Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, την περασμένη εβδομάδα, απέσυρε την πρότασή του για παύση των εχθροπραξιών, σε μια απότομη στροφή της θέσης του. Τι σημαίνει αυτό για το Κίεβο και ποια μπορεί να είναι η συνέχεια; Για έξι μήνες, ο Ντόναλντ Τραμπ καλούσε σε κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία. Η θέση του άλλαξε απότομα μετά τη σύνοδο κορυφής του με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αλάσκα την περασμένη εβδομάδα. Οι ΗΠΑ τώρα στηρίζουν μια οριστική λύση για τον πόλεμο πρώτα, θέση που ακολουθεί η Ρωσία. Τι άλλαξε; Και πού αφήνει η τελευταία αλλαγή του Τραμπ τις προοπτικές για το τέλος των μαχών;

Πώς άλλαξε η άποψη του Τραμπ για την κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία
Σε ανάλυση του ο Guardian, επισημαίνει πως από την άνοιξη, ο Λευκός Οίκος πίεζε τη Ρωσία να αποδεχτεί την κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία. Όπως είχε πει ο Ντόναλντ Τραμπ τον Μάρτιο: «Πιστεύω ότι η κατάπαυση του πυρός είναι πολύ σημαντική. Αν καταφέρουμε να το πετύχουμε με τη Ρωσία, αυτό θα είναι υπέροχο».

Ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε να επιβάλει κυρώσεις στη Μόσχα και στους αγοραστές του πετρελαίου της, όπως η Ινδία, εάν δεν συμφωνούσε. Έδωσε διάφορους προθεσμίες, οι οποίες πέρασαν χωρίς να τηρηθούν. Μέχρι την περασμένη εβδομάδα, οι ΗΠΑ συνέχιζαν να απαιτούν μια 30ήμερη παύση στις μάχες, στην οποία συμφώνησε το Κίεβο. Μιλώντας στο αεροπλάνο του καθοδόν για την Αλάσκα την Παρασκευή, πριν από τη συνάντησή του με τον Πούτιν, ο Τραμπ επανέλαβε την απαίτησή του. Υπήρχαν «σοβαρές συνέπειες» αν η κατάπαυση του πυρός δεν γινόταν, είπε. «Δεν θα είμαι χαρούμενος», δήλωσε.

Η θέση των ΗΠΑ άλλαξε δραματικά μετά τη συνάντηση με τον Πούτιν. Ακριβώς γιατί συνέβη αυτό δεν είναι ξεκάθαρο. Αλλά μπροστά στην αντίθεση της Ρωσίας, ο Τραμπ αποσύρθηκε από την πρόταση για κατάπαυση του πυρός και αντ’ αυτού αγκάλιασε το σχέδιο της Μόσχας για τη λήξη του πολέμου. Αυτό προβλέπει μια ολοκληρωμένη ειρηνευτική συμφωνία πρώτα. Μέχρι τότε, η Μόσχα θα συνεχίσει τους βομβαρδισμούς. Ο Τραμπ συμφώνησε επίσης με τις εδαφικές απαιτήσεις της Ρωσίας. Ο Πούτιν θέλει η Ουκρανία να παραχωρήσει το βόρειο μέρος της περιοχής Ντονέτσκ – συμπεριλαμβανομένων των φρουριακών πόλεων Κραματόρσκ και Σλοβιάνσκ – τις οποίες οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν καταλάβει από το 2014. Ως δήθεν «παραχώρηση», η Ρωσία ανέφερε ότι θα «παγώσει» τα μέτωπα στις επαρχίες Ζαπορίζια και Χερσώνα.

Η αλλαγή της πολιτικής των ΗΠΑ για την κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία ήταν το πιο σημαντικό αποτέλεσμα της συνόδου κορυφής. Αντιπροσωπεύει μια σημαντική παραχώρηση προς τους Ρώσους. Στη συνάντησή του τη Δευτέρα με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ εξήγησε τη νέα του σκέψη. Είπε ότι δεν υπάρχει ανάγκη για εκεχειρία και υποστήριξε ότι έχει τελειώσει έξι συγκρούσεις χωρίς να υπάρξει εκεχειρία. «Δεν έκανα καμία κατάπαυση του πυρός», είπε. Αν και είπε ότι θα ήθελε «να σταματήσουν [οι Ρώσοι]», ανέφερε ότι μια παύση των εχθροπραξιών μπορεί να αδικεί «μια πλευρά ή την άλλη».

Ποιες είναι οι θέσεις της Ρωσίας
Η Ρωσία θέλει να συνεχίσει τον πόλεμο. Το καλοκαίρι, οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν χωριά στην Ντονμπάς και μπήκαν για πρώτη φορά στην περιοχή Ντνιεπροπετρόβσκ, η οποία συνορεύει με την περιοχή Ντονέτσκ. Η πρόοδος της Ρωσίας είναι σταδιακή και επιτυγχάνεται με βαριές απώλειες. Ο Πούτιν πιστεύει ότι κερδίζει και ότι ο χρόνος είναι με το μέρος του. Οι απαιτήσεις του παραμένουν αμετάβλητες από την εισβολή του 2022. Θέλει την απομάκρυνση του Ζελένσκι, αυστηρούς περιορισμούς στο μέγεθος του ουκρανικού στρατού και δικαίωμα αρνησικυρίας για την ένταξή του στο ΝΑΤΟ. Κάθε κατάπαυση του πυρός στην πράξη θα σήμαινε διαίρεση του εδάφους κατά μήκος του υφιστάμενου 1.000χλμ μετώπου. Αντίθετα, μια μόνιμη ειρηνική συμφωνία θα μπορούσε να συνεπάγεται παραχώρηση εδάφους από τη μία πλευρά στην άλλη ως μέρος μιας συμφωνίας.

Οι όροι του Πούτιν είναι απορριπτέοι από το Κίεβο και συνιστούν παραίτηση της Ουκρανίας. Οι Ουκρανοί πιστεύουν ότι ο Πούτιν χρησιμοποιεί τον Τραμπ για να πάρει ό,τι οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν στο πεδίο της μάχης – με την Ουάσιγκτον να είναι ο πιο γρήγορος δρόμος προς τη νίκη στο Ντονέτσκ. Όταν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν – το πιο πιθανό αποτέλεσμα βραχυπρόθεσμα – ο Πούτιν αναπόφευκτα θα ρίξει την ευθύνη στον Ζελένσκι.

Τι σημαίνει αυτό για την Ουκρανία και τους συμμάχους της
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν πιέσει τον Τραμπ να ασκήσει πίεση στη Ρωσία να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός πριν από οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις. Την Δευτέρα, ενίσχυσαν αυτό το μήνυμα στον Λευκό Οίκο. Ο Κιρ Στάρμερ της Βρετανίας ενώθηκε με τον Ζελένσκι στην Ουάσιγκτον, με τους ηγέτες της Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας και Φινλανδίας, τον ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Ο στόχος τους ήταν να προστατεύσουν τον Ζελένσκι – η συνάντησή του με τον Τραμπ τελικά πήγε καλύτερα από την τελευταία συνάντηση του Φεβρουαρίου – και να μεταφέρουν ταυτόχρονα την αντιληπτή θέση της Ουκρανίας και της Ευρώπης κατά της κατάληψης εδάφους.

Οι Ευρωπαίοι αντιτίθενται σε οποιαδήποτε συμφωνία που θα ανταμείψει τη ρωσική επιθετικότητα. Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, εξέφρασε την υποστήριξή του για κατάπαυση του πυρός. «Ας δουλέψουμε πάνω σε αυτό και ας προσπαθήσουμε να ασκήσουμε πίεση στη Ρωσία», δήλωσε ο Γερμανός ηγέτης στον Τραμπ. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις τελικά θα πρέπει να συμμετέχουν σε οποιεσδήποτε ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Μετά την αδιευκρίνιστη αλλαγή στάσης του Τραμπ, οι σύμμαχοι της Ουκρανίας στην ΕΕ χρησιμοποιούν έναν νέο τύπο για να τον πείσουν για την κατάπαυση του πυρός – «να σταματήσει η σφαγή».

Τι δείχνει η Ιστορία
Οι πόλεμοι μπορεί να σταματήσουν χωρίς επίσημες ειρηνικές συμφωνίες. Το 1953, μια ανακωχή τερμάτισε τον πόλεμο μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας. Δημιούργησε μια αποστρατικοποιημένη ζώνη μεταξύ των δύο κρατών, τη DMZ, που διαιρεί την χερσόνησο. Οι στρατιωτικοί διοικητές από τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα υπέγραψαν τη συμφωνία. Ο ηγέτης της Νότιας Κορέας αρνήθηκε, επειδή άφηνε τη χώρα διαιρεμένη. Τεχνικά, οι δύο Κορέες είναι ακόμα σε κατάσταση πολέμου. Η ανακωχή όμως διαρκεί περισσότερα από οκτώ δεκαετίες, παρά τις παραβιάσεις από την Πιονγκγιάνγκ.

Αυτό το μοντέλο θα μπορούσε να λειτουργήσει και στην Ουκρανία. Καμία ουκρανική κυβέρνηση δεν θα αποδεχτεί τη ρωσική κατοχή σε μέρη του εδάφους της. Αλλά ίσως να είναι έτοιμη να αναγνωρίσει τον de facto έλεγχο της Ρωσίας ως μέρος ενός προσωρινού ορισμού. Ο Πούτιν, ωστόσο, είναι αντίθετος με την ιδέα μιας ανακωχής τύπου Κορέας. Στόχος του είναι να υποτάξει την Ουκρανία – ολόκληρη ή όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της – και να την εντάξει σε μια αναζωογονημένη Μεγάλη Ρωσία.

Την δύσκολη οικονομική πραγματικότητα που βιώνουν σήμερα οι Έλληνες – και πώς αυτή επηρεάζει άμεσα τη δυνατότητά τους να απολαύσουν καλοκαιρινές διακοπές – καταγράφει σε εκτενές ρεπορτάζ ο Guardian.

Μέσα από μαρτυρίες κατοίκων και εργαζομένων, το βρετανικό μέσο σκιαγραφεί την αντίφαση μιας χώρας που, ενώ αποτελεί κορυφαίο παγκόσμιο προορισμό για εκατομμύρια τουρίστες, γίνεται ολοένα και πιο απρόσιτη για τους ίδιους της τους πολίτες, εξαιτίας της ακρίβειας, των στάσιμων μισθών και του υψηλού κόστους ζωής που επιβαρύνει τα ελληνικά νοικοκυριά.

Υπάλληλος σε γκισέ διανομής εισιτηρίων για τα πλοία ανέφερε στον Guardian πως οι πωλήσεις των εισιτηρίων έχουν πέσει κατά 50%, καθώς ο κόσμος δεν ταξιδεύει πια.

«Το 2025 θα μείνει στη μνήμη ως η χρονιά που οι Έλληνες αποφάσισαν να εγκαταλείψουν το καθιερωμένο τους καλοκαιρινό προσκύνημα στις παραλίες», γράφει το βρετανικό μέσο. «Οι μελέτες μας δείχνουν ότι ένας στους δύο Έλληνες δεν θα πάει φέτος διακοπές», λέει στον Guardian ο Τάκης Καλόφωνος, οικονομικός σύμβουλος της ΕΕΚΕ, της Ένωσης Εργαζόμενων Καταναλωτών Ελλάδας.

«Ενώ πριν 10 χρόνια οι διακοπές διαρκούσαν 20 ή και 30 μέρες, φέτος είναι λιγότερες από μία εβδομάδα. Οι Κυκλάδες και τα πιο απομακρυσμένα νησιά είναι άπιαστο όνειρο για πολλούς. Ποιος μπορεί να πληρώσει 450 ευρώ σε εισιτήρια, που είναι το κόστος για μια τετραμελή οικογένεια με αυτοκίνητο, όταν ο μέσος μισθός είναι 1.342 ευρώ το μήνα;»

Η μεγάλη «απόδραση» του Αυγούστου – που συχνά περιστρέφεται γύρω από τον εορτασμό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου – έχει για πολλούς περιοριστεί σε λίγες μέρες με φίλους ή συγγενείς σε χωριά της ηπειρωτικής χώρας.

Η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) επιβεβαίωσε πρόσφατα τα ευρήματα της ΕΕΚΕ, ανακοινώνοντας ότι το 46% των Ελλήνων – ποσοστό 19 μονάδες υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ – δεν είχε τη δυνατότητα να πάει ούτε για μια εβδομάδα διακοπές πέρυσι.

Στην Αθήνα, ο φετινός Αύγουστος δεν μοιάζει με τους προηγούμενος: οι συγκοινωνίες είναι γεμάτες, η κίνηση στο κέντρο δεν έχει μειωθεί είναι κατάμεστο, η κίνηση στο κέντρο της πόλης δεν έχει μειωθεί, οι θέσεις στα θερινά είναι εξαντλημένες και τα μπαρ είναι γεμάτα από νέους που δεν κατάφεραν να φύγουν.

Το παράδοξο είναι πως παρόλο που η Ελλάδα αποτελεί ιδανικό τουριστικό προορισμό, οι Έλληνες αδυνατούν ολοένα και περισσότερο να τον απολαύσουν. Η άφιξη 36 εκατομμυρίων ταξιδιωτών πέρυσι – σχεδόν τετραπλάσιου αριθμού από τον πληθυσμό της χώρας – έχει καταστήσει την Ελλάδα έναν από τους 10 κορυφαίους προορισμούς παγκοσμίως. Ο τουριστικός τομέας απέφερε περίπου 21,7 δισ. ευρώ το 2024, βοηθώντας την Αθήνα να μειώσει το τεράστιο δημόσιο χρέος της από το 180% του ΑΕΠ (στην κορύφωση της οικονομικής κρίσης) στο 153,6%.

Αν και ο τουρισμός αποτελεί την κινητήρια δύναμη της ελληνικής οικονομίας, προσφέροντας τουλάχιστον μία στις πέντε θέσεις εργασίας, η επιτυχία του έχει συνοδευτεί από εκτίναξη των τιμών. Οι μισθοί, αντίθετα, παραμένουν στάσιμοι, ακολουθώντας ρυθμούς αύξησης πολύ χαμηλότερους από τον πληθωρισμό, ο οποίος στην Ελλάδα έχει ξεπεράσει κατά πολύ αυτόν άλλων χωρών της ΕΕ, οδηγώντας σε απότομη άνοδο του κόστους ζωής. Όσοι καταφέρνουν να αποταμιεύσουν κάποια χρήματα, λένε πως συμφέρει περισσότερο να κάνουν διακοπές στο εξωτερικό παρά στην Ελλάδα.

Δημοσκόπηση της Alco τον Ιούνιο αποκάλυψε ότι το αυξημένο κόστος διαμονής, τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια και οι τιμές στα εστιατόρια αποτελούν τους βασικούς αποτρεπτικούς παράγοντες για ταξίδια. «Οι Έλληνες αποκλείονται οικονομικά από το να απολαύσουν αυτό που κάποτε ήταν πολιτισμική και θρησκευτική παράδοση – οι διακοπές του Αυγούστου», λέει ο καθηγητής Χρήστος Πιτέλης, καθηγητής του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον. «Τα ολοένα και μικρότερα διαθέσιμα εισοδήματα κάνουν αυτή την εμπειρία απαγορευτική για πολλούς.»

Με τη μεσαία τάξη να έχει πληγεί περισσότερο από τα μέτρα λιτότητας που επιβλήθηκαν ως τίμημα για τη διάσωση της χρεοκοπημένης ελληνικής οικονομίας πριν από μια δεκαετία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι επίκεινται μέτρα ανακούφισης. Η κυβέρνησή του έχει δεσμευτεί να μειώσει τη φορολογία και να αυξήσει τον μέσο μηνιαίο μισθό στα 1.500 ευρώ μέχρι το 2027.

Ωστόσο, για τους Έλληνες είναι σαφές πως, ενώ οι ξένοι επισκέπτες απολαμβάνουν τις φυσικές ομορφιές και τις χαρές της χώρας τους, για τους ίδιους αυτές οι απολαύσεις έχουν μετατραπεί σε μια πικρή ανάμνηση.