«Οι εκλογές θα γίνουν κανονικά το 2027 και η Νέα Δημοκρατία διεκδικεί την αυτοδυναμία» υπογράμμισε κατά την πρωινή του συνέντευξη στο ERTNews ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Ακούω σενάρια για διπλές κάλπες και πρόωρες εκλογές. Δεν υπάρχουν αυτά» πρόσθεσε ενώ ερωτηθείς να σχολιάσει τους νέους κομματικούς σχηματισμούς που φημολογούνται ότι θα εμφανιστούν, σχολίασε «αφήστε τον χρόνο να δείξει. Ως προς τον εκλογικό νόμο διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται να αλλάξει.

Θα υπάρξουν και άλλα μέτρα για το στεγαστικό
Αναφορικά με το θέμα της ακρίβειας δήλωσε ότι όντως υπάρχει πρόβλημα και ειδικά σε όλους όσοι μένουν στο ενοίκιο. «Η ακρίβεια είναι σήμερα ένα παγκόσμιο φαινόμενο» σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης προσθέτοντας ότι αυτό που μπορεί να κάνει η κυβέρνηση είναι να στηρίξει το εισόδημα των πολιτών και να ελέγξει την αγορά.

Παράλληλα ο πρωθυπουργός υπογράμμισε πως ο τρόπος για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στηρίζεται σε δύο άξονες: ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και εντατικοποίηση των ελέγχων για την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας.

Στο πλαίσιο αυτό προωθείται η δημιουργία ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Καταναλωτή, η οποία θα συγκεντρώσει όλους τους εποπτικούς μηχανισμούς και θα διαθέτει «την ανεξαρτησία και τα εργαλεία» για ουσιαστικότερη παρέμβαση στην αγορά.

Οι πολίτες δεν έχουν δει ακόμα τα μέτρα που έχουμε εξαγγείλει

Παράλληλα, ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι οι πολίτες θα δουν αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος από το νέο φορολογικό πλαίσιο που τίθεται σε εφαρμογή από το επόμενο έτος.

«Η λύση είναι ο πολίτης είναι να έχει περισσότερα χρήματα στο πορτοφόλι του» είπε σημειώνοντας ότι αυτό θα γίνει από την μεταρρύθμιση που θα δει ο πολίτης από τον επόμενο χρόνο. Όσον αφορά τα ενοίκια τόνισε ότι στο τέλος του μήνα η συντριπτική πλειονότητα των ενοικιαστών θα πάρουν πίσω ένα ενοίκιο. «Αυτό είναι μια σημαντική ανακούφιση», πρόσθεσε.

«Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: να στηρίξουμε τους πολίτες με ρεαλιστικά εργαλεία, χωρίς να διακινδυνεύσουμε τη δημοσιονομική σταθερότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά σημειώνοντας ότι το συνολικό πακέτο στήριξης ανέρχεται σε περισσότερα από δύο δισεκατομμύρια ευρώ για τους επόμενους μήνες.

Στα τέλη Νοεμβρίου η πληρωμή της βασικής ενίσχυσης
Μιλώντας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και την ημερομηνία των πληρωμών δήλωσε: «Η δέσμευσή μας είναι να πληρώσουμε τη βασική ενίσχυση, το μεγαλύτερο κομμάτι δηλαδή του ποσού στο οποίο αναφερθήκατε στα τέλη Νοεμβρίου. Θέλω να θυμίσω ότι παλιά η βασική ενίσχυση πληρωνόταν τέλη Οκτωβρίου, άρα μιλάμε για μια καθυστέρηση ενός μήνα. Εδώ όμως πάμε να κάνουμε μια θα έλεγα πολύ δραστική μεταρρύθμιση». Όπως είπε είναι μια «δύσκολη μεταρρύθμιση με κόστος πολιτικό, απότοκο προβλημάτων και σφαλμάτων, τα οποία και εμείς έχουμε αναγνωρίσει απολύτως απαραίτητη όμως για να μπορέσουμε να στηρίξουμε τον πρωτογενή τομέα στη χώρα μας».

Παράλληλα τόνισε ότι «οι πραγματικοί αγρότες και οι πραγματικοί κτηνοτρόφοι τελικά θα είναι ωφελημένοι από αυτή τη μεταρρύθμιση, γιατί πολύ απλά το σύστημα θα πετάει έξω αυτούς οι οποίοι δεν δικαιούνται να πάρουν χρήματα ευρωπαϊκά, αλλά το ποσό το οποίο έχουμε προς διάθεση είναι το ίδιο. Άρα οι πραγματικοί αγρότες, οι πραγματικοί κτηνοτρόφοι, τελικά θα πάρουν περισσότερα χρήματα».

Μιλώντας για το πώς θα στηρίξει τους παραγωγούς ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε: «Θα υπάρξει άμεση στήριξη στους κτηνοτρόφους που έχασαν ζώα λόγω ευλογιάς». Ειδικότερα, όπως είπε «μιλάμε για μια συμπληρωματική ενίσχυση, η οποία θα καταβληθεί πριν το τέλος του έτους. Θα είναι ανάλογη με τον αριθμό των ζώων που θανατώθηκαν και θα δώσουν με αυτόν τον τρόπο στους κτηνοτρόφους την δυνατότητα να αναπληρώσουν το εισόδημά τους έως ότου μπορέσουν να ξαναφτιάξουν τα κοπάδια τους».

Όπως είπε τα χρήματα αυτά θα δοθούν από τον κρατικό μηχανισμό και οι σχετικές ανακοινώσεις θα γίνουν τις επόμενες μέρες. Εξηγώντας τα σχέδιο του αρμόδιου υπουργείου δήλωσε επίκειται μια έκτακτη ενίσχυση για τους κτηνοτρόφους που έχασαν τα ζώα τους από την ευλογιά. «Ερχόμαστε λοιπόν και λέμε ανάλογα με τον αριθμό των ζώων που θανατώθηκαν με έναν αλγόριθμο ο οποίος θα προσδιοριστεί, θα πάρει ο κτηνοτρόφος μια απευθείας οικονομική ενίσχυση από το κράτος, η οποία θα καταβληθεί σε δεκάδες χιλιάδες κτηνοτρόφους έως το τέλος του έτους», συμπλήρωσε.

Για τα ΕΛΤΑ
Αναφερόμενος στο θέμα των ΕΛΤΑ δήλωσε ότι «όσοι αντιπαλεύουν την εξυγίανση των ΕΛΤΑ συντάσσονται με τα ιδιωτικά συμφέροντα». Σχολιάζοντας το ενδεχόμενο συστέγασης ορισμένων καταστημάτων σε άλλους χώρους δήλωσε ότι «υπάρχουν δυνατότητες φιλοξενίας των καταστημάτων των ΕΛΤΑ σε άλλους χώρους».

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό «η εξυγίανση πρέπει να λάβει υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες, τη δυνατότητα εξυπηρέτησης ενδεχομένως με εναλλακτικούς τρόπους σημείων τα οποία βρίσκονται στην περιφέρεια» προσθέτοντας ότι «εντός των επομένων μηνών θα καταλήξουμε σε μια λύση η οποία και θα αναγνωρίζει την ανάγκη συρρίκνωσης του δικτύου των ΕΛΤΑ, αλλά ταυτόχρονα θα παρέχει και εναλλακτικές λύσεις, έτσι ώστε κανείς Δήμος να μην βρίσκεται χωρίς σημείο εξυπηρέτησης και να μην αισθάνονται οι πολίτες της Περιφέρειας αυτοί οι λίγοι ενδεχομένως, οι οποίοι μπορεί να αναζητούν ακόμα τις υπηρεσίες του του φυσικού δικτύου διανομής των ΕΛΤΑ, ότι καθ’ οποιονδήποτε τρόπο είναι παραμελημένοι από το κεντρικό κράτος».

Κοντά σε λύση για το πώς θα στηρίξουμε τις ενεργοβόρες βιομηχανίες
Σχολιάζοντας τις πρόσφατες συμφωνίες που υπέγραφε η χώρα μας τόσο για τη μεταφορά του αμερικανικού LNG όσο και για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου για τη μεταφορά αερίου στην Ουκρανία ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι «όλοι αντιλαμβάνονται ότι με τις συμφωνίες οι οποίες υπεγράφησαν την προηγούμενη, αλλά και αυτήν την εβδομάδα και με τη σημαντική παρουσία τόσων Αμερικανών παραγόντων στη χώρα μας, η πατρίδα μας αναβαθμίζεται ουσιαστικά γεωπολιτικά και ενεργειακά και καθίσταται από απόληξη ενός ενεργειακού δικτύου σε κεντρικό κόμβο μεταφοράς φυσικού αερίου προς τον Βορρά, κάτι το οποίο μετά βεβαιότητας αναβαθμίζει ουσιαστικά τη χώρα μας ενεργειακά και γεωπολιτικά. Επιπλέον, τόνισε ότι «καθίσταται η Ελλάδα δηλαδή ένας πάροχος ενεργειακής ασφάλειας για τις βαλκανικές χώρες αλλά και για την Ουκρανία» και «αυτό προφανώς είναι κάτι το οποίο έχει πολλά θετικά οφέλη για την πατρίδα μας στο συνολικό σύνθετο γεωπολιτικό παιχνίδι, το οποίο παίζεται σήμερα».

“Σίγουρα θα γίνει συνάντηση με Ερντογάν”
«Κάποια στιγμή σίγουρα θα γίνει η συνάντηση με τον πρόεδρο Ερντογάν» είπε σε άλλο σημείο της συνέντευξής του ο κ. Μητσοτάκης και ανέφερε ότι παρατηρεί «ηρεμία στα ελληνοτουρκικά»: «Είναι καλοδεχούμενο ότι δεν έχουμε παραβιάσεις στο Αιγαίο. Έχουμε Τούρκους επισκέπτες στα νησιά, καλή συνεργασία στα ζητήματα μετανάστευσης» είπε.

«Ανησυχώ πολύ που βλέπουμε δηλώσεις για τη λύση των δυο κρατών» είπε όσον αφορά στο Κυπριακό, και δήλωσε ότι «έχω εμπιστοσύνη για τη συνάντηση που θα γίνει μεταξύ των δύο πλευρών.»

Για τον Αντώνη Σαμαρά
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέφυγε να σχολιάσει τις πρόσφατες επικρίσεις του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος – μεταξύ άλλων – είχε δηλώσει ότι η κυβέρνηση έχει «ξεμείνει από συμμάχους στην περιοχή».

«Εξακολουθώ να αποφεύγω», σημείωσε, αναφέροντας ότι ο κ. Σαμαράς υπήρξε πρωθυπουργός και πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και ότι, «σεβόμενος τη θέση, την ιστορία του και το πρόσφατο πένθος του», επιλέγει «να μη σχολιάσει δημόσια τίποτα» από όσα εκείνος είπε. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κ. Μητσοτάκης πρόσθεσε πως δεν θα αναφερθεί στους λόγους που οδήγησαν στην αποπομπή του κ. Σαμαρά από το κόμμα. Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο ίδρυσης νέου κόμματος από τον κ. Σαμαρά, ο πρωθυπουργός δεν προχώρησε σε περαιτέρω τοποθέτηση.

Για τον Αλέξη Τσίπρα
«Κατανοώ ότι το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα είναι 700 σελίδες. Δε θα το διαβάσω όλο. Διαβάζω τις προδημοσιεύσεις και σημεία που αφορούν εξαιρετικά δύσκολες εποχές, για τις οποίες έχω προσωπική γνώμη. Εγώ μιλάω για το μέλλον, ο κ. Τσίπρας μιλάει για το παρελθόν. Με κάνει να σκέφτομαι ότι αισθάνεται άσχημα για τα όσα συνέβησαν. Δεν ξέρω αν εσείς θα μπαίνατε σε ένα πλοίο το οποίο ο καπετάνιος το είχε ρίξει στα βράχια» δήλωσε.

Σε μια εβδομάδα το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα θα βρίσκεται στις προθήκες των βιβλιοπωλείων και από την ημέρα που ανακοινώθηκε η επίσημη κυκλοφορία του μέχρι σήμερα η «Ιθάκη» έχει σχεδόν μονοπωλήσει την πολιτική συζήτηση.

Σχεδόν κάθε αντιπαράθεση που ξεσπά ακόμη και μεταξύ κυβέρνησης και αξιωματικής αντιπολίτευσης περιστρέφεται είτε γύρω από το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα είτε γύρω από τις συνεργασίες στην κεντροαριστερά με τις δυο πλευρές να παίρνουν ως δεδομένο ότι ο κ. Τσίπρας θα είναι ενεργός παίχτης με δικό του κόμμα.

Ο Αλέξης Τσίπρας έχει ως απόλυτη προτεραιότητά του αυτές τις ημέρες το βιβλίο του και την διάχυση του μηνύματος που θέλει να περάσει μέσα από αυτό όσο το δυνατό πλατύτερα στην κοινωνία.

Μόλις αυτό κυκλοφορήσει και επίσημα στις 24 Νοεμβρίου και αφού κλείσει ο πρώτος κύκλος της κριτικής που θα δεχτεί για τα όσα γράφει, ο πρώην πρωθυπουργός αναπόφευκτα θα περάσει στη λεγόμενη real politic και την αντιπαράθεση με όρους σύγκρουσης σε όλα τα επίπεδα.

Άγχος

Το προεκλογικό σκηνικό του 2023, όπως όλα δείχνουν με βάση την εδραιωμένη άποψη ότι η απόσταση που χωρίζει τη ΝΔ από την αυτοδυναμία δύσκολα θα καλυφθεί ακόμη και σε ενάμιση χρόνο από τώρα, θα επαναληφθεί και το 2027, όταν και θα γίνουν οι εκλογές, όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός.

Το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος» θα είναι ίσως πιο έντονο από ό,τι τέσσερα χρόνια πριν, ιδιαίτερα αν μέχρι αυτό το Πάσχα ο κ. Τσίπρας έχει αποφασίσει να ανακοινώσει το δικό του κόμμα.

Η πίεση για μια ακόμη φορά πέφτει στο ΠΑΣΟΚ που θα βρεθεί και πάλι κάτω από το πιεστικό ερώτημα αν θα συναινέσει σε ενιαίο μέτωπο των προοδευτικών κομμάτων ή αν θα συνεργαστεί με τη ΝΔ στο όνομα της ακυβερνησίας.

Για αυτό και διόλου τυχαία ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δεν άφησε να περάσει ανεκμετάλλευτη η δήλωση της βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Ράνιας Θρασκιά – εκλέχτηκε βουλευτής επί Αλέξη Τσίπρα στο τιμόνι του ΣΥΡΙΖΑ – ότι το ΠΑΣΟΚ είναι ανοιχτό στο διάλογο και με τον πρώην πρωθυπουργό.

Το επιχείρημα του κ. Μαρινάκη ήταν σαφές και στόχευε στην πτέρυγα εκείνη της Χαριλάου Τρικούπη που συγκυβέρνησαν με τη ΝΔ και «πριν από δέκα χρόνια κράτησαν την Ελλάδα στην Ευρώπη».

Σκοπιμότητες

Αναπόφευκτα και παράλληλα με την αντιπαράθεση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ θα αναβιώσει και το δίπολο Τσίπρα – Μητσοτάκη ως αναγκαία συνθήκη πολιτικής τακτικής και σκοπιμότητας.

Μετά την επίσημη παρουσίαση του βιβλίου του ο κ. Τσίπρας θα έχει ελεύθερο το πεδίο για να μιλήσει πλέον σκληρά πολιτικά και κυρίως σε υψηλούς αντιπολιτευτικούς τόνους.

Μια πρόγευση εξάλλου δόθηκε με την μετωπική επίθεση που έκανε στον κ. Μητσοτάκη, όταν ο πρωθυπουργός έσταξε χολή για το βιβλίο του κ. Τσίπρα.

Το υπονοούμενό του ήταν σαφές για τον κ. Τσίπρα καθώς όπως είπε «θα αφήσω σε άλλους να το αποδομήσουν» το βιβλίο του.

Έδειχνε σαφέστατα στους πρώην συντρόφους του κ. Τσίπρα, όλους όσοι δηλαδή από το 2016 μέχρι και σήμερα έχουν σταθερό στασίδι στα μέσα ενημέρωσης και παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι όχι μόνο έμειναν στα αζήτητα, αλλά μετά βίας εξασφάλισαν μετά από πολλά χρόνια την είσοδό τους στη Βουλή.

Στο κλίμα αυτό δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι πίσω από τις διαρροές του περιεχομένου του βιβλίου – υποκλοπή τις χαρακτήρισε ο εκδοτικός οίκος της «Ιθάκης» καταθέτοντας τα ασφαλιστικά μέτρα κατά του κ. Βαξεβάνη – βρίσκονται οι ίδιες ακριβώς πολιτικές σκοπιμότητες που στοχοποιούν διαχρονικά τον κ. Τσίπρα.

Το παίρνει πάνω του

Ο κ. Τσίπρας όμως βάζει τα πράγματα σε μια άλλη διάσταση στο βιβλίο και αυτό ίσως δεν το συνυπολόγισαν οι πρώην σύντροφοί του.

Ο συγγραφέας δεν μπαίνει στη διαδικασία χαρακτηρισμών για τους πρώην συντρόφους του, αλλά περιγράφοντας γεγονότα και τις επιλογές σε μείζονα ζητήματα, όπως οι τηλεοπτικές άδειες ή η υπόθεση της Novartis κάνει την αυτοκριτική του πρώτα και σύμφωνα με πληροφορίες ο συγγραφέας αφήνει τον αναγνώστη να βγάλει τα συμπεράσματά του για τα πρόσωπα.

Ουσιαστικά ο κ. Τσίπρα παίρνει διαζύγιο από τους πρώην συντρόφους του παίρνοντας ταυτόχρονα πάνω του σχεδόν όλη την ευθύνη αλλά και το πολιτικό κόστος.

«Η Τουρκία έχει εκμεταλλευθεί τη θέση της στο ΝΑΤΟ, χρησιμοποιώντας τα δεδομένα του ΝΑΤΟ, για να δημιουργήσει μια εθνική αμυντική βιομηχανία», ήταν τα λόγια του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού, Δημήτρη Χούπη, στο OT FORUM, στις 6 Νοεμβρίου.

Όπως είχε αναφέρει ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ η Ελλάδα δεν χρειάζεται να συγκρίνεται με την Τουρκία σε αυτή τη φάση.

Και αυτό γιατί «τα δεδομένα είναι εντελώς διαφορετικά. Είμαστε σε διαδικασία ευρωπαϊκών προϋποθέσεων και ευρωπαϊκής λειτουργίας κάποιων πραγμάτων, σε σχέση με τις προμήθειες και το δίκαιο γενικότερα».

Είχε επεισημάνει δε ότι «η Τουρκία, σε πάρα πολλές περιπτώσεις, έχει εκμεταλλευθεί τη θέση της μέσα στο ΝΑΤΟ προκειμένου να κάνει μια εθνική αμυντική βιομηχανία χρησιμοποιώντας τα δεδομένα του ΝΑΤΟ και τις τυποποιήσεις μέσα από το ΝΑΤΟ. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει να προβληματίσει γενικότερα, ότι τα οπλικα συστήματα που γίνονται με διαδικασίες και τυποποιήσεις μέσα από τις νατοικες δομές πολλές φορές μπορούν να βρεθούν και σε χώρες οι οποίες είναι εκτός του μηχανισμού αποδοχής των αρχών και των διαδικασιών που εκφράζει το βορειοατλαντικό σύμφωνο».

Την θέση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ επιβεβαιώνει και το ρεκόρ εξαγωγών που παρουσιάζει η τουρκική αμυντική βιομηχανία.

Η Τουρκία αυξάνει τις εξαγωγές

Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα και αφορούν την τουρκική εταιρεία τεθωρακισμένων οχημάτων Otokar η οποία σημειώνει σημαντική άνοδο τόσο στην παραγωγή της όσο και στις εξαγωγές της.

Όπως αναφέρουν τουρκικά ΜΜΕ, προχωρά στην υλοποίηση σύμβασης για παραγωγή και παράδιση 1.059 οχημάτων τύπου COBRA II 4×4 σε διάστημα 5 ετών. Η σύμβαση είναι της τάξης των 857 εκατομμυρίων ευρώ και έχει συναφθεί με τη Ρουμία, η οποία θεωρείται ότι δίνει ώθηση στην είσοδο της εταιρείας στην ευρωπαϊκή αγορά.

Σύμφωνα ε τις ίδιες πηγές τα οχήματα θα παραχθούν σε διαφορετικές εκδοχές, με την παραγωγή να ξεκινά στην Τουρκία και στη συνέχεια να περνάει στη Ρουμανία, σε μία περίοδο που η Τουρκία  επιδιώκει την είσοδο στην ευρωπαϊκή αγορά.

Στα οχήματα που περιλαμβάνει η σύμβαση είναι οχήματα μεταφοράς προσωπικού, οχήματα αναγνώρισης, αντιαρματικά οχήματα, φορείς όλμου 120 χιλ. και 81 χιλ., ακόμα και ασθενοφόρο.

Η Ρουμανία είναι ο έννατος ευρωπαίος πελάτης της Otokar, η οποία πουλά σε πάντω από 40 χώρες μεταξύ αυτών και κράτη – μέλη του ΝΑΤΟ.

Επένδυση στην εξωτερική πολιτική η αμυντική βιομηχανία

Η Άμυνα και δη η επένδυση στην αμυντική βιομηχανία άλλωστε αντιμετωπίζεται από την Τουρκία ως μία επένδυση στην άσκηση εξωτερικής πολιτικής καθώς και μία σημαντική πηγή εσόδοων.

Οι τουρκικές εξαγωγές σε οπλικά συστήματα ξεπερνούν τα 7,1 δισεκατομμύρια δολάρια, σε 111 χώρες με την Τουρκία να έχει θέσει στόχο να περάσει τα 10 δισεκατομύρια τα επόμενα χρόνια.

Η Τουρκία εμφανίζεται ως έτοιμη από καιρό να διεκδικήσει μερίδιο στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας, θέλοντας να περάσει και σαν μία λύση στον τομέα του επανεξοπλισμού της Ευρώπης. Μία λύση η οποία μπορεί να αποτελέσει έναν σταθερό και αξιόπιστο εταίρο εταιρειών στην ΕΕ, για την παραγωγή και ανάπτυξη συστημάτων.

Σε αυτό το περιβάλλον η Αθήνα κάνει τα πρώτα της βήματα με στόχο να καλύψει το χαμένο έδαφος στην αμυντική βιομηχανία με την υψηλή τεχνολογία να μπορεί να αποτελέσει μία σημαντική ευκαιρία, παράλληλα με την πρόβλεψη για συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας σε όλα τα εξοπλιστικά σε ποσοστό 25%.

Στις αρχές Οκτωβρίου 2025, η Ευρώπη παρακολούθησε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία, όπου ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνού δεσμεύτηκε να αναστείλει τις αντιδημοφιλείς μεταρρυθμίσεις που αύξησαν την ηλικία συνταξιοδότησης από 62 σε 64 έτη, μέχρι το 2027, εν όψει των προεδρικών εκλογών.

Η απόφαση αυτή προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις: οι σοσιαλιστές βουλευτές μίλησαν για νίκη, η επιχειρηματική κοινότητα εξέφρασε την ανησυχία της, ενώ η S&P υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας.

Παρόμοιες προκλήσεις αντιμετωπίζουν πολλές ευρωπαϊκές χώρες, καθιστώντας αναγκαία μια ευρύτερη συζήτηση για βιώσιμες και δίκαιες συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις στην Ευρώπη, γράφουν σε κοινό άρθρο τους στο The Conversation οι καθηγητές οικονομικών Javier Díaz Giménez και Julián Díaz Saavedra.

Δημογραφικές προκλήσεις και οικονομικές πιέσεις

Η Ευρώπη γερνάει ταχύτερα από ποτέ.

Τα ποσοστά γεννήσεων μειώνονται, ενώ το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται, δημιουργώντας συστήματα όπου λιγότεροι εργαζόμενοι χρηματοδοτούν τις συντάξεις περισσότερων συνταξιούχων για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Παράλληλα, οι τεχνολογικές αναταραχές μειώνουν το μερίδιο του εισοδήματος από εργασία στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν, εντείνοντας την πίεση στα δημόσια συνταξιοδοτικά ταμεία.

Τα περισσότερα ευρωπαϊκά συστήματα καταβολής συντάξεων σχεδιάστηκαν σε διαφορετικές δημογραφικές συνθήκες και σήμερα χρειάζονται προσαρμογές που θα αντικατοπτρίζουν τη σύγχρονη πραγματικότητα, γράφουν οι  Giménez και Saavedra.

Αντίστοιχες προσαρμογές γίνονται σε άλλους τομείς, όπως η εκπαίδευση, όπου περιορίζεται η κατασκευή νέων σχολείων ή αναδιαμορφώνονται σχολικές περιφέρειες λόγω μειωμένου αριθμού παιδιών.

Ωστόσο, η συζήτηση για την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης προκαλεί έντονες κοινωνικές αντιδράσεις σε πόλεις όπως το Παρίσι, η Μαδρίτη ή οι Βρυξέλλες, γεγονός που καθιστά πολιτικά δύσκολες τις αλλαγές.

Η ευρωπαϊκή προοπτική

Η Γαλλία πρότεινε αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης κατά δύο έτη, στα 64, ενώ η Δανία προσαρμόζει την ηλικία κάθε πέντε έτη σύμφωνα με το προσδόκιμο ζωής, με στόχο να φτάσει τα 70 έως το 2040.

Παράλληλα, χώρες όπως η Ισπανία εφαρμόζουν μεταρρυθμίσεις που συνδυάζουν αυξήσεις της ηλικίας συνταξιοδότησης με μέτρα για τη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας του συστήματος.

Η Γερμανία, από την πλευρά της, προσαρμόζει σταδιακά τις συντάξεις και εισάγει κίνητρα για εθελοντική εργασία πέραν της επίσημης ηλικίας συνταξιοδότησης, προσπαθώντας να ισορροπήσει μεταξύ δημογραφικών πιέσεων και κοινωνικής αποδοχής.

Ωστόσο, η πολιτική διάσταση συνεχίζει να εμποδίζει τις μεταρρυθμίσεις καθώς η -για πολλούς έυλογη- κοινωνική αντίδραση μπορεί να είναι έντονη.

Αυτό φαίνεται σε πρόσφατες διαδηλώσεις σε διάφορες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπου χιλιάδες πολίτες διαμαρτύρονται για την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης ή τη μείωση των συντάξεων.

Πολυδιάστατη προσέγγιση για βιώσιμες συντάξεις

Για να ξεπεραστούν οι πολιτικές και κοινωνικές προκλήσεις, οι ειδικοί προτείνουν μια πολυδιάστατη στρατηγική.

 Αντί να εστιάζουμε αποκλειστικά στην ηλικία συνταξιοδότησης, η προσέγγιση πρέπει να περιλαμβάνει:

• Αυτόματες προσαρμογές: Κανόνες που ρυθμίζουν τις συντάξεις σύμφωνα με τις οικονομικές και δημογραφικές αλλαγές, καθιστώντας τα συστήματα πιο προβλέψιμα και αξιόπιστα.
• Εφάπαξ αποζημιώσεις: Χρηματοδότηση από το κράτος για όσους πλήττονται από μειώσεις συντάξεων, ώστε να μειωθεί η κοινωνική αντίδραση.

Το μειονέκτημα είναι η ανάγκη έκδοσης νέου δημόσιου χρέους, αλλά οι αποζημιώσεις διασφαλίζουν ότι οι ηλικιωμένοι ψηφοφόροι δεν θα μπλοκάρουν τις μεταρρυθμίσεις, όπως έχει συμβεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Πέντε κλειδιά για επιτυχημένε

ς μεταρρυθμίσεις

Οι επιτυχημένες συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις βασίζονται σε πέντε βασικές αρχές:

1. Παράγοντας βιωσιμότητας: Προσαρμόζει το ποσό των αρχικών συντάξεων στο προσδόκιμο ζωής, ενθαρρύνοντας την παράταση της επαγγελματικής ζωής.
2. Κανόνας αυτόματης προσαρμογής: Ενημερώνει τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα ώστε να διασφαλίζεται η οικονομική βιωσιμότητα του συστήματος, ανεξαρτήτως του δείκτη τιμών καταναλωτή.
3. Υπολογισμός βάσει εισφορών όλης της επαγγελματικής ζωής: Αντικαθιστά μεθόδους που ευνοούν τους υψηλόμισθους και υποκεφαλαιοποιούν το σύστημα.
4. Κατάργηση ανώτατων ορίων στις εισφορές: Εξασφαλίζει ότι οι υψηλόμισθοι συνεισφέρουν περισσότερο, χωρίς να λαμβάνουν υψηλότερες συντάξεις.
5. Εφάπαξ αποζημίωση για τους πληττόμενους: Διασφαλίζει δίκαιη μετάβαση και μειώνει την κοινωνική αντίδραση.

Όταν συνδυάζονται, αυτά τα μέτρα βελτιώνουν τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα των συστημάτων, ενθαρρύνουν την ιδιωτική αποταμίευση και προωθούν τη μακροχρόνια επαγγελματική ζωή.

Η προαναγγελία των μεταρρυθμίσεων επιτρέπει στα νοικοκυριά να προσαρμόσουν τις επιλογές τους, μειώνοντας το κόστος της μετάβασης και ενισχύοντας τη διαφάνεια.

Η αναγκαιότητα των μεταρρυθμίσεων

Οι μεταρρυθμίσεις των συντάξεων θα προκαλέσουν αντιπαραθέσεις, αλλά η εναλλακτική είναι πολύ χειρότερη, υποστηρίζει το άρθρο.

Χωρίς αλλαγές, χώρες όπως η Ισπανία θα πρέπει να αυξήσουν τον μέσο φόρο προστιθέμενης αξίας κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες για να διατηρήσουν τα συστήματα.

Η εμπειρία της Ευρώπης δείχνει ότι μόνο μέσω διαφανών, δίκαιων και πολυδιάστατων μεταρρυθμίσεων οι συντάξεις μπορούν να παραμείνουν βιώσιμες, προστατεύοντας τόσο τους συνταξιούχους όσο και τις μελλοντικές γενιές εργαζομένων.

Οι χώρες που θα επενδύσουν σε αυτόματους μηχανισμούς προσαρμογής, δίκαιες εισφορές και αποζημιώσεις για τους πληττόμενους θα αποφύγουν κοινωνικές αναταραχές και θα ενισχύσουν την εμπιστοσύνη στο σύστημα.

Μία εξίσωση με πολλές συνιστώσες

Ωστόσο, σε αντίθεση με όσα υποστηρίζουν οι συγγραφείς του άρθρου, δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν ότι η εμμονή στη δημοσιονομική «βιωσιμότητα» κινδυνεύει να παραβλέψει τη κοινωνική διάσταση του ζητήματος.

Οι συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις που βασίζονται αποκλειστικά σε αριθμούς και δείκτες ενδέχεται να αγνοούν τις πραγματικές συνθήκες ζωής εκατομμυρίων εργαζομένων.

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι μπορούν πράγματι να εργαστούν περισσότερα χρόνια. Εργαζόμενοι σε χειρωνακτικά επαγγέλματα, σε χαμηλόμισθες ή επισφαλείς θέσεις, φτάνουν στα 60 με φθαρμένη υγεία και περιορισμένες επιλογές απασχόλησης. Για αυτούς, κάθε επιπλέον έτος εργασίας δεν είναι απλώς «οικονομική αναγκαιότητα», αλλά μια σκληρή καθημερινότητα.

Επιπλέον, η αύξηση της εξάρτησης από την ιδιωτική αποταμίευση ευνοεί όσους έχουν υψηλότερα εισοδήματα και δυνατότητα αποθεματοποίησης, διευρύνοντας έτσι τις κοινωνικές ανισότητες. Η έννοια της «δίκαιης μετάβασης» που προτείνεται, συχνά παραμένει θεωρητική, καθώς οι αποζημιώσεις και οι αντισταθμιστικές πολιτικές δεν φτάνουν ποτέ επαρκώς στους πιο ευάλωτους.

Τέλος, η επιμονή στην αναβολή ή τη μείωση παροχών μπορεί να διαβρώσει τη βασική κοινωνική συμφωνία πάνω στην οποία χτίστηκαν τα ευρωπαϊκά κράτη πρόνοιας: την υπόσχεση ότι, μετά από δεκαετίες εργασίας και εισφορών, κάθε πολίτης δικαιούται αξιοπρεπή σύνταξη.