Πρόσφατα, η Μαρία Κορίνα Ματσάδο «τίμησε» το Νόμπελ Ειρήνης που της δόθηκε ζητώντας από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να εισβάλει στη χώρα της για να εκδιώξει τον Νικολάς Μαδούρο. Ο ίδιος μάλιστα μάλιστα έχει βάλει μπροστα τις στρατιωτικές μηχανές. Σύμφωνα όμως με Αμερικανούς αναλυτές, μια τέτοια στρατιωτική επιχείρηση απαιτεί τέτοια ισχύ πυρός και πολεμικές περιπέτειες που την καθιστούν μια πολύ κακή επιλογή.
Υπενθυμίζεται ότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει εδώ και καιρό αναθέσει την αντιμετώπιση των καρτέλ ναρκωτικών στις γειτονικές χώρες με τη χρήση στρατιωτικής βίας, ξεκινώντας με το Μεξικό.
Έπειτα η εστίαση μετατοπίστηκε στη Βενεζουέλα, με την Ουάσιγκτον να προσφέρει αμοιβή 50 εκατ. δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγήσουν στη σύλληψη του Μαδούρο, κατηγορώντας τον ότι «χρησιμοποιεί την κοκαΐνη ως όπλο για να “πλημμυρίσει” τις ΗΠΑ».
Έτσι, η αμερικανική κυβέρνηση άρχισε να συγκεντρώνει τέτοια ισχύ πυρός στην Καραϊβική, που έγινε πλέον φανερό ότι σκοπός δεν ήταν τα καρτέλ, αλλά μια… εισβολή σε ξένη χώρα. «Η «μέγιστη πίεση» υπήρξε εδώ και καιρό η στάση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στην κυβέρνηση του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα -επέβαλε εξοντωτικές κυρώσεις στη χώρα κατά την πρώτη του θητεία- αλλά τις τελευταίες ημέρες η κυβέρνηση ανέβασε κι άλλο τα διακυβεύματα», αναφέρει ο Αμερικανός αναλυτής Τζόζεφ Άντιγκτον.
Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι ο Μαδούρο καθοδηγούσε το καρτέλ Tren de Aragua στο να «αναλαμβάνει εχθρικές ενέργειες και να διεξάγει ανορθόδοξο πόλεμο εναντίον του εδάφους των ΗΠΑ». Ωστόσο, οι ίδιες οι αμερικανικές υπηρεσίες τον διέψευδαν, παρά τις πολιτικές πιέσεις που δέχτηκαν οι πράκτορες.
«Η προφανής ματαιότητα του να προσπαθεί κανείς να σταματήσει τη διακίνηση ναρκωτικών με τη διεξαγωγή μυστικού ή φανερού πολέμου εναντίον της Βενεζουέλας υποδηλώνει ότι το πραγματικό κίνητρο είναι πολιτικό — η αλλαγή καθεστώτος» λέει με σιγουριά ο Γουίλιαμ Μ. Λέγκραντ, καθηγητής κυβέρνησης και πρώην κοσμήτορας της Σχολής Δημοσίων Υποθέσεων του Αμερικανικού Πανεπιστημίου με ειδίκευση στη Λατινική Αμερική.
Η σημερινή δύναμη πυρός
Αυτή τη στιγμή στην Καραϊβική «βολτάρει» μια εντυπωσιακή δύναμη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων αντιτορπιλικών κλάσης Arleigh Burke, ενός καταδρομικού κατευθυνόμενων βλημάτων, ενός υποβρυχίου κρούσης, μιας Ομάδας Αμφίβιας Ετοιμότητας Πεζοναυτών (Marine Amphibious Ready Group) και ενός σχηματισμού μαχητικών πολλαπλού ρόλου F-35.
Στις παραπάνω δυνάμεις προστέθηκαν η συγκρότηση νέας Μικτής Δύναμης (Joint Task Force) -και πάλι τυπικά για επιχειρήσεις κατά των ναρκωτικών- στη Διοίκηση Νοτίου Περιφέρειας (SOUTHCOM) υπό τη 2η Εκστρατευτική Δύναμη Πεζοναυτών (II MEF), ακριβώς το είδος της μονάδας που θα αναπτυσσόταν σε μια στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα.
Παράλληλα, βομβαρδιστικά B-52 πετούν λίγο έξω από τις βενεζουελάνικες ακτές και αεροπορικές μονάδες των Ειδικών Δυνάμεων των ΗΠΑ πραγματοποιούν ασκήσεις στην περιοχή ως «επίδειξη ισχύος». Συνολικά, περίπου 10.000 Αμερικανοί στρατιώτες έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή, οι περισσότεροι σε βάσεις στο Πουέρτο Ρίκο, αλλά και περίπου 2.200 πεζοναύτες σε αμφίβια αποβατικά πλοία. Συνολικά, το Αμερικανικό Ναυτικό διαθέτει οκτώ πολεμικά πλοία και ένα υποβρύχιο στην Καραϊβική.
Σε συνέντευξη Τύπου ο Τραμπ παραδέχτηκε αποκάλυψε ότι εξετάζει στρατιωτικά πλήγματα στο εσωτερικό της Βενεζουέλας.
Ούτε 50.000 δεν αρκούν
Ωστόσο, σύμφωνα με το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS) τα μέσα που έχουν αναπτυχθεί σήμερα είναι ανεπαρκή για ευρύτερες και πιο ριψοκίνδυνες επιχειρήσεις, όπως μια χερσαία εισβολή ή επιδρομές κατά των καρτέλ ναρκωτικών ή του καθεστώτος Μαδούρο.
Το στρατιωτικό δόγμα και τα διδάγματα προηγούμενων εκστρατειών υποδεικνύουν ότι για μια εισβολή θα απαιτούνταν τουλάχιστον 50.000 στρατιώτες.
Με τα μέσα που έχουν ήδη αναπτυχθεί, οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν αεροπορικά ή πυραυλικά πλήγματα κατά της Βενεζουέλας από ασφαλή υπεράκτια ζώνη. Ωστόσο, το CSIS προειδοποιούν ότι ακόμα και μια τέτοια επιλογή θα αποσπούσε πόρους από τον Ινδο-Ειρηνικό, όπου οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν την Κίνα.
Ο Γουίλιαμ Μ. Λέγκραντ είναι πεπεισμένος ότι παρά την εντυπωσιακή επίδειξη στρατιωτικής ισχύος, είναι απίθανο η κυβέρνηση Τραμπ να εισβάλει στη Βενεζουέλα. «Οι δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί σήμερα δεν επαρκούν καν να καταλάβουν τη χώρα, η οποία είναι πέντε φορές μεγαλύτερη από το Ιράκ — την τελευταία αποτυχία της Ουάσινγκτον στην οικοδόμηση έθνους».
Στο εσωτερικό, δεδομένου ότι τα αεροπορικά πλήγματα στο Ιράν προκάλεσαν αμηχανία στους απομονωτιστές του MAGA «κανείς δεν κέρδισε ποτέ το Νόμπελ Ειρήνης ξεκινώντας έναν πόλεμο» προσθέτει ο Λεγκράντ θυμίζοντας τις δηλώσει Τραμπ για «εκείνες τις ανόητες, ηλίθιες μέρες των ατέρμονων πολέμων».
Ακόμα και ο συντηρητικός Τζόζεφ Άντιγκτον που θεωρεί ότι η πτώση Μαδούρο θα ωφελήσει τη Βενεζουέλα, θεωρεί ότι επέμβαση συνεπάγεται μια σειρά από κόστη και κινδύνους που οι Αμερικανοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να έχουν κατά νου και να σταθμίσουν προσεκτικά σε σχέση με τα πιθανά οφέλη.
«Τα προφανέστερα κόστη είναι εκείνα της αρχικής εισβολής» λέει, θυμίζοντας την «αμερικανική εισβολή στον Παναμά το 1989, για την ανατροπή της κυβέρνησης του στρατηγού Μανουέλ Νοριέγκα», που «διεξήχθη από δύναμη περίπου 27.000 Αμερικανών στρατιωτών, από τους οποίους 23 σκοτώθηκαν και εκατοντάδες τραυματίστηκαν».
Η Βενεζουέλα είναι ασύγκριτα μεγαλύτερη από τον Παναμά και, παρότι ο στρατός της είναι πολύ κακώς εξοπλισμένος, υπερβαίνει συντριπτικά τις δυνάμεις που είχε στη διάθεσή του ο Νοριέγκα, καταλήγει.
Μπορεί η CIA;
Η επόμενη επιλογή είναι οι μυστικοί πράκτορες της CIA. Μπορούν όμως; Εκεί όπου υπήρξαν επιτυχημένοι (Ιράν 1953, Γουατεμάλα 1954, Χιλή 1973), το κλειδί ήταν να στραφεί ο στρατός εναντίον της πολιτικής κυβέρνησης.
Αλλά, αυτό δεν είναι πιθανό στη Βενεζουέλα, εκτιμά το Λέγκραντ. «Το αποκαλούμενο «Καρτέλ των Ήλιων» είναι ένα χαλαρό δίκτυο αξιωματικών που αποκομίζουν κέρδη από ευρύ φάσμα εγκληματικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας με Κολομβιανούς διακινητές κοκαΐνης».
Η αντικατάσταση Μαδούρο με τη Ματσάδο, επισημαίνει, θα συνιστούσε σοβαρή απειλή για τα συμφέροντα του στρατού. «Μπορεί να απαλλαγούν από τον Μαδούρο, αλλά αν η υποδομή του καθεστώτος και των ενόπλων δυνάμεων παραμείνει ανέπαφη, τίποτα δεν θα αλλάξει».
Εξάλλου, υπενθυμίζεται ότι οι προσπάθειες της CIA να υποκινήσει πραξικόπημα έχουν ήδη αποτύχει μία φορά. Το 2019, με την Ουάσινγκτον να προωθεί τον αντιπολιτευόμενο Χουάν Γκουαϊδό ως νόμιμο πρόεδρο, η «Επιχείρηση Ελευθερία» ήταν ένα σχέδιο διάσπασης του στρατού ως καταλύτη για την κατάρρευση του καθεστώτος. Αντ’ αυτού, το σχέδιο κατέρρευσε όταν καμία σημαντική στρατιωτική μονάδα δεν αυτομόλησε.
Αν η στρατιωτική εισβολή και κατοχή της Βενεζουέλας δεν είναι εφικτή και ένα επιτυχημένο πραξικόπημα υποκινούμενο από τη CIA είναι απίθανο, καταλήγει ο Αμερικανός καθηγητής, μήπως ο Τραμπ επιτέλους καταλήξει ότι η εμμονή για αλλαγή καθεστώτος είναι αδιέξοδη και δώσει στον διπλωμάτη Ρίτσαρντ Γκρένελ το πράσινο φως να επιστρέψει στο Καράκας για να κλείσει μια συμφωνία;
