Το ύψος της σύνταξης δεν καθορίζεται μόνο από τα χρόνια εργασίας, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο έχουν καταγραφεί τα ένσημα κατά τη διάρκεια της ασφαλιστικής πορείας. Ιδιαίτερα για εργαζόμενους που έχουν ασφαλιστεί σε περισσότερους από έναν φορείς, τέσσερις βασικές παράμετροι μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερη σύνταξη, αξιοποιώντας τη διαδοχική ή την παράλληλη ασφάλιση.
Καθοριστικό ρόλο παίζει επίσης το πότε έχουν πραγματοποιηθεί τα ένσημα, δηλαδή πριν ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2017, όταν τέθηκε σε εφαρμογή το νέο σύστημα υπολογισμού των συντάξεων.
Η αλλαγή μετά το 2017
Μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου, ο χρόνος ασφάλισης από το 2017 και μετά αντιμετωπίζεται ως ενιαίος, ανεξάρτητα από τον ασφαλιστικό φορέα στον οποίο ανήκει ο εργαζόμενος.
Το ποσό της σύνταξης προκύπτει από δύο βασικά στοιχεία:
- την εθνική σύνταξη,
- την ανταποδοτική σύνταξη, η οποία υπολογίζεται με βάση τα συνολικά έτη ασφάλισης και τις αποδοχές του ασφαλισμένου.
Έτσι, το σύνολο της ασφαλιστικής πορείας παίζει σημαντικό ρόλο στο τελικό ποσό που θα λάβει ένας συνταξιούχος.
Η σημασία της διαδοχικής ασφάλισης
Ένα από τα βασικά «εργαλεία» για υψηλότερη σύνταξη είναι η διαδοχική ασφάλιση. Πρόκειται για την περίπτωση όπου ένας εργαζόμενος έχει ασφαλιστεί σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς φορείς κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του πορείας.
Κατά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, ο ασφαλισμένος μπορεί να ζητήσει να συνυπολογιστούν τα ένσημα από διαφορετικούς φορείς, ώστε είτε να θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης είτε να αυξήσει το ποσό που θα λάβει.
Η δυνατότητα αυτή ισχύει για αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβάλλονται μετά τις 13 Μαΐου 2016, ενώ ο παράλληλος χρόνος ασφάλισης πριν από αυτή την ημερομηνία λαμβάνεται υπόψη κυρίως για προσαύξηση της σύνταξης.
Παράλληλη ασφάλιση και προσαύξηση
Η παράλληλη ασφάλιση αφορά περιπτώσεις όπου ένας εργαζόμενος καταβάλλει εισφορές ταυτόχρονα για περισσότερες από μία επαγγελματικές δραστηριότητες. Αυτό συμβαίνει συχνά σε εργαζόμενους που έχουν δεύτερη απασχόληση ή δραστηριοποιούνται ταυτόχρονα ως μισθωτοί και ελεύθεροι επαγγελματίες.
Για τα χρόνια έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016, η προσαύξηση της σύνταξης υπολογίζεται με ετήσιο ποσοστό αναπλήρωσης 0,075% για κάθε επιπλέον ποσοστιαία μονάδα εισφοράς που έχει καταβληθεί. Στην περίπτωση αυτή, ως βάση υπολογισμού χρησιμοποιείται ο συντάξιμος μισθός που αντιστοιχεί στις πρόσθετες εισφορές.
Πώς εξετάζεται η αίτηση συνταξιοδότησης
Η αίτηση συνταξιοδότησης εξετάζεται αρχικά με βάση τις προϋποθέσεις του τελευταίου ασφαλιστικού φορέα στον οποίο ανήκε ο ασφαλισμένος πριν από την ένταξη στον e-ΕΦΚΑ.
Εάν δεν θεμελιώνεται δικαίωμα σύνταξης με βάση τον τελευταίο φορέα, τότε η αίτηση εξετάζεται με τα κριτήρια προηγούμενων φορέων στους οποίους είχε ασφαλιστεί ο εργαζόμενος.
Τι προβλέπει η νομοθεσία
Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ορισμένες βασικές αρχές για τον υπολογισμό της σύνταξης:
- Η εφαρμογή της διαδοχικής ασφάλισης δεν είναι υποχρεωτική για χρόνους που έχουν πραγματοποιηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016.
- Ο ασφαλισμένος μπορεί να επιλέξει να μη συνυπολογίσει μέρος του χρόνου διαδοχικής ασφάλισης, εφόσον δεν είναι απαραίτητος για τη θεμελίωση δικαιώματος.
- Για τον υπολογισμό της σύνταξης λαμβάνεται υποχρεωτικά υπόψη ο χρόνος ασφάλισης από το 2017 και μετά, καθώς και τα χρόνια που έχουν πραγματοποιηθεί σε προηγούμενους φορείς.
- Ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει όλες τις περιόδους ασφάλισης και υπολογίζει τη σύνταξη με τρόπο που οδηγεί στο πιο συμφέρον αποτέλεσμα για τον ασφαλισμένο.
Οι ρυθμίσεις αυτές επιτρέπουν σε πολλούς εργαζόμενους να αξιοποιήσουν πλήρως το σύνολο της ασφαλιστικής τους διαδρομής, αυξάνοντας τις τελικές συνταξιοδοτικές αποδοχές. Για όσους πλησιάζουν τη συνταξιοδότηση, η σωστή αξιοποίηση των χρόνων ασφάλισης μπορεί να κάνει τη διαφορά στο τελικό ποσό της σύνταξης.
