Λύκειο των Ελληνίδων παρ. Ραφήνας!

324

Φεβρουάριος ή Κουτσοφλέβαρος, ο πιο μικρός μήνας του χρόνου! Κούντουρος και Κούτσουρος, με κομμένη ουρά δηλαδή, όπως τον λένε στον Πόντο, Κουτσούκης ή Μικρός ή Κούτσουλος, όπως τον λένε στην Κύπρο, οφείλει όλες αυτές τις παράξενες ονομασίες στο ότι έχει μόνο 28 μέρες και κάθε τέσσερα χρόνια 29. Τότε το έτος λέγεται δίσεκτο και θεωρείται κακότυχο:
« Τον Φλεβάρη μη φυτέψεις,
Ούτε να στεφανωθείς.
Τρίτη μέρα μη δουλέψεις,
Σάββατο μη στολιστείς!»

Την 1η,2η,3η Φεβρουαρίου γιορτάζονται τα Συμόγιορτα, η εορτή του Αγίου Τρύφωνα, της Υπαπαντής και του Αγίου Συμεών αντίστοιχα, ημέρες πολύ σημαντικές στη ζωή των αγροτικών πληθυσμών.

Οι αμπελουργοί θεωρούν τον Άγιο Τρύφωνα προστάτη των αμπελιών και των αγρών, γι΄ αυτό κάνουν αρτοκλασία, κόλλυβα και αγιασμό, με τον οποίο ραντίζουν τα αμπέλια και τους κήπους. Στην Ήπειρο ζυμώνουν κουλούρες και τις κυλούν στα αμπέλια και στους κήπους τραγουδώντας:

« Τρύφωνα πολύκαρπε,
έλα δω στ΄ αμπέλι μου
και στο χωραφάκι μου,
να φάμε και να πιούμε.»

Τη μέρα της Υπαπαντής ( Προϋπάντησης) του Χριστού οι γεωργοί τηρούν αργία από τις εργασίες τους, γιατί πιστεύουν πως έτσι θα προφυλαχθούν από το χαλάζι, κάνοντας παράλληλα και τις σχετικές μετεωρολογικές προβλέψεις:

« Καλοκαιριά της Παπαντής, μαρτιάτικος χειμώνας» καθώς πιστεύουν πως

« Ό,τι μέρα κάμει της Υπαπαντής θα την κάμει σαράντα μέρες.»

Από το 1929, είχε καθιερωθεί στην Ελλάδα τη μέρα της Υπαπαντής να τιμάται η εορτή της Μητέρας, εορτασμός που άλλαξε ημερομηνία τις επόμενες δεκαετίες.

Στις 3 Φεβρουαρίου, του Αγίου Συμεών, είχαν την τιμητική τους οι έγκυες γυναίκες που πίστευαν πως το όνομα του Αγίου σήμαινε πως «σημειώνει», «σημαδεύει» το παιδί, γι΄ αυτό απείχαν από κάθε εργασία και έπαιρναν πλήθος προφυλάξεις για να μη γεννηθεί το παιδί με κάποιο σημάδι. Κυρίως απέφευγαν να πιάσουν στα χέρια τους ψαλίδι, τσεκούρι και μαχαίρι.

Κι αφού τελείωναν τα Συμόγιορτα, οι άνθρωποι πρόσμεναν το άνοιγμα του Τριωδίου που θα τους επέτρεπε τις χαρές και τα γλέντια των Αποκρεών.

« Τούτες οι μέρες το ‘χουνε,
τούτες οι εβδομάδες
για να χορεύουν τα παιδιά
να χαίρονται οι μανάδες!…

Δρ. Νίκη Γρηγορίου
Έφορος Λαογραφικού τμήματος του Λ.Ε Ραφήνας
Πηγή:Μέγας, Γ. ( 2012 ) Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας. Αθήνα: Εστία