Το ημερολόγιο έδειχνε 10 Μαΐου 1940 όταν ο Αδόλφος Χίτλερ έδωσε την εντολή για την ενεργοποίηση της επιχείρησης Case Yellow. Ο στόχος των ναζί ήταν τετραπλός: η εισβολή και κατάληψη των Κάτω Χωρών και της Γαλλίας. Τέσσερις ημέρες μετά η Ολλανδία είχε «πέσει».

Σε αυτές τις 96 ώρες, χιλιάδες Εβραίοι που ζούσαν στη «Χώρα της Τουλίπας» εγκατέλειψαν άρον άρον τη πατρίδα τους, προσπαθώντας να ξεφύγουν από τη μανία των Ναζί. Ανάμεσά τους και ο Ζακ Χάουντστικερ, ένας από τους πιο γνωστούς συλλέκτες της Ολλανδίας, ο οποίος πέρα από το σπίτι του θα άφηνε πίσω και 1.200 έργα τέχνης – ο ίδιος θα χάσει τη ζωή του στις 16 Μαΐου 1940 στην προσπάθειά του να περάσει στην Αγγλία από τη θάλασσα της Μάγχης.

Το 1945, όταν η ναζιστική Γερμανία παραδόθηκε και η Ολλανδία απελευθερώθηκε, κανένα από τα έργα της συλλογής του Χάουντστικερ δεν βρισκόταν στη θέση του. Ο Χέρμαν Γκέρινγκ είχε φροντίσει για αυτό.

Το Νο2 των Ναζί και δεξί χέρι του Χίτλερ, άρπαξε τη συλλογή του Ζακ Χάουντστικερ – με κάποια από τα έργα να καταλήγουν σε γερμανικές γκαλερί, άλλα στο σπίτι του Γκέρινγκ, ορισμένα ως δώρα σε φίλους του, ενώ τα περισσότερα πωλήθηκαν σε ιδιωτικούς συλλέκτες.

Μέσα στα επόμενα χρόνια, τα μέλη της οικογένειας του συλλέκτη έκαναν τα πάντα προκειμένου να βρουν τη χαμένη συλλογή του. Ωστόσο, έως το 2006 μόλις 202 έργα είχαν επανέλθει στην κατοχή τους. Όμως, πλέον είναι πολύ πιθανό, να ανακτήσουν ακόμα έναν πίνακα.

Πρόκειται για το Πορτρέτο μιας Κυρίας, πίνακας του ιταλού ζωγράφου Φρα Γκαλγκάριο από το 1743, ο οποίος εντοπίστηκε τυχαία μέσω μιας διαφήμισης ενός μεσιτικού γραφείου να κοσμεί το σαλόνι ενός σπιτιού στην Αργεντινή!

Το Πορτρέτο μιας Κυρίας του 1743 από τον ιταλό ζωγράφο Φρα Γκαλγκάριο.

Ειδικοί της τέχνης, δήλωσαν στην ολλανδική εφημερίδα AD, ότι θεωρούν πως πρόκειται για τον αυθεντικό πίνακα του Φρα Γκαλγκάριο και όχι για κάποια απομίμηση. Κάτι που φαίνεται να πιστεύουν και οι δημοσιογράφοι της εφημερίδας.

Σε έρευνα που έκαναν, προκειμένου να καταλάβουν πως ο πίνακας από την Ολλανδία βρέθηκε στην Αργεντινή, κατέληξαν στο συμπέρασμα πως«ταξίδεψε» στη νότια Αμερική μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μαζί με τον Φρίντριχ Κάντγκεν, ο οποίος ήταν ο οικονομικός σύμβουλος του Χέρμαν Γκέρινγκ.

Μάλιστα, όπως αποδείχθηκε το διαμέρισμα στη διαφήμιση του αργεντίνικου μεσιτικού γραφείου ανήκει σε μια από τις κόρες του Κάντγκεν – η οποία αρνήθηκε να απαντήσει στους δημοσιογράφους.

Ωστόσο η Μαρέι φον Σαχέρ, νύφη του  Ζακ Χάουντστικερ που εδώ και δεκαετίες δίνει μάχη για να ανακτήσει τη συλλογή του, είναι αποφασισμένη να μην κάνει πίσω. «Ξεκίνησα τη δεκαετία του ’90 και δεν θα τα παρατήσω. Είμαι αποφασισμένη να φέρω πίσω μέχρι και το τελευταίο έργο της συλλογής του και να αποκαταστήσω την κληρονομιά του» δήλωσε η 81χρονη.

// Κεντρική φωτογραφία: Reuters

Ανησυχητικά αποτελέσματα προέκυψαν νωρίτερα φέτος, όταν η εταιρεία ανάπτυξης Τεχνητής Νοημοσύνης Anthropic δοκίμασε κορυφαία μοντέλα ΑΙ για να διαπιστώσει εάν εμπλέκονταν σε επικίνδυνη συμπεριφορά κατά τη διαχείριση ευαίσθητων πληροφοριών.

Ανησυχητικές οι συμπεριφορές των συστημάτων ΑΙ

Η Τεχνητή Νοημοσύνη της Anthropic, Claude, ήταν μεταξύ αυτών που δοκιμάστηκαν. Όταν της δόθηκε πρόσβαση σε έναν λογαριασμό ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ανακάλυψε ότι ένας διευθυντής της εταιρείας είχε εξωσυζυγική σχέση και ότι ο ίδιος διευθυντής σχεδίαζε να κλείσει το σύστημα ΑΙ λίγο αργότερα μέσα στην ίδια μέρα.

Σε απάντηση, το Claude προσπάθησε να εκβιάσει τον στέλεχος απειλώντας να αποκαλύψει τη σχέση στη σύζυγό του και στους προϊστάμενούς του.

Άλλα συστήματα που δοκιμάστηκαν κατέφυγαν επίσης σε εκβιασμό, υποστηρίζει δημοσίευμα του BBC.

Ευτυχώς, οι εργασίες και οι πληροφορίες ήταν σε ένα πλαίσιο υποθετικό, αλλά η δοκιμή ανέδειξε τις προκλήσεις του λεγόμενου «agentic AI» (Τεχνητή Νοημοσύνη που λαμβάνουν πρωτοβουλίες).

Είναι όλο και πιο σύνηθες τα συστήματα Tεχνητής Nοημοσύνης να λαμβάνουν αποφάσεις και να δρουν εκ μέρους του χρήστη.

Συνήθως, όταν αλληλεπιδρούμε με την Τεχνητή Νοημοσύνη, αυτό περιλαμβάνει την υποβολή μιας ερώτησης ή την προτροπή της AI να ολοκληρώσει μια εργασία.

Ωστόσο, είναι όλο και πιο σύνηθες τα συστήματα Tεχνητής Nοημοσύνης να λαμβάνουν αποφάσεις και να δρουν εκ μέρους του χρήστη, κάτι που συχνά περιλαμβάνει την αναζήτηση πληροφοριών, όπως email και αρχεία.

Μέχρι το 2028, η εταιρεία ερευνών Gartner προβλέπει ότι το 15% των καθημερινών αποφάσεων στην εργασία θα λαμβάνονται από την «agentic AI».

Ήδη προκύπτουν ζητήματα

Έρευνα της συμβουλευτικής εταιρείας Ernst & Young διαπίστωσε ότι περίπου οι μισοί (48%) από τους επικεφαλής των τεχνολογικών επιχειρήσεων έχουν ήδη υιοθετήσει ή εφαρμόζουν την ΑΙ.

«Ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελείται από μερικά στοιχεία», λέει ο Ντόντσαντ Κέισι, διευθύνων σύμβουλος της CalypsoAI, μιας εταιρείας ασφάλειας ΑΙ με έδρα τις ΗΠΑ.

«Εάν δεν του δοθεί η σωστή καθοδήγηση, το σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης θα επιτύχει τον στόχο του με οποιονδήποτε τρόπο μπορεί».

«Πρώτον, [το σύστημα] έχει μια πρόθεση ή ένα σκοπό. Γιατί είμαι εδώ; Ποια είναι η δουλειά μου; Δεύτερον, έχει έναν εγκέφαλο. Αυτό είναι το μοντέλο της Τεχνητής Νοημοσύνης. Τρίτον, έχει εργαλεία, τα οποία μπορεί να είναι άλλα συστήματα ή βάσεις δεδομένων, και έναν τρόπο επικοινωνίας μαζί τους».

«Εάν δεν του δοθεί η σωστή καθοδήγηση, το σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης θα επιτύχει τον στόχο του με οποιονδήποτε τρόπο μπορεί. Αυτό δημιουργεί μεγάλο κίνδυνο».

Τι μπορεί λοιπόν να πάει στραβά; Ο Κέισι δίνει το παράδειγμα ενός συστήματος στον οποίο ζητείται να διαγράψει τα δεδομένα ενός πελάτη από τη βάση δεδομένων και αποφασίζει ότι η ευκολότερη λύση είναι να διαγράψει όλους τους πελάτες με το ίδιο όνομα.

«Αυτό το σύστημα θα έχει επιτύχει τον στόχο του και θα σκεφτεί: ‘Τέλεια! Επόμενη δουλειά!’».

Τέτοια ζητήματα έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται.

Σφάλματα στα συστήματα

Η εταιρεία ασφαλείας Sailpoint διεξήγαγε μια έρευνα σε επαγγελματίες του τομέα της πληροφορικής, των οποίων το 82% των εταιρειών χρησιμοποιούσαν συστήματα ΑΙ. Μόνο το 20% δήλωσε ότι τα συστήματά τους δεν είχαν ποτέ εκτελέσει μια μη σκόπιμη ενέργεια.

Από τις εταιρείες που χρησιμοποιούσαν Τεχνητή Νοημοσύνη, το 33% δήλωσε ότι είχαν πρόσβαση σε ακατάλληλα δεδομένα και το 32% δήλωσε ότι είχαν επιτρέψει τη λήψη ακατάλληλων δεδομένων. Άλλοι κίνδυνοι περιλαμβάνουν την απροσδόκητη χρήση του διαδικτύου από το σύστημα (26%), την αποκάλυψη διαπιστευτηρίων πρόσβασης (23%) και την παραγγελία πραγμάτων που δεν έπρεπε (16%).

Δεδομένου ότι τα συστήματα έχουν πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες και τη δυνατότητα να ενεργούν βάσει αυτών, αποτελούν ελκυστικό στόχο για τους χάκερ.

Σύμφωνα με το BBC, μία από τις απειλές είναι η λεγόμενη «δηλητηρίαση μνήμης», όπου ένας εισβολέας παρεμβαίνει στη βάση γνώσεων του συστήματος για να αλλάξει τις αποφάσεις και τις ενέργειές του.

«Πρέπει να προστατεύσετε αυτή τη μνήμη», λέει ο Σρέγιανς Μεχτά, CTO της Cequence Security, η οποία βοηθά στην προστασία των εταιρικών συστημάτων πληροφορικής. «Είναι η αρχική πηγή της αλήθειας. Εάν [ένα σύστημα] χρησιμοποιεί αυτές τις γνώσεις για να προβεί σε μια ενέργεια και αυτές οι γνώσεις είναι λανθασμένες, θα μπορούσε να διαγράψει ολόκληρο το σύστημα που προσπαθούσε να επιδιορθώσει».

Μια άλλη απειλή είναι η κατάχρηση εργαλείων, όπου ένας εισβολέας αναγκάζει την Τεχνητή Νοημοσύνη να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία της κατά τρόπο ακατάλληλο.

Αδυναμία της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι και η έλλειψη της δυνατότητας να διακρίνει μεταξύ του κειμένου που πρέπει να επεξεργαστεί και των οδηγιών που πρέπει να ακολουθήσει.

Η εταιρεία ασφάλειας ΑΙ Invariant Labs έδειξε πώς αυτό το ελάττωμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εξαπατήσει ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης που έχει σχεδιαστεί για να διορθώνει σφάλματα σε λογισμικό.

Η εταιρεία δημοσίευσε μια δημόσια αναφορά σφαλμάτων, ένα έγγραφο που περιγράφει λεπτομερώς ένα συγκεκριμένο πρόβλημα με ένα λογισμικό. Ωστόσο, η αναφορά περιλάμβανε επίσης απλές οδηγίες προς το σύστημα, ζητώντας του να μοιραστεί προσωπικές πληροφορίες.

Όταν ζητήθηκε από το σύστημα ΑΙ να διορθώσει τα προβλήματα λογισμικού που είχαν να κάνουν με την αναφορά σφαλμάτων, αυτός ακολούθησε τις οδηγίες της ψεύτικης αναφοράς, συμπεριλαμβανομένης της διαρροής πληροφοριών σχετικά με τους μισθούς. Αυτό συνέβη σε ένα δοκιμαστικό περιβάλλον, οπότε δεν διαρρεύσαν πραγματικά δεδομένα, αλλά υπογράμμισε σαφώς τον κίνδυνο.

Μία «ένεση σκέψης»

«Μιλάμε για Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά τα chatbots είναι χαζά», λέει ο Ντέιβιντ Σάντσο, ανώτερος ερευνητής απειλών στην Trend Micro.

«Επεξεργάζονται όλο το κείμενο σαν να είχαν νέες πληροφορίες και, αν αυτές οι πληροφορίες είναι μια εντολή, τις επεξεργάζονται ως εντολή».

Η εταιρεία του έχει δείξει πώς οι οδηγίες και τα κακόβουλα προγράμματα μπορούν να κρυφτούν σε έγγραφα Word, εικόνες και βάσεις δεδομένων και να ενεργοποιηθούν όταν τα επεξεργάζεται η ΑΙ.

Υπάρχουν και άλλοι κίνδυνοι: Μια κοινότητα ασφάλειας που ονομάζεται OWASP έχει εντοπίσει 15 απειλές που είναι μοναδικές για την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Με ποιον τρόπο θα μπορούσαμε να προστατευθούμε από τους κινδύνους; Ο Σάντσο πιστεύει ότι η ανθρώπινη εποπτεία είναι απίθανο να λύσει το πρόβλημα, επειδή δεν είναι δυνατό να προστεθούν αρκετά άτομα για να ανταποκριθούν στο φόρτο εργασίας των συστημάτων.

Μέρος της λύσης της CalypsoAI είναι μια τεχνική που ονομάζεται «ένεση σκέψης» και έχει ως στόχο να κατευθύνει τα συστήματα ΑΙ προς τη σωστή κατεύθυνση.

Ο Σάντσο πιστεύει ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ένα επιπλέον επίπεδο Τεχνητής Νοημοσύνης για να ελέγχεται ό,τι εισέρχεται και εξέρχεται από το σύστημα.

Μέρος της λύσης της CalypsoAI είναι μια τεχνική που ονομάζεται «ένεση σκέψης» και έχει ως στόχο να κατευθύνει τα συστήματα ΑΙ προς τη σωστή κατεύθυνση πριν αναλάβουν μια επικίνδυνη δράση.

«Είναι σαν ένα μικρό έντομο στο αυτί σας που λέει [στο σύστημα] ‘όχι, ίσως δεν πρέπει να το κάνεις αυτό’», εξηγεί ο Κέισι.

Η εταιρεία του προσφέρει τώρα ένα κεντρικό πίνακα ελέγχου για τα συστήματα, αλλά αυτό δεν θα λειτουργήσει όταν ο αριθμός τους εκτοξευθεί και λειτουργούν σε δισεκατομμύρια φορητούς υπολογιστές και τηλέφωνα.

Πώς προχωράμε;

«Σκεφτόμαστε να αναπτύξουμε αυτό που ονομάζουμε «σωματοφύλακες» για κάθε σύστημα, των οποίων η αποστολή είναι να διασφαλίζουν ότι το λειτουργικό εκτελεί την αποστολή του και δεν αναλαμβάνει δράσεις που αντιβαίνουν στις ευρύτερες απαιτήσεις του οργανισμού», τόνισε ο Κέισι.

Ο «σωματοφύλακας» μπορεί, για παράδειγμα, να λάβει εντολή να διασφαλίσει ότι το σύστημα που εποπτεύει συμμορφώνεται με τη νομοθεσία περί προστασίας δεδομένων.

Ο Μεχτά πιστεύει ότι ορισμένες από τις τεχνικές συζητήσεις σχετικά με την ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν λαμβάνουν υπόψη το πραγματικό πλαίσιο. Δίνει το παράδειγμα ενός συστήματος που ενημερώνει τους πελάτες για το υπόλοιπο της δωροκάρτας τους.

Κάποιος θα μπορούσε να επινοήσει πολλούς αριθμούς δωροκαρτών και να χρησιμοποιήσει το σύστημα για να δει ποιοι είναι πραγματικοί. Αυτό δεν είναι ελάττωμα του συστήματος, αλλά κατάχρηση της επιχειρηματικής λογικής, υποστηρίζει.

«Δεν προστατεύετε το σύστημα, αλλά την επιχείρηση», τονίζει.

«Σκεφτείτε πώς θα προστατεύατε μια επιχείρηση από έναν κακό άνθρωπο. Αυτό είναι το μέρος που παραβλέπεται σε ορισμένες από αυτές τις συζητήσεις».

Τα παλιά λειτουργικά ΑΙ θα μπορούσαν να παραμείνουν σε λειτουργία στην επιχείρηση, θέτοντας σε κίνδυνο όλα τα συστήματα στα οποία έχουν πρόσβαση.

Επιπλέον, καθώς τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης γίνονται όλο και πιο συνηθισμένα, μια άλλη πρόκληση θα είναι η απόσυρση των ξεπερασμένων μοντέλων, τονίζει το BBC.

Τα παλιά λειτουργικά ΑΙ θα μπορούσαν να παραμείνουν σε λειτουργία στην επιχείρηση, θέτοντας σε κίνδυνο όλα τα συστήματα στα οποία έχουν πρόσβαση, αναφέρει ο Κέισι.

Κατά παρόμοιο τρόπο με αυτόν που το τμήμα ανθρώπινου δυναμικού απενεργοποιεί τα στοιχεία σύνδεσης ενός υπαλλήλου όταν αποχωρεί, πρέπει να υπάρχει μια διαδικασία για τον τερματισμό των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης που έχουν ολοκληρώσει το έργο τους, υποστηρίζει.

«Πρέπει να βεβαιωθείτε ότι κάνετε το ίδιο πράγμα που κάνετε με έναν άνθρωπο: να διακόψετε κάθε πρόσβαση στα συστήματα. Ας βεβαιωθούμε ότι τους συνοδεύουμε έξω από το κτίριο και τους αφαιρούμε την ταυτότητα».

Το Euronews Business εξετάζει ποιες χώρες στην Ευρώπη εισπράττουν τους περισσότερους φόρους και ποιο ποσοστό του εθνικού τους προϊόντος (ΑΕΠ) αυτοί αντιπροσωπεύουν.

Μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων οικονομιών, η Γαλλία καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο έχει το χαμηλότερο

Τα φορολογικά έσοδα αποτελούν ένα κρίσιμο εργαλείο για τις κυβερνήσεις για τη χρηματοδότηση δημόσιων υπηρεσιών, όπως η υγειονομική περίθαλψη και η εκπαίδευση, αλλά οι φορολογικοί συντελεστές διαφέρουν σημαντικά σε ολόκληρη την Ευρώπη, όπως αναφέρει το Euronews Business.

Ένας τρόπος σύγκρισης των δημοσιονομικών προσεγγίσεων είναι η εξέταση των επιπέδων των φορολογικών εσόδων ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Σύμφωνα με την Eurostat, ο συνολικός δείκτης φορολογίας ως ποσοστό του ΑΕΠ στην ΕΕ ήταν 40% το 2023, αλλά ποιες χώρες ξεχωρίζουν ως ακραίες περιπτώσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη;

Όσον αφορά την ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Τουρκία και τις χώρες της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Ζώνης, το ποσοστό κυμαίνεται από 22,7% στην Ιρλανδία έως 45,6% στη Γαλλία.

Οι φορολογικοί συντελεστές διαφέρουν σημαντικά σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ποιες χώρες ακολουθούν από κοντά τη Γαλλία

Στην κορυφή της κατάταξης, το Βέλγιο (44,8%), η Δανία (44,7%) και η Αυστρία (43,5%) ακολουθούν από κοντά τη Γαλλία.

Με εξαίρεση την Ισλανδία, οι άλλες χώρες της Βόρειας Ευρώπης καταγράφουν επίσης υψηλούς δείκτες φορολογίας ως ποσοστό του ΑΕΠ, με τη Φινλανδία, τη Σουηδία και τη Νορβηγία να καταγράφουν ποσοστά 42,7%, 42,6% και 41,8% αντίστοιχα.

Το Λουξεμβούργο (41,9%), η Ιταλία (41,7%), η Ελλάδα (40,7%) και η Γερμανία (40,3%) βρίσκονται επίσης πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Πηγή: Euronews

Τα φορολογικά έσοδα, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εισφορών, είναι κάτω από το 30% του ΑΕΠ στην Τουρκία (23,5%), την Ελβετία (26,9%), τη Μάλτα (27,1%), τη Ρουμανία (27,3%) και τη Βουλγαρία (29,9%).

Μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει το χαμηλότερο ποσοστό φόρου προς ΑΕΠ με 35,3%, ακολουθούμενο από την Ισπανία με 37%. Οι άλλες τρεις — Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία — βρίσκονται όλες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Τα στοιχεία για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία προέρχονται από τον ΟΟΣΑ και δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα με τα στοιχεία της Eurostat, καθώς οι μεθοδολογικές διαφορές μπορεί να οδηγήσουν σε μικρές αποκλίσεις.

Η περίπτωση της Ιρλανδίας

Ο αναλυτής πολιτικής της Tax Foundation Europe, Αλεξάντερ Μένγκντεν, σημείωσε ότι η Ιρλανδία, η Τουρκία και η Ελβετία αποτελούν τρεις διαφορετικές εκδοχές ως προς τους λόγους για τους οποίους οι αναλογίες φόρων προς ΑΕΠ διαφέρουν μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ.

«Η Ιρλανδία συχνά ξεχωρίζει ως μια ακραία περίπτωση στις συγκρίσεις με βάση το ΑΕΠ, λόγω των εξαιρετικά υψηλών επιπέδων άμεσων ξένων επενδύσεων, που προσελκύονται εν μέρει από τον χαμηλό συντελεστή φόρου εταιρειών 12,5%», δήλωσε στο Euronews Business. Αυτό επηρεάζει δυσανάλογα το ΑΕΠ σε σχέση με άλλους οικονομικούς δείκτες.

Ο ίδιος εξήγησε ότι για έναν εργαζόμενο που αμείβεται με τον μέσο μισθό, η φορολογική επιβάρυνση της απασχόλησης στην Ιρλανδία είναι ελάχιστα υψηλότερη από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.

Υπενθυμίζοντας ότι η αύξηση του ΑΕΠ της Ιρλανδίας ξεπέρασε το 20% το 2015, λόγω της μεταφοράς των περιουσιακών στοιχείων πνευματικής ιδιοκτησίας του τεχνολογικού γίγαντα Apple στην Ιρλανδία, ο Δρ Τομ ΜακΝτόνελ, συνδιευθυντής του Nevin Economic Research Institute, εξήγησε: «Οι Ιρλανδοί οικονομολόγοι προσαρμόζουν αυτές τις στρεβλώσεις της ‘παγκοσμιοποίησης’ χρησιμοποιώντας ένα ειδικά σχεδιασμένο μέτρο παραγωγής που ονομάζεται Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα (ΑΕΕ) το οποίο αντικατοπτρίζει καλύτερα την πραγματική οικονομική δραστηριότητα στην Ιρλανδία».

Το ΑΕΠ μετρά την αξία των αγαθών και των υπηρεσιών που παράγονται σε μια χώρα, ενώ το Παγκόσμιο Εθνικό Εισόδημα εξετάζει το εισόδημα των κατοίκων της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του εισοδήματος που προέρχεται από το εξωτερικό.

Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ για την Ιρλανδία του 2025, ο λόγος φόρων προς ΑΕΕ είναι 38%, τοποθετώντας τη χώρα κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ.

Τι συμβαίνει στην Τουρκία

Ο Μένγκντεν εξήγησε ότι η Τουρκία έχει το χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ μεταξύ όλων των ευρωπαϊκών μελών του ΟΟΣΑ και αυτό συνήθως συνοδεύεται από χαμηλότερους δείκτες φορολογίας ως προς το ΑΕΠ.

«Αυτό συνήθως αντανακλά την πιο περιορισμένη ικανότητα του κράτους να εισπράττει φόρους, για παράδειγμα λόγω μιας σχετικά μεγάλης παραοικονομίας, καθώς και πολιτικές επιλογές που περιορίζουν τα έσοδα», είπε.

Επισήμανε ότι στην περίπτωση της Τουρκίας, ο ΦΠΑ εφαρμόζεται μόνο στο 40% περίπου της τελικής κατανάλωσης, η οποία είναι η πιο περιορισμένη βάση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών του ΟΟΣΑ.

Η παραοικονομία περιλαμβάνει νόμιμα αγαθά και υπηρεσίες που αποκρύπτονται σκόπιμα από τις δημόσιες αρχές με σκοπό την αποφυγή της καταβολής φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, γράφει το Euronews Business.

Τι ισχύει στην Ελβετία

Αντίθετα, η Ελβετία είναι μοναδική περίπτωση, καθώς επιτυγχάνει χαμηλό λόγο φόρων προς ΑΕΠ ως μία από τις πλουσιότερες χώρες της Ευρώπης, σύμφωνα με τον Αλεξάντερ Μένγκντεν.

Ο ίδιος εξήγησε ότι αυτό αντανακλά τόσο τις σκόπιμες επιλογές της ομοσπονδιακής πολιτικής για τη διατήρηση του συνολικού φορολογικού βάρους σε μέτρια επίπεδα όσο και τον έντονο τοπικό φορολογικό ανταγωνισμό μεταξύ δήμων και καντονιών που επιτρέπει στους κατοίκους να επιλέγουν μεταξύ διαφορετικών συνδυασμών φορολογικών συντελεστών και δημόσιων υπηρεσιών.

Σε απόλυτους αριθμούς

Σε απόλυτους αριθμούς, τα έσοδα από φόρους και κοινωνικές εισφορές στην ΕΕ ανήλθαν σε περίπου 6,9 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2023.

Το 2023, τρεις ευρωπαϊκές χώρες κατέγραψαν φορολογικά έσοδα που ξεπέρασαν το ένα τρισεκατομμύριο ευρώ.

Η Γερμανία συγκέντρωσε το υψηλότερο ποσό, περίπου 1,7 τρισεκατομμύρια ευρώ. Στη Γαλλία, τα φορολογικά έσοδα έφτασαν τα 1,3 τρισεκατομμύρια ευρώ, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο ανήλθαν σε περίπου 1,1 τρισεκατομμύρια ευρώ.

Η Ιταλία συγκέντρωσε 887 δισ. ευρώ, καταλαμβάνοντας την τέταρτη θέση, ενώ η Ισπανία ακολούθησε στην πέμπτη θέση με 555 δισ. ευρώ.

Με 5,6 δισ. ευρώ, η Μάλτα κατέγραψε τα χαμηλότερα φορολογικά έσοδα στην Ευρώπη.

Πηγή: Euronews

Ο ρόλος των φόρων

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σχεδόν το 90% των εσόδων που διαθέτουν οι κυβερνήσεις των χωρών στην ΕΕ προέρχεται από φόρους.

Όπως γράφει το Euronews Business, αυτά τα έσοδα αποτελούν ουσιαστικό μέσο χρηματοδότησης των δημόσιων υπηρεσιών και, όταν είναι ανεπαρκή, οι χώρες ενδέχεται να αναγκαστούν να δανειστούν, δημιουργώντας μελλοντικές υποχρεώσεις χρέους.

Ο τρόπος με τον οποίο οι χώρες ισορροπούν μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης, φορολογικών επιπέδων και δημόσιων δαπανών παραμένει μια περίτεχνη πράξη εξισορρόπησης, η οποία αναμένεται να γίνει όλο και πιο δύσκολη καθώς αυξάνονται οι απαιτήσεις των κρατικών προϋπολογισμών.

Παράταση δύο μηνών – έως τις 5 Νοεμβρίου 2025 – δόθηκε στους πολίτες, προκειμένου να εκδώσουν τον Προσωπικό Αριθμό (ΠΑ) τους.

Συγκεκριμένα, ενώ είχε αποφασιστεί ότι μετά τις 5 Σεπτεμβρίου 2025 θα αποδίδεται αυτόματα Προσωπικός Αριθμός σε όσους δεν τον είχαν εκδώσει μέχρι τότε, με νέα ανακοίνωση διευκρινίζεται ότι οι πολίτες θα έχουν αυτήν την δυνατότητα μέχρι και τις 5 Νοεμβρίου με δυνατότητα επιλογής των δύο πρώτων ψηφίων του προθέματος του ΑΦΜ, είτε μέσω της εφαρμογής myInfo στο pa.gov.gr, είτε μέσω ΚΕΠ και Προξενικών Αρχών.

Η παράταση δίνεται προκειμένου οι πολίτες να έχουν τη μέγιστη χρονική δυνατότητα επιλογής των δύο πρώτων ψηφίων του Προσωπικού Αριθμού, όπως προβλέπεται άλλωστε και από τις σχετικές νομοθετικέςδιατάξεις. Το τρίτο κατά σειρά ψηφίο είναι αλφαβητικό και παράγεται αυτόματα.

Πάνω από 1 εκατ. πολίτες τον έχουν αποκτήσει

Μέχρι σήμερα, έχουν εκδοθεί 1.175.800 Προσωπικοί Αριθμοί. Οι 85.880 εκδόθηκαν μέσω ΚΕΠ και Προξενικών Αρχών, ποσοστό που αντιστοιχεί μόλις στο 7,5% του συνόλου και καταδεικνύει ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών επιλέγει τις ψηφιακές υπηρεσίες. Ήδη 270.140 νέες ταυτότητες αναγράφουν τον ΠΑ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αναγραφή του ΠΑ είναι υποχρεωτική για την έκδοση νέας ταυτότητας και πρέπει να προηγείται του ραντεβού στα Αστυνομικά Τμήματα, προκειμένου να εξοικονομείται χρόνος για τους πολίτες.

Ο ΠΑ είναι μια κομβική μεταρρύθμιση που συμβάλλει στον εντοπισμό και στη διόρθωση των ασυμφωνιών που καταγράφονται στα στοιχεία των πολιτών μεταξύ των μητρώων του Δημοσίου, τα οποία αναδεικνύει η εφαρμογή myInfo.

Μέχρι σήμερα, έχουν εντοπιστεί 355.265 διαφορές στην αναγραφή στοιχείων και 57.919 πολυεγγραφές, με τους πολίτες να επιβεβαιώνουν τα ορθά δεδομένα και τη διαδικασία διόρθωσης και ταύτισης να βρίσκεται σε εξέλιξη. Επιπλέον, έχουν εντοπιστεί 5.576 προβλήματα στα δημοτολογικά στοιχεία πολιτών, εκ των οποίων 2.714 έχουν ήδη διορθωθεί.

Επισημαίνεται ότι κατά την έκδοση του ΠΑ και προς διευκόλυνση των πολιτών: 

• Οι πολίτες μπορούν να ελέγχουν τον Δήμο στον οποίο είναι εγγεγραμμένοι, αξιοποιώντας σχετικά έγγραφα που εκδίδονται εύκολα μέσω gov.gr, όπως το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης,
• Οι γονείς μπορούν να ενημερώνονται για την αυτόματη απόδοση ΑΦΜ στα ανήλικα παιδιά τους μέσω των ψηφιακών εφαρμογών της ΑΑΔΕ.
Υπενθυμίζεται ότι μέσω του pa.gov.gr πολίτες μπορούν να επιβεβαιώνουν τα στοιχεία και να εκδίδουν ΠΑ και για τα προστατευόμενα ανήλικα μέλη τους που διαθέτουν ΑΦΜ.