Την Τετάρτη 27 Αυγούστου 2025 στις 9μμ στην παραλία Νέας Μάκρης.

Την Τετάρτη 27 Αυγούστου 2025 στις 9μμ στην παραλία Νέας Μάκρης.

Τρίτη μεσημέρι, στο Παλαιό Ψυχικό. Ο ήλιος καίει, όμως ανάμεσα στα δέντρα και κάτω από τις τέντες η βιολογική λαϊκή αγορά σφύζει από ζωή. Οι πάγκοι είναι γεμάτοι με φρέσκα εποχικά προϊόντα: μοσχοβολιστές ώριμες ντομάτες, ζουμερά ροδάκινα, σκούρα κολοκυθάκια με τον ανθό τους ακόμη στην άκρη, μυρωδάτο βασιλικό, χειροποίητες μαρμελάδες και παραδοσιακές ελιές. Κάποιοι έχουν φέρει μικρά καρότσια λαϊκής, άλλοι κρατούν πάνινες τσάντες. Οι πωλητές συζητούν με τους πελάτες – όχι μόνο για τις τιμές, αλλά για το πώς καλλιεργήθηκε το κάθε προϊόν, αν είναι από δικό τους χωράφι, πώς έγινε η πιστοποίηση. Ο κόσμος δεν βιάζεται και όσοι τελικώς αγοράζουν δείχνουν να έχουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη σε αυτό που βάζουν στο καλάθι τους.
Σε μια γωνιά της αγοράς ένας παραγωγός ανοίγει ένα τελάρο με αρωματικές φράουλες. «Είναι από το κτήμα μου στην Οινόη» λέει. «Δεν βάζω τίποτα πέρα από κομπόστ και στάχτη. Οποιος θέλει να έρθει να δει». Δίπλα του, μια νεαρή γυναίκα ζητά να μάθει αν η μαρμελάδα έχει ζάχαρη ή αν είναι με πετιμέζι. «Δεν παίρνω πολλά – παίρνω λίγα και καλά. Δεν θέλω να τρώνε τα παιδιά μου φρούτα ποτισμένα με φάρμακα» λέει η κυρία Νίκη, μητέρα δύο μικρών παιδιών, καθώς γεμίζει τη σακούλα της με μήλα και πατάτες.
«Δεν με νοιάζει αν είναι λίγο πιο ακριβό. Τουλάχιστον έχει γεύση, δεν είναι ψεύτικο» σχολιάζει και ο κύριος Στέλιος, 73 ετών, που προτιμά τις ελιές και τα ντοματίνια. «Από τότε που άρχισα να ψωνίζω βιολογικά, δεν πετάω φαγητό. Κρατάει περισσότερο, δεν «νερώνει»» λέει ο Αντώνης, οικογενειάρχης ο οποίος – όπως τουλάχιστον μας λέει – μαγειρεύει καθημερινά.
Κάποιοι γονείς παραδέχονται ότι θα ήθελαν να αγοράζουν περισσότερα βιολογικά, αλλά με δυσκολία καταφέρνουν να αντέξουν το κόστος τους. Μια ηλικιωμένη κυρία, που έχει στο καρότσι της μόνο τρία προϊόντα, μας λέει:
«Εδώ έρχομαι γιατί ξέρω τι παίρνω. Δεν μπορώ κάθε εβδομάδα, αλλά δεν θέλω ούτε τα παιδιά μου να τρώνε σκουπίδια. Καλύτερα λιγότερα και καθαρά». Δίπλα της ένας νεαρός, που περιμένει υπομονετικά να ζυγίσει τα κολοκυθάκια, προσθέτει: «Εγώ ξεκίνησα από περιέργεια. Τώρα μου φαίνεται αδιανόητο να πάρω κάτι «μεγάλο και τέλειο» που δεν έχει ούτε άρωμα ούτε γεύση».

Τι σημαίνει «βιολογικό»
Υπάρχουν, φυσικά, κι αυτοί που παραδέχονται πως ακόμη φοβούνται μήπως «την πατήσουν» και πληρώσουν παραπάνω αγοράζοντας προϊόντα-μαϊμού, χωρίς τις αναγκαίες εγγυήσεις. Η εμπιστοσύνη, άλλωστε, δεν είναι αυτονόητη – κερδίζεται τελάρο με τελάρο.
Με βάση τον σχετικό ευρωπαϊκό κανονισμό, τα βιολογικά προϊόντα είναι τρόφιμα που παράγονται χωρίς τη χρήση συνθετικών φυτοφαρμάκων, ορμονών, χημικών λιπασμάτων και γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ). Η καλλιέργειά τους στηρίζεται σε φυσικές μεθόδους και σέβεται το έδαφος, το νερό, την εποχικότητα και τη βιοποικιλότητα. Γι’ αυτό η παραγωγή τους συνοδεύεται και από περιβαλλοντικά οφέλη.
Η Κλειώ Δημητριάδου, διαιτολόγος – διατροφολόγος MSc, σημειώνει: «Τα βιολογικά τρόφιμα μειώνουν σημαντικά την έκθεσή μας σε χημικά κατάλοιπα, κάτι κρίσιμο για τις πιο ευάλωτες ομάδες, όπως είναι τα παιδιά και οι έγκυες γυναίκες. Δεν είναι μόνο καθαρότερα, αλλά διατροφικά ανώτερα σε αρκετές περιπτώσεις». Η ίδια συμπληρώνει: «Πέρα από το προφανές – τη διατροφή –, τα βιολογικά σχετίζονται και με μια γενικότερη κουλτούρα πρόληψης και σεβασμού στο περιβάλλον».
Μελέτες δείχνουν ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα περιέχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις αντιοξειδωτικών (βιταμίνη C, φλαβονοειδή, καροτενοειδή), μαγνησίου, φωσφόρου και σιδήρου. Παράλληλα, στη σύνθεσή τους θα βρει κανείς λιγότερα νιτρικά και υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Πιο πρόσφατες μετα-αναλύσεις, μάλιστα, συνδέουν τη βιολογική διατροφή με χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος, καλύτερη ποιότητα σπέρματος και μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης συγκεκριμένων μορφών καρκίνου. Ακόμα κι αν δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις για όλα τα οφέλη, η τάση δείχνει θετική.
Οταν η αγορά γίνεται κοινότητα: Το μοντέλο των λαϊκών
Ο Αυτοδιαχειριζόμενος Φορέας Βιοκαλλιεργητών Περιφέρειας Αττικής συντονίζει 24 λαϊκές αγορές αποκλειστικά με πιστοποιημένα βιολογικά προϊόντα. Η πρόεδρός του, Δήμητρα Τσακίρη, αναφέρει: «Οι παραγωγοί μας είναι όλοι πιστοποιημένοι. Ελέγχονται τακτικά, τόσο από τον φορέα μας όσο και από τις Αρχές. Γίνεται δειγματοληψία, επαλήθευση ποσοτήτων και φυσικά έλεγχοι στα χαρτιά».
Τα δύο τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τη Δήμητρα Τσακίρη, παρατηρείται μια μικρή αλλά σταθερή αύξηση στον συνολικό τζίρο των βιολογικών αγορών της Αττικής. Παρά τις οικονομικές δυσκολίες, το κοινό φαίνεται να στρέφεται περισσότερο προς τη βιολογική διατροφή, αναγνωρίζοντας την αξία της ποιότητας και της ασφάλειας των τροφίμων.
Σε επίπεδο καταναλωτικής συνήθειας, όπως αναφέρεται, μια τετραμελής οικογένεια επισκέπτεται τη βιολογική λαϊκή αγορά κατά μέσο όρο κάθε δύο εβδομάδες, δαπανώντας περίπου 40 έως 50 ευρώ τη φορά. Ενας από τους λόγους είναι και η μεγαλύτερη «διάρκεια ζωής» των βιολογικών προϊόντων, αφού δεν περιέχουν συνθετικά λιπάσματα και ορμόνες, ενώ αναπτύσσονται με φυσιολογικό ρυθμό – χωρίς να αποθηκεύουν περιττό νερό, με αποτέλεσμα να μη σαπίζουν εύκολα.
Αξιοσημείωτο είναι ότι, όπως σημειώνει η Τσακίρη, οι τιμές πλέον σε πολλά προϊόντα δεν διαφέρουν σημαντικά από τα αντίστοιχα συμβατικά: «Μπρόκολο, πατάτα, ντομάτα, μαρούλι: πολλές φορές έχουν ίδια ή και χαμηλότερη τιμή στις βιολογικές αγορές απ’ ό,τι στα σουπερμάρκετ». Η αλήθεια είναι πως αρκετές φορές μέσα στον χρόνο παρατηρήσαμε πως οι τιμές ήταν ίδιες σε αρκετά προϊόντα, όπως μπρόκολο και μαρούλι. Αντίθετα, στα σουπερμάρκετ η διαφορά τιμής μπορεί να είναι σημαντική, με τα βιολογικά να κοστίζουν έως και διπλάσια από τα αντίστοιχα συμβατικά προϊόντα.
Σε γενικές γραμμές, πάντως, η διαφορά τιμής ανάμεσα στα βιολογικά και τα συμβατικά προϊόντα κυμαίνεται κατά μέσο όρο στο 10%-30%, αν και σε πολλές περιπτώσεις είναι μικρότερη, κυρίως στις βιολογικές αγορές. Στα σουπερμάρκετ, οι τιμές των βιολογικών είναι σημαντικά αυξημένες και σε αρκετές περιπτώσεις διπλάσιες των συμβατικών.
Η «στροφή» των καταναλωτών
Το σίγουρο είναι πως ολοένα περισσότεροι καταναλωτές αναγνωρίζουν την ποιοτική υπεροχή και τη γεύση των βιολογικών προϊόντων, όμως πολλοί δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να τα εντάξουν σταθερά στη διατροφή τους λόγω του κόστους, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ψώνια από σουπερμάρκετ ή για οικογένειες με αυξημένες ανάγκες.
Για την κυρία Νίκη, είναι θέμα φροντίδας. Για τον κύριο Στέλιο, θέμα γεύσης. Για τον Αντώνη, θέμα εμπιστοσύνης. Ωστόσο για πολλούς καταναλωτές τα βιολογικά προϊόντα παραμένουν μια πρόκληση. Η διαφορά στην τιμή, ιδίως εκτός των λαϊκών αγορών, συχνά λειτουργεί αποτρεπτικά – ιδίως για οικογένειες με περιορισμένο προϋπολογισμό. Παρότι τα οφέλη τους είναι αποδεδειγμένα, η πρόσβαση σε αυτά δεν είναι αυτονόητη. Η ενίσχυση των τοπικών βιολογικών αγορών, η διαφάνεια στην πιστοποίηση και μια πιο στοχευμένη πολιτική στήριξης ίσως να είναι το επόμενο βήμα για να πάψουν τα βιολογικά να είναι προνόμιο λίγων – και να γίνουν επιλογή για περισσότερους.
Premium έκδοση ΤΑ ΝΕΑ
Οι ταξιδιωτικές συνήθειες των Ελλήνων αλλάζουν ραγδαία, με ολοένα και περισσότερους να στρέφονται σε προορισμούς του εξωτερικού για τις καλοκαιρινές και χειμερινές αποδράσεις τους.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι δαπάνες για ταξίδια εκτός συνόρων ξεπέρασαν πέρυσι τα 2,8 δισ. ευρώ, έναντι 2,2 δισ. ευρώ που ξοδεύτηκαν εντός της χώρας.
Η ακρίβεια στα ακτοπλοϊκά και αεροπορικά εισιτήρια, καθώς και οι υψηλές τιμές στα ξενοδοχεία, ωθούν όλο και περισσότερους Έλληνες να αναζητήσουν πιο συμφέρουσες λύσεις στο εξωτερικό.
«Τα πακέτα είναι συχνά οικονομικότερα από μια αντίστοιχη διαμονή στην Ελλάδα», αναφέρει ταξιδιωτικός πράκτορας.
Με μέση διάρκεια ταξιδιού τις πέντε ημέρες και μέση δαπάνη περίπου 80 ευρώ ανά διανυκτέρευση, οι Έλληνες ξοδεύουν πλέον περισσότερα εκτός συνόρων παρά στην εγχώρια αγορά.
Παρότι οι κοντινοί προορισμοί όπως η Βουλγαρία και η Τουρκία κατέγραψαν πτώση 8%, και η Κύπρος μείωση 6%, η εικόνα είναι διαφορετική στη Δυτική Ευρώπη.
Στη Γερμανία ταξίδεψαν πάνω από 500.000 Έλληνες, σημειώνοντας αύξηση 21%. Αντίστοιχη άνοδος, άνω του 20%, σημειώθηκε σε Γαλλία και Ολλανδία.
Με ένα στα τέσσερα ταξίδια να πραγματοποιείται το καλοκαίρι, η στροφή των Ελλήνων στο εξωτερικό μοιάζει να αποτελεί πλέον κανονικότητα.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί και το 2026, καθώς η σχέση κόστους – εμπειρίας ευνοεί ολοένα και περισσότερο τις διακοπές εκτός Ελλάδας.
Αντιπολιτευόμενοι κατηγόρησαν ξανά χθες Κυριακή τον Ντόναλντ Τραμπ πως «κατασκευάζει κρίσεις» για να στείλει στρατεύματα της εθνοφρουράς σε μεγαλουπόλεις που κυβερνούν δημοκρατικοί, καθώς ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος διατείνεται πως «κυριαρχεί» σ’ αυτές η εγκληματικότητα (στη φωτογραφία του Reuters/Kevin Lamarque, επάνω, μέλη της Εθνοφρουράς στην Ουάσιγκτον, με φόντο το Καπιτώλιο).
Ο συντηρητικός αρχηγός του κράτους, 79 ετών, που εννοεί να προχωρήσει στην επιβολή του δρακόντειου προγράμματός του για την πάταξη της παραβατικότητας και της μετανάστευσης, απείλησε χθες Κυριακή να στείλει «στρατεύματα» σε ακόμη μια μεγάλη πόλη των ΗΠΑ, τη Βαλτιμόρη, πρωτεύουσα της πολιτείας Μέριλαντ, όπου κυβερνήτης είναι μαύρος δημοκρατικός βετεράνος πολέμου.
«Δεν μπορούμε να αφήσουμε» τον Τραμπ «να παίζει με τις ζωές Αμερικανών, ούτε να κατασκευάζει κρίση για να εκτρέπει την προσοχή»
Τον Ιούνιο, χιλιάδες μέλη της εθνοφρουράς και των πεζοναυτών αναπτύχθηκαν στο Λος Αντζελες. Και, από τη 12η Αυγούστου, στην ομοσπονδιακή πρωτεύουσα Ουάσιγκτον (ανατολικά), στρατιωτικά οχήματα σταθμεύουν μπροστά σε κεντρικό συγκοινωνιακό σταθμό και στην πελώρια πλατεία The National Mall, πλάι σε εθνικούς θεσμούς κι ιστορικά μνημεία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε εξάλλου πως θα διατάξει να αναπτυχθούν στρατεύματα κι ομοσπονδιακές υπηρεσίες επιβολής του νόμου στο Σικάγο (βόρεια), κατόπιν στη Νέα Υόρκη (βορειοανατολικά), αντίστοιχα την τρίτη μεγαλύτερη και τη μεγαλύτερη μεγαλούπολη των ΗΠΑ.
Οι έφεδροι της εθνοφρουράς αναφέρονται στον κυβερνήτη κάθε αμερικανικής πολιτείας και δεν μπορούν στη θεωρία να αναπτυχθούν παρά μόνο σε περίπτωση εθνικής έκτακτης ανάγκης, για παράδειγμα φυσικής καταστροφής, κατόπιν αιτήματος του ομοσπονδιακού κράτους και με έγκριση του κυβερνήτη.
«Καμιά νομική βάση»
Στη θεωρία, ο ρόλος τους δεν είναι να επεμβαίνουν για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, ταραχών ή διαδηλώσεων.
«Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει καμιά νομική βάση, καμιά εξουσία, για να αποπειραθεί να στείλει ομοσπονδιακά στρατεύματα στο Σικάγο», έδωσε τον τόνο στο CNN ο επικεφαλής της δημοκρατικής μειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων Χακίμ Τζέφρις.
«Πρέπει να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε τις τοπικές δυνάμεις επιβολής του νόμου και δεν μπορούμε να αφήσουμε τον Ντόναλντ Τραμπ να παίζει με τις ζωές Αμερικανών, ούτε να κατασκευάζει κρίση για να εκτρέπει την προσοχή, καθώς είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής», είπε.
Ενας «δικτάτορας»
Από την πλευρά του ο δημοκρατικός κυβερνήτης στο Ιλινόι, ο Τζέι Μπι Πρίτσκερ, στην πολιτεία του οποίου βρίσκεται το Σικάγο, τόνισε μέσω X ότι «εδώ και καιρό συνεργαζόμαστε με τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες επιβολής του νόμου» για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας στην πόλη, συνώνυμη της δράσης κακοποιών σε διεθνές επίπεδο, στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών.
«Ομως δεν θα αφήσουμε έναν δικτάτορα να μας επιβάλλει τη θέλησή του», πρόσθεσε η μορφή αυτή του δημοκρατικού κόμματος.
Αυτός ο τελευταίος αντέδρασε στα μηνύματα «με δυσάρεστο και προκλητικό τόνο» άλλου δημοκρατικού, του κυβερνήτη της πολιτείας Μέριλαντ Γουές Μουρ.
Πρότεινε το Σάββατο το βράδυ μέσω X στον δισεκατομμυριούχο να κάνει «έναν περίπατο» στη Βαλτιμόρη για να αντικρουστούν «τα ψέματα για την πρόοδο που έχουμε κάνει ως προς την ασφάλεια στο Μέριλαντ».
«Εϊ Ντόναλντ, μπορούμε να σου βρούμε αμαξάκι του γκολφ αν αυτό διευκολύνει τα πράγματα. Κράτα με ενήμερο!» πρόσθεσε σαρκαστικά ο κυβερνήτης της πολιτείας κοντά στην Ουάσιγκτον, η πρωτεύουσα της οποίας, η Βαλτιμόρη, σημαντικό λιμάνι και σκηνικό της αστυνομικής τηλεοπτικής σειράς The Wire, θεωρείται επικίνδυνη.
«Θα στείλω ‘τα στρατεύματα’»
«Υποθέτω πως μιλάει για την εκτός ελέγχου, κυριαρχούμενη από την εγκληματικότητα Βαλτιμόρη; (…) Αν ο Γουές Μουρ χρειάζεται βοήθεια (…) τότε θα στείλω ‘τα στρατεύματα’, όπως γίνεται πολύ κοντά, στην Ουάσιγκτον, για να απαλλαγούμε από την εγκληματικότητα», αντέταξε μέσω Truth Social ο αμερικανός πρόεδρος.
Ο κ. Μουρ δήλωσε από την πλευρά του στο CNN και στο CBS News ότι «δεν θα εγκρίνει να χρησιμοποιηθεί η Εθνοφρουρά του Μέριλαντ» για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, καθώς αυτό θα ήταν «αντισυνταγματικό».
«Ελάτε στο Σικάγο»
Οσο για το Σικάγο, η Washington Post έγραψε προχθές Σάββατο πως το Πεντάγωνο καταρτίζει εδώ κι εβδομάδες σχεδιασμούς για την ανάπτυξη της Εθνοφρουράς, και εκεί επισήμως για να παταχθούν η εγκληματικότητα κι η μετανάστευση. Το υπουργείο Αμυνας δεν έκανε κανένα σχόλιο.
Την Παρασκευή, στο Οβάλ Γραφείο του, ο μεγιστάνας υποστήριξε πως «θαυμάσιες αφροαμερικανίδες λένε: ‘σας παρακαλούμε πρόεδρε Τραμπ, ελάτε στο Σικάγο’», αναγγέλλοντας πως η μεγαλούπολη αυτή, και η Νέα Υόρκη, οικονομική και πολιτιστική πρωτεύουσα, θα είναι «οι επόμενες» στη σειρά.
Στην Ουάσιγκτον έχουν πλέον αναπτυχθεί πάνω από 1.900 μέλη της Εθνοφρουράς – τα έστειλαν πολιτείες όπου κυβερνούν ρεπουμπλικάνοι – που προσεχώς θα φέρουν οπλισμό, καθώς και μέλη ομοσπονδιακών υπηρεσιών επιβολής της τάξης, ιδίως της ομοσπονδιακής αστυνομίας (FBI), της αστυνομικής υπηρεσίας για τη μετανάστευση (ICE) και της δίωξης ναρκωτικών (DEA).
«Θα κάνουμε τις πόλεις μας ασφαλείς, πολύ ασφαλείς», επιμένει ο πρόεδρος Τραμπ.
Πηγή: ΑΠΕ
Ολοκληρώθηκε το μεγαλύτερο μέρος της 1ης αγωνιστικής της Super League, με μοναδικές εκκρεμότητες πλέον τα παιχνίδια Λεβαδειακός – Κηφισιά (25/8, 19:30) και Παναθηναϊκός – ΟΦΗ (σ.σ έχει αναβληθεί).
Σήμερα, στο παιχνίδι που άνοιξε το πρόγραμμα η ΑΕΚ νίκησε τον Πανσερραϊκό στη Νέα Φιλαδέλφεια με 2-0. Μάνταλος στο 23’ με πέναλτι και Ζίνι στο 27’ τα γκολ για την Ένωση.
Στην Τούμπα, ο ΠΑΟΚ δυσκολεύτηκε πολύ κόντρα στην ΑΕΛ, αλλά ένα γκολ του Κίριλ Ντεσπόντοφ στο 47’ ήταν αρκετό για να του δώσει το τρίποντο της νίκης με 1-0.
Χθες, ο πρωταθλητής Ολυμπιακός επικράτησε εντός έδρας του Αστέρα Τρίπολης με 2-0. Ο Γιουσούφ Γιατζιτζί στο 90+3’ με υπέροχο γκολ άνοιξε τον δρόμο για τη νίκη των Πειραιωτών και στο 90+7’ ο Αγιούμπ Ελ Κααμπί «σφράγισε» το τρίποντο για τους Ερυθρόλευκους.
Εντός έδρας νίκη και για τον Άρη κόντρα στον Βόλο, με την ομάδα του Μαρίνου Ουζουνίδη να κερδίζει τους Θεσσαλούς με 2-0. Άλβαρο (64’) και Φαμπιάνο (67’) τα γκολ για τους Θεσσαλονικείς.
Τέλος, ο Ατρόμητος έφυγε με μεγάλο διπλό από το Αγρίνιο, καθώς επικράτησε του Παναιτωλικού με 2-0, χάρη στα γκολ των Παλμεζάνο (41’) και Γιουμπιτάνα (81’).
Την Δευτέρα (25/8) ο Λεβαδειακός υποδέχεται την Κηφισιά (19:30) στη Βοιωτία.
Υπενθυμίζουμε ότι το παιχνίδι του Παναθηναϊκού με τον ΟΦΗ αναβλήθηκε μετά από αίτημα των Πράσινων, λόγω της συμμετοχής τους στα playoffs του Europa League.
Τα αποτελέσματα και το υπόλοιπο πρόγραμμα της πρεμιέρας:
Ολυμπιακός – Αστέρας Τρίπολης AKTOR 2-0
Άρης – Βόλος 2-0
Παναιτωλικός – Ατρόμητος 0-2
Παναθηναϊκός – ΟΦΗ (Αναβλήθηκε)
ΑΕΚ – Πανσερραϊκός 2-0
ΠΑΟΚ – ΑΕΛ 1-0
Λεβαδειακός – Κηφισιά (25/8, 19.30)
Η βαθμολογία:

Το πρόγραμμα της 2ης αγωνιστικής:
Βόλος – Ολυμπιακός (30/8, 19.00)
Πανσερραϊκός – ΟΦΗ (30/8, 19.30)
Αρης – Παναιτωλικός (30/8, 21.00)
ΑΕΛ – Κηφισιά (30/8, 21.30)
ΑΕΚ – Αστέρας Τρίπολης AKTOR (31/8, 20.00)
ΠΑΟΚ – Ατρόμητος (31/8, 21.00)
Παναθηναϊκός – Λεβαδειακός (31/8, 22.00)
Η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός Μισέλ Γιο θεωρεί ότι είναι καιρός το Χόλιγουντ να επικεντρωθεί περισσότερο σε ασιατικούς μυθολογικούς χαρακτήρες, όπως αυτούς που παρουσιάζονται στην κινεζική ταινία Ne Zha 2, η οποία έχει γίνει το φιλμ κινουμένων σχεδίων με τα υψηλότερα έσοδα στην ιστορία παγκοσμίως.
«Είναι πολεμιστές και ημίθεοι» δήλωσε στο Reuters η Γιο, η οποία δανείζει τη φωνή της στον ρόλο της μητέρας του Ne Zha για την αγγλική μεταγλώττιση της ταινίας.
«Υποθέτω ότι είναι σαν τον Δία, ξέρετε, και τον Θορ, αλλά οι συγκεκριμένοι είναι οι δικοί μας. Και νομίζω ότι αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί όταν μαθαίνεις για τους μύθους μιας άλλης κουλτούρας, έχεις μια ωραία, βαθύτερη κατανόηση και σε διδάσκει να αγκαλιάζεις κάτι που είναι διαφορετικό» πρόσθεσε η ηθοποιός από τη Μαλαισία, πρωταγωνίστρια του Everything Everywhere All at Once.
Η ταινία Ne Zha 2 τα δικαιώματα διανομής της οποίας έχει η A24, ακολουθεί τα γεγονότα της πρώτης Ne Zha του 1999.
Στη νέα ταινία, οι ψυχές του Nezha και της Aobing εργάζονται για να ανακτήσουν τα φυσικά τους σώματα και να προστατεύσουν τις οικογένειές τους.
Η αρχική ταινία απέφερε πάνω από 700 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως.

Η αγγλική μεταγλωττισμένη έκδοση της φανταστικής ταινίας σε σκηνοθεσία Yu Yang και βασισμένη στο μυθιστόρημα του 16ου αιώνα του Xu Zhonglin με τίτλο Investiture of the Gods, άρχισε να προβάλλεται στους αμερικανικούς κινηματογράφους την Παρασκευή.
Η ταινία Ne Zha 2 έχει συγκεντρώσει συνολικά 12,3 δισεκατομμύρια γιουάν (1,69 δισεκατομμύρια δολάρια), συμπεριλαμβανομένων των προπωλήσεων και των εσόδων από το εξωτερικό, γεγονός που την καθιστά την όγδοη ταινία με τα υψηλότερα έσοδα σε εισπράξεις παγκοσμίως στην ιστορία.
Η Μισέλ Γιο δίνει έμφαση στον πολιτιστικό πλούτο της ταινίας, αλλά θέλει το κοινό όλων των κοινωνικών στρωμάτων να καταλάβει ότι το πιο σημαντικό είναι πως πρόκειται για «μια όμορφη ιστορία».
«Νομίζω ότι πρέπει να σταματήσουμε να τη βλέπουμε ως, «Ω, είναι μια κινεζική ταινία»» πρόσθεσε.
«Ανεβαίνεις στους ουρανούς. Κατεβαίνεις στον πυθμένα της θάλασσας. Βλέπεις τους δράκους. Βλέπεις όλα αυτά τα πράγματα και μόνο για αυτές τις δύο ώρες – μεταφέρεσαι» είπε η ηθοποιός.
Ο καφές είναι γνωστό πως στις κατάλληλες ποσότητες, μπορεί να είναι ευεργετικός. Συγκεκριμένα ως προς τις γυναίκες, σύμφωνα με πρόσφατα αποτελέσματα μελέτης, η συνολική κατανάλωση καφεΐνης και καφέ, αύξησε τις πιθανότητες οι συμμετέχουσες να μην εμφανίσουν περιορισμούς στη σωματική λειτουργία, παράπονα για τη μνήμη, προβλήματα ψυχικής υγείας, γνωστικές διαταραχές ή σοβαρές χρόνιες ασθένειες μεγαλώνοντας.
Τα ευρήματα της μελέτης παρουσιάστηκαν στο συνέδριο Nutrition 2025, που πραγματοποιήθηκε στο Ορλάντο της Φλόριντα.
Η υγιής γήρανση είναι ένας ευρύς όρος, αλλά στην εν λόγω έρευνα, οι συμμετέχουσες χαρακτηρίστηκαν ότι βιώνουν υγιή γήρανση αν πληρούσαν τα ακόλουθα κριτήρια:
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από τη μελέτη Nurses’ Health Study για έναν μεγάλο αριθμό γυναικών (συνολικά περιλήφθηκαν 47.513 γυναίκες) και για μεγάλο χρονικό διάστημα (30 έτη). Οι ίδιοι ανέλυσαν ερωτηματολόγια συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων για να εξετάσουν την πρόσληψη καφεΐνης από καφέ, τσάι κ.λπ.
Στις αναλύσεις τους, μπόρεσαν να προσαρμόσουν παράγοντες όπως η ηλικία των συμμετεχόντων, τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας, οι συνήθειες καπνίσματος και η κατανάλωση αλκοόλ. Με την πάροδο των χρόνων, λίγες παραπάνω από 3.700 γυναίκες εμφάνισαν υγιή γήρανση βάσει των κριτηρίων της μελέτης.
Η περισσότερη καφεΐνη προερχόταν από τον καφέ και η μέση κατανάλωση καφεΐνης στην αρχή της μελέτης ήταν 315 mg ημερησίως. Όταν εξετάστηκαν όλες οι πηγές καφεΐνης, ο καφές αύξησε τις πιθανότητες των συμμετεχόντων να βιώσουν υγιή γήρανση.
Οι ερευνητές δεν βρήκαν συσχέτιση μεταξύ υγιούς γήρανσης ή των επιμέρους τομέων της και της κατανάλωσης τσαγιού, τσαγιού χωρίς καφεΐνη ή καφέ χωρίς καφεΐνη. Τα αποτελέσματα επίσης υποδείκνυαν ότι η κατανάλωση ανθρακούχων ροφημάτων με ζάχαρη και καφεΐνη μπορεί να μειώνει την πιθανότητα υγιούς γήρανσης στις γυναίκες.
Η συγγραφέας της μελέτης, Σάρα Μαχντάβι, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στη Σχολή Δημόσιας Υγείας Harvard T.H. Chan του Πανεπιστημίου Harvard και επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, δήλωσε:
«Βρήκαμε ότι η μέτρια κατανάλωση καφεΐνης από καφέ κατά τη μέση ηλικία συνδέεται με υγιή γήρανση αργότερα στη ζωή. Ορίσαμε την υγιή γήρανση αυστηρά: όχι απλώς επιβίωση σε μεγαλύτερη ηλικία, αλλά μια ζωή χωρίς σημαντικές χρόνιες ασθένειες, γνωστική έκπτωση, σωματική αναπηρία ή κακή ψυχική υγεία. Κάθε επιπλέον φλιτζάνι καφέ συνδέθηκε με περίπου 2% μεγαλύτερη πιθανότητα υγιούς γήρανσης. Η συσχέτιση ήταν δοσοεξαρτώμενη για τον καφέ, αν και μέτρια και δεν παρατηρήθηκε για τον καφέ χωρίς καφεΐνη ή το τσάι, πιθανώς λόγω χαμηλότερης κατανάλωσης και διαφορών στη βιοδραστική σύσταση».
Συνολικά, η μελέτη υποδηλώνει ότι η κατανάλωση καφέ στη μέση ηλικία μπορεί να προσφέρει μακροχρόνια οφέλη στις γυναίκες. Αν και ορισμένες λεπτομέρειες της μελέτης παραμένουν ασαφείς, όπως η χρήση πρόσθετων στον καφέ (ζάχαρη, κρέμα), ο τύπος καφέ καθώς και αλλαγές στην κατανάλωση καφεΐνης με το πέρασμα του χρόνου, τα αποτελέσματα χαρακτηρίστηκαν «ενθαρρυντικά».
Παρόλα αυτά, χρειάζεται προσοχή, ειδικά για όσους λαμβάνουν φάρμακα για χρόνια νοσήματα, καθώς η καφεΐνη μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα ή να επηρεάσει υποκείμενα προβλήματα υγείας.
Όπως συμπλήρωσε η Μαχντάβι:
«Ο καφές δεν είναι για όλους τους ανθρώπους ωφέλιμος. Ο μεταβολισμός της καφεΐνης διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη γενετική και ορμονικούς παράγοντες. Η προηγούμενη έρευνά μας έδειξε ότι γυναίκες με πιο αργό μεταβολισμό ίσως δεν ωφελούνται από την υψηλή κατανάλωση και μπορεί να είναι πιο επιρρεπείς σε αρνητικές επιπτώσεις. Η εξατομικευμένη διατροφή — που λαμβάνει υπόψη φύλο και γενετικές διαφορές — θα είναι το κλειδί στις μελλοντικές συστάσεις».
* Πηγή: Vita
Ενώ ο μέσος μισθός στην Ελλάδα αυξήθηκε – ονομαστικά όχι πραγματικά – κατά 28% το διάστημα 2020-24, ο μέσος φόρος εισοδήματος αυξήθηκε κατά 118%, τέσσερις φορές παραπάνω.
Τα παραπάνω επισημαίνει έρευνα που παρουσιάζει η Ένωση Υπεράσπισης της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ).
Η κυβέρνηση, πιεσμένη από τις εξελίξεις, ετοιμάζεται να ανακοινώσει στη ΔΕΘ μέτρα ελάφρυνσης των φορολογικών βαρών, με έμφαση στη μεσαία τάξη και τις οικογένειες με παιδιά. Αρνείται ωστόσο να προχωρήσει σε τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, μέτρο που θα εξισορροπούσε εν μέρει τη διάβρωση των εισοδημάτων από τον πληθωρισμό. Αντ’αυτού προτάσσει μια «ενδιάμεση» φορολογική κλίμακα – μεταξύ των 10.000 και των 20.000 ευρώ και πιθανή αυξηση του αφορολόγητου ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών.
Υπενθυμίζεται ότι η συζήτηση για την τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας έχει ανοίξει μετ’ επιτάσεως, μετά και από τις πρόσφατες σχετικές εκθέσεις της Τράπεζας της Ελλάδας και της Eurobank.
Fiscal Drag – Φορολογική διάβρωση
Σύμφωνα με την ανάλυση της ΤτΕ, το φαινόμενο της «φορολογικής διάβρωσης» (fiscal drag) αναφέρεται «στην αύξηση των φορολογικών εσόδων που προκύπτει όταν η φορολογητέα βάση (π.χ. εισόδημα) αυξάνεται σε ονομαστικούς όρους, αλλά οι παράμετροι της φορολογικής νομοθεσίας (π.χ. φορολογικά κλιμάκια, εκπτώσεις/απαλλαγές) δεν αναπροσαρμόζονται αναλόγως».
Η φορολογική διάβρωση είναι πιο έντονη σε περιόδους πληθωρισμού, καθώς οι φορολογούμενοι ανεβαίνουν σε υψηλότερα κλιμάκια, χωρίς όμως να έχει αυξηθεί η αγοραστική τους δύναμη. Τα ταμεία του κράτους επωφελούνται, αλλά το φορολογικό σύστημα γίνεται πιο άδικο, αφού επιβαρύνονται δυσανάλογα τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα.
Αντίστοιχη έρευνα της Eurobank,, αναφέρεται στο φαινόμενο της «ολίσθησης κλιμακίου». Όταν δηλαδή αυξάνεται αυτόματα η φορολογική επιβάρυνση των νοικοκυριών ιδίως σε περιόδους υψηλού πληθωρισμού, στον βαθμό που δεν τιμαριθμοποιείται η φορολογική κλίμακα. Η επιβάρυνση αυτή πλήττει πρωτίστως μισθωτούς και συνταξιούχους, που είναι και οι κύριοι «φοροδότες».
πηγή: ΕΡΓΑΝΗ – επεξεργασία ΕΝΥΠΕΚΚ
Ρεκόρ φορο-εσόδων, μείωση καθαρών μισθών
Στην έρευνα που υπογράφει ο πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ, καθηγητής Αλέξης Μητρόπουλος, γίνεται ειδική αναφορά στο ρεκόρ φοροεσόδων, σε συνδυασμό με τη φορολογική διάβρωση των μισθών.
Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό για το 2025, τα έσοδα του κράτους από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων θα ανέλθουν στο ποσό ρεκόρ των 15 δισ ευρώ. Το 2023 ανήλθαν σε 14,17 δισ ευρώ, αυξημένοι κατά 11,5% σε σχέση με το 2023, κατά το οποίο το εισπραχθέν ποσό από τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων ήταν 12,7 δισ ευρώ .
Την τριετία 2022-24, το ελληνικό Δημόσιο εισέπραξε 17,7 δισ ευρώ υπερ-έσοδα από φόρους – με το συνολικό ποσό να αγγίζει τα 187,4 δισ ευρώ, εκ των οποίων το 54,4% είναι έμμεσοι φόροι.
«Η κυβέρνηση της ΝΔ, που παρέλαβε τους υψηλούς φορολογικούς συντελεστές στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων το 2019 από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, τους διατήρησε με συνέπεια, με ανεπαίσθητες μόνο διορθώσεις. Αποτέλεσμα αυτής της φορολογικής πολιτικής είναι η μείωση των καθαρών μισθών κατά τη μισθολογική πενταετία 2020-2024, παρά την αύξηση στον κατώτατο μισθό και σε περιορισμένους κλάδους τής ιδιωτικής οικονομίας», επισημαίνει η έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ.
Αυξήθηκε 118% ο φόρος εισοδήματος
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας (Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ»), ενώ ο μέσος μισθός τη μισθολογική πενταετία 2020-2024 αυξήθηκε κατά 28%, ο φόρος εισοδήματος, την ίδια περίοδο, αυξήθηκε κατά 118%.
Ενώ το ετήσιο εισόδημα για πέντε μισθολογικά έτη αυξήθηκε συνολικά κατά 4.086 ευρώ (αύξηση 28%), ο αναλογούν φόρος, αυξήθηκε κατά 858 ευρώ (αύξηση 118%).
Οι εκτιμήσεις για το 2027 δείχνουν αύξηση ετησίου εισοδήματος από μισθούς, για την περίοδο 2024-2027, κατά επιπλέον 12% (2.210 ευρώ) και αύξηση του φόρου εισοδήματος μισθωτών κατά επιπλέον 29% (459 ευρώ).
«Αν διατηρηθούν οι ίδιοι φορολογικοί συντελεστές σε μισθούς και συντάξεις, κατά την οκταετία 2020-2027, το ετήσιο εισόδημα θα αυξηθεί κατά 30%, ενώ ο φόρος εισοδήματος θα αυξηθεί, για την ίδια περίοδο, κατά 147%», δηλώνει ο κ. Μητρόπουλος.
Τα βάρη των συνταξιούχων
Για τους συνταξιούχους η κατάσταση είναι χειρότερη, υπογραμμίζει η ΕΝΥΠΕΚΚ, αφού συνεχίζουν
να υπάρχουν και ιδιότυποι φόροι επί των συντάξεων, όπως η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η εισφορά υπέρ ΕΟΠΥΥ καθώς και η «Προσωπική Διαφορά» που κοστίζουν ετησίως στους συνταξιούχους και τις οικογένειές τους πάνω από 4 δισ ευρώ.
«Επειδή η αλματώδης αύξηση των φορολογικών βαρών των μισθωτών και συνταξιούχων δεν συνδυάζεται με την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των φορολογικών συντελεστών, είναι επιτακτική η ανάγκη να τροποποιηθούν τόσο τα όρια των φορολογικών συντελεστών όσο και οι ίδιοι οι συντελεστές. Ασφαλώς είναι επιβεβλημένη η κατ’έτος τιμαριθμική αναπροσαρμογή των φορολογικών συντελεστών ή/και των μισθών», καταλήγει η μελέτη.
Προτάσεις πολιτικής
Τα αιτήματα της ΕΝΥΠΕΚΚ είναι μεταξύ άλλων τα εξής:
– Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή (ΑΤΑ) των εισοδημάτων από μισθούς και συντάξεις.
– Αναπροσαρμογή προς τα κάτω των φορολογικών συντελεστών.
– Δημιουργία ενδιάμεσων φορολογικών συντελεστές μεταξύ των 9% και 22% και μεταξύ των 22% και 28%, ώστε να ενισχυθεί το εισόδημα της συντριπτικής πλειοψηφίας μισθωτών και συνταξιούχων.
-Να οριστεί ως αφορολόγητο εισόδημα το εκάστοτε ύψος τού κατώτατου μισθού, χωρίς εξαιρέσεις.
Το 2025, η ειρήνη φαντάζει πια σπάνιο αγαθό. Οι πόλεμοι κλιμακώνονται, η ασφάλεια των συνόρων ενισχύεται και οι εμπορικές εντάσεις συνεχίζουν να αυξάνονται. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Ειρήνης 2025 (Global Peace Index – GPI), ο αριθμός των κρατικών συγκρούσεων έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με τρεις να ξεσπούν μόνο φέτος. Πολλές χώρες απαντούν με αυξημένη στρατιωτικοποίηση.
Ωστόσο, παρά τα ζοφερά στατιστικά, ορισμένα έθνη εξακολουθούν να δίνουν προτεραιότητα στην ειρήνη. Ο GPI, που παράγεται από το Institute for Economics & Peace, παρακολουθεί 23 δείκτες – από εξωτερικές συγκρούσεις και στρατιωτικές δαπάνες έως μέτρα ασφάλειας, όπως η τρομοκρατία και οι ανθρωποκτονίες. Οι χώρες που βρίσκονται στην κορυφή του δείκτη παραμένουν εντυπωσιακά σταθερές για σχεδόν δύο δεκαετίες, δείχνοντας πόση διάρκεια μπορεί να έχει η ειρηνική πολιτική.
Top 10 χωρών στον Παγκόσμιο Δείκτη Ειρήνης 2025
Σε ρεπορτάζ του το BBC παρουσιάζει πέντε από τις πιο ασφαλείς χώρες του κόσμο, μέσα από μαρτυρίες κατοίκων που εξηγούν πώς αυτές οι πολιτικές διαμορφώνουν την καθημερινότητά τους – και τι τους προσφέρει η αίσθηση ασφάλειας και ηρεμίας.
Στην πρώτη θέση από το 2008, η Ισλανδία παραμένει το πιο ειρηνικό κράτος στον κόσμο, με κορυφαία επίδοση και στους τρεις τομείς: ασφάλεια, εν εξελίξει συγκρούσεις και στρατιωτικοποίηση. Μάλιστα, κατέγραψε βελτίωση 2% φέτος, διευρύνοντας τη διαφορά από τη δεύτερη χώρα στη λίστα.
Για τους ντόπιους, η αίσθηση ασφάλειας είναι ενσωματωμένη στην καθημερινότητα. «Αν και οι δύσκολες καιρικές συνθήκες, ειδικά τον χειμώνα, δεν δημιουργούν πάντα αίσθημα ασφάλειας, η κοινότητα το κάνει», λέει η Ίνγκα Ρος Αντονίusdóttir, γεννημένη στην Ισλανδία και γενική διευθύντρια της Intrepid Travel North Europe. «Μπορείς να περπατήσεις μόνος σου τη νύχτα χωρίς ιδιαίτερη ανησυχία· βλέπεις μωρά να κοιμούνται ήρεμα σε καροτσάκια έξω από καφέ και μαγαζιά, ενώ οι γονείς τους τρώνε ή κάνουν ψώνια· και η τοπική αστυνομία δεν κουβαλά όπλα».
Η Ίνγκα αποδίδει αυτό το αίσθημα ασφάλειας στις πρωτοποριακές πολιτικές ισότητας των φύλων. «Οι ίσες ευκαιρίες και τα ισχυρά κοινωνικά συστήματα δημιουργούν μια δικαιότερη, ασφαλέστερη κοινωνία για όλους», είπε.
Προτείνει στους επισκέπτες να βιώσουν αυτή την εσωτερική ηρεμία συμμετέχοντας στις καθημερινές συνήθειες των κατοίκων: «Πήγαινε για κολύμπι σε μια γεωθερμική πισίνα και μίλησε με αγνώστους στο τζακούζι· ανέβα ένα βουνό, είτε πρόκειται για ένα απογευματινό σκαρφάλωμα στο Έσγια έξω από το Ρέικιαβικ είτε για πολυήμερη πεζοπορία στην ενδοχώρα. Η πραγματική Ισλανδία βρίσκεται στη ζωντανή μουσική και καλλιτεχνική σκηνή, στη φύση πέρα από τα βασικά αξιοθέατα και σε κάθε είδους καιρό».
Αν και σημαδεμένη από συγκρούσεις κατά τον 20ό αιώνα, η σημερινή Ιρλανδία συνεχίζει να θέτει την ειρήνη στο επίκεντρο. Έλαβε υψηλή βαθμολογία για τη μείωση της στρατιωτικοποίησης χρόνο με τον χρόνο και συγκαταλέγεται στις χώρες με τις λιγότερες εσωτερικές και διεθνείς συγκρούσεις. Επίσης, κατατάχθηκε στο top 10 για κοινωνική ασφάλεια, με χαμηλά επίπεδα εγκληματικότητας και βίας.
Αυτή η αίσθηση υπάρχει σε όλη τη χώρα. «Μια βαθιά αίσθηση κοινότητας και φιλικότητας σε κάνει να νιώθεις ευπρόσδεκτος και ήρεμος, είτε βρίσκεσαι σε μικρή πόλη είτε σε μεγάλη», λέει ο Τζακ Φιτσίμονς, κάτοικος Κιλντάρε και διευθυντής εμπειριών στο Kilkea Castle. Θεωρεί ότι τα ισχυρά κοινωνικά συστήματα στήριξης και η έμφαση στην κοινωνική πρόνοια μειώνουν τις ανισότητες και τις εντάσεις. «Οι άνθρωποι εδώ προσέχουν ο ένας τον άλλον. Είναι το είδος του μέρους όπου μπορείς να ζητήσεις βοήθεια από έναν ξένο και θα κάνει τα πάντα για να σε εξυπηρετήσει».
Σε διεθνές επίπεδο, η Ιρλανδία διατηρεί στρατιωτική ουδετερότητα (γεγονός που την κρατά εκτός ΝΑΤΟ, μαζί με μόλις τρεις ακόμη ευρωπαϊκές χώρες), προτιμώντας τη διπλωματία για την επίλυση συγκρούσεων. Στο εσωτερικό, δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση των τοπίων και των πολιτιστικών της χώρων και κάνει τους ταξιδιώτες να νιώθουν πάντα ευπρόσδεκτοι.
Η χαλαρή φύση της χώρας συμβάλλει επίσης στην αίσθηση ειρήνης: «Δεν είσαι ποτέ μακριά από ένα κάστρο, έναν ήσυχο περίπατο στο δάσος ή μια παραδοσιακή μουσική βραδιά σε μια ζεστή παμπ», λέει ο Φιτσίμονς. «Η ζωή κινείται πιο αργά εδώ και οι άνθρωποι εξακολουθούν να δίνουν αξία στην κουβέντα και την αφήγηση. Αυτή η ανθρώπινη σύνδεση πραγματικά ξεχωρίζει».
Φέτος, η Νέα Ζηλανδία ανέβηκε δύο θέσεις, χάρη στη βελτίωση της ασφάλειας και της μείωσης επιπτώσεων από διαδηλώσεις και τρομοκρατία.
Ως νησιωτικό κράτος του Ειρηνικού, η γεωγραφία της την προστατεύει φυσικά από εξωτερικές συγκρούσεις, αλλά οι εσωτερικές πολιτικές της ενισχύουν επίσης την αίσθηση ειρήνης. «Η Νέα Ζηλανδία έχει μερικούς από τους αυστηρότερους νόμους περί όπλων στον κόσμο, κάτι που συμβάλλει απόλυτα στο αίσθημα ασφάλειας», λέει η Μίσα Μάννιξ-Όπι, διευθύντρια εμπειρίας πελατών στην εταιρεία Greener Pastures.
Εκεί, τα παιδιά πηγαίνουν μόνα τους σχολείο, οι άνθρωποι αφήνουν τις πόρτες ξεκλείδωτες και οι οδηγοί σταματούν να βοηθήσουν αν δουν χαλασμένο όχημα στον δρόμο. «Υπάρχει γενική εμπιστοσύνη στους άλλους και στα συστήματα γύρω σου, κάτι που δημιουργεί αληθινή αίσθηση κοινότητας στην καθημερινή ζωή».
Οι Νεοζηλανδοί εκτιμούν επίσης τη σύνδεση με τη φύση, από έναν απλό περίπατο στην παραλία μέχρι πεζοπορία στο δάσος ή ένα ποτήρι κρασί κάτω από τα αστέρια.
«Πέρα από τα καρτ-ποστάλ τοπία, η Νέα Ζηλανδία έχει βάθος. Οι άνθρωποι είναι αυθεντικοί, η κουλτούρα των Μαορί είναι πλούσια και πάντα παρούσα, και ο πιο αργός ρυθμός ζωής μπορεί να σου αλλάξει οπτική», λέει η Μάννιξ-Όπι. «Ένας πελάτης μου είπε ότι, αν και η Νέα Ζηλανδία είναι όμορφη, οι άνθρωποί μας είναι η πραγματική υπερδύναμη».
Η Αυστρία έχασε μια θέση φέτος, πέφτοντας τέταρτη, αλλά παραμένει ψηλά και στους τρεις τομείς. Όπως η Ιρλανδία, διατηρεί συνταγματικά κατοχυρωμένη ουδετερότητα, αποτρέποντας τη συμμετοχή σε στρατιωτικές συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ.
«Η μακροχρόνια ουδετερότητα της Αυστρίας σημαίνει ότι η χώρα επενδύει στους ανθρώπους της αντί για τις συγκρούσεις», λέει ο Άρμιν Πφουρτσέλερ, ιδιοκτήτης του SPA-Hotel Jagdhof. «Ένα ισχυρό κοινωνικό δίχτυ, παγκόσμιας κλάσης υγειονομική περίθαλψη και εξαιρετική εκπαίδευση ενισχύουν τη σταθερότητα και την εμπιστοσύνη».
Στην κοιλάδα Στουμπάι, όπου ζει, οι άνθρωποι περπατούν στον ποταμό Ρουετς τα μεσάνυχτα, τα σπίτια μένουν ξεκλείδωτα και τα ποδήλατα παραμένουν αφύλακτα έξω από καφέ. «Η ασφάλεια δεν είναι απλώς στατιστικό. Είναι το πώς αισθάνεσαι τη ζωή».
Διατηρώντας την έκτη θέση, η Σιγκαπούρη είναι η μόνη ασιατική χώρα στο top 10 (με την Ιαπωνία και τη Μαλαισία να ακολουθούν στη 12η και 13η θέση). Βαθμολογείται ιδιαίτερα ψηλά στην ασφάλεια, παρά το γεγονός ότι διατηρεί ένα από τα υψηλότερα επίπεδα στρατιωτικών δαπανών στον κόσμο, αναλογικά με τον πληθυσμό.
Η έλλειψη συγκρούσεων και η ισχυρή εσωτερική ασφάλεια δημιουργούν ένα αίσθημα ασφάλειας για τους περισσότερους κατοίκους. «Περπατώ αργά τη νύχτα και δεν νιώθω φόβο. Το να γυρνάς σπίτι δεν είναι αγχωτικό όπως στις περισσότερες μεγάλες πόλεις», λέει η κάτοικος Ξινρούν Χαν. «Υπάρχει 100% εμπιστοσύνη στο σύστημα, που φτιάχνει ένα περιβάλλον ήρεμο και φροντιστικό».
Παρότι η συντηρητική στάση της Σιγκαπούρης στα δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ+ περιορίζει κάποιες ελευθερίες, η κοινωνική πρόοδος είναι ορατή, με εκδηλώσεις όπως το φεστιβάλ Pink Dot, που φέτος προσέφερε μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας σε σύγκριση με προηγούμενες δεκαετίες.
Η Χαν προτείνει στους επισκέπτες να απολαύσουν την ελευθερία που προσφέρει η ασφάλεια: «Περπάτημα δίπλα στον ποταμό στις 2 τα ξημερώματα, φαγητό από νυχτερινό πωλητή στο δρόμο ή βόλτα στο πάρκο μετά τα μεσάνυχτα. Όλα μοιάζουν ελεύθερα, είτε είσαι κάτοικος είτε επισκέπτης».
Οι περισσότεροι από εμάς ξέρουμε ότι η μουσική κάνει τη ζωή μας πιο όμορφη, μετατρέπει τη δουλειά ακόμα και σε κάτι ευχάριστο, τις προπονήσεις σε κινητήριο κ.λπ.
Τώρα, μια νέα μελέτη από επιστήμονες του UCLA αποκαλύπτει ότι η μουσική βοηθάει τη μνήμη και μπορεί να διαμορφώσει το πόσο καλά θυμόμαστε κάτι, μόνο όμως αν μας κάνει να νιώθουμε όμορφα.
Η επίδραση αυτή δεν επηρεάζεται από το αν το τραγούδι είναι χαρούμενο, λυπητερό ή ακόμη και οικείο. Έχει να κάνει με το πόσα συναισθήματα μας προκαλεί η συγκεκριμένη μουσική.
Κάτι που σημαίνει ότι στην πραγματικότητα η μουσική που αγαπάμε, είναι αυτή που βελτιώνει και τη μνήμη μας.
«Διαπιστώσαμε ότι το αν η μουσική ήταν αρνητική ή θετική ή αν ήταν οικεία δεν είχε τόσο μεγάλη επίδραση στη μνήμη, όσο είχε η συναισθηματική αντίδραση που ένιωθαν οι άνθρωποι όταν την άκουγαν», δήλωσε η συνσυγγραφέας της μελέτης καθηγήτρια Stephanie Leal.
«Υπήρχε ένα βέλτιστο επίπεδο συναισθηματικής αντίδρασης που βοηθούσε στη μνήμη των λεπτομερειών μιας εμπειρίας. Η υπερβολική ή η πολύ μικρή συναισθηματική ανταπόκριση είχε το αντίθετο αποτέλεσμα, δηλαδή χειρότερη μνήμη για τις λεπτομέρειες, αλλά καλύτερη μνήμη για την ουσία μιας εμπειρίας».
Μουσική, μνήμη και συναισθήματα
Στη μελέτη συμμετείχαν εθελοντές στους οποίους έδειξαν εικόνες καθημερινών αντικειμένων, πράγματα όπως πορτοκάλια, φορητούς υπολογιστές και τηλέφωνα. Αφού είδαν περίπου 100 εικόνες, άκουσαν 10 λεπτά κλασικής μουσικής.
Όταν η συναισθηματική τους διέγερση επανήλθε στο φυσιολογικό, οι εθελοντές εξετάστηκαν για το τι θυμόντουσαν.
Ορισμένες εικόνες ήταν ακριβώς οι ίδιες. Ορισμένες ήταν ελαφρώς τροποποιημένες εκδοχές. Κάποιες ήταν εντελώς καινούργιες.
Οι συμμετέχοντες έπρεπε να πουν αν είχαν ξαναδεί το αντικείμενο και αν ήταν πανομοιότυπο ή διαφορετικό. Απάντησαν επίσης σε ερωτήσεις σχετικά με το πώς τους έκανε να νιώσουν η μουσική και αν τους ήταν οικεία.
Η ίδια η μουσική δεν ενίσχυσε τη μνήμη σε όλους τους τομείς. Αλλά βοήθησε πολύ κάποιους ανθρώπους , ειδικά όταν επρόκειτο να εντοπίσουν ότι μια εικόνα ήταν παρόμοια αλλά όχι ακριβώς ίδια.
Ο βασικός παράγοντας; Η συναισθηματική διέγερση. Οι συμμετέχοντες με την καλύτερη ανάκληση δεν ήταν εκείνοι που ένιωθαν τα ισχυρότερα συναισθήματα. Ήταν εκείνοι που ένιωθαν ακριβώς αρκετά.
Πώς η μουσική διαμορφώνει τη μνήμη
Η μνήμη δεν έχει να κάνει μόνο με την αποτύπωση κάθε λεπτομέρειας. Τις περισσότερες φορές, θυμόμαστε τη «μεγάλη εικόνα», αυτό που οι ερευνητές αποκαλούν μνήμη βασισμένη στην ουσία.
Είναι αυτό που μας βοηθά να ανακαλέσουμε την ιδέα κάποιου πράγματος χωρίς να κρατάμε όλα τα μικροσκοπικά γεγονότα. Αλλά μερικές φορές, οι λεπτομέρειες έχουν σημασία. Εδώ είναι που έρχεται η μνήμη που βασίζεται στις λεπτομέρειες.
«Χρησιμοποιήσαμε μια εργασία που σχεδιάστηκε για να αξιοποιήσουμε τη διαφορά μεταξύ της μνήμης που βασίζεται στην ουσία και της μνήμης που βασίζεται στις λεπτομέρειες», δήλωσε ο Leal.
«Η μουσική βοήθησε στη μνήμη που βασίζεται στη λεπτομέρεια, αλλά μόνο όταν το επίπεδο της συναισθηματικής διέγερσης ήταν ακριβώς το σωστό για το συγκεκριμένο άτομο».
Αυτό είναι λογικό. Αν είστε συγκλονισμένοι, ο εγκέφαλός σας μπορεί να θολώσει τις λεπτομέρειες. Αν βαριέστε, μπορεί να μην ενδιαφέρεται αρκετά για να τις αποθηκεύσει. Υπάρχει ένα ενδιάμεσο σημείο όπου η μνήμη για τις λεπτομέρειες γίνεται πιο έντονη.
Η μουσική στη μάθηση και τη θεραπεία
Οι ερευνητές λένε ότι αυτό το είδος συναισθηματικού «συντονισμού» θα μπορούσε τελικά να βοηθήσει σε πραγματικές καταστάσεις.
Για παράδειγμα, η ακρόαση μέτριας διέγερσης μουσικής μετά τη μελέτη μπορεί να σας βοηθήσει να συγκρατήσετε πιο ακριβείς πληροφορίες για ένα τεστ.
Αλλά η μουσική που είναι υπερβολικά συναισθηματική μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
«Η μουσική έχει την ικανότητα να επηρεάζει ένα τμήμα του εγκεφάλου σας που ονομάζεται ιππόκαμπος, το οποίο είναι απαραίτητο για τη μετατροπή των εμπειριών σε αναμνήσεις», δήλωσε ο Leal.
«Πιστεύουμε ότι θα πρέπει να είναι δυνατό να αξιοποιηθεί αυτό με επιλεκτικό τρόπο για να ενισχυθεί ή να μειωθεί η μνήμη ανάλογα με τους θεραπευτικούς στόχους».
Δεν πρόκειται μόνο για τη μάθηση. Αυτό θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην απώλεια μνήμης κατά τη γήρανση ή σε άτομα με πρώιμο στάδιο Αλτσχάιμερ. Και για άτομα με άγχος ή μετατραυματικό στρες, η μουσική θα μπορούσε να τους βοηθήσει να θυμηθούν τη γενική ιδέα μιας σκληρής εμπειρίας – χωρίς να ξαναζήσουν κάθε αιχμή της.
Διαφορετικές επιδράσεις για τον καθένα
Η πρόκληση είναι ότι αυτό που λειτουργεί συναισθηματικά διαφέρει πολύ μεταξύ των ανθρώπων. Αυτό που είναι «μέτρια διεγερτικό» για ένα άτομο μπορεί να μην χτυπήσει το ίδιο για ένα άλλο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αυτή η ερευνητική γραμμή κινείται προς την κατεύθυνση της εξατομικευμένης θεραπείας.
«Στο εργαστήριό μου, προσπαθούμε να ανιχνεύσουμε νωρίς τις αλλαγές στον εγκέφαλο και τη νόηση. Η μουσική είναι μη επεμβατική, χαμηλού κόστους και εύκολη στην εξατομίκευση, και μαθαίνοντας περισσότερα για τους μηχανισμούς που τη συνδέουν με τη μνήμη, μπορούμε να αναπτύξουμε θεραπείες και παρεμβάσεις για την πρόληψη της εξέλιξης της νόσου», δήλωσε ο Leal.
«Εάν η κυβέρνηση μειώσει τη χρηματοδότηση της έρευνας για τη νόσο Αλτσχάιμερ, οι πιθανότητες να μπορέσουμε να αναπτύξουμε αυτή τη γραμμή έρευνας σε φθηνές αλλά αποτελεσματικές θεραπείες είναι πολύ χαμηλές, καθώς η ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπειών απαιτεί πολλούς συμμετέχοντες στην έρευνα για να καταγραφούν πραγματικά οι ατομικές ανάγκες».
Με άλλα λόγια, η μουσική δεν είναι μόνο για λίστες αναπαραγωγής και θόρυβο στο παρασκήνιο. Αν καταφέρουμε να βρούμε πώς να συντονίσουμε τις συναισθηματικές της επιδράσεις, θα μπορούσε να γίνει ένας ισχυρός τρόπος για να διαμορφώσουμε τον τρόπο με τον οποίο θυμόμαστε, και τον τρόπο με τον οποίο θεραπευόμαστε.
Η πλήρης μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JNeurosci.