Χρυσές λίρες συνολικής αξίας περίπου 52 εκατ. ευρώ έχουν ρευστοποιήσει οι Ελληνες στην επίσημη αγορά επενδυτικού χρυσού κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2025.

Το ποσό φαίνεται ότι θα ξεπεράσει το αντίστοιχο του συνόλου του 2024, όταν οι ρευστοποιήσεις χρυσών λιρών απέφεραν περίπου 60 εκατ. ευρώ. Ομως, η αύξηση αυτή οφείλεται περισσότερο στην εκτίναξη της τιμής του χρυσού από τις αρχές του έτους, παρά στην αύξηση των ίδιων των ρευστοποιήσεων.

Το εννεάμηνο του 2025, η μέση τιμή αγοράς χρυσής λίρας από την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) ήταν περίπου στα 647 ευρώ. Κατά τους τελευταίους μήνες, όμως, το ράλι στις τιμές του χρυσού στις διεθνείς αγορές έχει φέρει την τιμή αγοράς (ρευστοποίησης δηλαδή από τη μεριά των πολιτών) στα 822,55 ευρώ, που σημαίνει ότι κάθε συναλλαγή του τελευταίου τριμήνου θα μεταφράζεται και σε μεγαλύτερο όφελος για τους κατόχους χρυσών λιρών που τις εξαργυρώνουν.

Στο εννεάμηνο του έτους, υπολογίζεται ότι οι πολίτες έχουν πουλήσει στις τράπεζες που δραστηριοποιούνται στο εμπόριο επενδυτικού χρυσού (ΤτΕ και Πειραιώς) περίπου 80.000 χρυσές λίρες. Στο σύνολο της περσινής χρονιάς, οι ρευστοποιήσεις υπολογίζεται πως ανήλθαν κοντά στις 120.000 συνολικά. Δηλαδή, για να ισοφαρίσει τα περσινά μεγέθη από άποψη τεμαχίων, το ελληνικό κοινό θα πρέπει να πουλήσει περίπου 40.000 λίρες το τελευταίο τρίμηνο και άρα να αυξηθεί ο ρυθμός των ρευστοποιήσεων σε σχέση με τον σημερινό.

Συνολικά, από στελέχη της αγοράς χρυσού υπολογίζεται ότι το σύνολο των χρυσών λιρών που υπάρχουν στην ελληνική αγορά αντιστοιχούν σε ένα ποσοστό 2-3% επί του συνόλου των καταθέσεων στις τράπεζες. Καθώς οι καταθέσεις είναι περίπου 215 δισ. ευρώ, η συνολική αξία των χρυσών λιρών στην αγορά υπολογίζεται στα 5-6 δισ. ευρώ, τα οποία βρίσκονται κάτω από στρώματα, σε συρτάρια και χρηματοκιβώτια.

Επίσημη και ανεπίσημη αγορά
Ξεκαθαρίζεται ότι τα παραπάνω στοιχεία αποτελούν εκτιμήσεις της αγοράς, καθώς η Πειραιώς δεν δημοσιοποιεί τα ακριβή στοιχεία της αγοράς χρυσών λιρών. Τα στοιχεία της ΤτΕ, αντιθέτως, είναι δημόσια διαθέσιμα στην ιστοσελίδα της. Εκεί, αναφέρεται ότι κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2025 οι αγορές (από την οπτική της κεντρικής τράπεζας) χρυσών λιρών ανέρχονται σε 32.002, ενώ οι πωλήσεις περιορίζονται στα 5.399 τεμάχια. Η Πειραιώς υπολογίζεται πως έχει μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς, τόσο στις αγορές όσο και στις πωλήσεις χρυσής λίρας – περίπου 60%, έναντι 40% για την ΤτΕ. Στα παραπάνω δεν υπολογίζεται η «ανεπίσημη» αγορά χρυσού σε ενεχυροδανειστήρια, χρυσοχοεία κ.λπ. Εκεί, οι τιμές διαφέρουν (π.χ. μπορεί κανείς να αγοράσει λίρες έναντι χαμηλότερου αντιτίμου), ενώ στις συναλλαγές προστίθεται και ΦΠΑ.

Η τιμή του χρυσού έχει σταθεροποιηθεί πάνω από τα 4.000 δολάρια η ουγγιά από τον Οκτώβριο, όταν και έφτασε σε ιστορικό υψηλό 4.250 δολαρίων. Στη συνέχεια, έπεσε κοντά στα 4.000 δολάρια, ενώ την περασμένη Παρασκευή (5/12) διαμορφώθηκε στα 4.199 δολάρια. Από την αρχή του έτους, η αύξηση της τιμής του χρυσού υπολογίζεται στο 59%. Ως καθαρός χρυσός, οι λίρες έχουν ακολουθήσει την ίδια πορεία. Στις 31 Δεκεμβρίου 2024, η ΤτΕ αγόραζε χρυσές λίρες από πολίτες στα 568,5 ευρώ και πουλούσε στα 666,31 ευρώ. Στις 5 Δεκεμβρίου, η κεντρική τράπεζα αγόραζε στα 822,55 ευρώ και πουλούσε στα 963,72 ευρώ, με την αύξηση να υπολογίζεται στο 45% σε αμφότερες τις κατηγορίες.

«Ελληνική» χρυσή λίρα
Πριν από λίγες ημέρες, το βρετανικό Βασιλικό Νομισματοκοπείο (Royal Mint) προχώρησε στην έκδοση 15.000 χρυσών λιρών με το ελληνικό ιδιόσημο «ΕΛ». Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που «κόβεται» χρυσή λίρα με το ιδιόσημο χώρας εκτός της Κοινοπολιτείας (Commonwealth), δηλαδή της ομάδας των χωρών που υπάγονται στο βρετανικό στέμμα. Η ειδική επετειακή έκδοση χρυσής λίρας με το ιδιόσημο «ΕΛ» είναι διαθέσιμη στα σημεία Πειραιώς Gold σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο Κρήτης, και πωλείται περίπου 15% ακριβότερα από την «κλασική» χρυσή λίρα, περίπου στα 1.100 ευρώ. Δικαίωμα απόκτησης των επετειακών νομισμάτων έχουν οι πελάτες της Πειραιώς, με μέγιστο όριο τη μία χρυσή λίρα ανά δικαιούχο λογαριασμού.

Premium έκδοση ΤΑ ΝΕΑ

Το 2025 θα αποτελέσει σύντομα παρελθόν. Ήταν μια χρονιά που οικονομικά θα μπορούσε να εξελιχθεί σαφώς χειρότερα λαμβάνοντας υπόψη πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ξεκίνησε τη θητεία του επιδιώκοντας να εφαρμόσει τις προεκλογικές του δεσμεύσεις για σαρωτικούς δασμούς στις εισαγωγές. Για πέμπτη συνεχή χρονιά το περιοδικό «The Economist» αναζήτησε την «οικονομία της χρονιάς» μέσα σε αυτή τη συγκυρία με το αποτέλεσμα να εκπλήσσει.

Ποια οικονομία είχε την καλύτερη απόδοση το 2025;

Με το «μεγάλο παζάρι» Τραμπ να κορυφώνεται τους προηγούμενες μήνες ο ΟΟΣΑ εξέφρασε φόβους ότι η κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου θα πλήξει την παγκόσμια ανάπτυξη ενώ επενδυτές και οικονομολόγοι προεξοφλούσαν βαθιά ύφεση.

Άντεξε η οικονομία
Στο τέλος της χρονιάς και έχοντας όλα τα δεδομένα, η δοκιμαζόμενη ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας απέναντι σε εμπορικές εντάσεις και γεωπολιτικούς κινδύνους όχι μόνο άντεξε αλλά κινήθηκε με ρυθμό ανάπτυξης περίπου στο 3%.

Συγκεντρώνοντας στοιχεία για πέντε μεταβλητές – πληθωρισμό, «πλάτος πληθωρισμού», ανάπτυξη, απασχόληση και χρηματιστήριο ο Economist έβαλε στο μικροσκόπιο του 36 κατά βάση ανεπτυγμένες οικονομίες και τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά.

Χώρες που παραδοσιακά «σκαρφάλωναν» στην κορυφή κατρακύλησαν χαμηλότερα στην κατάταξη και χώρες που πάλευαν να ξεκολλήσουν από τον πάτο της σχετικής λίστας αναδεικνύονται σε νέα «αστέρια».

Η πρωταθλήτρια Πορτογαλία
Η λίστα με την «οικονομία της χρονιάς» επεφύλασσε ακόμα περισσότερα καλά νέα για τη νότια Ευρώπη.

Μετά τη νίκη της Ισπανίας πέρυσι, αυτή τη φορά η Πορτογαλία βρίσκεται στην κορυφή της λίστας. Το 2025 συνδύασε ισχυρή αύξηση του ΑΕΠ, χαμηλό πληθωρισμό και μια ανθηρή χρηματιστηριακή αγορά. Η χώρα του ευρωπαϊκού νότου ξεχωρίζει χάρη στον τουρισμό και στη φορολογική της στρατηγική.

Άλλα μέλη της ευρωζώνης που αντιμετώπισαν δυσκολίες τη δεκαετία του 2010, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας (νικήτρια στη σχετική λίστα το 2022 και το 2023) και της Ισπανίας, βρίσκονται επίσης κοντά στην κορυφή.

Οι δείκτες της Ελλάδας
Η χώρα μας, στο τρίτο τρίμηνο του 2025, παρουσιάζει δομικό πληθωρισμό στο +1,6%. Το ΑΕΠ μεγεθύνεται κατά 1,7% σταθερά αλλά όχι εντυπωσιακά σε σχέση με την Ισπανία ή την Πορτογαλία

Η ελληνική οικονομία διατηρεί αρκετή ανθεκτικότητα αλλά υποχωρεί σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές καταλαμβάνοντας την 6η θέση.

Το Ισραήλ συνέχισε την ισχυρή ανάκαμψή του από το χάος του 2023. Η Ιρλανδία έχασε την πρώτη θέση για λίγο.

Χαμηλές πτήσεις
Οι ουραγοί της λίστας είναι κυρίως χώρες της βόρειας Ευρώπης. Η Εσθονία, η Φινλανδία και η Σλοβακία βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις. Η Γερμανία τα πάει λίγο καλύτερα από τα προηγούμενα χρόνια, αλλά ακόμα δεν είναι σε καλή θέση. Το ίδιο ισχύει και για τη Βρετανία.

Η Γαλλία, παρά το πολιτικό χάος, έχει αρκετά καλή βαθμολογία.

Η Αμερική βρίσκεται στη μέση της κατάταξης και έχει χειρότερη βαθμολογία από την Ιταλία. Η αγορά εργασίας της είναι ισχυρή, αλλά όχι εντυπωσιακή. Ο σχετικά υψηλός πληθωρισμός μειώνει τη συνολική της βαθμολογία.

Ο υψηλός πληθωρισμός ακολουθεί την Τουρκία και την Εσθονία αφαιρώντας πόντους από τη συνολική τους βαθμολογία. Πολλές άλλες χώρες έχουν τις δικές τους δυσκολίες. Ο βασικός πληθωρισμός της Βρετανίας είναι χαμηλότερος από ό,τι ήταν την ίδια περίοδο πέρυσι. Ωστόσο, με 4% παραμένει πολύ υψηλότερος από ό,τι θα ήθελε η Τράπεζα της Αγγλίας.

Η Ελβετία έχει υπερβολικά χαμηλό πληθωρισμό που «αγγίζει» τη ζώνη κινδύνου αποπληθωρισμού. Η Νότια Κορέα και η Νορβηγία υποχωρούν στη λίστα , λόγω απώλειας θέσεων εργασίας και επιβράδυνσης του εμπορίου.

Η Τσεχία και η Κολομβία παρουσιάζουν αξιοσημείωτη αύξηση τόσο στην παραγωγή όσο και στην απασχόληση, κατατάσσοντας τις χώρες αυτές στο πρώτο τρίτο της κατάταξης.

Η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη βρίσκεται στον έβδομο χρόνο της διακυβέρνησής της κι ένα περίεργο φαινόμενο βρίσκεται σε εξέλιξη. Κανένα από τα κόμματα που ακολουθούν δεν δείχνει ικανό να την απειλήσει και τον ρόλο αυτό φαίνεται να έχουν αναλάβει τέσσερις πρώην, δύο από τη δεξιά οικογένεια και δύο απέξω.

Για την πρώτη διαπίστωση δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία, το λένε όλα τα στοιχεία. Η κυβέρνηση έχει υποστεί μεγάλη φθορά, η οποία πιστοποιήθηκε με το 28% της ΝΔ στις περσινές ευρωεκλογές και το επιβεβαιώνουν έκτοτε όλες οι δημοσκοπήσεις. Δεν μπορεί να ανακάμψει, η αυτοδυναμία όλο και απομακρύνεται και μεγαλώνει διαρκώς το άγχος για την επόμενη κυβερνητική θητεία της.

Παρόλα αυτά, η ΝΔ και ο κ. Μητσοτάκης δεν αισθάνονται καμιά απειλή για την πρωτιά τους. Τα κόμματα που ακολουθούν ανταγωνίζονται μεταξύ τους για τα ποσοστά τους παρά πλησιάζουν το πρώτο. Ο ΣΥΡΙΖΑ, πού ήταν δεύτερος σε όλες τις προηγούμενες εκλογές, τείνει προς την εξαέρωση. Και ο άλλοτε μεγάλος χώρος που εκπροσωπούσε περιμένει τον Αλέξη Τσίπρα. Το ΠΑΣΟΚ είναι δημοσκοπικά δεύτερο, αλλά πολύ μακριά από τη ΝΔ. Έχει χάσει, εδώ και 15 χρόνια, τον αέρα του κόμματος εξουσίας και δεν έχει πρωθυπουργήσιμο αρχηγό.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, περισσότερη ζημιά προκαλούν στη ΝΔ του Μητσοτάκη δύο πρώην δικοί της, ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς, οι οποίοι αμφισβητούν σχεδόν όλο το πλαίσιο της πολιτικής που ακολουθεί το κόμμα τους. Όποιο κι αν είναι το κίνητρό τους και παρά το γεγονός ότι και οι δύο ουσιαστικά δεν είναι ενεργοί πολιτικά με την κλασική έννοια του όρου, δεν είναι καθόλου αμελητέο να λένε ότι με κυβέρνηση του δικού τους κόμματος η δημοκρατία πάσχει: η Βουλή χειραγωγείται από την πλειοψηφία, η δικαιοσύνη δεν λειτουργεί ως ανεξάρτητη εξουσία, τα σκάνδαλα δεν ερευνώνται και οι συμπεριφορές των κυβερνώντων προκαλούν τους πολίτες. Όταν τέτοια λένε δυο πρώην πρωθυπουργοί του κόμματος που κυβερνά και η θεσμική αντιπολίτευση αδυνατεί να τα εκμεταλλευθεί, τότε οι πρώην εκτελούν ένα ρόλο που κανονικά δεν έχουν.

Σε αυτούς τους δύο πρώην προστίθεται κι ένας τρίτος, εκτός ΝΔ αυτός, αλλά με ιδιότυπη σχέση μαζί της. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος συγκυβέρνησε μαζί της και, λόγω της σφοδρής σύγκρουσή του με τον ΣΥΡΙΖΑ ,κατατασσόταν στους εν δυνάμει συμμάχους του κ. Μητσοτάκη. Όμως, τα τελευταία χρόνια άσκησε, περισσότερες από μία φορά, κριτική που «πονάει» το νυν πρωθυπουργό. Μάλιστα, η πρόσφατη συμμετοχή του σε κοινή εκδήλωση με τον κ. Καραμανλή παρουσία του κ. Σαμαρά και όσα αιχμηρά είπε προκάλεσαν αντιδράσεις από υποστηρικτές του κ. Μητσοτάκη που εντάσσονται στην ομάδα των αποκαλούμενων «ακροκεντρώων».

Στην τριάδα αυτήν των «πρώην», που προκαλούν μπελάδες στον κ. Μητσοτάκη, φαίνεται να προστίθεται ο Αλέξης Τσίπρας. Παρά το διοχευτευόμενο από το Μαξίμου προπαγανδιστικό ισχυρισμό ότι η επανεμφάνιση Τσίπρα «είναι δώρο στον Μητσοτάκη», η πραγματικότητα δεν είναι αυτή. Διότι ο νυν πρωθυπουργός, εκτός από τη δεξιά αντιπολίτευση, μπορεί να αποκτήσει έναν υπολογίσιμο αντίπαλο στην αντιπολίτευση από τα αριστερά, που μέχρι τώρα δεν έχει.

Εν κατακλείδι: τέσσερις πρώην, με διαφορετικούς ρόλους και στοχεύσεις, φαίνεται να «απειλούν» τον νυν πρωθυπουργό περισσότερο από τα αντίπαλα κόμματα και τους αρχηγούς τους. Για τον κ. Μητσοτάκη μπορεί και να ισχύει αυτός ο αφορισμός Γάλλου καλλιτέχνη και συγγραφέα Ρολάν Τοπόρ: «Το παρελθόν πλησιάζει επικίνδυνα»…

news247.gr

Τον Ιούλιο του 2024, δέματα της DHL εξερράγησαν σε κέντρα logistics στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Πολωνία και τη Γερμανία. Κάθε ένα από αυτά ήταν αρκετά ισχυρό ώστε να καταρρίψει ένα φορτηγό αεροπλάνο, αν είχαν εκραγεί εν πτήσει.

Οι υπηρεσίες ασφαλείας τελικά εντόπισαν το σχέδιο δολιοφθοράς με υπαίτιους μια ομάδα σαμποτέρ υπό ρωσική καθοδήγηση, που είχαν στην κατοχή τους ακόμη 6 κιλά εκρηκτικού υλικού. Ήταν αρκετό ώστε να τους δώσει τη δυνατότητα για το επόμενο στάδιο του σχεδίου, όπως είπαν αξιωματούχοι στους Financial Times: να επιτεθούν σε πτήσεις προς τις ΗΠΑ και να προκαλέσουν μεγαλύτερη αναστάτωση στη βιομηχανία αερομεταφορών από οποιαδήποτε τρομοκρατική πράξη, μετά τις επιθέσεις στο World Trade Center.

Ήταν μόλις ένα περιστατικό που αποσοβήθηκε την τελευταία στιγμή μέσα σε μια συντονισμένη και μυστική εκστρατεία σαμποτάζ με επικεφαλής τη Μόσχα, όπως πιστεύουν αξιωματούχοι, η οποία έχει προκαλέσει σύγχυση σε ολόκληρη την ήπειρο και αυξάνει σταθερά τον κίνδυνο για τις ανθρώπινες ζωές.

Οι επικεφαλής υπηρεσιών πληροφοριών και οι αστυνομικές δυνάμεις έχουν αποτρέψει σχέδια για εκτροχιασμό γεμάτων τρένων, εμπρησμό εμπορικών κέντρων, ρήξη φράγματος και δηλητηρίαση υδροδοτήσεων. Και αυτά είναι μόνο όσα γνωρίζουμε.

«Το πρώτο σημαντικό πράγμα που πρέπει να λάβουμε υπόψη είναι ότι ακόμα δεν εκτιμούμε στη ρεαλιστική τους διάσταση όλα όσα συμβαίνουν», λέει ο Keir Giles, ειδικός για τη Ρωσία στο Chatham House. «Ό,τι είναι γνωστό δημόσια είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου… υπάρχουν ακόμη πάρα πολλά για τα οποία οι κυβερνήσεις έχουν επιλέξει να μην μιλήσουν».

Αυτό που, μόλις πριν από έναν χρόνο, εξακολουθούσε να χαρακτηρίζεται ως μια ενόχληση από «τσιμπήματα βελόνας» και επιθέσεις χαμηλού επιπέδου σε “μαλακούς” ευρωπαϊκούς στόχους, τώρα ερμηνεύεται ως μια πολύ πιο σοβαρή απειλή.

Για κράτη πρώτης γραμμής όπως η Πολωνία, για παράδειγμα, είναι ήδη πραγματικότητα ότι η Ρωσία αποτελεί πλέον τόσο μεγάλη απειλή για την ανθρώπινη ζωή στην Ευρώπη όσο και η ισλαμιστική τρομοκρατία, που αποτελούσε την κύρια ενασχόληση των εγχώριων υπηρεσιών πληροφοριών στην ήπειρο την τελευταία εικοσαετία.

Τα ρωσικά σαμποτάζ στην Ευρώπη Financial Times

Αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών σε ολόκληρη την ήπειρο αναρωτιούνται πλέον, καθώς το εύρος της ρωσικής επιθετικότητας στην Ευρώπη γίνεται πιο ξεκάθαρο, αν βρίσκεται σε εξέλιξη μια στρατηγική κλιμάκωση και όχι απλώς, ένας τακτικός καιροσκοπισμός.

Οι στόχοι που πλήττει η Ρωσία, οι κίνδυνοι που είναι διατεθειμένη να αναλάβει και οι φαινομενικοί της σκοποί, αντικατοπτρίζουν κάτι περισσότερο από απλή αντίδραση στη δυναμική της σύγκρουσής της με την Ουκρανία, όπως πιστεύουν πλέον πολλοί γνώστες των πραγμάτων.

Ορισμένες πληροφορίες υποδεικνύουν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Παρόλο που μεγάλος αριθμός Ρώσων κατασκόπων έχει εκδιωχθεί από την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, οι υπηρεσίες του Κρεμλίνου έχουν προσπαθήσει να διεισδύσουν ξανά στα ευρωπαϊκά κράτη με εκπαιδευμένους επαγγελματίες, ενώ παράλληλα “βομβαρδίζουν” την ήπειρο με ασύντακτες επιθέσεις μέσω πληρεξουσίων και εγκληματιών.

Ο επικεφαλής μιας μεγάλης ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών λέει ότι οι αξιωματικοί του παρατηρούν πλέον Ρώσους πράκτορες να επιθεωρούν οδικές γέφυρες, οι οποίοι, υποθέτει, σκοπεύουν να τις ναρκοθετήσουν. Σιδηροδρομικά δίκτυα σε όλη την ήπειρο, σημειώνει, χαρτογραφούνται επίσης ως ευάλωτα σημεία για επιθέσεις. Η υπηρεσία του, καθώς και άλλες, παρακολουθούν επίσης τις προσπάθειες της Ρωσίας να εισάγει άρτια εκπαιδευμένους σαμποτέρ σε ευρωπαϊκά κράτη.

Όπως λέει ένας άλλος αξιωματούχος, πιο λεπτομερείς, πρόσφατες αξιολογήσεις των ενεργειών σαμποτάζ της Ρωσίας στην Ευρώπη εξετάζονται ολοένα και περισσότερο υπό το πρίσμα της Κοινής Αξιολόγησης Απειλών του ΝΑΤΟ του 2023 – μιας απόρρητης έκθεσης που κοινοποιήθηκε μεταξύ των αρχηγών άμυνας της Συμμαχίας – σύμφωνα με την οποία η Ρωσία προετοιμάζει τον στρατό και την οικονομία της για έναν πιθανό “θερμό” πόλεμο με την Ευρώπη έως το 2029.

Ο Ναύαρχος Giuseppe Cavo Dragone AP Photo Andrew Medichini

Αλλά πρόκειται για ένα ακανθώδες θέμα. Από τη φύση της, η εκστρατεία σαμποτάζ της Ρωσίας στην Ευρώπη είναι διάχυτη και δυσανάγνωστη. Οι επιθετικές αλλά τελικά αδέξιες προσπάθειες να σπείρουν το χάος μπορούν ωστόσο να αντανακλούν τη δυναμική που είναι εγγενής σε ένα εκτεταμένο, αυταρχικό κράτος, στο οποίο κάθε αξιωματικός προσπαθεί απεγνωσμένα να δείξει στους ανώτερούς του πως αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και φέρνει επιτυχίες, αντί να αποκαλύψει με αυτές τις ενέργειες, οποιοδήποτε δόγμα ή σχέδιο που ακολουθείται.

Αξιωματούχοι και νομοθέτες επίσης φοβούνται να μην κάνουν οι ίδιοι τη δουλειά της Ρωσίας: ο δημόσιος φόβος, η πολιτική παράλυση και η δέσμευση πολύτιμων ερευνητικών πόρων αποτελούν, όπως όλοι συμφωνούν, έναν από τους κύριους στόχους της εκστρατείας της Ρωσίας.

Αλλά κάποιοι αρχίζουν να μιλούν. Την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος της στρατιωτικής επιτροπής του ΝΑΤΟ, ναύαρχος Giuseppe Cavo Dragone, είπε στους FT ότι η συμμαχία εξετάζει πολύ πιο αποφασιστικές αντιδράσεις στη ρωσική συγκαλυμμένη βία, συμπεριλαμβανομένων προληπτικών επιθέσεων ως αποτρεπτικό μέσο.

Αυτό ισοδυναμεί με μια δοκιμασία αντοχής για την Ευρώπη, λέει ο Giles του Chatham House. «Η ικανότητα των κρατών – θυμάτων να διαχειρίζονται αυτές τις επιθέσεις, να εντοπίζουν τους δράστες και να ανταποκρίνονται σε πολιτικό επίπεδο… αποτελεί μια πολύτιμη πληροφορία» για τη Ρωσία, λέει. «Και αν η απάντηση είναι ότι δεν το κάνουν… αν μια χώρα καταγράψει όσα γίνονται ως «υβριδικό πόλεμο» σε αυστηρό τόνο, τότε η Ρωσία θα συνεχίσει να κάνει περισσότερα από τα ίδια».

Και προσθέτει: «Είναι παράλογο να αποκαλούμε όλο αυτό οτιδήποτε άλλο εκτός από αυτό που πραγματικά είναι – ένας πόλεμος κατά της Ευρώπης».

Ένα κάλεσμα αφύπνισης ήρθε τον περασμένο μήνα.

Μια βόμβα που τοποθετήθηκε στη σιδηροδρομική γραμμή Βαρσοβίας-Λούμπλιν στην Πολωνία ήταν, σύμφωνα με τα λόγια του πρωθυπουργού της χώρας, Ντόναλντ Τουσκ, «μια άνευ προηγουμένου πράξη δολιοφθοράς» που είχε σχεδιαστεί για να προκαλέσει εκτροχιασμό τρένου και μαζικά θύματα.

Η καταστροφή αποτράπηκε την τελευταία στιγμή, όταν ένας μηχανοδηγός κατάφερε να πραγματοποιήσει επείγουσα ακινητοποίηση. Αλλά το περιστατικό έκανε πολλούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι βέβαιοι τι θα έκαναν εάν το τρένο είχε εκτροχιαστεί και προκαλέσει τεράστιο αριθμό θυμάτων, αλλά και τι μπορούν να κάνουν για να σταματήσουν τη Ρωσία από το να προσπαθήσει ξανά να προβεί σε τόσο επικίνδυνες ενέργειες.

Πράγματι, το περιστατικό αυτό αναδεικνύεται ως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς λειτουργεί η ρωσική εκστρατεία και των προκλήσεων που βάζει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.

Οι πράκτορες που χρησιμοποιεί η Ρωσία είναι συνήθως νεαροί άνδρες, που συχνά στρατολογούνται μέσω διαδικτύου. Δεν είναι κατάσκοποι. Ούτε είχαν συνήθως διασυνδέσεις με τη Ρωσία. Είναι άτομα με διαμονή στη ζώνη Σένγκεν. Είναι ευκίνητοι, συχνά παρακινούνται αποκλειστικά από χρήματα και είναι εντελώς αναλώσιμοι.

Είναι δύσκολο να εντοπιστούν εκ των προτέρων και δύσκολο να διωχθούν βάσει της νομοθεσίας περί κατασκοπείας όταν ανακαλυφθούν – ειδικά όταν οι δεσμοί τους με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες είναι συχνά ασαφείς. Πολλοί από αυτούς που συλλαμβάνονται ισχυρίζονται ότι δεν γνώριζαν για ποιον εργάζονταν.

Στην πολωνική υπόθεση, δύο Ουκρανοί υπήκοοι έχουν αναγνωριστεί από τις αρχές ως οι βομβιστές. Διέφυγαν. Τέσσερις φερόμενοι συνεργοί συνελήφθησαν, στην κατοχή των οποίων βρέθηκαν δεκάδες πλαστά έγγραφα ταυτότητας και διαβατήρια που είχαν εκδοθεί από τη Μόσχα. Αργότερα, όμως, αφέθηκαν ελεύθεροι λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων.

Ο Maciej Materka, απόστρατος στρατηγός και πρώην επικεφαλής της στρατιωτικής αντικατασκοπείας της Πολωνίας, λέει ότι το περιστατικό δολιοφθοράς στις σιδηροδρομικές γραμμές στην Πολωνία κατέδειξε ένα «συστημικό» πρόβλημα.

Θεάσεις drone κοντά σε κρίσιμες υποδομές στην Ευρώπη μέσα στο 2025 Financial Times

«Αυτοί οι άνθρωποι εισήλθαν στην Πολωνία χωρίς κανένα πρόβλημα, πραγματοποίησαν την επιχείρησή τους και έφυγαν χωρίς απρόοπτα», λέει. «Και υπάρχει ένα δεύτερο, εξίσου ανησυχητικό ζήτημα, δηλαδή τα άτομα που συνεργάστηκαν στο σαμποτάζ και αφέθηκαν ελεύθερα από το δικαστήριο, πιθανώς επειδή δεν είχε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία».

Οι πολωνικές αρχές πιστεύουν ότι οι πράκτορες λειτουργούσαν υπό την καθοδήγηση ενός Ρώσου ενδιάμεσου, ονόματι Mikhail Viktorovich Mirgorodsky, ο οποίος με τη σειρά του εργαζόταν για την FSB, τη ρωσική υπηρεσία εσωτερικών και περιφερειακών πληροφοριών. Ο Mirgorodsky λειτούργησε ως μεσάζοντας για τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, πληρώνοντας άτομα που στρατολογούνταν μέσω Telegram, σε κρυπτονομίσματα.

Αυτή η δομή είναι χαρακτηριστική αυτού που οι αναλυτές έχουν αποκαλέσει «gig economy» της νέας ρωσικής κατασκοπείας.

Είναι εν μέρει, ένα προϊόν αναγκαιότητας. Η αυξανόμενη επιθετικότητα της Ρωσίας την τελευταία δεκαετία έχει οδηγήσει σε κύματα μαζικών απελάσεων Ρώσων πρακτόρων των μυστικών υπηρεσιών που παρουσιάζονταν ως διπλωμάτες.

Η ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών, η GRU = ο φορέας που είναι κυρίως υπεύθυνος για τον συντονισμό σαμποτάζ στο εξωτερικό = έχει πληγεί ιδιαίτερα σκληρά.

Ως αποτέλεσμα, οι πληρεξούσιοι έχουν γίνει οι νέοι στρατιώτες της ρωσικής τρομοκρατίας. Οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών επιδιώκουν επίσης να συγκαλύψουν την εμπλοκή τους χρησιμοποιώντας αποκομμένους πράκτορες, όπως ο Mirgorodsky.

Ο Jan Marsalek – ο πρώην επικεφαλής της Wirecard, ο οποίος είναι ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους εμπλεκόμενους διηύθυνε τουλάχιστον έναν πυρήνα που διεξήγαγε αποσταθεροποιητικές επιθέσεις: μια ομάδα Βουλγάρων, που φυλακίστηκαν νωρίτερα φέτος. Ανάμεσα στους στόχους τους: αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και ξένες πρεσβείες.

Η GRU έχει ακόμη χρησιμοποιήσει τρίτους, όπως την ρωσική μισθοφορική ομάδα Wagner, για στρατολόγηση. Ένας αξιωματικός της Wagner ήταν ο καθοδηγητής έξι νεαρών Βρετανών, που καταδικάστηκαν τον Οκτώβριο για τον εμπρησμό μιας αποθήκης στο ανατολικό Λονδίνο δρώντας για λογαριασμό της Ρωσίας.

Το κυνήγι για πληρεξούσιους βοηθά επίσης να εξηγηθεί γιατί η FSB – που παραδοσιακά δεν είναι μια υπηρεσία που έχει αναλάβει επιθέσεις στην Ευρώπη – έχει αναλάβει αυξανόμενο ρόλο, χάρη στην κυριαρχία της στην ανάπτυξη δικτύων με εγκληματικές και υπόγειες ομάδες στην Ουκρανία και άλλα πρώην σοβιετικά κράτη.

Αυτή η πολυεπίπεδη και χαλαρή επιχειρησιακή ρύθμιση έχει ένα μειονέκτημα: μειώνει σημαντικά την ακρίβεια και τον έλεγχο της Μόσχας, ειδικά όταν οι νεοσύλλεκτοι αποδεικνύονται ανειδίκευτοι και επιρρεπείς σε λάθη.

Ο Dylan Earl, ο 21χρονος επικεφαλής του εμπρησμού στο ανατολικό Λονδίνο, καταδικάστηκε αφού βρέθηκε στο τηλέφωνό του βίντεο με τον ίδιο να ξεκινά τη φωτιά. Είχε μια ρωσική σημαία στο διαμέρισμά του, μαζί με κοκαΐνη αξίας £34.000.

Esta imagen sin fecha proporcionada por la Policía Metropolitana de Londres el miércoles 4 de junio de 2025 muestra a Dylan Earl. (Policía Metropolitana d Londres via AP) AP Policía Metropolitana d Londres

Για να μάθει τεχνικές κατασκοπείας, ο εκπαιδευτής του από τη Wagner τού είπε να παρακολουθήσει τη σειρά The Americans, μια καλογυαλισμένη τηλεοπτική δραματική σειρά για δύο πράκτορες της KGB που πραγματοποιούν απίθανες μυστικές επιχειρήσεις στις ΗΠΑ.

Αλλά η λογική της εριστασιακής κατασκοπείας προσφέρει ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα: την κλιμάκωση. Μέσω εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων όπως το Telegram και το Viber, οι Ρώσοι recruiters μπορούν να προσεγγίσουν τεράστιες πιθανές ομάδες πρόθυμων ατόμων.

Όπως ακριβώς στη νόμιμη εργασία, ο Earl ήταν πρόθυμος να αξιοποιήσει το δικό του δίκτυο εγκληματικών επαφών για να εδραιώσει τη χρησιμότητά του για τον «πελάτη» του και να διασφαλίσει ότι θα έβρισκε περισσότερη δουλειά. «Έχουν μια αποθήκη στην Τσεχία για να την κάψουμε για 35 χιλιάδες», έγραψε σε έναν έμπορο ναρκωτικών λίγο μετά τον εμπρησμό στο Λονδίνο.

Είναι ο τεράστιος αριθμός τέτοιων επιθέσεων – και όχι οι λεπτομέρειες κάθε μεμονωμένου περιστατικού – που επιτρέπει πλέον στις ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών να διακρίνουν μοτίβα, συνδέοντας γεγονότα ακόμη και σε περιπτώσεις όπου δεν έχει αποδειχθεί, αποκαλυφθεί ή ανιχνευθεί ρωσική συμμετοχή.

Για παράδειγμα: τρία άτομα – δύο Ουκρανοί και ένας Ρουμάνος – κατηγορήθηκαν για εμπρησμό ακινήτων και αυτοκινήτου που συνδέονται με τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Σερ Κιρ Στάρμερ τον Μάιο. Οι εισαγγελείς δεν έχουν αποδείξει καμία σχέση με τη Ρωσία.

Αλλά από την άποψη των υπηρεσιών πληροφοριών, είναι αξιοσημείωτο ότι και αλλού στην Ευρώπη αυτοκίνητα και περιουσίες πολιτικών έχουν γίνει στόχος υπό σχεδόν πανομοιότυπες συνθήκες, ιδίως στην Εσθονία, η οποία συνορεύει με τη Ρωσία και όπου η Βρετανία έχει αναπτύξει το μεγαλύτερο απόσπασμα στρατευμάτων της στην ήπειρο.

«Αυτά τα περιστατικά μπορεί να φαίνονται μικρά, σαν μικρά τσιμπήματα. Αλλά πρέπει να τα δούμε συνολικά. Όλα αυτά είναι επιμέρους στοιχεία μιας πολύ συντονισμένης, υβριδικής εκστρατείας για τη διάσπαση της κοινωνίας», λέει ο Konstantin von Notz, μέλος και πρώην πρόεδρος της γερμανικής κοινοβουλευτικής επιτροπής που εποπτεύει τις υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας.

«Αυτά τα περιστατικά μπορεί να φαίνονται μικρά, σαν μικρά τρυπήματα από καρφίτσες. Αλλά πρέπει να τα δείτε ως μια συνολική εικόνα. Είναι όλα μεμονωμένα στοιχεία μιας πολύ συντονισμένης, υβριδικής εκστρατείας για να διχάσουν την κοινωνία», λέει ο Konstantin von Notz, μέλος και πρώην πρόεδρος της γερμανικής κοινοβουλευτικής επιτροπής που εποπτεύει τις υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας.

«Υπάρχει πάντα αυτή η απαίτηση για ένα αδιαμφισβήτητο όπλο στα χέρια μας, το οποίο θα είναι απολύτως κατανοητό και φυσικά, νομικά σωστό. [Αλλά] πρέπει το δόγμα του in dubio pro reo  [να αφήσουμε την αμφιβολία να ευνοεί τον κατηγορούμενο] να παραμερίζεται όταν αντιμετωπίζουμε υβριδικό πόλεμο; Μήπως χρειαζόμαστε να έχουμε το θάρρος να ονομάσουμε αυτό που αντιμετωπίζουμε, ακόμη κι αν δεν μπορούμε να το αποδείξουμε μέχρι την τελευταία νομική λεπτομέρεια;».

Τον Οκτώβριο, ένα φινλανδικό δικαστήριο απέρριψε μια υπόθεση εναντίον του καπετάνιου και των ανώτερων μελών του πληρώματος του Eagle S, ενός τάνκερ με ρωσικούς συνδέσμους, το οποίο είχε συρθεί με την άγκυρά του για 90 χιλιόμετρα μπρος-πίσω στον πυθμένα της Βαλτικής Θάλασσας, σπάζοντας πέντε υποθαλάσσια καλώδια. Το κόστος επισκευής ενός από αυτά – του Estlink 2, ενός βασικού ηλεκτρικού συνδέσμου μεταξύ Φινλανδίας και Εσθονίας – θα φτάσει τουλάχιστον τα €60 εκατ. και θα χρειαστεί μήνες για να ολοκληρωθεί.

Ο Όλαφ Σολτς επιθεωρεί στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Βαλτική dpa pool via AP Kay Nietfeld

Το πλήρωμα ισχυρίστηκε ότι η αιτία ήταν μια μηχανική βλάβη στο βαρούλκο της άγκυρας. Το δικαστήριο τελικά έκρινε ότι δεν είχε δικαιοδοσία για τελική απόφαση, αποφασίζοντας πως οποιαδήποτε δίωξη θα έπρεπε να λάβει χώρα στο κράτος σημαίας του πλοίου: τις Νήσους Κουκ. Η φινλανδική κυβέρνηση τώρα αντιμετωπίζει νομικά έξοδα ύψους €195.000.

Ακριβώς τέτοιες νομικές, δικαιοδοτικές και πολιτικές γκρίζες ζώνες επιδιώκει να εκμεταλλευτεί η Ρωσία στην εκστρατεία δολιοφθοράς της και να τις διευρύνει.

Ο κίνδυνος, λέει ο von Notz, είναι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να παραλύσουν από τους δικούς τους κανόνες. Αντίθετα, πρέπει να γίνουν πολύ πιο επιθετικές στην αντιμετώπιση του προβλήματος κατά μέτωπο. Και να το καταγγέλλουν.

«Όταν νιαουρίζει σαν γάτα και μοιάζει με γάτα, τότε πιθανότατα είναι γάτα».

Ένα βασικό στοιχείο για την κατανόηση των τρεχουσών επιδιώξεων της Ρωσίας στην Ευρώπη μπορεί να εντοπιστεί στην πρόσφατη ιστορία.

Χάρη σε θησαυρούς πληροφοριών όπως το τεράστιο σύνολο καταγραφών από τα αρχεία της KGB που μετέφερε στη Βρετανία ο Vasily Mitrokhin το 1992, και το αρχείο της τσεχοσλοβακικής μυστικής αστυνομίας StB, που διασώθηκε σχεδόν ανέπαφο στην Πράγα, είναι γνωστό ένα αξιοσημείωτο πλήθος για τις μεθόδους και το δόγμα σαμποτάζ της σοβιετικής εποχής.

Και υπάρχει «ορισμένη εντυπωσιακή συνέχεια μεταξύ αυτού που σχεδίαζαν οι υπηρεσίες πληροφοριών του σοβιετικού μπλοκ κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου και αυτού που φαίνεται να βλέπουμε να συμβαίνει τώρα», λέει η Daniela Richterova, συνδιευθύντρια του King’s Centre for the Study of Intelligence στο Λονδίνο.

Πάρτε, για παράδειγμα, τις επιχειρησιακές «οικογένειες» στόχων που προσδιόριζε η StB τη δεκαετία του 1970. «Είναι σχεδόν σαν λίστα αγορών», λέει η Richterova. Εντοπίζονται επτά ομάδες στόχων, που κυμαίνονται από στρατιωτικές βάσεις έως ταμιευτήρες νερού και συστήματα επικοινωνιών.

«Έχουμε δει σχεδόν όλους αυτούς τους επιχειρησιακούς στόχους να πλήττονται ή να επιχειρείται να πληγούν τα τελευταία δύο χρόνια», λέει η Richterova.

Επιπλέον, τα αρχεία υποδεικνύουν πώς και γιατί κλιμακώνεται η επιθετικότητα. «Τα αρχειακά έγγραφα αναφέρουν ρητά ότι υπάρχει ένας δογματικός διαχωρισμός για κάθε στάδιο έντασης», λέει η Richterova. «Κατά τη διάρκεια της ειρήνης, οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες στοχεύουν στην πραγματοποίηση μικρότερης κλίμακας και πιο ανεπαίσθητων επιθέσεων που υποτίθεται ότι μοιάζουν με ατυχήματα. Τυχαίες πυρκαγιές και βανδαλισμοί και ούτω καθεξής. Κατά τη διάρκεια ενός πραγματικού πολέμου, εν τω μεταξύ, θα ενεργοποιούσαν μια σειρά από πράκτορες-σαμποτέρ για να πραγματοποιήσουν κάθε είδους καταστροφικές ενέργειες».

Η Ευρώπη βρίσκεται τώρα σε μια μεσαία «προπολεμική» φάση όπως ορίζεται στα αρχεία της StB, λέει η Richterova.

Το ίδιο εύρος επιθέσεων χαμηλού επιπέδου, που κρίνονται ως αποσταθεροποιητικές, λαμβάνει χώρα αν και σε μεγαλύτερη κλίμακα, αλλά αυτές συμπληρώνονται από μια σειρά επιθέσεων που έχουν σχεδιαστεί τόσο για να δείξουν σθένος, όσο και για να προκαλέσουν πανικό σχετικά με την ικανότητα και την προθυμία της Ρωσίας να προκαλέσει βλάβη. Αυτό περιλαμβάνει μια σημαντικά διευρυμένη “ανοχή” για τα θύματα αμάχων.

Αλλά υπάρχει και ένας τρίτος στόχος παράλληλα με αυτούς: Αναγνωριστικές επιθέσεις και επιχειρήσεις.

Το δόγμα των ρωσικών στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ιδέα της «razvedka boyem» – της αναγνώρισης μέσω της μάχης – κατά την οποία ανακαλύπτονται πληροφορίες σχετικά με τις αδυναμίες ενός εχθρού μέσω της συνεχούς διερεύνησης και δοκιμής του. Και όταν βρίσκεις μια αδυναμία, συνεχίζεις να πιέζεις. Η «ενίσχυση της επιτυχίας» είναι μια ιδέα που έχει περάσει στους φοιτητές στις ρωσικές ακαδημίες στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών. 

Αυτό βοηθά στην εξήγηση της έξαρσης των εισβολών με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε ευρωπαϊκό έδαφος, η οποία ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο, όταν πάνω από δώδεκα αεροσκάφη πέταξαν στην Πολωνία, προκαλώντας το κλείσιμο πολλών αεροδρομίων. Έκτοτε έχουν αναφερθεί θεάσεις στο Βέλγιο, τη Δανία, τη Γερμανία και άλλες περιοχές κοντά σε στρατιωτικές βάσεις ή αεροδρόμια.

Αξιωματικοί της εδαφικής άμυνας απομακρύνουν συντρίμμια από ένα σπίτι κοντά στο Λούμπλιν της Πολωνίας, μετά την παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου από ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη AP Photo Czarek Sokolowski

Μια επιθετική τακτική αποκάλυψε – ίσως ακόμη και προς έκπληξη της ίδιας της Ρωσίας – μια μεγάλη ευπάθεια που μπορεί να αναπτυχθεί σε ολόκληρη την ήπειρο με πολύ εύκολο τρόπο.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που βολεύει τη Ρωσία, καθώς οι εισβολές της φαίνεται να έχουν προκαλέσει μια σειρά από μιμήσεις από λάτρεις των drones και ταραχοποιούς, ακόμη και κάποιες ψευδείς θεάσεις. Όλα αυτά επιδεινώνουν την όλη σύγχυση και το κόστος για τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς αντιμετώπισης.

Οι συζητήσεις σχετικά με το πώς θα μπορούσε να μοιάζει η αποτελεσματική αποτροπή βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο. Τα ευρωπαϊκά κράτη μόλις άρχισαν να πραγματοποιούν τακτικές συναντήσεις μεταξύ ανώτερων αξιωματούχων εθνικής ασφάλειας για την αντιμετώπιση του ζητήματος.

«Η συγκράτηση δεν είναι αρκετή», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας της Ιταλίας, Guido Crosetto, στον πρόλογο μιας λευκής βίβλου για το θέμα τον περασμένο μήνα.

Ωστόσο, το πώς μοιάζει η προληπτική δράση εξακολουθεί να αποτελεί ένα ευαίσθητο θέμα. Πολλές απαντήσεις βρίσκονται στο τραπέζι, από περαιτέρω κυρώσεις έως αντίποινα στον κυβερνοχώρο.

Σε θεμελιώδες επίπεδο, ωστόσο, πολλοί στην ευρωπαϊκή πτέρυγα του ΝΑΤΟ εξακολουθούν να φοβούνται οποιαδήποτε πορεία θεωρούν που θα εκληφθεί ως κλιμάκωση, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον καταβάλλει κάθε προσπάθεια για αποκλιμάκωση – ακόμη κι αν αυτό σημαίνει αποδυνάμωση των συμμάχων της.

«Η Ευρώπη έχει δέσει τον εαυτό της κόμπο σχετικά με το τι μπορεί να κάνει για να ανταποκριθεί σε όλο αυτό», λέει ο Giles. «Εξακολουθεί να ισχύει η υπόθεση ότι δεν θα έχετε ποτέ κυριαρχία επί της κλιμάκωσης με τη Ρωσία… αλλά αυτό είναι εντελώς ανοησία. Είναι ανοησία γιατί ο Πούτιν δεν αποκλιμακώνει ποτέ την ένταση».

Πρόσθετες αναφορές από τους Raphael Minder και Laura Pitel

Γραφικά από την Jana Tauschinski

Oσο τα χρόνια περνούν και οι ταξικές πολιτικές της κυβέρνησης όχι μόνο δεν αλλάζουν, αλλά ενισχύονται, γίνεται σαφές ότι για την κοινωνική πλειοψηφία (και ιδιαίτερα για τον κόσμο της μισθωτής εργασίας) η αλλαγή του πολιτικού σκηνικού αποτελεί μία σχεδόν υπαρξιακή ανάγκη.

Είναι αξιοπερίεργο που ένα τμήμα της Αριστεράς μοιάζει να μην κατανοεί την επιτακτικότητα αυτής της ανάγκης. Και μιλάμε για ανθρώπους της ευρύτερης Αριστεράς που ανέλαβαν κυβερνητικές ευθύνες στο όχι πολύ μακρινό παρελθόν.

Μ’ αυτόν τον ισχυρισμό δεν επιθυμούμε-προς θεού-να ακυρώσουμε τη συζήτηση που πρέπει να γίνει για το μέλλον του εν λόγω πολιτικού χώρου. Για τις συνεργασίες, τα πολιτικά επίδικα, τη φυσιογνωμία και τις προγραμματικές συμφωνίες (αν μπορούν να υπάρξουν).

Ωστόσο, στην πολιτική, όπως και την ίδια ζωή, πρέπει να μπαίνουν προτεραιότητες. Οι ζυμώσεις στο χώρο μπορούν να περιμένουν. Το κύριο πολιτικό βάρος, κατά την ταπεινή μας άποψη, πρέπει να δοθεί στην αλλαγή του πολιτικού στάτους-κβο, στην πολιτική αλλαγή, έτσι ώστε οι πολλοί να είναι σε θέση να παλέψουν για τη βελτίωση της ζωής και της καθημερινότητάς τους υπό καλύτερους όρους.

Ας μην πάμε πολύ μακριά. Τη Δευτέρα ήταν ο Κώστας Καραμανλής, πρώην Πρωθυπουργός της Δεξιάς, που περιέγραψε τον παρόντα πολιτικό χρόνο με τα πιο μελανά χρώματα. Ο Μακεδόνας πολιτικός σχολίασε καυστικά τις ανισότητες, την υπερσυγκέντρωση πλούτου σε λίγα χέρια, την εξαφάνιση της μεσαίας τάξης, την υποβάθμιση των θεσμών. Μίλησε για όλα και προχώρησε σε ανάλυση που ίσως να μην απέχει πολύ από τις προσεγγίσεις της Αριστεράς.

Οταν εξέχοντα στελέχη της Δεξιάς (αλλά και της σοσιαλδημοκρατίας) προχωρούν σε τέτοιες “διαγνώσεις” για την πραγματικότητα, (έστω, για τους δικούς τους λόγους) ενισχύουν αποφασιστικά την άποψη ότι η πολιτική αλλαγή έχει την απόλυτη προτεραιότητα.

Η Αριστερά, άρα, οφείλει να βρίσκεται σε εγρήγορση, με διάθεση όμως συνεργασίας και συμβιβασμών έτσι ώστε να προκύψει η χρυσή τομή. Εδώ, φυσικά, μπαίνει το ζήτημα της ευθύνης των ηγετών της. Και φυσικά και του Αλέξη Τσίπρα εφόσον ο τελευταίος εξέφρασε ρητά την προηγούμενη εβδομάδα την πρόθεση να επιστρέψει δυναμικά στο προσκήνιο.

Υπό αυτό το δεδομένο, δεν χωρούν αποκλεισμοί. Κανείς δεν περισσεύει σ’ αυτήν την κρίσιμη μάχη, οι πικρίες του παρελθόντος ας μπουν, προς το παρόν τουλάχιστον, στο χρονοντούλαπο. Βεβαίως, κάποιος θα πρέπει να ηγηθεί, να ανοίξει δρόμους, να ορίσει τον οδικό χάρτη της ανατροπής και να “κατέβει” στις μάζες.

Αυτός δείχνει να είναι ο πρώην Πρωθυπουργός, αν λάβει κανείς υπόψιν του και τα ποιοτικά στοιχεία των δημοσκοπήσεων. Ωστόσο, ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας, μόνος δεν μπορεί. Χρειάζονται προσθέσεις, όχι αφαιρέσεις.

Θα αναρωτηθεί κανείς “μα καλά ο Τσίπρας θα επιχειρήσει να επιστρέψει έχοντας στο πλάι του τους ίδιους και τους ίδιους;” Κρίσιμο ερώτημα, είναι η αλήθεια. Θα απαντήσουμε όπως και παραπάνω. Ουδείς περισσεύει, δεν χρειάζεται έτσι και αλλιώς όλοι να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Μπορεί ο Τσίπρας να αναδείξει νέα στελέχη και ανθρώπους που θα βρίσκονται πολύ κοντά του. Αλλά ρόλο στη μάχη μπορούν να παίξουν άπαντες, έστω και δευτερεύοντα.

Τα αναφέρουμε όλα αυτά γιατί έγινε πολύς λόγο για το χαρακτηρισμό “ιδιοτελείς” που επεφύλαξε ο Τσίπρας για τους πρώην συντρόφους του. Ηταν, σε κάθε περίπτωση, ένας χαρακτηρισμός βαρύς. Ισως και περιττός στη συγκυρία. Αλλά τη μεγάλη εικόνα δεν μπορεί να την αλλάξει. Οι πολλοί τους χρειάζονται όλους για να ανατρέψουν τις πολιτικές που φέρνουν το σκοτάδι στις ζωές τους.

news247.gr

Μιλώντας σε εκδήλωση της εφημερίδας «Δημοκρατία», ο Ευάγγελος Βενιζέλος είπε ότι η χώρα δεν μπορεί να πορευτεί προς το μέλλον με βαθιές κοινωνικές και πολιτικές ασυμμετρίες. Και επισήμανε ότι η μονοκομματική εκδοχή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας φαίνεται να έχει εξαντλήσει τα όρια της.

Δεν χρειάζεται να το πει ο Βενιζέλος· το φωνάζουν οι δημοσκοπήσεις. Καταγράφουν μια κοινωνία μεγάλων ανισοτήτων, όπου η κρίση εμπιστοσύνης προς θεσμούς και πολιτικούς σχηματισμούς μετατρέπεται σε κλίμα έντονης δυσφορίας. Η μονοκομματική σταθερότητα δείχνει παρελθόν. Το έχουμε ξανακούσει, αλλά η τρέχουσα συγκυρία δεν προδιαθέτει για κάτι διαφορετικό.

Ωστόσο η επόμενη εκλογική εξίσωση έχει πολλούς αγνώστους: Πώς θα πάει το κόμμα Τσίπρα; Θα απορροφήσει ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά ή θα βρεθούν απέναντι; Θα καταφέρει η Μαρία Καρυστιανού να δημιουργήσει κίνημα; Και κυρίως: θα δημιουργηθεί το απαραίτητο κλίμα πόλωσης ώστε η Νέα Δημοκρατία να διεκδικήσει αυτοδυναμία; Με τα μέχρι τώρα δεδομένα, η αυτοδυναμία μοιάζει δύσκολη ως ανέφικτη. Το μόνο σχετικά ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι η ΝΔ θα είναι πρώτο κόμμα. Από εκεί και πέρα όλα είναι ανοιχτά.

Θεωρητικά μπορεί να σχηματιστεί κυβέρνηση χωρίς το πρώτο κόμμα. Αυτό προϋποθέτει η ΝΔ να πέσει κάτω από το 25% και να μην λάβει μπόνους εδρών-σενάριο όχι απίθανο, αλλά απαιτητικό. Ακόμα κι έτσι, κατά πόσο θα ήταν εφικτή μια συνεργασία ΠΑΣΟΚ–Τσίπρα–Βελόπουλου; Δεν προκύπτει ούτε ως υποψία. Αν αντικαθιστούσε τον Βελόπουλο η Καρυστιανού;

Μπαίνουμε σε ασκήσεις άνευ πολιτικής σημασίας. Άλλωστε, στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης δεν υπήρξε ποτέ κυβέρνηση χωρίς συμμετοχή του πρώτου κόμματος. Ακόμα κι αν βγαίνουν τα κουκιά, το ζήτημα νομιμοποίησης θα ήταν διαρκές και δηλητηριώδες.

Αν η ΝΔ είναι πρώτο κόμμα με ποσοστό κάτω του 25%, πάλι θα απαιτείται τρικομματικό σχήμα. Ομως δεν υπάρχει κανένας βιώσιμος συνδυασμός: το ΠΑΣΟΚ ίσως έμπαινε, ο Τσίπρας όχι, ενώ Βελόπουλος και Καρυστιανού είναι εκτός συζήτησης. Το πιθανότερο θα ήταν νέα εκλογική αναμέτρηση.

Για να μην χαθούμε σε ποσοστά, ας πάμε στο ουσιώδες: η πιο ρεαλιστική προοπτική είναι μια κυβέρνηση ΝΔ–ΠΑΣΟΚ, εκτός αν ο Τσίπρας αποψιλώσει το ΠΑΣΟΚ σε βαθμό εκλογικής καχεξίας. Τότε ανοίγει το σενάριο ΝΔ–Βελόπουλου, ένα σχήμα που δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί λειτουργικό, αλλά ανάγκα και οι θεοί πείθονται.

Συνεπώς, σε κάθε περίπτωση, το ΠΑΣΟΚ καθίσταται στρατηγικός παράγοντας κυβερνησιμότητας. Ακόμα και στο πιο ακραίο σενάριο, εκείνο του αποκλεισμού του πρώτου κόμματος, το ΠΑΣΟΚ θα αποτελούσε τον αναγκαίο συνδετικό ιστό.

Και ο Τσίπρας; Ονειρεύεται μια κυβέρνηση ΝΔ–ΠΑΣΟΚ για ευνόητους λόγους: θα του αφήσουν την αντιπολίτευση να παίζει μπάλα μόνος του, περιμένοντας να σκοράρει κάπου κοντά στο 2030.

news247.gr

Από τη μία οι αγρότες, που παραμένουν στα μπλόκα. Από την άλλη οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που εκλέγονται σε αγροτικές περιφέρειες και είναι “στα κάγκελα”.

Εν μέσω διασταυρούμενων πυρών βρίσκεται λοιπόν η κυβέρνηση, αλλά επιμένει σε “σκληρή γραμμή” απέναντι στις αγροτικές κινητοποιήσεις. Και επιλέγει την αστυνομική καταστολή για τους αγρότες, επιχειρώντας ταυτόχρονα “μασάζ” στους γαλάζιους βουλευτές, με τους οποίους θα συναντηθεί σήμερα ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας.

Η σημερινή ημέρα είναι κρίσιμη, καθώς οι αγρότες και κτηνοτρόφοι της Θεσσαλίας θα επιχειρήσουν αποκλεισμό του λιμανιού του Βόλου. Και το έδαφος για σκληρή αντιμετώπιση τους από την Αστυνομία έχει στρώσει η παραγγελία του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνου Τζαβέλλα, για την αυτεπάγγελτη διερεύνηση αδικημάτων στα αγροτικά μπλόκα, στον απόηχο των επεισοδίων στην Κρήτη.

Σημειωτέον πάντως ότι εισαγγελικές πηγές διαμήνυαν ότι δεν υπάρχει καμία νομική βάση για να κατηγορηθούν για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση οι εμπλεκόμενοι στα επεισόδια στην Κρήτη. Αλλά από την Αστυνομία επιμένουν πως μπορούν να “δέσουν” την κατηγορία.

Παρόλο που το άρθρο 187 του Ποινικού Κώδικα κάνει λόγο για “επιχειρησιακά δομημένη και με διαρκή εγκληματική δράση οργάνωση τριών ή περισσότερων προσώπων”. Πως λοιπόν προκύπτει η επιχειρησιακά δομημένη και με διαρκή εγκληματική δράση σε σχέση με τα επεισόδια, είναι νομικής απορίας άξιο.

Ποια μέτρα θα μπορούσαν να εκτονώσουν τα μπλόκα
“Ακραίες συμπεριφορές δεν μπορεί να τις δέχεται κανείς σε μια ευνομούμενη δημοκρατική πολιτεία. Σεβόμαστε το δικαίωμα της διαδήλωσης και της διαμαρτυρίας, αλλά κάπου εκεί χάνεται και το δίκιο όσων θέλουν να αναδείξουν το πρόβλημά τους όταν εκδηλώνονται επιθέσεις σε αστυνομικούς”, έλεγαν εν τω μεταξύ κυβερνητικά στελέχη.

“Τώρα είναι η στιγμή να συνεχίσουμε με καθαρό στόχο και ουσιαστικό διάλογο, ώστε μαζί -κυβέρνηση και παραγωγοί- να διαμορφώνουμε λύσεις που απαντούν στις πραγματικές ανάγκες της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής”, προσέθεταν οι ίδιες πηγές.

Σύμφωνα με πληροφορίες, είναι στο τραπέζι τα εξής μέτρα για τους αγρότες: Η επέκταση της ρύθμισης για ηλεκτρικό ρεύμα στους αγρότες με 9 λεπτά την κιλοβατώρα. Καθώς και η αύξηση κατα 50% του ποσού της επιστροφής του ΕΦΚ για το αγροτικό πετρέλαιο, με δικαιότερη ανακατανομή στα ποσά ανά καλλιέργεια, γιατί είναι αδικημένοι από τη σημερινή ρύθμιση όσοι έχουν δενδρώδεις καλλιέργειες και αμπέλια.

Η κατάσταση όμως δεν θα εκτονωθεί εάν δεν ληφθούν και πιο δραστικά μέτρα για τους κτηνοτρόφους, που αναγκάστηκαν να σφάξουν ολόκληρα τα κοπάδια τους λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Πέρα από τις αποζημιώσεις, η κυβέρνηση καλείται να εξετάσει και ένα πρόγραμμα ανασύστασης ζωικού κεφαλαίου, παρόμοιο με αυτό που είχε ανακοινωθεί μετά τον Daniel. Αρκεί βέβαια να μην αργήσει και αυτό δύο χρόνια.

Γιατί η μάχη του Βόλου είναι κρίσιμη
Αλλά η κυβέρνηση έχει θέσει ως όρο για διάλογο να λυθούν τα μπλόκα και είναι όπως φαίνεται αποφασισμένη να συγκρουστεί σήμερα στο Βόλο.

Για την κυβέρνηση όχι μόνο αποτελεί ζήτημα “γοήτρου” το να δείξει ότι δεν επιτρέπει, έστω και για μερικές ώρες, αποκλεισμό “κρίσιμων υποδομών”. Εξαρχής άλλωστε είχε θέσει “κόκκινη γραμμή” για τα μπλόκα σε λιμάνια, τελωνεία και αεροδρόμια.

Αλλά θέλει επίσης να “σπάσει” ειδικά το μέτωπο της Θεσσαλίας, όπου ο κύριος όγκος των αγροτών και κτηνοτρόφων της χώρας και από όπου ξεκινούν πάντοτε τα μπλόκα.

Παίζει βέβαια έτσι με τη φωτιά για άλλη μία φορά. Σημειωτέον δε ότι μπορεί στα μπλόκα της Θεσσαλίας οργανωτικά να είναι ισχυρό το ΚΚΕ, αλλά μεγάλο ποσοστό αγροτών της περιφέρειας προέρχεται από το χώρο της κεντροδεξιάς. Όπως και σε όλη τη χώρα άλλωστε, οι αγρότες αποτελούν ένα “παραδοσιακό κοινό” της ΝΔ, το οποίο τώρα το Μαξίμου κινδυνεύει να αποξενώσει.

Καζάνι που βράζει η ΝΔ για το αγροτικό
Οι βουλευτές της ΝΔ, που εκλέγονται σε αγροτικές περιφέρειες, ανησυχούν επομένως εύλογα για τις εκλογικές συνέπειες. Μάλιστα χθες έξι βουλευτές εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση καταγγέλλοντας άδικο αποκλεισμό αγροτών από το Μέτρο 23.

Από τον ΟΠΕΚΕΠΕ πάντως απαντούσαν ότι οι παραγωγοί των οποίων οι δηλώσεις δεσμεύθηκαν θα πληρωθούν στο τέλος Δεκεμβρίου, αφού πρώτα ολοκληρωθεί ο έλεγχος. Έλεγαν επίσης ότι ο έλεγχος του ιδιοκτησιακού καθεστώτος στα αγροτεμάχια των δικαιούχων του Μέτρου 23 πραγματοποιήθηκε με βάση το Ε9 των ιδιοκτητών προκειμένου να γίνει σύγκριση της έκτασης των δηλωθεισών εκτάσεων στο Ε9 των ιδιοκτητών με αυτές που δηλώθηκαν στην αίτηση ΟΣΔΕ 2024. Καθώς και ότι οι έλεγχοι σε σχέση με τα ΑΤΑΚ και το ΚΑΕΚ των ακινήτων δεν πρέπει να συγχέονται με το συγκεκριμένο ζήτημα.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο κ.Τσιάρας θα έχει σήμερα στις τρεις το μεσημέρι στα κεντρικά γραφεία της ΝΔ συνάντηση με τους γαλάζιους βουλευτές της περιφέρειας.

Η συνάντηση Τσιάρα με τους βουλευτές της ΝΔ που εκλέγονται σε αγροτικές περιοχές φαίνεται ότι κρίθηκε απαραίτητη ώστε να εκτονωθεί η κατάσταση πριν τη συνεδρίαση της γαλάζιας Κοινοβουλευτικής Ομάδας την Παρασκευή.

Η ΚΟ της ΝΔ συνεδριάζει άλλωστε με αφορμή την έναρξη της συζήτησης για τον προϋπολογισμό στην Ολομέλεια της Βουλής και το Μαξίμου δεν θέλει να σκιάσει η γκρίνια για το αγροτικό τους πανηγυρισμούς για τις φορολογικές ελαφρύνσεις του 2026.

Από την άλλη, βουλευτές της ΝΔ που εκλέγονται σε αστικές περιοχές καλούν την κυβέρνηση να δείξει πυγμή απέναντι στους αγρότες. Αίσθηση προκάλεσαν δε οι δηλώσεις του βουλευτή Α Θεσσαλονίκης της ΝΔ, Στράτου Σιμόπουλου, πως η κυβέρνηση εκβιάζεται από ακραίους με τα αγροτικά μπλόκα.

Για δεκαετίες μετά το τέλος του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου, η Γερμανία ακολουθούσε πιστά το δόγμα της «στρατιωτικής αυτοσυγκράτησης». Η οικονομική της κυριαρχία ήταν αδιαμφισβήτητη, αλλά στρατιωτικά παρέμενε -ηθελημένα- ένας «νάνος», αφήνοντας την άμυνα της Ευρώπης στα χέρια των ΗΠΑ, της Γαλλίας και της Βρετανίας.

Ωστόσο, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 σηματοδότησε αυτό που ο Καγκελάριος Όλαφ Σολτς ονόμασε Zeitenwende (ιστορική στροφή). Σήμερα, η Γερμανία προχωρά στον μεγαλύτερο επανεξοπλισμό της σύγχρονης ιστορίας της, μια εξέλιξη που, ενώ χαιρετίζεται από το ΝΑΤΟ, προκαλεί ρίγη ανησυχίας σε πολλούς γεωπολιτικούς αναλυτές για το μέλλον της Γηραιάς Ηπείρου.

Η επιστροφή της hard power
Η ανακοίνωση του ειδικού ταμείου (Sondervermögen) ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ για τον εκσυγχρονισμό της Bundeswehr (Γερμανικός Στρατός) ήταν μόνο η αρχή. Η Γερμανία δεσμεύτηκε να υπερβεί τον στόχο του 2% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες, αγοράζοντας μαχητικά αεροσκάφη F-35, αναβαθμίζοντας τα άρματα μάχης Leopard και ενισχύοντας το ναυτικό της.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται απλώς για μια «διόρθωση» ελλείψεων, αλλά για τη δημιουργία του ισχυρότερου συμβατικού στρατού στην Ευρώπη. Όταν η μεγαλύτερη οικονομική δύναμη της ηπείρου μετατρέπεται ταυτόχρονα και στην κυρίαρχη στρατιωτική δύναμη, η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης αλλάζει θεμελιωδώς.

Οι φόβοι που εκφράζουν ορισμένοι κύκλοι δεν αφορούν το ενδεχόμενο μιας νέας γερμανικής εισβολής με την παραδοσιακή έννοια. Η ανησυχία τους πηγάζει από την ανατροπή των εσωτερικών ισορροπιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΕ χτίστηκε πάνω σε μια άρρητη συμφωνία: Η Γερμανία θα ήταν η οικονομική ατμομηχανή και η Γαλλία η στρατιωτική/διπλωματική ηγέτιδα.

«Μια Γερμανία που είναι ταυτόχρονα οικονομικός και στρατιωτικός ηγεμόνας, γίνεται αυτομάτως πολύ μεγάλη για την Ευρώπη», προειδοποιούν ιστορικοί αναλυτές. Η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής, αν και ζητούν γερμανική προστασία έναντι της Ρωσίας, παρακολουθούν με καχυποψία. Η ιστορική μνήμη είναι νωπή.

Η Γερμανία εξοπλίζεται για να σώσει την Ευρώπη ή για να την κυβερνήσει;

Η ανησυχία που υπάρχει έγκειται στην εκτίμηση ότι μια στρατιωτικά πανίσχυρη Γερμανία θα μπορούσε στο μέλλον να επιβάλει τη θέλησή της στα κράτη-μέλη όχι μόνο μέσω της οικονομικής λιτότητας (όπως έγινε στην κρίση του ευρώ), αλλά και μέσω της γεωπολιτικής ισχύος, αγνοώντας τα συμφέροντα των μικρότερων εταίρων.

Πολλοί στρατηγικοί αναλυτές φοβούνται ότι ο επανεξοπλισμός της Γερμανίας δεν γίνεται με όρους «ευρωπαϊκής κυριαρχίας», αλλά εθνικής. Η απόφαση του Βερολίνου να αγοράσει αμερικανικά F-35 αντί να στηρίξει αποκλειστικά τα ευρωπαϊκά προγράμματα (όπως το γαλλο-γερμανικό FCAS), εξόργισε το Παρίσι και έδειξε ότι η Γερμανία κοιτάζει πρώτα το δικό της συμφέρον και τη σχέση της με την Ουάσιγκτον.

Επιπλέον, υπάρχει ο φόβος της πολιτικής αστάθειας. Με την άνοδο ακροδεξιών κομμάτων στη Γερμανία (AfD), το ερώτημα που τίθεται είναι ποιος θα ελέγχει αυτόν τον πανίσχυρο στρατό σε 10 χρόνια;

Μια Γερμανία που θα νιώθει λιγότερο δεσμευμένη από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και θα διαθέτει τη μεγαλύτερη δύναμη πυρός, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων ή ακόμη και σε διάλυση της Ένωσης υπό το βάρος της γερμανικής ηγεμονίας.

Σύμφωνα με κάποιες αναλύσεις, βραχυπρόθεσμα, γερμανικός επανεξοπλισμός είναι απαραίτητος επειδή η Ευρώπη πλέον δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις ΗΠΑ (μετά από τις πολιτικές αλλαγές στην Ουάσιγκτον).

Μακροπρόθεσμα, ωστόσο, η Ευρώπη καλείται να διαχειριστεί μια νέα πραγματικότητα: Αν η Γερμανία δεν εντάξει πλήρως τη νέα της ισχύ σε έναν αυστηρό ευρωπαϊκό αμυντικό μηχανισμό, αλλά επιλέξει τον δρόμο της εθνικής αυτονομίας, οι εφιάλτες του παρελθόντος ενδέχεται να στοιχειώσουν ξανά το μέλλον της ηπείρου.

Εν τέλει, η Γερμανία εξοπλίζεται για να σώσει την Ευρώπη ή για να την κυβερνήσει; Το ερώτημα παραμένει…

Θυμίζουμε πως η Γερμανία σχεδιάζει να επενδύσει περίπου 83 δισεκατομμύρια ευρώ σε αμυντικές προμήθειες έως τα τέλη του 2026, σύμφωνα με έγγραφο που περιήλθε στην κατοχή του Politico.

Τα κύρια σημεία του σχεδίου:

Μόλις 6,8 δισ. ευρώ (8%) προορίζονται για αμερικανικά οπλικά συστήματα.
Μεγαλύτερο πρόγραμμα: η φρεγάτα F-127 της TKMS, με κόστος 26 δισ. ευρώ.
Ενίσχυση Eurofighter Tranche 5: 4 δισ. ευρώ για νέα αεροσκάφη και 1,9 δισ. ευρώ για αναβάθμιση ραντάρ.
Εκσυγχρονισμός πυραύλων Taurus: 2,3 δισ. ευρώ, με πολιτική ευαισθησία λόγω της πίεσης για αποστολή τους στην Ουκρανία.
Αντιαεροπορική άμυνα: Προβλέπονται επενδύσεις σε IRIS-T SLM, πλοιοκίνητους πυραύλους και μικρής εμβέλειας συστήματα.
Αναβάθμιση πολεμικού ναυτικού: νέα ανθυποβρυχιακά, τορπίλες και εκσυγχρονισμός υπαρχουσών φρεγατών (F-123).