αντίθετα, επιλέξει τον δρόμο του εκσυγχρονισμού, τα ΕΛΤΑ μπορούν να γίνουν σύγχρονη εταιρεία logistics και να ξαναβρούν τον ρόλο τους στον ψηφιακό χάρτη.

Το εγχείρημα, βέβαια, θα κριθεί στην πράξη και από το ποσοστό ειλικρίνειας στις δεσμεύσεις της διοίκησης. Ωστόσο από την άλλη πλευρά, βάζει στο τραπέζι ένα πολύ σύνθετο ζήτημα που στο μέλλον θα ενταθεί.

Η επόμενη δεκαετία θα είναι η δεκαετία της συρρίκνωσης των φυσικών υποδομών και της επέκτασης των ψηφιακών θεσμών. Θα μπει λουκέτο στη φυσική μορφή πολλών υπηρεσιών. Αυτό θα έχει επιπτώσεις στη διάρθρωση της απασχόλησης, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το Δημόσιο.

Και, ξέρετε, από τη στιγμή που έκλεισαν Εφορίες, μπορούν να κλείσουν τα πάντα.

Για αυτό το λόγο, λοιπόν, από το να λαϊκίζουν στη συμπολίτευση και την αντιπολίτευση για τους ηλικιωμένους και το χωριό που θα χάσει το Ταχυδρομείο του, ας κάνουν μία πραγματικά σοβαρή κουβέντα για αυτά που φέρνει το μέλλον.

news247.gr

Ο υποψήφιος δήμαρχος της Νέας Υόρκης και η νέα Πρόεδρος της Ιρλανδίας δείχνουν πώς πρέπει να προωθείται το προοδευτικό πολιτικό μήνυμα στην ψηφιακή εποχή.

Καθώς οι Νεοϋορκέζοι καλούνται να ψηφίσουν στην δημαρχιακή κούρσα της πόλης τους, της πιο πολύμορφης κοινωνικά, πανίσχυρης οικονομικά, πολυπολιτισμικής και παγκοσμιοποιημένης πόλης στον κόσμο, ένα ερώτημα πλανάται όχι μόνο πάνω από την Αμερική, αλλά και σιγά σιγά σε όλο τον κόσμο.

Η προεκλογική καμπάνια του Ζόχραν Μαμντάνι υποψήφιου των Δημοκρατικών για το δήμο της Νέας Υόρκης, γίνεται ο «σπινθήρας» για την απαρχή ενός νέου κινήματος;

Πολλά στοιχεία συνηγορούν υπέρ του επιχειρήματος του «σπινθήρα».

Μετά την εποχή του κομμουνιστικού μανιφέστου όμως, πολλά «φαντάσματα» πλανήθηκαν πάνω από πόλεις, χώρες και ηπείρους, χωρίς να αλλάξουν τα πάντα όπως υποσχέθηκαν. Ο χρόνος θα δείξει.

 

AP Photo/Seth Wenig

 

Ο Μαμντάνι πάντως βγήκε έξω από το πλούσιο Μανχάταν και μίλησε με ανθρώπους του καθημερινού μόχθου κάθε ιδεολογίας και καταγωγής και κυρίως με ψηφοφόρους του Τραμπ και με αυτούς που νοιώθουν στο πετσί τους τι σημαίνει να εργάζεσαι στη Νέα Υόρκη και να μην μπορείς να μείνεις εκεί λόγω των εξωφρενικά ακριβών ενοικίων και να σε «σκοτώνει» η ακρίβεια.

Κατέγραψε τις έγνοιες όπως τις άκουσε:

Η απογοήτευσή τους με το πολιτικό σύστημα, ο θυμός τους με την εισβολή του Ισραήλ στη Γάζα και η απελπισία τους για το υψηλό κόστος ζωής και την απρόσιτη κατοικία είναι μέσα στο βίντεο του Μαμντάνι το οποίο κυκλοφόρησε ευρέως. Αυτά τα θέματα έγιναν κομβικά στοιχεία της πρωτοεμφανιζόμενης επικοινωνιακά εκστρατείας του.

«Ενώ οι δισεκατομμυριούχοι δωρητές του Ντόναλντ Τραμπ πιστεύουν ότι έχουν τα χρήματα για να αγοράσουν αυτές τις εκλογές, εμείς έχουμε ένα κίνημα του πλήθους», επαναλάμβανε τις τελευταίες εβδομάδες ο Μαμντάνι μπροστά σε νεανικά κυρίως αλλά και θορυβώδη ακροατήρια.

Πιο χαρακτηριστική ήταν η συγκέντρωση μαζί με τον γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς και τη βουλευτή Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ στο στάδιο Φόρεστ Χιλς στο Κουίνς.

«Μια νίκη εδώ στη Νέα Υόρκη θα δώσει ελπίδα και έμπνευση στους ανθρώπους σε όλη τη χώρα μας και σε όλο τον κόσμο», είπε ο Μπέρνι, ο ριζοσπάστης γερουσιαστής του Βερμόντ. «Αυτό είναι το νόημα των εκλογών και γι’ αυτό ο Ντόναλντ Τραμπ δίνει προσοχή σε αυτές τις εκλογές».

Εκεί χιλιάδες άνθρωποι φώναξαν το όνομα του Μαμντάνι αλλα και επανέλαβαν ομόψυχα τις προτάσεις του για πάγωμα του ενοικίου, γρήγορη και δωρεάν κατασκευή λεωφορείων και παροχή καθολικής φροντίδας για τα παιδιά.

Η Κόνολι

Η Ιρλανδία πάλι, εξέλεξε ως επόμενη πρόεδρό της μια αριστερή ειρηνίστρια στο πιο πρόσφατο παράδειγμα του πώς η χώρα αυτή έχει αντισταθεί στις παγκόσμιες τάσεις του λεγόμενου «δεξιού λαϊκισμού».

Κάποιοι έσπευσαν να βρουν αναλογίες μεταξύ της επιτυχούς καμπάνιας του Ζοχραν Μαμντάνι και της αντίστοιχης της Κάθριν Κόνολι που εξελέγη πρόσφατα.

Βέβαια, η παγκόσμια επίδραση και οι πολιτικές εξελίξεις και συνέπειες που θα φέρει μια πιθανή νίκη του υποψήφιου δημάρχου της Νέας Υόρκης είναι σαφώς πιο κρίσιμα θέματα.

Εντούτοις οι δύο περιπτώσεις συγκλίνουν στο εξής:

Στο ότι η χρήση των social media και των short films μαζί με τον ακτιβισμό στις γειτονιές μπορούν να βοηθήσουν την αριστερά να διευρύνει το ακροατήριό της και να να γίνει ανταγωνιστική μέσα από νέα ψηφιακά μηνύματα.

Η Una Mullally στον Guardian ανέλυσε την εντυπωσιακή εκλογή της Κάθριν Κόνολι στην προεδρία της Ιρλανδίας, υποστηρίζοντας ότι η επιτυχία της δεν ήταν απλώς πολιτική, αλλά και επικοινωνιακή καθώς η τελευταία βρήκε το κοινό της και του μίλησε σε μια γλώσσα που καταλάβαιναν.

 

AP Photo/Peter Morrison

 

Στο άρθρο της με τίτλο «Selling the left’s message in the digital age is an art» (Όταν πουλάς το μήνυμα της Αριστεράς στην ψηφιακή εποχή, αυτό είναι τέχνη), υποστήριξε πως η Κόνολι το πέτυχε. Πώς; Προσεγγίζοντας τους ανθρώπους εκεί που βρίσκονται, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα και τις εικόνες με τις οποίες επικοινωνούν.

Στις 19 Οκτωβρίου, ο Μαμντάνι έκλεισε τα 34. Αξιοποίησε την περίσταση με ένα βίντεο που είχε στόχο να κινητοποιήσει τους υποστηρικτές του, ενώ ειρωνεύτηκε ελαφρά όσους «ανησυχούν» για την απειρία του.

Σημείωσε ότι θα γίνει ο νεότερος δήμαρχος της Νέας Υόρκης εδώ και έναν αιώνα, εάν εκλεγεί, και με χιούμορ δεσμεύτηκε να «μεγαλώσει» από εκείνη την ημέρα!

Για τους υποστηρικτές του, το βίντεο απαθανάτισε πολλά από αυτά που τους αρέσουν στον Μαμντάνι: Τον βλέπουν ως ένα φρέσκο πρόσωπο και έναν ευκρινή και αφοπλιστικό επικοινωνιακό τύπο, που διεξάγει, από πολλές απόψεις, μια χαρούμενη εκστρατεία.

Το «poster” είναι μια κωδική λέξη των millennials γι αυτόν που ποστάρει αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μοιραζόμενος τις σκέψεις του.

Ο «poster” Ζόχραν είναι γιος της διάσημης Ινδής σκηνοθέτιδας Μίρα Ναϊρ και του καταξιωμένου ακαδημαϊκού του Κολούμπια, μουσουλμάνου από την Ουγκάντα, Μαμούντ Μαμντάνι.
Στην αρχή προσπάθησε να ξεκινήσει μια καριέρα indie rap πίσω από μια ταινία της μητέρας του. Μετά μπήκε στην πολιτική και τώρα φτάνει φαβορί στο νήμα.

Τι κατάφερε; Δείχνει να έχει ξαναγράψει τους κανόνες για μια προεκλογική εκστρατεία με μια καινοτόμο ψηφιακή στρατηγική που τον έχει μετατρέψει σε γνήσιο διαδικτυακό ήρωα. Με ένα χαρακτηριστικό κοστούμι και γραβάτα (εναλλάσσει τρεις: μια ριγέ, μια με βούλες, μια κόκκινη).

Περισσότερα μετά τα αποτελέσματα…