Μετά την αναμενομένη πτώση της κυβέρνησης Μπαϊρού στη Γαλλία, ο λαϊκός παράγοντας μπαίνει δυναμικά στο προσκήνιο, με επόμενο μεγάλο στοίχημα τις κινητοποιήσεις της 10ης Σεπτεμβρίου. Θα παραλύσει όντως όλη η Γαλλία, όπως καλεί το κίνημα «Ας Μπλοκάρουμε τα Πάντα;» (Βloquons Tout/ Οn BloequeTout); Κι αν το κάλεσμα είχε στόχο την αντίσταση στην πολιτική λιτότητας, εν όψει της ψήφισης του προϋπολογισμού, ποια είναι η σημερινή προτεραιότητα, τώρα που ο Μπαϊρού αποτελεί παρελθόν;
Ανεξάρτητα από την έκβαση της αυριανής κινητοποίησης, οι πρωταγωνιστές της υποχρεώνουν τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τα πολιτικά κόμματα να πάρουν θέση απέναντι στις κοινωνικές διαμαρτυρίες. Το «Παρατηρητήριο Κοινής Γνώμης», του γαλλικού Ιδρύματος Ζαν Ζορές, (Observatoire de l’opinion της Fondation Jean-Jaurès), παρουσιάζει τη μεγαλύτερη μέχρι στιγμής έρευνα για την κοινωνική και πολιτική ταυτότητα του κινήματος Bloquons Tout, βασισμένη σε σειρά διαδικτυακών συνεντεύξεων.
«10/9: Απεργία, Διαδήλωση, Αποκλεισμός» το σύνθημα της αυριανής κινητοποίησης στη Γαλλία
Πότε ξεκίνησαν οι Bloquons Tout
Τα πρώτα καλέσματα στη Γαλλία για «Ολικό Αποκλεισμό» στις 10 Σεπεμβρίου, εμφανίστηκαν τον Ιούλιο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρόκειται για ένα κίνημα που αν και δημιουργήθηκε εκτός των πολιτικών κομμάτων και των συνδικαλιστικών οργανώσεων, πλέον στηρίζεται κυρίως σε οργανώσεις που προσδιορίζονται ως αριστερές.
Από τις 16 Αυγούστου, η Ανυπότακτη Γαλλία και ο Ζαν Λυκ Μελανσόν δήλωσαν ότι υποστηρίζουν την κινητοποίηση. Σύντομα τους ακολούθησαν οι Οικολόγοι, το Κομμουνιστικό Κόμμα και το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Από την πλευρά των συνδικάτων, η CFDT (Γαλλική Δημοκρατική Συνομοσπονδία Εργασίας), που έχει ρίζες στη Χριστιανοδημοκρατία, προτίμησε να κρατήσει αποστάσεις. Μετά από σκέψη, άλλα συνδικάτα, με μεγαλύτερο όλων τη CGT (Γενική Eργατική Συνομοσπονδία) επέλεξαν να συμμετάσχουν. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν επίσης προγραμματίσει παράλληλα μια ημέρα κινητοποίησης στις 18 Σεπτεμβρίου.
Ποιοι τους υποστήριξαν
Συνδεδεμένο για κάποιο διάστημα με την ακροδεξιά, το κίνημα «Ας μπλοκάρουμε τα πάντα» έλαβε αρχικά την υποστήριξη εθνικιστικών ιστοσελίδων όπως οι Les Essentiels France. O βουλευτής του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού Λοράν Ζακομπελί κάλεσε πρόσφατα σε συμμετοχή στις κινητοποιήσεις της 10ης Σεπτεμβρίου ώστε «να μην δοθούν τα κλειδιά της εξέγερσης στην ακροαριστερά». Όμως τελικά το κόμμα του αποφάσισε να απέχει.
Την ημέρα «Ολικού Αποκλεισμού» στη Γαλλία υποστηρίζουν επίσης εκατοντάδες λογαριασμoί στα κοινωνικά δίκτυα των Γάλλων Αγανακτισμένων (Indignons Nous -Aς Αγανακτήσουμε) που τους διαχειρίζονται πρώην Κίτρινα Γιλέκα (Gilets Jaunes), ακτιβιστές της ριζοσπαστικής αριστεράς, ακόμα και αντιεμβολιαστές και συνομωσιολόγοι.
«10/9 Mπλοκάρουμε τα Πάντα»
Η ακροδεξιά περιθωριοποιείται
Η έρευνα που διεξήγαγε το Παρατηρητήριο Κοινής Γνώμης για την ταυτότητα των Bloquons Tout, θεωρείται η πιο αξιόπιστη μέχρι στιγμής, για ένα κίνημα που παραμένει «ασαφές».
Την έρευνα διεξήγαγε ο διευθυντής του Παρατηρητηρίου Αντουάν Μπριστιέλ, μεταξυ 15 και 23 Αυγούστου, αποστέλλοντας ηλεκτρονικά ερωτηματολόγια σε διάφορες ομάδες που υποστηρίζουν το κίνημα «Ας Μπλοκάρουμε τα Πάντα» στο Telegram και στο Facebook. Ανταποκρίθηκαν περισσότερα από 1.000 άτομα.
Τη στιγμή της έρευνας, το Bloquons Tout φαίνεται να υποστηρίζεται κυρίως από το εκλογικό σώμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Tο 69% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι ψήφισαν τον Zαν Λυκ Μελανσόν στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2022, δηλαδή υπετριπλάσιο ποσοστό από τον εθνικό μέσο όρο (22%).
Συνολικά πάνω από το 80% του δείγματος προέρχεται από τη ριζοσπαστική και αντικαπιταλιστική Αριστερά. Αντιθέτως τα ποσοστά όσων ψήφισαν τη Λεπέν ή άλλους ακροδεξιούς υποψήφιους συγκεντρώνουν μεταξύ 1% και 3%.
«Η ακροδεξιά, που συχνά είναι σε θέση να επενδύσει σε αυτού του είδους τις κινητοποιήσεις, φαίνεται εδώ να περιθωριοποιείται», παρατηρεί ο ερευνητής.
Διαφορές και ομοιότητες με τα Κίτρινα Γιλέκα
Όταν τους ζητήθηκε να «τοποθετηθούν» σε μια κλίμακα Αριστερά-Δεξιά, από το 0 ως το 10, το 51% των συμμετεχόντων τοποθετήθηκαν στην άκρα Αριστερά. Μαζί με όσους τοποθετήθηκαν στο 1 και το 2 της κλίμακας, ο ερευνητής εκτιμά ότι το 86% κινείται στο χώρο της ριζοσπαστικής Αριστεράς.
Πρόκειται για άτομα σχετικά νεαρά (το 44% είναι μεταξύ 25 και 44 ετών), ως επί το πλείστον ανώτερης και ανώτατης μόρφωσης. Το 52% έχει πτυχίο τριετούς φοίτησης και άνω. Το 22% είναι φοιτητές, το 17% ανήκει σε μεσαίες επαγγελματικές κατηγορίες (π.χ. εκπαιδευτικοί, υγειονομικοί, διοικητικοί) και το 16% είναι στελέχη. Πάνω από τους μισούς (56%) είναι άνδρες.
Τα παραπάνω χαρακτηριστικά διαφοροποιούν τους «Blocquons Touts», από τα «Κίτρινα Γιλέκα», ένα κίνημα με το οποίο τους συγκρίνουν. Τα «Κίτρινα Γιλέκα» όμως είχαν κινητοποιήσει πολίτες που συχνά απείχαν από την πολιτική. Αντίθετα οι υποστηρικτές του κινήματος «Ας Μπλοκάρουμε τα Πάντα», είναι νεότεροι, με ανώτερη μόρφωση πτυχία και πιο εύποροι. Και μόνο το 27% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι συμμετείχαν στα «Κίτρινα Γιλέκα».
Ποιο είναι το σύνθημα;
Σύμφωνα με τους παρατηρητές, τα συνθήματα του κινήματος αλλάζουν συνεχώς και ο στόχος δεν είναι πλέον μόνο το σχέδιο προϋπολογισμού του Φρανσουά Μπαϊρού – που μόλις παραιτήθηκε – αλλά και η πολιτική του Προέδρου της Δημοκρατίας Εμανουέλ Μακρόν.
Οι συμμετέχοντες θέλουν να «μπλοκάρουν τα πάντα» ή να κάνουν «γενική απεργία»; «Όπως και πολλά άλλα κινήματα που ξεσπούν, «από κάτω προς τα πάνω», το Bloquons tout δεν είναι εύκολο να μπει σε κουτάκια», υποστηρίζει ο πολιτικός επιστήμονας Βενσάν Τιμπέρζ.
Ανεξάρτητα από την έκτασή του, το κίνημα της 10ης Σεπτεμβρίου είναι πάνω απ’ όλα ένδειξη του «μεγάλου χάσματος μεταξύ του μηνύματος των εκλογών του 2024 στη Γαλλία και των κυβερνήσεων που ακολούθησαν. Αυτό προκάλεσε μεγάλη απογοήτευση, καθώς η ψηφοφορία του πρώτου γύρου τιμώρησε τον Εμανουέλ Μακρόν και αυτή του δεύτερου γύρου τον Ζορντάν Μπαρντελά (υποψήφιο της Λεπέν), αλλά φερθήκαμε σαν να μην είχε συμβεί τίποτα», συνεχίζει ο ερευνητής.
Κοινωνική Δικαιοσύνη
Σύμφωνα με την έρευνα του Ιδρύματος Ζαν Ζορές, το 91% των συμμετεχόντων στους Bloquons Tout θεωρεί ότι «για να επιτευχθεί κοινωνική δικαιοσύνη, θα πρέπει να πάρουν από τους πλούσιους για να δώσουν στους φτωχούς», έναντι 63% του γενικού πληθυσμού.
Αντίθετα, μόνο το 11% θεωρεί ότι «οι άνεργοι θα μπορούσαν να βρουν δουλειά αν το ήθελαν πραγματικά». Mία μικρή μειοψηφία (15%) θεωρεί ότι «υπάρχουν πάρα πολλοί ξένοι στη Γαλλία». Τα ζητήματα ασφάλειας και εθνικής ταυτότητας είναι σχεδόν ανύπαρκτα για αυτούς, σημειώνει ο διευθυντής του ιδρύματος Ζαν Ζορές
Άμεση Δημοκρατία
Οι ερωτηθέντες δείχνουν δυσπιστία απέναντι στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Το 82% δηλώνει ότι προτιμά «ένα σύστημα στο οποίο ο λαός αποφασίζει άμεσα για τους νόμους μέσω δημοψηφισμάτων και συνελεύσεων πολιτών» Μόνο το 13% δείχνει προσήλωση εκλεγμένους αντιπροσώπους. Τέλος, το 44% θεωρεί ότι είναι «φυσιολογικό ορισμένοι άνθρωποι να χρησιμοποιούν βία για να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους».
Σύμφωνα με δημοσκόπηση που παρουσίασε το τηλεοπτικό δίκτυο RTL το 63% των Γάλλων θα υποστήριζε το κίνημα. Ο Τιμπέρζ αναγνωρίζει σε αυτό «την επιθυμία να δημιουργηθεί ένα κίνημα εκτός των παραδοσιακών καναλιών, σε συνέχεια του Occupy Wall Street το 2011, του Nuit debout το 2016 («Νύχτες των Ορθίων» ενάντια στην εργασιακή μεταρρύθμιση του νόμου Ελ Κομρί) και των Κίτρινων Γιλέκων το 2018. Βλέπουμε την ίδια άρνηση της αντιπροσώπευσης, την επιθυμία για ισότητα, τον κεντρικό ρόλο των κοινωνικών δικτύων».
Πρωτοφανής κινητοποίηση
Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα αυτής της πρωτοφανούς κινητοποίησης, το Bloquons tout θα πρέπει τουλάχιστον να πετύχει ένα πράγμα: να αναγκάσει τα πολιτικά κόμματα όλων των τάσεων, αλλά και τον αρχηγό του κράτους, ο οποίος πρέπει να ορίσει μια μελλοντική κυβέρνηση «μέσα στις επόμενες ημέρες», όπως δήλωσε, να λάβουν θέση απέναντι στην αυξανόμενη κοινωνική διαμαρτυρία. Κάποιοι προσπαθούν ήδη να την δυσφημίσουν, συνδέοντάς την με την αναταραχή και τη βία, ενώ άλλοι στηρίζονται στην απογοήτευση του λαού για να προσπαθήσουν να προωθήσουν περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη. Σε κάθε περίπτωση, δεν θα μπορούν πλέον να κάνουν σαν να μην υπάρχει.
