Ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, είχε μυστική συνάντηση το Σαββατοκύριακο με τον εξόριστο πρώην διάδοχο του ιρανικού θρόνου, Ρεζά Παχλαβί, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Axios επικαλούμενο ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο.

Επίκεντρο της συνάντησής τους ήταν οι αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις που μαίνονται στο Ιράν εδώ και δύο εβδομάδες, και οι οποίες έχουν “πνιγεί στο αίμα”, με οργανώσεις και πληροφορίες που διαρρέουν με το “άνοιγμα” των τηλεφωνικών γραμμών να αναφέρουν ότι οι νεκροί από τη βία των Αρχών πιθανότατα κυμαίνονται από 12.000 έως 20.000.

Πρόκειται για την πρώτη συνάντηση υψηλού επιπέδου ανάμεσα στην ιρανική αντιπολίτευση και την κυβέρνηση Τραμπ από την έναρξη των διαδηλώσεων.  Υπενθυμίζεται ότι ήδη από την αρχή των κινητοποιήσεων, ο Παχλαβί επιχειρεί να παρουσιαστεί ως πιθανός «μεταβατικός» ηγέτης σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος στην Τεχεράνη.

Ρεζά Παχλαβί AP Photo/Thomas Padilla

Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του Σάχη που ανατράπηκε κατά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, ηγείται μιας αντιπολιτευτικής τάσης από την εξορία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες εμφανίζεται συχνά σε αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα, καλώντας την κυβέρνηση Τραμπ να στηρίξει ενεργά τις διαδηλώσεις.

Αρχικά, η αμερικανική κυβέρνηση δεν θεωρούσε τον Παχλαβί σημαντικό πολιτικό παράγοντα. Ο ίδιος ο Τραμπ, σε συνέντευξή του την περασμένη εβδομάδα, απέφυγε να τον υποστηρίξει ανοιχτά.

Ωστόσο, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος παραδέχθηκε ότι ο Λευκός Οίκος αιφνιδιάστηκε από το γεγονός ότι σε πολλές διαδηλώσεις οι πολίτες φωνάζουν το όνομά του. «Παρατηρείται άνοδος του Παχλαβί. Το όνομά του ακούγεται σε διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις και αυτό φαίνεται να συμβαίνει αυθόρμητα», σημείωσε.

Σύμφωνα με αναλυτές, ο Παχλαβί λειτουργεί ως ενοποιητικό σύμβολο για ένα τμήμα των διαδηλωτών, εκφράζοντας εθνικιστικά και αντικαθεστωτικά αισθήματα σε αντίθεση με τον ισλαμιστικό χαρακτήρα του σημερινού καθεστώτος.

Όπως επισημαίνεται, πολλοί από τους διαδηλωτές έχουν γεννηθεί μετά το 1979 και νιώθουν νοσταλγία για μια εποχή που δεν έζησαν, όταν το Ιράν είχε οικονομική ανάπτυξη, μεγαλύτερες κοινωνικές ελευθερίες και θετική διεθνή εικόνα.

Άλλοι αναλυτές τονίζουν πάντως ότι, παρότι το όνομα του Παχλαβί ακούγεται συχνά στις κινητοποιήσεις, παραμένει ασαφές αν αυτό μεταφράζεται σε ευρεία κοινωνική στήριξη. Ακόμη κι έτσι, εκτιμούν ότι πολλοί Ιρανοί ενδέχεται να τον αποδέχονταν ως προσωρινή λύση, θεωρώντας τον προτιμότερο από τη σημερινή κατάσταση.

Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις των τελευταίων ετών, περίπου το ένα τρίτο των Ιρανών δηλώνει ότι υποστηρίζει τον Ρεζά Παχλαβί, ενώ ένα αντίστοιχο ποσοστό τον απορρίπτει έντονα. Παρά τις διχαστικές απόψεις, παραμένει το πιο αναγνωρίσιμο πρόσωπο της ιρανικής αντιπολίτευσης.

Ο Τραμπ κάλεσε εμμέσως τους Αμερικανούς να φύγουν απ’ το Ιράν

Την ίδια στιγμή, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, δήλωσε την Τρίτη (13/1), ότι η ομάδα εθνικής ασφάλειας της αμερικανικής προεδρίας συνεδρίασε για να εξετάσει τις επιλογές αντίδρασης των ΗΠΑ γτις εξελίξεις στο Ιράν, χωρίς ωστόσο τη συμμετοχή του Τραμπ.

Νωρίτερα σήμερα ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε την Τρίτη τον ιρανικό λαό να «συνεχίσει να διαδηλώνει», υποστηρίζοντας ότι «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν».

Ωστόσο, σε δηλώσεις που παραχώρησε λίγες ώρες αργότερα αρνήθηκε να διευκρινίσει περαιτέρω το μήνυμά του. «Θα πρέπει να το καταλάβετε μόνοι σας. Λυπάμαι», απάντησε, μιλώντας σε δημοσιογράφους μέσα σε εργοστάσιο της Ford στο Μίσιγκαν, όπου συναρμολογούνται τα φορτηγά F-150.

Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε παράλληλα τους Αμερικανούς πολίτες που βρίσκονται στο Ιράν να εγκαταλείψουν τη χώρα. «Θα έλεγα ότι δεν είναι κακή ιδέα να φύγουν», είπε συγκεκριμένα.

Ντόναλντ Τραμπ AP Photo/Julia Demaree Nikhinson

Αναφερόμενος στον αριθμό των νεκρών στις διαδηλώσεις στο Ιράν, τόνισε ότι παραμένει ασαφής. «Κανείς δεν μπόρεσε να μου δώσει έναν ακριβή αριθμό», είπε. «Έχω ακούσειδιάφορα νούμερα, και το ένα είναι πολύ μεγάλο. Θα το μάθουμε. Πιθανότατα θα έχουμε εικόνα μέσα στις επόμενες 24 ώρες».

Ήδη είναι γνωστό ότι ο Τραμπ εξετάζει τρόπους άσκησης πίεσης στο ιρανικό καθεστώς μετά τη φονική καταστολή των διαδηλώσεων. Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου δήλωσε τη Δευτέρα ότι αεροπορικά πλήγματα συγκαταλέγονται μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται, προσθέτοντας ωστόσο ότι «η διπλωματία είναι πάντα η πρώτη επιλογή για τον πρόεδρο».

Αναφορές για 12.000 έως 20.000 νεκρούς στο Ιράν

Σοκαριστικές είναι οι πληροφορίες που διαρρέουν από το Ιράν το απόγευμα της Τρίτης (13/1) και καταδεικνύουν πως οι δύο εβδομάδες μαζικών διαδηλώσεων που σημειώθηκαν στη χώρα ήταν πολύ πιο αιματηρές απ’ ότι μετέδιδαν μέχρι στιγμής ακτιβιστές εκτός χώρας και δυτικά μέσα ενημέρωσης.

Συγκεκριμένα, με τις τηλεφωνικές γραμμές να αρχίζουν να επαναλειτουργούν για κλήσεις από το εσωτερικό της Ισλαμικής Δημοκρατίας, δύο πηγές, εκ των οποίων η μία βρισκόταν εντός του Ιράν, δήλωσαν στο CBS News την Τρίτη ότι ο αριθμός των νεκρών αγγίζει τους 12.000 τουλάχιστον, και ενδεχομένως να φτάνει και τους 20.000,.

Νωρίτερα, η ομάδα ακτιβιστών υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA, που εδρεύεει στις ΗΠΑ, ανακοίνωσε ότι έχει επιβεβαιώσει τους θανάτους 2.003 ατόμων, που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των διαδηλώεων, στους οποίους περιλαμβάνονται 1.850 διαδηλωτές, 135 άτομα που συνδέονται με την κυβέρνηση, 9 άτομα ηλικίας κάτω των 18 ετών και 9 πολίτες που δεν συμμετείχαν σε διαδηλώσεις.

Μέχρι στιγμής είναι εξαιρετικά δύσκολο να διασταυρωθούν οι πληροφορίες που διαρρέουν από το Ιράν, λόγω του διαδικτυακού μπλακάουτ που είχαν επιβάλει οι Αρχές. Όπως αναφέρει το σχετικό δημοσίευμα, το CBS News δεν έχει καταφέρει να επαληθεύσει ανεξάρτητα τον τεράστιο αριθμό νεκρών που υποδεικνύεται από την πηγή.

Ιρανοί αξιωματούχοι δεν έχουν παράσχει επίσημες εκτιμήσεις για τον συνολικό αριθμό των θυμάτων.

Πληθαίνουν οι αναφορές για πάνω από 12.000 νεκρούς

Σύμφωνα με το CBS, πηγή στην Ουάσινγκτον με επαφές στο Ιράν δήλωσε στο αμερικανικό μέσο ενημέρωσης την Τρίτη ότι μια αξιόπιστη πηγή ανέφερε πως ο αριθμός των νεκρών κυμαίνεται πιθανότατα μεταξύ 10.000 και 12.000.

Την ίδια στιγμή το Iran International κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τουλάχιστον 12.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν στις διαδηλώσεις στις 8 και 9 Ιανουαρίου.

Το περσικής γλώσσας τηλεοπτικό ειδησεογραφικό κανάλι, που εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο και έχει συνδεθεί με την κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας,  βασίζει τις εκτιμήσεις του σε πηγές εντός της χώρας και ιατρικά δεδομένα.

“Με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα και τη διασταύρωση πληροφοριών που ελήφθησαν από αξιόπιστες πηγές, συμπεριλαμβανομένου του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας και του προεδρικού γραφείου, η αρχική εκτίμηση των ιδρυμάτων ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας είναι ότι τουλάχιστον 12.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε αυτή τη σφαγή σε εθνικό επίπεδο” δήλωσε.

Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από την Τεχεράνη, και επιβεβαιώθηκαν από διεθνή μέσα ενημέρωσης, και τα οποία δείχνουν πλήθος δίπλα σε σορούς μέσα σε ανοιχτές σακούλες προκαλούν θλίψη.

Η πρώην αυτοκράτειρα καλεί τις δυνάμεις ασφαλείας να ενωθούν με τους διαδηλωτές

Η πρώην αυτοκράτειρα του Ιράν Φαράχ Παχλαβί, η χήρα του Σάχη, που ανατράπηκε από την ισλαμική επανάσταση του 1979, κάλεσε σήμερα τις δυνάμεις ασφαλείας της χώρας να ενωθούν με το κίνημα διαμαρτυρίας, που αψηφά το καθεστώς εδώ και περισσότερες από δύο εβδομάδες.

Η Φαράχ Παχλαβί, 87 ετών, επανέλαβε την προτροπή του γιου της, του πρώην πρίγκιπα διαδόχου Ρεζά Παχλαβί, ο οποίος έκανε παρόμοιες δηλώσεις τις προηγούμενες ημέρες και στηρίζει ενεργά τους διαδηλωτές από τις ΗΠΑ όπου βρίσκεται.

«Θυμηθείτε ότι η επιβίωση καμίας κυβέρνησης, η διατήρηση κανενός πλεονεκτήματος, δεν δικαιολογούν να χύνεται το αίμα των συμπατριωτών σας» γράφει η Φαράχ απευθυνόμενη στις δυνάμεις ασφαλείας και ζητώντας τους να ακούσουν «τις κραυγές θυμού» των διαδηλωτών και «να ενωθούν μαζί τους πριν να είναι πολύ αργά».

Διαδηλώσεις στο Ιράν, φωτογραφία αρχείου AP Photo

«Ξέρω ότι ζοφερά πνεύματα έκοψαν τα μέσα επικοινωνίας σας με τον κόσμο, από τον φόβο ότι θα ακουστεί η φωνή σας, αλλά να ξέρετε ότι το μήνυμά σας είναι πολύ ισχυρό για να φιμωθεί», διαβεβαίωσε η πρώην αυτοκράτειρα.

Απευθυνόμενη στους Ιρανούς, τους οποίους αποκάλεσε «παιδιά της», πρόσθεσε: «Να είστε δυνατοί και πιστέψτε ότι σύντομα θα γιορτάσετε μαζί την ελευθερία στο Ιράν, ότι το φως θα θριαμβεύσει επί του σκότους».

Η Φαράχ Παχλαβί, η τρίτη σύζυγος του Σάχη, εγκατέλειψε το Ιράν στις 16 Ιανουαρίου 1979 μαχί με τον σύζυγό της, Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί, δύο εβδομάδες προτού να επιστρέψει στη χώρα ο ηγέτης της ισλαμικής επανάστασης, αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί.

Τρία σενάρια καταστροφής

Ο Λευκός Οίκος έχει αφήσει να διαρρεύσει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ενημερωθεί για επιλογές στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν. Αυτό, όπως ερμηνεύει το περιοδικό TIME, είναι ένα μήνυμα — όχι μόνο προς τους θεοκράτες της Τεχεράνης, αλλά και προς όλους εμάς. Θέλει να πιστέψουμε ότι ετοιμάζεται να σώσει τους διαδηλωτές του Ιράν.

Εδώ και μέρες, ο Αμερικανός πρόεδρος εκτοξεύει ολοένα και πιο πολεμοχαρείς προειδοποιήσεις προς την Τεχεράνη. «Είμαστε πανέτοιμοι» έχει δηλώσει. Η Αμερική θα «έρθει να τους σώσει» αν το καθεστώς συνεχίσει να σκοτώνει διαδηλωτές. Το Ιράν «έχει μεγάλο πρόβλημα». Θα τους «χτυπήσουμε πολύ πολύ δυνατά εκεί που πονάει». Ενώ, αφού υποστήριξε ότι Ιρανοί ηγέτες επικοινώνησαν με την κυβέρνησή του για να «διαπραγματευτούν», διεμήνυσε πως «ίσως χρειαστεί να αναλάβουμε δράση πριν» από τυχόν συνάντηση.

Σκληρά λόγια. Από εκείνα που «γράφουν» καλά στις τηλεοράσεις και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εν μέρει, αυτό είναι ο Τραμπ όπως τον γνωρίζουμε — η μεγαλοστομία ως πολιτική. Αλλά εν μέρει πρόκειται για έναν πρόεδρο αποφασισμένο να φανεί διαφορετικός από τους προκατόχους του. Ο Ομπάμα ενεπλάκη και στη συνέχεια υποχώρησε. Ο Μπάιντεν δίστασε.

Ο Τραμπ θέλει να είναι αυτός που θα αναλάβει δράση. Η σκληρή ρητορική του δημιουργεί προσδοκίες στους Ιρανούς που διακινδυνεύουν τη ζωή τους, τους συμμάχους του Κόλπου που παρακολουθούν με αγωνία και τους ανθρώπους του περιβάλλοντος του Τραμπ που τον προτρέπουν να αναλάβει δράση.

Το πρόβλημα;

Σύμφωνα με το TIME, ο Τραμπ δεν έχει καλές επιλογές. Δεν έχει καν μέτριες επιλογές. Έχει τρεις επιλογές, η μία χειρότερη από την άλλη.

Σενάριο πρώτο: Η συμβολική επίθεση

Χτυπήστε μερικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Καταστρέψτε μια ναυτική εγκατάσταση στον Κόλπο. Καταστρέψτε ένα κέντρο διοίκησης. Αρκετά για να πούμε ότι κάναμε κάτι. Όχι αρκετά για να ξεκινήσουμε έναν πόλεμο.

Όπως γράφει ο Bobby Ghosh, αναλυτής διεθνών ζητημάτων, επικαλούμενος την εμπειρία του, «έχω καλύψει αρκετά από αυτά τα “χτυπήματα-μήνυμα” για να γνωρίζω το σενάριο. Ικανοποιούν την πολιτική ανάγκη για δράση. Επιτρέπουν σε όλους να προχωρήσουν. Επίσης, δεν επιτυγχάνουν τίποτα».

Μερικά κατεστραμμένα κτίρια δεν θα εμποδίσουν τη Basij -μια πολιτοφυλακή που συνεργάζεται με τις δυνάμεις ασφαλείας του Ιράν- να σύρει νεαρές γυναίκες σε φορτηγάκια. Δεν θα σταματήσουν τις εκτελέσεις που θα ακολουθήσουν μετά τις διαμαρτυρίες. Δεν θα αποτρέψουν τον Αλί Χαμενεΐ -ο οποίος έχει επιβιώσει από πολύ χειρότερες καταστάσεις- από το να καταστείλει αυτή την εξέγερση με όποιο κόστος απαιτηθεί.

Ακόμη χειρότερα, μια μετρημένη επίθεση θα αποθαρρύνει τους ίδιους τους ανθρώπους που ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι υποστηρίζει. Έχουν ακούσει την ενθουσιώδη ρητορική του για τη διάσωση και την αμερικανική δύναμη. Όταν το αποτέλεσμα είναι μια μόνο νύχτα εκρήξεων, το μήνυμα γίνεται απολύτως σαφές: Είστε μόνοι σας.

Εν τω μεταξύ, το καθεστώς παρουσιάζει την ενδεχόμενη επίθεση ως απόδειξη ξένης παρέμβασης, συσπειρώνοντας ό,τι έχει απομείνει από τη βάση του. «Έχω δει αυτό το σενάριο να εκτυλίσσεται και στο παρελθόν. Δεν έχει καλή κατάληξη για τους διαδηλωτές» τονίζει ο Bobby Ghosh.

Υπάρχει, επίσης, ένα πρακτικό πρόβλημα που ο Τραμπ ίσως δεν κατανοεί: Οι ΗΠΑ δεν έχουν αεροπλανοφόρα στο Κόλπο, όπως είχαν τον Ιούνιο. Αυτή τη στιγμή, κανένα αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ δεν περιπολεί στον Περσικό Κόλπο. Οποιαδήποτε επιχείρηση θα εξαρτηθεί από μέσα μακράς εμβέλειας ή βάσεις σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ.

Και εδώ είναι το ζουμί: Οι σύμμαχοι του Κόλπου έχουν ήδη πει στον Τραμπ ότι δεν θέλουν να συμμετάσχουν σε επιθέσεις κατά του Ιράν. Είδαν τους ιρανικούς πυραύλους να χτυπούν την αεροπορική βάση Al Udeid στο Κατάρ τον Ιούνιο. Γνωρίζουν ότι οι υποδομές πετρελαίου, οι πόλεις και οι οικονομικές τους αρτηρίες είναι εκτεθειμένες.

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ Office of the Iranian Supreme Leader via AP

Σενάριο δύο: Aποκεφαλισμός

Αν ο Τραμπ θεωρήσει τις συμβολικές επιθέσεις πολύ αδύναμες και σκεφτεί να δολοφονήσει τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ. Να στοχεύσει τον ανώτατο ηγέτη και τους ανώτερους διοικητές της Επαναστατικής Φρουράς. Να προκαλέσει ένα κενό εξουσίας. Να αφήσει τα γεγονότα να ακολουθήσουν την πορεία τους. Είναι μια ιδέα δελεαστική, γράφει ο Bobby Ghosh -από εκείνες που ακούγονται στις 2 τα ξημερώματα στην αίθουσα κρίσεων του Λευκού Οίκου. Αφαιρείς τον τύραννο, ανθίζει η δημοκρατία. Η Αμερική παίρνει τα εύσημα.

Αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα όταν αποκεφαλίζεις αυταρχικά καθεστώτα είναι ότι οι ένοπλοι αναλαμβάνουν την εξουσία. Στο Ιράν, η πιο οργανωμένη, καλύτερα οπλισμένη και πιο συνεκτική δύναμη δεν είναι οι διαδηλωτές ή κάποιο νεοσύστατο δημοκρατικό κίνημα. Είναι οι IRGC, με περίπου 190.000 μέλη σε ξηρά, θάλασσα κι αέρα. Ένα πλήγμα «αποκεφαλισμού» δεν εξαλείφει τους IRGC — πυροδοτεί μια άγρια μάχη για την εξουσία, στην οποία ξεκινούν έχοντας κάθε πλεονέκτημα.

Το πιο πιθανό αποτέλεσμα; Μια στρατιωτική χούντα θα εδραιώσει τον έλεγχό της, θα εξαλείψει τα αναξιόπιστα στοιχεία και στη συνέχεια θα απευθυνθεί στην Ουάσιγκτον για να συνάψει συμφωνία. Θα διαπραγματευτούν το πυρηνικό πρόγραμμα. Θα περιορίσουν τον περιφερειακό τυχοδιωκτισμό. Θα κάνουν ό,τι χρειαστεί για να διατηρήσουν τον πλούτο και την εξουσία τους. Για τους διαδηλωτές, αυτό θα ήταν μια πικρή ειρωνεία: η Αμερική παρεμβαίνει για λογαριασμό τους, μόνο για να γεννήσει ένα καθεστώς πιο βίαιο και αποτελεσματικό από το κληρικό που αντικατέστησε.

Υπάρχει, επίσης, το πρόβλημα εντοπισμού του Χαμενεΐ. Οποιαδήποτε επίθεση θα εξαρτιόταν από πληροφορίες αβέβαιης ποιότητας, με πολίτες στην ακτίνα της έκρηξης και χωρίς εγγύηση επιτυχίας. Αν αστοχήσεις, θα έχεις εξοργίσει το καθεστώς και θα έχεις δείξει την αδυναμία της Αμερικής. «Θυμάμαι όταν οι ΗΠΑ προσπάθησαν να σκοτώσουν τον Σαντάμ Χουσεΐν τις πρώτες ώρες του πολέμου στο Ιράκ. Ήμασταν πολύ σίγουροι και για εκείνες τις πληροφορίες» αφηγείται ο Bobby Ghosh.

Σενάριο τρίτο: Η παρατεταμένη εκστρατεία

Η μέση οδός: μια παρατεταμένη αεροπορική εκστρατεία για την αποδυνάμωση του μηχανισμού ασφαλείας του Ιράν. Όχι συμβολική, όχι αποκεφαλισμός, αλλά μεθοδικές επιθέσεις για να δυσκολέψουν την καταστολή. Χτυπήστε τα κέντρα διοίκησής τους. Καταστρέψτε τα αποθέματα όπλων. Διακόψτε τις επικοινωνίες. Δώστε στους διαδηλωτές μια ευκαιρία να πολεμήσουν.

Είναι η επιλογή που μοιάζει να επιφέρει ένα σοβαρό πλήγμα χωρίς να απαιτηθούν επίγειες στρατιωτικές δυνάμεις. Θα προκαλούσε ζημιά. Αλλά εδώ είναι το παράδοξο: όσο πιο επιτυχημένη είναι η εκστρατεία, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος χάους. Αν καταστρέψεις μεγάλο μέρος του μηχανισμού ασφαλείας του Ιράν, δεν καταλήγεις σε μια ειρηνική μετάβαση στη δημοκρατία. Καταλήγεις σε καταστάσεις τύπου Λιβύης και Υεμένης. Σε εθνοτικές και περιφερειακές ρωγμές που διαλύουν μια χώρα 80 εκατομμυρίων ανθρώπων, χωρίς οργανωμένη αντιπολίτευση έτοιμη να καλύψει το κενό και με πλήθος ένοπλων ομάδων πρόθυμων να το επιχειρήσουν.

Η αντιπολίτευση του Ιράν είναι αδύναμη, διχασμένη και σε μεγάλο βαθμό εξόριστη. Στο εσωτερικό της χώρας, δεκαετίες καταπίεσης έχουν καταστρέψει τα κόμματα, τα συνδικάτα και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που θα μπορούσαν να προσφέρουν μια εναλλακτική λύση στη θεοκρατική διακυβέρνηση. Υπάρχουν γενναία άτομα που είναι πρόθυμα να θυσιαστούν για την αλλαγή. Η γενναιότητα όμως δεν αποτελεί σχέδιο διακυβέρνησης.

Πολλοί Ιρανοί που περιφρονούν το καθεστώς θυμούνται, επίσης, τι συνέβη όταν κατέρρευσαν τα συγκεντρωτικά κράτη στο Ιράκ, τη Συρία και τη Λιβύη. Γνωρίζουν το τίμημα του χάους. Δεν είναι πρόθυμοι να το πληρώσουν. Μια παρατεταμένη εκστρατεία προσκρούει, επίσης, στους ίδιους περιορισμούς: περιορισμένες βάσεις, δύσπιστοι σύμμαχοι κι ένα Ιράν με αποδεδειγμένη ικανότητα να αντεπιτεθεί στις αμερικανικές δυνάμεις στο Ιράκ, τα πλοία στον Κόλπο και τους εταίρους σε ολόκληρη την περιοχή.

Το πρόσωπο της τυραννίας φλέγεται… EPA

Η δυσάρεστη αλήθεια

Αν αφαιρέσει κανείς τη ρητορική, αυτό που απομένει είναι απλό: δεν υπάρχει καμία στρατιωτική επιλογή που να προσφέρει όσα έχει υποσχεθεί ο Τραμπ. Το συμβολικό πλήγμα είναι υπερβολικά αδύναμο για να έχει σημασία. Ο «αποκεφαλισμός» κινδυνεύει να εγκαθιδρύσει μια στρατιωτική χούντα. Η παρατεταμένη εκστρατεία φλερτάρει με την κατάρρευση του κράτους και μια περιφερειακή σύρραξη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Τραμπ δεν θα δράσει. Η πολιτική πίεση, το προσωπικό του ένστικτο και η λογική των ίδιων του των υποσχέσεων μπορεί να τον ωθήσουν σε κάποια μορφή στρατιωτικής ενέργειας. Όμως, όσοι ελπίζουν σε μια αποφασιστική παρέμβαση που θα γείρει την πλάστιγγα προς την ελευθερία θα απογοητευτούν.

Όπως καταλήγει στην ανάλυσή του ο Bobby Ghosh, «το μέλλον του Ιράν δεν θα κριθεί από αμερικανικούς πυραύλους κρουζ. Θα κριθεί από τη νεαρή γυναίκα που αρνείται να καλύψει τα μαλλιά της. Από τον εργάτη που συμμετέχει στην απεργία. Θα κριθεί από τους ίδιους τους Ιρανούς, μέσα από έναν σκληρό αγώνα βούλησης, θάρρους και αντοχής, τον οποίο καμία εξωτερική δύναμη δεν μπορεί να συντομεύσει.

Η Ουάσιγκτον μπορεί να συνδράμει επικουρικά: με στοχευμένες κυρώσεις, με τεχνολογία που παρακάμπτει τα μπλακάουτ στο διαδίκτυο, με διπλωματική πίεση. Αυτό που δεν μπορεί να κάνει είναι να προσφέρει απελευθέρωση από τον ουρανό. Ο Τραμπ θα έκανε καλά να αφομοιώσει αυτό το μάθημα προτού η ρητορική του εκδώσει επιταγές που η αμερικανική ισχύς δεν μπορεί να εξαργυρώσει. Οι διαδηλωτές αξίζουν κάτι καλύτερο από κενές υποσχέσεις».

Η εταιρεία που είχε την ευθύνη λειτουργίας του σιδηροδρόμου στις 28 Φεβρουαρίου του 2023, έχει, ανανεωμένη, την εμπιστοσύνη της κυβέρνησης για την διενέργεια επενδύσεων 362 εκατομμυρίων ευρώ.

Στα ετήσια κέρδη της θα προστίθεται πλέον ποσό ανάλογο του πληθωρισμού. Επίσης, θα μπορεί να προσαρμόζει τις τιμές των εισιτηρίων όπως επιθυμεί. Όσο για την ασφάλεια, αυτή θα επιμερίζεται ανάμεσα στην εταιρία και τους… εργαζόμενους!

Ο λόγος για τη Hellenic Train, η ανανέωση της σύμβασης με την οποία ξεκίνησε να συζητείται στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής ώστε να επικυρωθεί την ερχόμενη εβδομάδα. Με την κυβέρνηση να κατέρχεται στην διαδικασία σαν να μην έγινε ποτέ το έγκλημα των Τεμπών.

Ο Κώστας Κυρανάκης
Επιχειρώντας να στηρίξει πολιτικά τη σύμβαση, ο υφυπουργός Μεταφορών Κώστας Κυρανάκης υποστήριξε ότι με την σύμβαση αυτή που υπογράφεται με την ιταλική κρατική εταιρεία «βάζει βαθιά το χέρι στην τσέπη, η κυρία Μελόνι ακριβώς επειδή αυτή ήταν η διεκδίκηση του Έλληνα Πρωθυπουργού, του Κυριάκου Μητσοτάκη, «βγάζει» από τον Ιταλικό Προϋπολογισμό 308 εκατομμύρια ευρώ και τα βάζει σε τραίνα, όχι για τον Ιταλικό Σιδηρόδρομο, αλλά για τον Ελληνικό Σιδηρόδρομο».

Ανέφερε επίσης ότι «το τρίπτυχο για τον ελληνικό σιδηρόδρομο και την πραγματική αλλαγή που είμαστε υποχρεωμένοι να φέρουμε, είναι, νέα υποδομή, νέα τρένα, νέοι σταθμοί και στα τρία αυτά μέτωπα, η σημερινή Σύμβαση την οποία φέρνουμε στην Βουλή, δίνει πραγματική πρόοδο και όχι υποσχέσεις». Μάλιστα, ξεκαθάρισε ότι «είναι ανοιχτός ο ελληνικός σιδηρόδρομος για να γίνουν επενδύσεις και κυκλοφορία και σε επιβατικές και προφανώς και σε εμπορευματικές από άλλες επιχειρήσεις».

Όσον αφορά τα έργα υποδομής ο Κώστας Κυρανάκης επιβεβαίωσε ότι δεν έχουν ολοκληρωθεί παρότι έχουν περάσει 3 χρόνια από το έγκλημα των Τεμπών. Είπε ότι «το καλοκαίρι του ‘26 το τμήμα Αθήνα Θεσσαλονίκη θα έχει 100% σηματοδότηση, 100% τηλεδιοίκηση,100% ETCS, δηλαδή σύστημα αυτόματης πέδησης, σύστημα το οποίο δεν ήταν στη Σύμβαση 717, είναι επιπλέον δικλείδα από την Σύμβαση 717».

Τα «βασικά» της σύμβασης
Αποκαλυπτικός για το περιεχόμενο της σύμβασης πάντως ήταν ο εισηγητής της ΝΔ Σπυρίδων Κυριάκης. Προκειμένου να δικαιολογήσει τα προνόμια που θα απολαμβάνει η Hellenic Train από την σύμβαση που υπογράφει με το ελληνικό δημόσιο επικαλέστηκε -αόριστα- ανάλογες πρακτικές που ακολουθούνται σε ευρωπαϊκές χώρες.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε «τι κερδίζει η HELLENICTRAIN από αυτή τη Σύμβαση: Ετήσια αναπροσαρμογή της Σύμβασης, με βάση την μετατροπή του γενικού δείκτη καταναλωτή. Αυτό είναι μία διαδικασία, ένα στοιχείο το οποίο παρατηρείται σε αρκετές δημόσιες συμβάσεις, ειδικότερα σε μακροχρόνιες συμβάσεις οι οποίες έχουν να κάνουν με τον μεταφορικό τομέα, είναι μία συνήθης πρακτική και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ουσιαστικά αυτό που κάνουμε, είναι, να καλύπτουμε τις ανάγκες των δαπανών λόγω πληθωρισμού». Είπε επίσης πως «ορίζεται ετήσια δαπάνη για την καταβολή αποζημίωσης στην HELLENICTRAIN, λόγω της νέας μέριμνας τιμολογιακής πολιτικής για το δημόσιο έργο, το οποίο είναι στα 4,5 εκατ. Ευρώ».

Konstantinos Tsakalidis / SOOC
Αντίστοιχο ήταν το επιχείρημα και για τις τιμές των εισιτηρίων που θα μπορεί να καθορίζει όπως νομίζει η Hellenic Train. Ο εισηγητής της ΝΔ σημείωσε πως μπορεί «η τιμή του κομίστρου να αλλάζει ανάλογα με την ημερομηνία που υπάρχει το δρομολόγιο, με τη μέθοδο του «yield management» και αυτό είναι μία πάγια, μία συνήθης τακτική η οποία χρησιμοποιείται στο χώρο των μεταφορών και με αυτόν τον τρόπο κάνουμε πιο ανταγωνιστικές τις μεταφορές με τρένο, σε σχέση με τις αεροπορικές».

Ανέφερε πως το σύστημα αυτό «φέρνει ταυτόχρονα και αυξήσεις, αλλά και μειώσεις στις τιμές», ενώ διευκρίνισε πως «η τιμολογιακή πολιτική συνεχίζει να τελεί υπό την έγκριση του Υπουργείου».

Η κριτική της αντιπολίτευσης
Όπως ήταν αναμενόμενο, τόσο η σύμβαση όσο και η προσέγγιση της κυβέρνησης προκάλεσαν τις έντονες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης.

«Πρόκειται για μία ετεροβαρή τροποποίηση, η οποία επιβαρύνει δυσανάλογα το δημόσιο χωρίς αντίστοιχο όφελος» επισήμανε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Τάσος Νικολαίδης. Τόνισε μάλιστα πως ακόμη «περιμένουμε μία τεκμηριωμένη παρουσίαση για όσα έγιναν με βάση την αρχική συμβαση, αλλά κυρίως για όσα δεν έγιναν. Ποιες επενδύσεις έμειναν ένα κενό γράμμα και γιατί δεν υλοποιήθηκαν, ποιος φέρει την ευθύνη; Θεωρούμε, ότι η ανάληψη ή απόδοση ευθυνών είναι ένα σημαντικό στοιχείο του απολογισμού, όχι μόνο για να έχουν πλήρη γνώση της κατάστασης οι πολίτες, αλλά και για να διασφαλιστεί, ότι αντίστοιχα λάθη δεν θα επαναληφθούν στο μέλλον».

Το παράδειγμα μιας κατοικίας χρησιμοποίησε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος για να περιγράψει την λειτουργία της νέας σύμβασής. Όπως είπε «φανταστείτε, έναν ιδιοκτήτη, στη συγκεκριμένη περίπτωση το δημόσιο, που νοικιάζει ένα σπίτι σε έναν ενοικιαστή, τη Hellenic Train.

Ο ιδιοκτήτης όχι μόνο πληρώνει στον ενοικιαστή ένα ενοίκιο 50 εκατομμύρια το χρόνο για να δέχεται να μείνει μέσα, αλλά με τη νέα τροποποίηση δέχεται να αυξάνει αυτό το ποσό κάθε χρόνο βάσει πληθωρισμού από το 2026, να του προκαταβάλει το 80% του ποσού κάθε μήνα πριν καν ελέγξει εάν ο ενοικιαστής το έχει στην κατάσταση που το έδωσε, να αναλαμβάνει ο ιδιοκτήτης το κόστος για κάθε βλάβη που θα προκύψει ακόμη κι εάν ο ενοικιαστής φταίει που δεν συντήρησε το οίκημα».

Στα ζητήματα της ασφάλειας εστίασε ο βουλευτής του ΚΚΕ, Χρήστος Κατσώτης. Τόνισε πως «στο άρθρο 6.6, η ευθύνη της Hellenic Train για την ασφάλεια μοιράζεται με την ευθύνη των εργαζόμενων που δουλεύουν σε αυτή, τονίζοντας την παράμετρο της αξιολόγησης». Συμπλήρωσε ότι «η κυβέρνηση αφήνει την εταιρεία να λειτουργεί χωρίς το αναγκαίο επαρκές προσωπικό, οι ελλείψεις είναι τέτοιες που δεν φτάνουν οι βάρδιες, παραβιάζεται το πενθήμερο, υποχρεώνουν τους εργαζόμενους σε υπερωρίες ή σε μεταφορά από το ένα συγκρότημα στο άλλο, ακόμη και για πολλά χιλιόμετρα μακριά».

Επισήμανε, επίσης, ότι «παρά αυτή την κατάσταση, προσλήψεις δε γίνονται. Υπάρχουν ελλείψεις σε ανταλλακτικά, όπως απουσία σαφούς καθηκοντολογίου για κάθε εργαζόμενο. Οι εργαζόμενοι θέτουν ζήτημα για την επαρκή εκπαίδευση και την μετεκπαίδευση τους στις νέες τεχνολογίες, αν και τέτοιες δεν έχουν προκύψει τρία χρόνια μετά τα Τέμπη».

Τέλος, η Θεοπίστη Πέρκα από τη Νέα Αριστερά θύμισε πως «η Hellenic Train δεν ανέλαβε καμία ευθύνη για το έγκλημα των Τεμπών, φυσικά με την ανοχή της κυβέρνησης και αυτό. Αυτά συμβαίνουν στην Ελλάδα, όταν στη Μεγάλη Βρετανία έχει ξεκινήσει επίσημα η επανακρατικοποίηση των σιδηροδρόμων κι εμείς εδώ έχουμε μια κρατική Ιταλική Εταιρεία να απολαμβάνει το μονοπώλιο των επιβατικών μεταφορών, όταν εμείς δεν έχουμε ελληνική κρατική σιδηροδρομική επιχείρηση».

Επικοινωνιακό “μπλόκο” έχει στήσει στους αγρότες η κυβέρνηση, σε μία τελευταία προσπάθεια να στρέψει την κοινή γνώμη κατά των αγροτικών κινητοποιήσεων.

Κατά τη χθεσινή συνάντηση με ομάδα “πρόθυμων” αγροτών, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, υποσχέθηκε βελτιώσεις στα μέτρα για το ηλεκτρικό ρεύμα και το αγροτικό πετρέλαιο, αλλά χωρίς αλλαγές επί της ουσίας στα όσα ήδη είχε ανακοινώσει η κυβέρνηση.

Το επόμενο διάστημα ο κ.Μητσοτάκης θα έχει και νέα συνάντηση με κτηνοτρόφους, με κεντρικό θέμα την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου για όσους αναγκάστηκαν να θανατώσουν τα πρόβατα τους λόγω της ευλογιάς.

Ενώ σήμερα Τετάρτη (14/1) ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, και ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, θα έχουν συνάντηση με αγρότες της κεντρικής Μακεδονίας για τα προβλήματα από την υποχρεωτική εφαρμογή των ΑΤΑΚ- ΚΑΕΚ, τα οποία αφήνουν μεγάλο αριθμό παραγωγών εκτός πληρωμών.

Ο πρωθυπουργός υποδεχόμενος τους “πρόθυμους” αγρότες στο Μαξίμου σχολίασε με νόημα πως “τις εξελίξεις τις διαμορφώνουν οι παρόντες και όχι οι απόντες”. Στη δήλωση του μετά τη συνάντηση, η οποία διήρκεσε 3,5 ώρες, έκανε δε λόγο για “μία κομματική μειοψηφία που επιμένει σε κάποια από τα μπλόκα”. Και διατράνωσε ότι δεν θα ανεχθεί εκβιασμούς και παρανομίες, στρώνοντας το δρόμο για νέα σκληρά αστυνομικά μέτρα κατά των αγροτών.

“Οι εξελίξεις διαμορφώνονται από τις πλειοψηφίες και όχι από τις παρουσίες“, απαντούν οι αγρότες στον κ.Μητσοτάκη και ζητούν να δεχθεί “τους πραγματικούς αγρότες, αυτούς που είναι στο δρόμο”. Δηλαδή να δεχθεί τις δύο επιτροπές που είχε ορίσει η πανελλαδική των μπλόκων (25 αγρότες και 10 κτηνοτρόφοι- μελισσοκόμοι- αλιείς).

Τα παιχνίδια της κυβέρνησης με τους αριθμούς και τις εντυπώσεις

Η κυβέρνηση υποστήριζε ότι η ομάδα με την οποία συναντήθηκε τελικά χθες ο κ.Μητσοτάκης εκπροσωπεί αντιπροσωπευτικά την πλειοψηφία των αγροτών. Τα μαθηματικά βέβαια δεν βγαίνουν, αφού 14 μπλόκα είναι πολύ λιγότερα από 57. 

Χώρια που δεν εκπροσωπήθηκε στη συνάντηση αυτή κανένα από τα μαζικά μπλόκα της κατεξοχήν αγροτικής Θεσσαλίας. Μάλιστα κάποια από τα υποτιθέμενα μπλόκα που συναντήθηκαν με τον πρωθυπουργό ήταν στην πραγματικότητα… μπλόκα- σφραγίδα, αφού δεν αντιπροσώπευαν ενεργές σήμερα κινητοποιήσεις.

Ενώ πχ το μπλόκο στα Πράσινα Φανάρια έχει διασπαστεί από τις 31 Δεκεμβρίου, καθώς αποχώρησαν οι αγρότες που διαφωνούσαν με το φλερτ του επικεφαλής με το Μαξίμου και έχουν στήσει νέο μπλόκο στη Νέα Τρίγλια Χαλκιδικής.

Στην κυβέρνηση φαίνεται όμως πως ποντάρουν στη δημιουργία εντυπώσεων, καθώς ο μέσος πολίτης δεν μπορεί να γνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει σε κάθε αγροτική γωνιά της χώρας. 

Στόχος του Μαξίμου ήταν ειδικότερα να παρουσιάσει το αγροτικό μέτωπο ως διασπασμένο, τα μπλόκα ως υποκινούμενα από το ΚΚΕ (παρότι η πλειοψηφία προέρχεται από το χώρο της Νέας Δημοκρατίας) και να δελεάσει τους αγρότες προσφέροντας “τυράκια” σε όσους πήγαν στη συνάντηση με τον κ.Μητσοτάκη, για να σπάσει τη συμμετοχή στις κινητοποιήσεις.

Η πρόσκληση σε συνάντηση με τον πρωθυπουργό επομένως αποδεικνύεται ότι ήταν εξαρχής παγίδα. Στην οποία τελικά φαίνεται ότι έπεσαν οι αγρότες αποδεχόμενοι την κυβερνητική πρόσκληση την περασμένη Πέμπτη και σπεύδοντας σε ένδειξη καλής θέλησης να σταματήσουν τον 48ωρο αποκλεισμό του οδικού δικτύου της χώρας. Ενώ όταν διαπίστωσαν το παιχνίδι του Μαξίμου με τις δύο συναντήσεις, ο διάλογος ουσιαστικά ναυάγησε ξανά.

Κρίσιμη συνέλευση της πανελλαδικής των μπλόκων σήμερα στην Καρδίτσα

Όπως και να έχει, πλέον η πανελλαδική των μπλόκων που θα συνεδριάσει σήμερα στον Παλαμά Καρδίτσας βρίσκεται αντιμέτωπη με κρίσιμες αποφάσεις. Εάν αποφασίσουν νέα κλιμάκωση η κυβέρνηση ευελπιστεί ότι αυτή τη φορά θα μπορεί να στείλει εναντίον τους την Αστυνομία χωρίς τόσο μεγάλες κοινωνικές αντιδράσεις.

Επικρατεί πάντως οργή για τα παιχνίδια της κυβέρνησης και ήδη κάποια από τα ενεργά μπλόκα αντέδρασαν από χθες.

Το μπλόκο της Νίκαιας Λάρισας απέκλεισε την παλιά εθνική οδό και θα προτείνει σήμερα στην πανελλαδική κλιμάκωση των κινητοποιήσεων και κάθοδο με τρακτέρ στην Αθήνα. Οι αγρότες του μπλόκου Προμαχώνα Σερρών έκλεισαν μετά τις 13.00 επ’ αόριστον το τελωνείο για τα βαρέα οχήματα.

Το μπλόκο των Μαλγάρων επίσης έκλεισε το ρεύμα της εθνικής οδού από Θεσσαλονίκη προς Αθήνα. Ενώ έκλεισε ξανά και το μπλόκο στον κόμβο της Νέας Τρίγλιας Χαλκιδικής, το οποίο είχαν στήσει οι αγρότες που είχαν αποχωρήσει από το μπλόκο στα Πράσινα Φανάρια.

Σημειωτέον ότι στη Θεσσαλονίκη επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στις 17 του μήνα το πρώτο προσυνέδριο της ΝΔ, το οποίο όμως είναι πλέον στον αέρα όσο δεν έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο με τις αγροτικές κινητοποιήσεις. Υπενθυμίζεται ότι είχε αποφασιστεί οι διαδικασίες εν όψει του συνεδρίου του Μαΐου να ξεκινούσαν από τη Θεσσαλονίκη και να εστίαζαν στη βόρεια Ελλάδα ακριβώς επειδή στην Μακεδονία η ΝΔ “αιμορραγεί” προς τα δεξιά.

Και τελικά το ερώτημα είναι: Πόσο θα κοστίσει στη ΝΔ ο “πόλεμος” του Μαξίμου με τους αγρότες, έστω και εάν η κυβέρνηση κερδίσει μία μάχη με τα μπλόκα; 

Παρελθόν αποτελεί η Μαρία Καρυστιανού από πρόεδρος του Συλλόγου Πληγέντων Δυστυχήματος «Τέμπη 2023», όπως γνωστοποίησε η ίδια με ανάρτησή της.