Η διαφυγή της Μαρία Κόρινα Ματσάδο από τη Βενεζουέλα περιελάμβανε μια μακρά, «τρομακτική» και πολύ «υγρή» πορεία στη θάλασσα, στη μέση της νύχτας χωρίς φώτα, σύμφωνα με τον Αμερικανό άνδρα που λέει ότι ηγείτο της επιχείρησης.

Ο Μπράιαν Στερν, που ηγείται μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης διάσωσης, περιέγραψε λεπτομερώς την αποστολή σε μια συνέντευξη στο CBS που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, αφότου η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας εμφανίστηκε στη Νορβηγία μετά την τελετή απονομής του Νόμπελ Ειρήνης.

«Ήταν επικίνδυνο. Ήταν τρομακτικό», είπε ο Στέρν, ένας βετεράνος των ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ, περιγράφοντας τις σκοτεινές και ταραγμένες συνθήκες που παρείχαν επίσης βολική κάλυψη για τη διαφυγή.

Θυμήθηκε ότι συνάντησε τη Ματσάδο στη θάλασσα μετά την αναχώρησή της από τη Βενεζουέλα, όπου κρυβόταν από τον Αύγουστο του 2024 φοβούμενη τη δίωξη από τον πρόεδρο Νικολά Μαδούρο.

Επιβιβάστηκε στο σκάφος του για ένα ταξίδι 13-14 ωρών προς έναν άγνωστο προορισμό, προκειμένου να πάρει αεροπλάνο, στο πλαίσιο μιας αποστολής που είχε προγραμματιστεί τέσσερις ημέρες νωρίτερα, σύμφωνα με το CBS.

«Οι συνθήκες στη θάλασσα ήταν ιδανικές για εμάς, αλλά σίγουρα δεν ήταν νερά στα οποία θα ήθελες να βρεθείς… όσο υψηλότερα είναι τα κύματα, τόσο πιο δύσκολο είναι να τα δει το ραντάρ», είπε ο Στέρν σύμφωνα με τον Guardian.

« Ήταν μέσα στη νύχτα – το φεγγάρι ήταν πολύ αμυδρό, υπήρχε λίγη συννεφιά, ήταν πολύ δύσκολο να δούμε, τα σκάφη δεν είχαν φώτα. Όλοι μας ήμασταν αρκετά βρεγμένοι. Η ομάδα μου και εγώ ήμασταν μούσκεμα. Και εκείνη ήταν αρκετά κρυωμένη και βρεγμένη. Είχε ένα πολύ δύσκολο ταξίδι.

«Ήταν πολύ χαρούμενη. Ήταν πολύ ενθουσιασμένη. Ήταν πολύ κουρασμένη», είπε ο Στέρν, προσθέτοντας ότι περίπου 20 άτομα συμμετείχαν άμεσα στην ομάδα του.

Ένας εκπρόσωπος της Ματσάδο επιβεβαίωσε ότι η εταιρεία του Στερν, Grey Bull Rescue Foundation, ήταν πίσω από την επιχείρηση, η οποία ξεκίνησε την Τρίτη, σύμφωνα με το CBS.

Η αναφορά ακολουθεί την είδηση του Wall Street Journal ότι η Ματσάδο φορούσε περούκα και μεταμφίεση για να διαφύγει από την κρυψώνα της σε προάστιο της πρωτεύουσας της Βενεζουέλας, Καράκας.

Ο Στερν δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες σχετικά με την επιχείρηση, επικαλούμενος το μελλοντικό έργο της εταιρείας του στη Βενεζουέλα.

Ποια ήταν η ανάμειξη των ΗΠΑ;

Είπε στο CBS ότι η αποστολή χρηματοδοτήθηκε από «μερικούς γενναιόδωρους δωρητές», κανένας από τους οποίους δεν ήταν αξιωματούχος των ΗΠΑ. «Η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν συνέβαλε ούτε με ένα σεντ σε αυτή την επιχείρηση, τουλάχιστον από όσο γνωρίζω», είπε ο Στέρν.

Είπε, ωστόσο, ότι η ομάδα του «συνεργάστηκε ανεπίσημα» με τον αμερικανικό στρατό σχετικά με τη θέση και τα σχέδια, κυρίως για να αποφύγει να γίνει στόχος αεροπορικών επιδρομών.

Η Ματσάδο δήλωσε την Πέμπτη ότι είχε την υποστήριξη των ΗΠΑ για να φύγει από τη Βενεζουέλα, ωστόσο ανακοινώσει σχέδια να επιστρέψει στην πατρίδα της.

Ο Στερν είπε ότι η ομάδα του δεν θα συμμετάσχει σε αυτή την επιχείρηση, καθώς ασχολείται μόνο με την έξοδο ανθρώπων από χώρες, όχι με την είσοδό τους.

«Αυτό είναι κάτι που πρέπει να αποφασίσει η ίδια. Αλλά νομίζω ότι δεν πρέπει να επιστρέψει. Όμως, αυτή θέλει να το κάνει. Η Μαρία είναι πραγματικά πηγή έμπνευσης», είπε.

Ο Βαγγέλης Μαρινάκης και η Μαρία Αγγελικούση είναι οι δύο κορυφαίοι Έλληνες εφοπλιστές στις 100 πιο επιδραστικές προσωπικότητες που διαμόρφωσαν την παγκόσμια ναυτιλία το 2025, σύμφωνα με την ετήσια έκδοση «One Hundred People» της βρετανικής Lloyd’s List.

Στους 100 πιο ισχυρούς παράγοντες της παγκόσμιας ναυτιλίας της φετινής Lloyd’s List συμμετέχουν και άλλες 15 προσωπικότητες που εκπροσωπούν την ελληνική ναυτιλία.

Στην κορυφή της λίστας με τις επιδραστικότερες προσωπικότητες που διαμόρφωσαν την ναυτιλία βρίσκεται ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Όπως αναφέρει η βρετανική εφημερίδα, επηρέασε τον κλάδο περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο το 2025, μέσω της επιβολής μιας σειράς δασμών σε σχεδόν όλους τους εμπορικούς εταίρους, τελών λιμένων, κυρώσεις κατά του Ιράν και της Ρωσίας, αεροπορικές επιδρομές στη Υεμένη και το Ιράν, προσπάθεια να ξαναγίνει μεγάλη η αμερικανική ναυπηγική βιομηχανία και επιτυχή παρέμβαση κατά της ψηφοφορίας για το πλαίσιο Net-Zero Framework την τελευταία στιγμή.

Στη συνέχεια ακολουθεί με την σειρά που περιλαμβάνονται στην έκδοση One Hundred People,  η παρουσίαση των προσωπικοτήτων της ελληνικής ναυτιλίας , αλλά και το σκεπτικό της βρετανικής εφημερίδας για την επιλογή τους.

8. Μαρία Αγγελικούση, Όμιλος Αγγελικούση

Η Μαρία Αγγελικούση ανέβηκε στην 8η από τη 12η θέση στην περσινή λίστα των Lloyd’s.  Είναι η πρώτη παρουσία ανάμεσα στους 17 Έλληνες.

Παρά την εξωστρεφή διεθνή δραστηριότητα, η Αγγελικούση τονίζει ότι «η καρδιά μας θα είναι πάντα στην Ελλάδα», διατηρώντας ισχυρούς δεσμούς με τη ναυτιλιακή παράδοση της χώρας

Υπό τη δική της καθοδήγηση, ο Όμιλος Αγγελικούση ολοκλήρωσε τη μεγαλύτερη συμφωνία της ιστορίας του με την εξαγορά μεγάλης εταιρείας μεταφοράς πετρελαίου, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την ήδη ηγετική θέση του σε ξηρά φορτία, δεξαμενόπλοια και LNG.

Η Μαρία Αγγελικούση αναγνωρίζει ότι οι σύγχρονες προκλήσεις — γεωπολιτικές εντάσεις, εμπορικοί πόλεμοι, αυστηρότεροι κανονισμοί εκπομπών και κυρώσεις — απαιτούν αναπροσαρμογή στρατηγικής. Ωστόσο, παραμένει σταθερή στη βασική φιλοσοφία του ομίλου: προσφορά ασφαλών, αξιόπιστων και υψηλής ποιότητας υπηρεσιών. Παρά την εξωστρεφή διεθνή δραστηριότητα, η Αγγελικούση τονίζει ότι «η καρδιά μας θα είναι πάντα στην Ελλάδα», διατηρώντας ισχυρούς δεσμούς με τη ναυτιλιακή παράδοση της χώρας. Η διοίκησή της χαρακτηρίζεται από συνδυασμό συνέχειας και ανανέωσης, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του στόλου και την προετοιμασία για μια εποχή ενεργειακής μετάβασης.

10. Βαγγέλης Μαρινάκης, Capital Group

Σημαντική άνοδο στη λίστα «One Hundred People 2025» της Lloyd’s List κατέγραψε ο Βαγγέλης Μαρινάκης, ο οποίος βρέθηκε στην 10η θέση των πλέον επιδραστικών προσωπικοτήτων της διεθνούς ναυτιλίας, από τη 16η θέση που κατείχε το 2024. Η φετινή διάκριση τον καθιστά τον επιχειρηματία με τη μεγαλύτερη άνοδο στη δεκάδα, σε μια λίστα που φέτος την κορυφή καταλαμβάνει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Τα τελευταία δύο χρόνια η Capital Group έγινε μία από τις κορυφαίες διαφοροποιημένες ναυτιλιακές πλατφόρμες στον κόσμο

Μία από τις πιο γνωστές στο κοινό προσωπικότητες στον τομέα της ναυτιλίας, ο Έλληνας εφοπλιστής έχει τοποθετήσει τον όμιλό του στην πρωτοπορία της προσπάθειας να θεωρηθεί η ναυτιλία ως μέρος της λύσης στο πρόβλημα του κλίματος και όχι ως μέρος του προβλήματος. Ο Βαγγέλης Μαρινάκης είναι πιθανώς ο πιο αναγνωρίσιμος μεγάλος εφοπλιστής στον πλανήτη, κυρίως χάρη στην υψηλή του φήμη στον κόσμο του ποδοσφαίρου. Δεν είναι μόνο ιδιοκτήτης του Ολυμπιακού, αλλά και της Nottingham Forest και της Rio Ave. Το πάθος του για το άθλημα είναι τόσο μεγάλο που συχνά έχει τεθεί το ερώτημα αν αποσπά την προσοχή του από τη ναυτιλιακή του επιχείρηση. Ωστόσο, ο ίδιος έχει δηλώσει ότι η ναυτιλία είναι η «μεγάλη του αγάπη» και ότι, σε κάθε περίπτωση, πρέπει να έρχεται πρώτη, προκειμένου να αποφέρει τα χρήματα που χρειάζεται για να ικανοποιήσει την αγάπη του για το ποδόσφαιρο.

Η Capital φαίνεται να έχει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την απανθρακοποίηση, η οποία περιλαμβάνει τον σχεδιασμό μιας πορείας προς την πυρηνική πρόωση μηδενικών εκπομπών, ενώ παράλληλα επιτυγχάνει πιο άμεσες μειώσεις εκπομπών μέσω πλοίων διπλού καυσίμου και συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας από την ξηρά

Τα τελευταία δύο χρόνια η Capital Group έγινε μία από τις κορυφαίες διαφοροποιημένες ναυτιλιακές πλατφόρμες στον κόσμο. Είναι επίσης μία από τις πιο σύγχρονες όσον αφορά την ηλικία του στόλου της, τις επενδύσεις της σε τεχνολογίες χαμηλότερων εκπομπών άνθρακα και μεγαλύτερης αποδοτικότητας, καθώς και την έμφαση που δίνει στη μεταφορά φυσικού αερίου. Καθώς το 2025 πλησίαζε στο τέλος του, ο όμιλος ελέγχει 163 πλοία συνολικής χωρητικότητας περίπου 13 εκατ. τόνων dwt, μεταξύ αυτών LNG carriers, δεξαμενόπλοια, bulkers, πλοία CO₂ και πολύ μεγάλα πλοία μεταφοράς αμμωνίας, συμπεριλαμβανομένων 95 πλοίων προς παράδοση μεταξύ 2025 και 2028. Μόνο το 2025, ο όμιλος σύναψε συμβάσεις για περισσότερα από 40 νέα πλοία αξίας 4,7 δισ. δολαρίων, ενώ πούλησε 13 παλαιότερα πλοία αξίας άνω του 1 δισ. δολαρίων. Η έξυπνη και κερδοφόρα πώληση πλοίων αποτελεί από καιρό ένα από τα δυνατά σημεία του Μαρινάκη, αν και η ισορροπία των δραστηριοτήτων τα τελευταία δύο χρόνια φαίνεται να έχει μετατοπιστεί πιο αποφασιστικά προς την κατασκευή ενός εντυπωσιακά προηγμένου και αποτελεσματικού στόλου.

Οι τεχνολογικές εξελίξεις του ομίλου υποστηρίζονται από το νέο εκπαιδευτικό κέντρο της Capital που άνοιξε στο νησί της Χίου και διαθέτει τον πρώτο στην Ευρώπη προσομοιωτή γέφυρας εκτεταμένης πραγματικότητας

Η Capital φαίνεται να έχει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την απανθρακοποίηση, η οποία περιλαμβάνει τον σχεδιασμό μιας πορείας προς την πυρηνική πρόωση μηδενικών εκπομπών, ενώ παράλληλα επιτυγχάνει πιο άμεσες μειώσεις εκπομπών μέσω πλοίων διπλού καυσίμου και συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας από την ξηρά. Ο όμιλος έχει συνεργαστεί με το MIT Maritime Consortium και τον νηογνώμονα ABS για να ολοκληρώσει την πρώτη λεπτομερή ανάλυση σκοπιμότητας για τη μετατροπή πλοίων σε πρόωση με μικροαντιδραστήρες πυρηνικής ενέργειας. Μέσω της παραχώρησης λειτουργικών δεδομένων και οικονομικών αναλύσεων, συνέβαλε στην απόδειξη της πιθανής εξοικονόμησης 405-806 εκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής των μετατρεπόμενων πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων neopanamax σε πυρηνοκίνητα, σε σύγκριση με τους κινητήρες ντίζελ υπογραμμίζοντας την αποφασιστικότητα του Μαρινάκη να βρίσκεται στην πρωτοπορία της τοποθέτησης της ναυτιλίας ως μέρος της λύσης για το κλίμα, και όχι ως μέρος του προβλήματος.

Το πρώτο από τα πρωτοποριακά πλοία μεταφοράς LCO2 της Capital, χωρητικότητας 22.000 κυβικών μέτρων — το μεγαλύτερο που έχει κατασκευαστεί μέχρι σήμερα — ονομάστηκε Active και θα παραδοθεί στις αρχές του 2026.

Οι τεχνολογικές εξελίξεις του ομίλου υποστηρίζονται από το νέο εκπαιδευτικό κέντρο της Capital που άνοιξε στο νησί της Χίου και διαθέτει τον πρώτο στην Ευρώπη προσομοιωτή γέφυρας εκτεταμένης πραγματικότητας.

Μεγάλο μέρος της προσοχής που απολαμβάνει η ναυτιλιακή αυτοκρατορία του Μαρινάκη αναπόφευκτα στρέφεται στην Capital Clean Energy Carriers, την εισηγμένη στο Nasdaq εταιρεία του που αποχώρησε από τα containerships. Παράλληλα η ιδιωτική εταιρεία συνεχίζει να επενδύει στον κλάδο, καθώς τουλάχιστον 35 από τα νεότευκτα πλοία που είχε παραγγείλει ο όμιλος είναι containerships με χωρητικότητα που κυμαίνεται από 1.800 TEU έως 9.000 TEU. Καθώς όλα αυτά έχουν δεσμευτεί σε μακροπρόθεσμες ναυλώσεις, φαίνεται ότι θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία αξιόπιστων εσόδων για τα επόμενα χρόνια.

13. Γιώργος Οικονόμου, TMS Group

Ο Γιώργος Οικονόμου, ένας πλοιοκτήτης με 40 χρόνια εμπειρίας στη ναυτιλία, έχει επιτύχει σχεδόν τα πάντα στον κλάδο, και πρόσφατα συμπλήρωσε ένα «κενό» στο βιογραφικό του με την είσοδο στον τομέα των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.

Κατατάσσεται στη 13η από την 33η θέση το 2024. Με επένδυση 3 δισ. δολαρίων, η TMS Group έχει δημιουργήσει ένα από τα μεγαλύτερα ανεξάρτητα βιβλία παραγγελιών εμπορευματοκιβωτίων παγκοσμίως, παραγγέλνοντας συνολικά τουλάχιστον 22 πλοία από ναυπηγεία Κίνας και Κορέας. Η συντριπτική πλειονότητα είναι πλοία διπλού καυσίμου LNG χωρητικότητας 11.400 TEU.  Παράλληλα, η TMS Cardiff Gas συμμετέχει ενεργά στην Πρωτοβουλία για τη Μείωση του Μεθανίου στη Ναυτιλία. Τέλος έχει εμπλακεί σε μία σειρά αντιδικίες με διοικήσεις άλλων εισηγμένων εταιρειών.

14. Γιώργος Προκοπίου, Dynacom/Dynagas/Sea Traders

Στη 14η θέση βρίσκεται ο Γιώργος Προκοπίου από την 20η θέση στην περσινή λίστα των Lloyd’s. Ο Γιώργος Προκοπίου, με ένα από τα μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια παραγγελιών δεξαμενόπλοιων στον κόσμο, μέσω των Dynacom, Dynagas και Sea Traders έχει  καθιερωθεί ως βασικός παίκτης στον τομέα LNG, ειδικά στις εξαγωγές από τις ΗΠΑ.

Ο Προκοπίου επιμένει ότι η ναυτιλία πρέπει να «επιδιώκει το εφικτό, όχι το επιθυμητό», τονίζοντας πρακτικές λύσεις όπως κινητήρες πετρελαίου σε συνδυασμό με δέσμευση άνθρακα.

Η Dynagas διαθέτει στόλο 14 νέων πλοίων LNG 200.000 κυβικών μέτρων, ναυλωμένων ήδη από κορυφαίους Αμερικανούς πελάτες, ενώ ο όμιλος έχει προχωρήσει σε καινοτομίες όπως πλωτές μονάδες αποθήκευσης και επαναεριοποίησης στην Κίνα, και πλοία ice class για τη Βόρεια Θαλάσσια Οδό. Παράλληλα, η Dynacom και η Sea Traders παραγγέλνουν περίπου 80 δεξαμενόπλοια συμβατικών καυσίμων, μεταξύ των οποίων VLCC, suezmax, aframax και panamax, διατηρώντας ισχυρή παρουσία στα παραδοσιακά φορτία.

Ο Προκοπίου στοχεύει και στην αναβίωση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, ενώ η οικογένειά του ενισχύει τη ναυτιλιακή παρουσία με τις κόρες του να αναλαμβάνουν ηγετικές θέσεις και δικές τους εταιρείες.

24. Magda Kopczynska, Φωτεινή Ιωαννίδου και Απόστολος Τζιτζικώστας, Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Η αποτυχία του ΙΜΟ να εγκρίνει παγκόσμιο μηχανισμό τιμολόγησης άνθρακα το 2025 επανάφερε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον κεντρικό ρόλο ρυθμιστή της πράσινης μετάβασης στη ναυτιλία, με τον επίτροπο Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολο Τζιτζικώστα και τις Magda Kopczynska και Φωτεινή Ιωαννίδου, στελεχών της ΕΕ να συμπεριλαμβάνονται στην 24η θέση της λίστας των Lloyd’s List.

Όπως σημειώνει η εφημερίδα η Κομισιόν παρουσίασε το νέο Sustainable Transport Investment Plan (STIP), ένα πρώτο βήμα για την επιτάχυνση της χρήσης καθαρών καυσίμων, το οποίο στοχεύει να κινητοποιήσει 2,9 δισ. ευρώ έως το 2027 μέσω των εσόδων από το ETS. Παρά το θετικό κλίμα, η ευρωπαϊκή ναυτιλιακή βιομηχανία εκφράζει αμφιβολίες ως προς την αποτελεσματικότητα του σχεδίου, επισημαίνοντας την ανάγκη για πραγματικές επενδύσεις και διαθεσιμότητα καυσίμων, προσθέτει η Lloyd;s List.

26. Μελίνα Τραυλού

Η Μελίνα Τραυλού έχει αναδειχθεί σε μία από τις ισχυρότερες προσωπικότητες της ελληνικής και διεθνούς ναυτιλίας, ιδιαίτερα μετά την επανεκλογή της στην προεδρία της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών για δεύτερη συνεχόμενη θητεία, αναφέρει η Lloyd’s List. Διατήρησε και φέτος την 26η θέση στη σχετική λίστα.

Από την αρχή της θητείας της, έθεσε ως προτεραιότητα την ενίσχυση της δημόσιας εικόνας της ναυτιλίας και τη διαρκή υπενθύμιση του κρίσιμου ρόλου της στην παγκόσμια οικονομία και την ελληνική κοινωνία. Παράλληλα, μέσα από τη δράση της στον IMO, στην ECSA και στο ICS, έχει καταστήσει σαφές ότι η μετάβαση στη ναυτιλία μηδενικού αποτυπώματος πρέπει να γίνεται με γνώμονα την πραγματικότητα και τις δυνατότητες της αγοράς. Η κα. Τραυλού έχει υποστηρίξει δυναμικά την ανάγκη παγκόσμιας ρύθμισης, αντί κατακερματισμού σε εθνικά και περιφερειακά πλαίσια, ενώ δεν δίστασε να κριτικάρει τις προτάσεις του IMO ως μη εφαρμόσιμες λόγω έλλειψης διαθέσιμων καυσίμων.

Παράλληλα, ως επικεφαλής του Neptune Group, συνεχίζει να επεκτείνει τη δραστηριότητά της στη διακίνηση οχημάτων, με δυναμική ανάπτυξη στόλου και νέες γραμμές στη Λατινική Αμερική. Την ίδια στιγμή υπό την ηγεσία της η κοινωνική της προσφορά της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, παραμένει πυλώνας της δράσης της, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις πρωτοβουλίες για στήριξη σχολείων μετά την κακοκαιρία Daniel.

29. Αγγελική Φράγκου

Στην 29η θέση των πιο 100 επιδραστικών παραγόντων της ναυτιλίας βρίσκεται η Αγγελική Φράγκου, από την 24η πέρυσι.

Η Αγγελική Φράγκου έχει καθιερωθεί ως μία από τις πλέον στρατηγικά διορατικές προσωπικότητες της διεθνούς ναυτιλίας, με κεντρικό άξονα την αρχή ότι «η διαφοροποίηση είναι δύναμη». Ηγείται της Navios Maritime Partners, ενός από τα πιο πολυδιάστατα και ευέλικτα ναυτιλιακά σχήματα παγκοσμίως, με στόλο περίπου 170 πλοίων σε 15 διαφορετικούς επιμέρους κλάδους: από dry bulk έως tankers και containerships. Με προσήλωση στον εκσυγχρονισμό και τη συνεχή ανανέωση του στόλου, έχει αναπτύξει μία κουλτούρα risk management που επιτρέπει στην εταιρεία να προσαρμόζεται ταχύτατα στις διακυμάνσεις της αγοράς. Μέσα σε τέσσερα χρόνια, η Navios αύξησε τα συμβολαιοποιημένα έσοδα στα 3,7 δισ. δολάρια, μείωσε τη μόχλευση και ενίσχυσε τον στόλο με δεκάδες νεότευκτα πλοία, συμπεριλαμβανομένων methanol-ready containerships. Σημαντικά κεφάλαια αντλήθηκαν από τις επιτυχημένες εκδόσεις Nordic bonds, ενώ η Navios South American Logistics ενίσχυσε την παρουσία της στην περιοχή με νέα κεφάλαια και διεύρυνση των δραστηριοτήτων της. Η κα. Φράγκου αποτελεί από τους λίγους εφοπλιστές που έχουν επενδύσει βαθιά σε υποδομές logistics και terminals, προσδίδοντας τεράστια ανθεκτικότητα στο επιχειρηματικό μοντέλο του ομίλου. Με σταθερή προσήλωση στη μακροπρόθεσμη στρατηγική και με αναπτυξιακό ρυθμό, παραμένει μία από τις πιο επιδραστικές παρουσίες στον κλάδο.

36. Θωμάς Καζάκος

Ο Θωμάς Καζάκος, νέος γενικός γραμματέας του International Chamber of Shipping, ανέλαβε τα καθήκοντά του σε μία από τις πιο σύνθετες περιόδους της παγκόσμιας ναυτιλίας. Και στη λίστα των Lloyd’s για το 2025 κατατάσσεται στην 36η θέση.

Με εμπειρία τριών δεκαετιών στην ηγεσία του Cyprus Shipping Chamber, φέρνει βαθιά γνώση θεσμικών διαδικασιών και διαπραγματεύσεων με κυβερνήσεις και ρυθμιστικούς φορείς. Στο ICS έχει θέσει ως κορυφαίες προτεραιότητες την προστασία του παγκόσμιου ρυθμιστικού πλαισίου, την αντιμετώπιση της μεταβλητότητας στο διεθνές εμπόριο λόγω γεωπολιτικών εντάσεων και τη χάραξη ρεαλιστικών πολιτικών για την απανθρακοποίηση. Επιμένει ότι ο IMO παραμένει ο μόνος κατάλληλος φορέας για τη θέσπιση παγκόσμιων κανόνων.

40. Κωστής Κωνσταντακόπουλος

Ο Κωστής Κωνσταντακόπουλος έχει μετατρέψει την Costamare σε έναν από τους πιο σταθερούς και πολυδιάστατους ναυτιλιακούς ομίλους διεθνώς, επεκτείνοντας τη δραστηριότητα της εταιρείας σε containers, dry bulk, offshore και χρηματοδότηση πλοίων.

Βρέθηκε στην 40η από την 35η θέση της λίστας, πέρυσι.

Ως ο μακροβιότερος Έλληνας παίκτης στον χώρο των containerships, εκμεταλλεύτηκε τη δυναμική του κλάδου και διασφάλισε ένα backlog 2,5 δισ. δολάρια, ενώ προχώρησε σε παραγγελίες έξι νέων πλοίων 3.100 teu με παραδόσεις το 2027-2028. Στον τομέα των bulkers, η Costamare προχώρησε το 2025 στη δημιουργία της Costamare Bulkers, η οποία εισήχθη στο NYSE και στη συνέχεια σύναψε στρατηγική συνεργασία με την Cargill, η οποία ανέλαβε μεγάλο μέρος των ναυλωμένων πλοίων και του FFA trading book. Παράλληλα, ο Κωνσταντακόπουλος κινείται επιλεκτικά στην αγορά offshore support vessels, ενώ μέσω της Neptune Maritime Leasing έχει δημιουργήσει ένα σημαντικό πλαίσιο χρηματοδοτήσεων που έχει ήδη χρηματοδοτήσει 50 πλοία.

52. Σεμίραμις Παληού

Στην 52η από την 80η θέση πέρυσι ανέβηκε η Σεμίραμις Παληού.

Η Σεμιράμις Παλιού έχει αναδείξει τη Diana Shipping σε μία πιο εξωστρεφή, ευέλικτη και στρατηγικά διεισδυτική εταιρεία, διατηρώντας παράλληλα τη σταθερότητα που είχε οικοδομήσει ο πατέρας της, Σίμος Παλιός. Η πρόσφατη πρόταση εξαγοράς της Genco Shipping, στην οποία η Diana ήδη κατείχε σημαντικό ποσοστό, χαρακτηρίζεται από την εφημερίδα ως μία επιβεβαίωση της εξωστρέφειας που την χαρακτηρίζει.

Παράλληλα, η Παλιού έχει προχωρήσει σε παραγγελίες methanol dual-fuel kamsarmaxes, επενδύοντας σε πράσινες τεχνολογίες, ενώ έχει εισέλθει και στον χώρο των offshore wind support vessels. Ως πρόεδρος της HELMEPA για τρίτη συνεχόμενη θητεία, έχει ανανεώσει πλήρως τον οργανισμό, αυξάνοντας τη συμμετοχή μελών και ενισχύοντας τις δράσεις περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

56. Νίκος Τσάκος

Ο Νίκος Τσάκος, ιδρυτής και CEO της Tsakos Energy Navigation, με περισσότερες από τρεις δεκαετίες παρουσίας στο NYSE, έχει διατηρήσει ένα επιχειρηματικό μοντέλο βασισμένο στη μακροχρόνια απασχόληση, την ισχυρή σχέση με κορυφαίους ναυλωτές και την προσεκτική ανανέωση του στόλου.

Κατατάσσεται στην 56η από την 76η θέση πέρυσι. Το 2025 η Tsakos Energy Navigationπέτυχε το μεγαλύτερο deal στην ιστορία της: εννέα νεότευκτα shuttle tankers για την Petrobras-Transpetro με 15ετείς bareboat charters, προσθέτοντας 2 δισ. δολάρια σε μελλοντικά έσοδα και τοποθετώντας την TEN στους κορυφαίους operators του κλάδου. Η εταιρεία διατηρεί στόλο άνω των 80 δεξαμενόπλοιων, με ιδιαίτερα ανταγωνιστικό μέσο όρο ηλικίας.

60. Πίτερ Λιβανός

Ο Πίτερ Λιβανός παραμένει μια από τις πιο πολυδιάστατες προσωπικότητες της ναυτιλίας, συνδυάζοντας ηγετική παρουσία στον τομέα των LNG Carriers, δυναμική επέκταση στη δραστηριότητα dry bulk και πρωτοποριακές επενδύσεις στην αλυσίδα μεταφοράς CO₂ και υδρογόνου μέσω της EcoLog.

Βρίσκεται στη θέση 60 από την 49η πέρυσι.

Ο Πίτερ Λιβανός, προωθεί παράλληλα τη δημιουργία της πρώτης μεγάλης μονάδας εισαγωγής και επαναεριοποίησης υγρού υδρογόνου στο Άμστερνταμ, ανοίγοντας τον δρόμο για εμπορικές ροές πράσινου υδρογόνου από Νορβηγία και Ομάν. Στον πυρήνα της παραδοσιακής δραστηριότητάς του, η GasLog συνεχίζει την ανανέωση του LNG στόλου της με τέσσερα νέα πλοία και δύο ακόμη για το 2028, ενώ συμμετέχει και στο FSRU της Αλεξανδρούπολης.

67. Γιώργος Λογοθέτης

Ο Γιώργος Λογοθέτης έχει μεταμορφώσει τον Libra Group από μια μικρή οικογενειακή επιχείρηση σε έναν παγκόσμιο όμιλο με δραστηριότητες στη ναυτιλία, την ενέργεια, τις τεχνολογίες αιχμής, τα ναυπηγεία και τις υποδομές LNG.

Ο Γιώργος Λογοθέτης υποχώρησε στην 67η από την 63η θέση της λίστα των Lloyd’s.

Στη ναυτιλία, η Lomar διατήρησε για χρόνια μεγάλο στόλο containerships, τον οποίο ρευστοποίησε στρατηγικά κατά την άνοδο της αγοράς το 2023-2024, εξασφαλίζοντας έσοδα άνω των 2 δις δολάρια. Σήμερα επενδύει σε dry bulk και chemical/product tankers μέσω της CB Tankers, ενώ παράλληλα ενισχύει τον ρόλο της στην καινοτομία μέσω της Lomarlabs, συνεργαζόμενος με start-ups σε carbon capture, αναβαθμίσεις μηχανών, νέα υλικά, kites αλλά και μικρά αυτόνομα πλοία.

80. Πέτρος Παππάς

Ο Πέτρος Παππάς ηγείται της Star Bulk, της μεγαλύτερης αμιγώς dry bulk εταιρείας εισηγμένης στις ΗΠΑ, με ιστορία έντονης συγκέντρωσης μέσω περίπου δέκα συγχωνεύσεων την τελευταία δεκαετία.

Υποχώρησε στην 80η από την 37η θέση πέρυσι.

Η εξαγορά της Eagle Bulk το 2024 αποτέλεσε ορόσημο, συνδυάζοντας δύο στόλους με scrubbers, ενισχύοντας την τεχνογνωσία στα geared vessels και δημιουργώντας σημαντικές οικονομίες κλίμακας. Παρά την επιβράδυνση των μεγάλων deals, ο Παππάς επικεντρώνεται στην προσεκτική ανανέωση των 150-160 bulkers της Star Bulk, λαμβάνοντας υπόψη τη γεωπολιτική αστάθεια που πλέον επηρεάζει την αγορά περισσότερο από τα κλασικά δεδομένα supply/demand. Παράλληλα, ο Παππάς συμμετέχει και σε άλλες ναυτιλιακές επιχειρήσεις μέσω των Product Shipping & Trading και Oceanbulk Maritime, με τη δεύτερη υπό τη διοίκηση της κόρης του, Μιλένας.

88. Σωτήρης Ράπτης

Στην 88η θέση βρίσκεται ο Σωτήρης Ράπτης, γενικός γραμματέας της European Community Shipowners’ Associations (ECSA), ανέλαβε καθήκοντα σε μια περίοδο καθοριστικών εξελίξεων για τη ναυτιλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Ευρώπη, κατέχοντας το 35% του παγκόσμιου στόλου, βρίσκεται στο σταυροδρόμι μεταξύ αναγέννησης μέσω πράσινης βιομηχανικής πολιτικής και ενός επικίνδυνου μονοπατιού υπερρύθμισης που μπορεί να πλήξει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαίων πλοιοκτητών. Με το Green Deal Industrial Plan και το Net-Zero Industry Act να καθορίζουν το μέλλον της ευρωπαϊκής ναυτιλίας, ο γενικός γραμματέας της ECSA, κ. Ράπτης, η ομάδα του, το διοικητικό συμβούλιο της ECSA με επικεφαλής την πρόεδρο Karin Orsel και, φυσικά, τα ίδια τα μέλη επιδιώκουν την ευημερία του κλάδου πιέζοντας για πρακτικές πολιτικές που στηρίζουν την πράσινη μετάβαση χωρίς να καταστρέφουν την ανταγωνιστικότητα και τη διασυνδεσιμότητα της ηπείρου.

91. Έλπη Πετράκη

Η Έλπη Πετράκη ολοκληρώνει την τρίτη της χρονιά στην προεδρία της γυναικείας οργάνωσης της ναυτιλίας WISTA International, σε μια περίοδο κατά την οποία η συζήτηση γύρω από την ισότητα στη ναυτιλία βρίσκεται σε καθοριστικό σημείο.

Στη θητεία της, η WISTA έχει ενισχυθεί θεσμικά, με τον συνολικό αριθμό μελών να έχει σχεδόν διπλασιαστεί. Η Έλπη Πετράκη υποχώρησε στην 91η θέση από την 83η θέση πέρυσι.

Αντιμέτωποι με ένα φορολογαριασμό ο οποίος υπερβαίνει συνολικά τα 5 δισ. ευρώ αλλά και το κλείσιμο δεκάδων φοροεκκρεμοτήτων βρίσκονται εκατομμύρια φορολογούμενοι 19 ημέρες πριν από την εκπνοή του 2025.

Πληρωμή φόρου εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, τελών κυκλοφορίας, υποβολή δηλώσεων για δικαιολόγηση τεκμηρίων, αναδρομικά ποσά, από κληρονόμους και όσους μετέφεραν τη φορολογική τους κατοικία στο εξωτερικό, συνθέτουν τη λίστα των τελευταίων φοροϋποχρεώσεων της χρονιάς.

Επιστροφή ενοικίου
Οι δικαιούχοι της επιστροφής ενός ενοικίου που δεν έλαβαν την ενίσχυση ή είδαν στον τραπεζικό τους λογαριασμό μικρότερο ποσό από αυτό που περίμεναν λόγω λαθών ή παραλείψεων στη φορολογική τους δήλωση έχουν δεύτερη ευκαιρία να εισπράξουν την ενίσχυση.

Οσοι σπεύσουν σήμερα να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση Ε1 θα πληρωθούν μέχρι το τέλος του μήνα, ενώ όσες τροποποιητικές δηλώσεις κατατεθούν μέχρι τις 30 Δεκεμβρίου θα αποπληρωθούν μέχρι τις 15 Ιανουαρίου 2026.

Οι εκκρεμότητες
Η λίστα με τις εκκρεμότητες που «τρέχουν» έως το τέλος του έτους περιλαμβάνει:

Τροποποιητική δήλωση για αναδρομικά ποσά. Μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα, συνταξιούχοι και άλλες κατηγορίες φορολογουμένων οι οποίοι εισέπραξαν μέσα στο 2024 αναδρομικά ανεξάρτητα από τον χρόνο που ανάγονται θα πρέπει να υποβάλουν έως την 31η Δεκεμβρίου 2025 τροποποιητικές δηλώσεις. Η τροποποιητική δήλωση υποβάλλεται για κάθε έτος που αφορούν τα αναδρομικά.

Ο υπόχρεος μπαίνει στον λογαριασμό του στην ψηφιακή πύλη myAADE και επιλέγει τα έτη στα οποία ανάγονται τα αναδρομικά που εισέπραξε το 2024. Για παράδειγμα, για τα αναδρομικά που αφορούν το φορολογικό έτος 2021 θα επιλέξει ως έτος υποβολής δήλωσης το έτος 2022. Αμέσως μετά την υποβολή της τροποποιητικής δήλωσης εκδίδεται νέο εκκαθαριστικό σημείωμα με το ποσό του φόρου, ο οποίος πρέπει να καταβληθεί εφάπαξ μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου 2026.

Χρηματικές γονικές παροχές – δωρεές για κάλυψη τεκμηρίων. Οι φορολογούμενοι που θέλουν να καλύψουν τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων για το 2025 έχουν τη δυνατότητα να επικαλεστούν γονικές παροχές χρηματικών ποσών, αλλά θα πρέπει να υποβάλουν τις σχετικές ηλεκτρονικές δηλώσεις στην πλατφόρμα myProperty έως το τέλος Δεκεμβρίου.

Φορολογική δήλωση από κληρονόμους. Μέχρι τέλος του έτους θα πρέπει οι κληρονόμοι να υποβάλουν τις φορολογικές δηλώσεις φορολογουμένων που απεβίωσαν το 2024. Η διαδικασία υποβολής αρχικών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος αποβιωσάντων γίνεται πλέον ηλεκτρονικά μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE (myaade.gov.gr) στη διαδρομή Εφαρμογές > Δημοφιλείς Εφαρμογές > Δήλωση ΦΕΦΠ (Ε1-Ε2-Ε3). Η ψηφιακή υποβολή των δηλώσεων προϋποθέτει να έχει ήδη ενημερωθεί το φορολογικό μητρώο με την ημερομηνία θανάτου του αποβιώσαντος και τα στοιχεία των νόμιμων κληρονόμων του (με την προσκόμιση των απαραίτητων δικαιολογητικών στην αρμόδια, για την παραλαβή της δήλωσης, υπηρεσία της ΑΑΔΕ).

Φορολογική δήλωση από κατοίκους εξωτερικού. Οσοι κατά το προηγούμενο έτος μετέφεραν την κατοικία τους στο εξωτερικό θα πρέπει να υποβάλουν φορολογική δήλωση μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2025.

Δήλωση ακινησίας οχημάτων. Η ψηφιακή κατάθεση πινακίδων οχημάτων γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myCar της ΑΑΔΕ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Πληρωμή 10ης δόσης ΕΝΦΙΑ έτους 2025.

Πληρωμή 6ης δόσης φόρου εισοδήματος.

Πληρωμή τελών κυκλοφορίας έτους 2026. Από την Πρωτοχρονιά θα επιβάλλονται πρόστιμα ανάλογα με τον χρόνο εξόφλησης των τελών. Συγκεκριμένα προβλέπεται πρόστιμο εκπρόθεσμης καταβολής:

– 25% του ποσού των τελών κυκλοφορίας, εάν η εξόφληση πραγματοποιηθεί έως τις 31 Ιανουαρίου 2026.

– 50% του ποσού των τελών κυκλοφορίας, εάν η εξόφληση πραγματοποιηθεί εντός του Φεβρουαρίου 2026.

– 100% των τελών κυκλοφορίας, σε περίπτωση εξόφλησης από την 1η Μαρτίου 2026 και μετέπειτα ή μερικής εξόφλησης ή μη εξόφλησης των τελών κυκλοφορίας έτους 2026.

Premium έκδοση «Τα ΝΕΑ»

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, ένας μεγάλος Γερμανός ιστορικός, ο Fritz Fischer, υποστήριξε σε ένα βιβλίο του (Οι σκοποί της Γερμανίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο) ότι υπήρχε συνέχεια στην γερμανική εξωτερική πολιτική από το 1900 έως το ’44. Αυτή καθιστούσε τη Γερμανία υπεύθυνη και για τους δύο πολέμους.

Οι ιδέες του Fischer δημιούργησαν μεγάλη αναταραχή και αντίδραση στη Δυτική Γερμανία. Για τους περισσότερους Γερμανούς, ήταν αποδεκτό ως τότε να πιστεύουν ότι η πατρίδα τους είχε προκαλέσει τον Δεύτερο, αλλά όχι τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο «Μεγάλος Πόλεμος» (1914-1918) εξακολουθούσε να θεωρείται ευρέως ότι επιβλήθηκε στη χώρα από τους εχθρούς που τη περικύκλωναν. Ο Fischer όμως κατάφερε και συγκρότησε μια ολόκληρη σχολή ιστορικής σκέψης που έκτοτε κυριάρχησε, την λεγόμενη «βερολινέζικη» σχολή. Σήμερα θεωρείται ένας από τους κορυφαίους και επιδραστικότερους Γερμανούς ιστορικούς του 20ού αιώνα.

Για τη σχολή αυτή, η Γερμανία ήταν η μόνη ένοχη και για τους δύο πολέμους. Είχε προγραμματισμένη στρατηγική επέκτασης και ηγεμονίας με τις ελίτ της να θεωρούν αποκλειστικά την στρατιωτική σύγκρουση ως μέσο επίλυσης εσωτερικών και διεθνών προβλημάτων από τη πρώτη ήδη δεκαετία του 20ού αιώνα. Για τον Fischer και τους επιγόνους του, το Βερολίνο, το 1914, επιδίωξε έναν πόλεμο ευκαιρίας. Τον διεκδίκησε και τον έχασε.

Την ορθότητα αυτής της θέσης αμφισβήτησε πειστικά με ολιστικό τρόπο ένας νεότερος, εξίσου σημαντικός ιστορικός του 20ού. Το 2012 κυκλοφόρησε το βιβλίο του Αυστραλού Christopher Clark Οι υπνοβάτες: Πώς η Ευρώπη πήγε στον πόλεμο το 1914 (εκδ. Αλεξάνδρεια, μτφρ. Κώστας Κουρεμένος). Το βασικό επιχείρημά του συγγραφέα, που πλέον θεωρείται ηγεμονικό στο χώρο της παγκόσμιας κοινότητας των ιστορικών, ήταν το αντίστροφο: ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν ήταν αποτέλεσμα ενός και μόνο υπεύθυνου ή ενός προμελετημένου σχεδίου, αλλά μιας σειράς αλληλεπιδράσεων, παρεξηγήσεων, φόβων και λανθασμένων αποφάσεων από τους βασικούς παίκτες της εποχής.

Ο Clark εισηγήθηκε ότι καμία χώρα δεν ήθελε πραγματικά τον πόλεμο, αλλά οι ηγεσίες των ευρωπαϊκών δυνάμεων οδηγήθηκαν σ’ αυτόν σχεδόν υπνοβατώντας – χωρίς να αντιλαμβάνονται πλήρως πού οδηγούνταν οι πράξεις τους, μέσα από μια αλληλουχία λανθασμένων υπολογισμών, φόβων, αντιλήψεων και πολιτικής ακαμψίας. Η ευθύνη για τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είναι συλλογική, σε μεγάλο βαθμό γερμανική, αλλά όχι αποκλειστικά. Όλες οι μεγάλες δυνάμεις (Αυστροουγγαρία, Σερβία, Ρωσία, Γαλλία, Βρετανία) συνέβαλαν με τις αποφάσεις τους στην κλιμάκωση. Η κρίση του 1914 προέκυψε από ένα περίπλοκο δίκτυο συμμαχιών, πιέσεων, φόβων και εσφαλμένων αναγνώσεων των κινήσεων των άλλων.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ενήργησαν προχωρώντας προς την καταστροφή χωρίς να αντιλαμβάνονται τον γκρεμό. Εξ ου και «υπνοβάτες». Η αυστριακή άκαμπτη στάση προς τη Σερβία, η ρωσική κινητοποίηση, η γερμανική λευκή επιταγή, η γαλλική ενθάρρυνση της Ρωσίας, η βρετανική ασάφεια είναι, για τον Clark οι ενέργειες που κατά κύριο λόγο έδεσαν τα χέρια όλων οδηγώντας την Ευρώπη στον πόλεμο.

Aς μεταφέρουμε αυτήν την αντιπαράθεση στην Ευρώπη σήμερα, και στη θέση της Γερμανίας ας βάλουμε τη Ρωσία. Ο τρόπος με τον οποίον οι ευρωπαϊκές ελίτ στην πλειοψηφία τους διαβάζουν την κατάσταση μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αποτελεί μετενσάρκωση της βερολινέζικης σχολής του «μοναδικού ενόχου». Ο ένοχος μόνο έχει αλλάξει και από το Βερολίνο μετακόμισε στη Μόσχα. Αυτό όμως δεν είναι ουδέτερο. Ούτε αξιολογικά, ούτε πολιτικά. Αντιθέτως, καθιστά τον πόλεμο πιθανότερο…

Λοιπόν, κανένας πόλεμος δεν είναι αναπάντεχος. Τίποτε δεν είναι εξ ολοκλήρου ιστορικό ατύχημα. Ούτε ο Α΄, ούτε ο Β΄ Παγκόσμιος ούτε τα γκρίζα σύννεφα που ολοένα και μαυρίζουν σήμερα. Τίποτε όμως δεν είναι και αναπόφευκτο. Η ιστορία δεν επιβάλλει τις ιδέες, τις υποβάλλει. Για το υπόλοιπο ευθύνεται η βούληση των ανθρώπων και η τύχη. Στο πόλεμο δεν πάμε επειδή ο ένας το θέλει, αλλά επειδή πολλοί το καθιστούν δυνατό. Ο Clark έχει δίκιο.

Παραείναι απλό, βολικό σίγουρα, να τα ρίξουμε όλα σε έναν. Η δυτική δημοκρατία σήμερα δεν απειλείται με κατάρρευση επειδή ένας «κακός» την ανατινάζει. Βάλτε στο «κακός» όποιο όνομα θέλετε: Τραμπ, Πούτιν κλπ. Η δυτική δημοκρατία σπαράσσεται επειδή πολλοί το επιτρέψαν. Και φυσικά δεν αναφέρομαι στους πολέμιούς της, διότι από τον Πούτιν δεν προσδοκά κανείς να προφυλάξει τη δημοκρατία μας. Αναφέρομαι στους υποτιθέμενους θεματοφύλακές της, που την αφυδάτωσαν σε τέτοιο βαθμό ώστε σήμερα πλέον –στεγνή κι ανέραστη– να είναι όσο γίνεται πιο εύκολη λεία για τους πολεμίους της.

Σήμερα υπνοβατούμε εκ νέου. Η οικονομία του πολέμου έχει βάλει μπροστά τις μηχανές της, τροφοδοτώντας εν είδει αυτεκπληρούμενης προφητείας το ενδεχόμενο της ανάφλεξης. Η Ρωσία είναι το μεγάλο πρόβλημα, όμως ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά η ΕΕ απέναντί της είναι επίσης πρόβλημα. Αυτή είναι η συνθήκη μας. Δυστυχώς. Όπως ακριβώς η Γερμανία ήταν το μεγάλο πρόβλημα το 1914, όχι όμως το μόνο.

Από την πλευρά της, η Ρωσία βυθίζεται στην απολυταρχία του μεγαλοϊδεατισμού της. Κάνει πλέον ό,τι μπορεί για να τροφοδοτήσει την παθολογική ρωσοφοβία που κυριαρχεί σε όλα τα νοτιοδυτικά της σύνορα από την Γεωργία ως την Ουκρανία και την Πολωνία ως τις Βαλτικές. Σαν να φωνάζει «αν το ζητάτε, μπορώ να γίνω ακόμη χειρότερη από αυτό που βλέπετε». Και τα καταφέρνει εντείνοντας τη αβεβαιότητά μας ενώπιον του ενδεχομένου μιας γενικής πολεμικής ανάφλεξης.

Μπορεί η Ευρώπη να διαβάσει τη συγκυρία με τα μάτια του Clark και όχι του Fischer; Αυτό είναι το ζωτικό πολιτικό επίδικο σήμερα. Στοίχημα επιβίωσης. Να το κάνει όμως για να προλάβει τον πόλεμο. Διότι εκ των υστέρων, το πιθανότερο είναι ότι θα το καταφέρει.

YΓ 1. Προ καιρού ήμουν στη Βαρσοβία και συζητούσαμε σχετικά με μια Πολωνή πανεπιστημιακό τοποθετείται στα αριστερά του πολιτικού φάσματος της πατρίδας της. Μου είπε ότι έχω point, όμως είναι αυθαίρετο ότι κάνω το συνειρμό με τον Α΄ και όχι με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στον οποίο τα πράγματα είναι απολύτως ξεκάθαρα για την αποκλειστική ευθύνη της Γερμανίας. Η συνάδελφος μου μετέφερε την κυρίαρχη στην Πολωνία (και όχι μόνο) προσομοίωση του Πούτιν με τον Χίτλερ και την ακόμη πιο διαδεδομένη ανάγκη «να δράσουμε απέναντι στον Πούτιν όχι με τον κατευνασμό του Τσάμπερλεν αλλά την πυγμή του Τσώρτσιλ». Το ότι όμως θεωρούμε τον Β΄ Παγκόσμιο υπόθεση ναζιστικών κινήτρων δεν σημαίνει ότι ξεχνάμε τη σημασία που είχε η ταπείνωση που επιβλήθηκε στη Γερμανία από τη Συνθήκη των Βερσαλλιών. Και, σε τελευταία ανάλυση, έκτοτε έχουμε συμφωνήσει ότι «κακά υπάρχουν, αλλά σαν τον ναζισμό κανένα». Για το λόγο αυτό, συγκρίσεις με τον Χίτλερ και τον Β’ Παγκόσμιο είναι εξ ορισμού αδόκιμες. Από αυτές ο ναζισμός βγαίνει πάντα κερδισμένος, καθώς η απαξία του συμψηφίζεται και σχετικοποιείται.

ΥΓ 2. Δυστυχώς, στην Ελλάδα τα προηγούμενα είναι απολύτως ξένα για ένα μεγάλο, μάλλον το μεγαλύτερο, κομμάτι της ελληνικής κοινής γνώμης. Εδώ η εύλογη αγανάκτηση ενώπιον των Ισραηλινών εγκλημάτων υπονομεύεται ζωτικά όταν συνοδεύεται από σιωπή έναντι της ρωσικής επίθεσης ή ακόμη χειρότερα, την επιδοκιμασία της. Πολλοί συμπολίτες μας, με εγκληματική αφέλεια («αφέλεια» ίσως είναι ελαφριά λέξη) θεωρούν πως η Ρωσία τελεί εν δικαίω στον επιθετικό της πόλεμο. Ο Ζελένσκι λένε, είναι γελοίος, «ανδρείκελο» κλπ. Λες και αυτό είναι το κρίσιμο και όχι ότι ο Πούτιν του έκανε επίθεση. Και ο Μεταξάς δικτάτορας ήταν, αλλά αυτό δεν είναι αίρει το γεγονός ότι η Ιταλία επιτέθηκε στην Ελλάδα το ’40. Αν λοιπόν αντιλαμβανόμαστε πως ο μονομερής στιγματισμός της Ρωσίας ως ο απόλυτος εχθρός της Ευρώπης εντείνει την απειλή, η ρωσοφιλία που δείχνει το μεγαλύτερο τμήμα της Άκρας Δεξιάς και της Αριστεράς (δυστυχώς στην Ελλάδα) δίνει τραγικό άλλοθι για τα χειρότερα, που έτσι γίνονται πιθανότερα.

Ο Δρ. Hani Isleem, συντονιστής προγράμματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, συνόδευσε 13 παιδιά που μεταφέρθηκαν από τη Γάζα στην Ελβετία για επείγουσα ιατρική περίθαλψη, μαζί με τις οικογένειές τους και είδε από κοντά το βάθος του τραύματος και του πόνου που κουβαλούν.

«Ως γιατρός Χωρίς Σύνορα, έχω συμμετάσχει σε 15 αποστολές ιατρικής εκκένωσης ασθενών από τη Γάζα μέσω της Αιγύπτου και της Ιορδανίας.

Ο επίσημος αριθμός ασθενών που έχουν καταχωρηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για ιατρική εκκένωση είναι 18.500, αλλά αυτό είναι μόνο μια σταγόνα στον ωκεανό. Πολλοί περισσότεροι ασθενείς χρειάζεται να μεταφερθούν σε άλλες χώρες για να λάβουν την απαραίτητη ιατρική φροντίδα.

Περίπου οι μισοί από τους ασθενείς σε αυτόν τον κατάλογο είναι θύματα γενοκτονίας και βομβαρδισμών, με σοβαρά κατάγματα, εγκαύματα, τραυματισμούς στη σπονδυλική στήλη, ακρωτηριασμούς και ελάχιστη πρόσβαση σε αποκατάσταση. Άλλοι έχουν ιατρικές ανάγκες, όπως συγγενείς ανωμαλίες ή καρδιαγγειακές παθήσεις, οι οποίες επιδεινώνονται λόγω της καθυστερημένης θεραπείας και της πείνας.

Συνοδεύοντας τους ασθενείς στην Ελβετία, έμαθα κάθε λεπτομέρεια της δοκιμασίας τους. Συνολικά, 13 παιδιά μεταφέρθηκαν στην Ελβετία για θεραπεία, μαζί με τα μέλη της οικογένειάς τους. Ήταν εξαντλημένα, τραυματισμένα και ανήσυχα για την οικογένειά τους που είχε μείνει πίσω. Μια στιγμή που με συγκίνησε βαθιά ήταν στο αεροδρόμιο Queen Alia στο Αμμάν: ένας επιβάτης περνούσε με ένα σκύλο και οι μητέρες σχολίασαν: «Βλέπετε, ακόμα και αυτός ο σκύλος έχει διαβατήριο και μπορεί να ταξιδέψει οπουδήποτε, αλλά εμείς δεν μπορούμε». Γέλασαν αμήχανα, αλλά τα λόγια τους αποκάλυψαν ένα βαθύ αίσθημα αδικίας και απάνθρωπης μεταχείρισης που αντιμετωπίζει ο παλαιστινιακός λαός εδώ και χρόνια.

Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο Αμμάν, τους παρέχονται τρία γεύματα την ημέρα, κάτι συνηθισμένο για εμάς, αλλά για αυτούς ήταν μια συγκλονιστική εμπειρία. Αυτό με έκανε να συνειδητοποιήσω το βαθμό του υποσιτισμού τους. Πολλοί εμφάνισαν γαστρεντερίτιδα, απλώς και μόνο επειδή το σώμα τους δεν ήταν συνηθισμένο σε σωστή διατροφή μετά από παρατεταμένη στέρηση. Στη Γάζα, έτρωγαν μόλις ένα γεύμα την ημέρα.

Η διαδικασία εκκένωσης είναι πολύπλοκη και εξαιρετικά απογοητευτική. Οι ασθενείς σε κρίσιμη κατάσταση συχνά πεθαίνουν ενώ περιμένουν. Θυμάμαι τον συνάδελφό μας, Abed El Hameed, ο οποίος τραυματίστηκε σε ισραηλινή επίθεση στη Γάζα, η οποία τραυμάτισε και άλλους και σκότωσε επί τόπου τον συνάδελφό μας, Omar Hayek.

Ο Abed El Hameed τραυματίστηκε σοβαρά και χρειαζόταν επείγουσα χειρουργική επέμβαση, η οποία δεν ήταν δυνατό να γίνει στη Γάζα. Προσπαθήσαμε να τον μεταφέρουμε, αλλά πέθανε μέσα σε δύο ημέρες, ενώ περίμενε την άδεια για να φύγει. Αν είχε πρόσβαση σε κατάλληλη ιατρική περίθαλψη, θα μπορούσε να είχε επιβιώσει. Μπορώ μόνο να φανταστώ πόσοι ασθενείς σαν αυτόν έχουν πεθάνει ενώ βρίσκονταν στην αναμονή. Επισήμως, 1.092 ασθενείς που είχαν εγγραφεί για ιατρική εκκένωση έχουν πεθάνει πριν προλάβουν να εκκενωθούν, και ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανώς πολύ μεγαλύτερος.

Μια άλλη πρόκληση είναι ο περιορισμένος αριθμός χωρών προορισμού. Πολύ λίγες χώρες είναι διατεθειμένες να δεχτούν ασθενείς από τη Γάζα, και εκείνες που το κάνουν συχνά επιβάλλουν αυστηρά κριτήρια που πρέπει να πληρούνται. Επιπλέον, οι χώρες που δέχονται ασθενείς τείνουν να δίνουν προτεραιότητα στα παιδιά, τα οποία αντιπροσωπεύουν μόνο το 22% περίπου του συνόλου των περιπτώσεων. Οι ενήλικες και οι ηλικιωμένοι ασθενείς συχνά δεν γίνονται δεκτοί για διακομιδή, ενώ η γραφειοκρατία, οι έλεγχοι ασφαλείας και οι ιατρικές εξετάσεις δημιουργούν ακόμη περισσότερες καθυστερήσεις.

Κάθε μέρα, γινόμαστε μάρτυρες του ανθρώπινου κόστους. Το να βλέπεις ασθενείς να πεθαίνουν, ενώ περιμένουν την μεταφορά τους είναι το χειρότερο συναίσθημα που μπορεί να φανταστεί κανείς. Αλλά υπάρχουν μικρές στιγμές που θα θυμάμαι πάντα με χαρά και λύπη. Σε μια άλλη ιατρική διακομιδή στο Αμμάν, βρισκόμασταν σε ένα ασθενοφόρο με παιδιά, όταν ένα από αυτά ξαφνικά φώναξε από ενθουσιασμό. Είχε δει ένα κατάστημα που πουλούσε μπακλαβά.

Πήγα όλα τα παιδιά μέσα στο κατάστημα και καθώς εκείνα έτρεχαν από τον ενθουσιασμό τους, ο μικρός τηλεφώνησε στον πατέρα του με βιντεοκλήση και του έδειξε όλα τα γλυκά του καταστήματος. Ο πατέρας του, που βρισκόταν ακόμα στη Γάζα, κοίταζε τον μπακλαβά με τέτοια λαχτάρα που ευχόμουν να μπορούσα να του στείλω μερικά κομμάτια.

Τα παιδιά ήταν πανευτυχή. Γελούσαν, διάλεγαν με ενθουσιασμό γλυκά και επαναλάμβαναν συνεχώς ότι δεν είχαν φάει μπακλαβά εδώ και δύο χρόνια. Ήταν μια μικρή αλλά βαθιά απόδειξη του τι είχαν στερηθεί. Δεν είναι μόνο το φαγητό, αλλά και οι απλές χαρές της παιδικής ηλικίας που έχουν χάσει τα παιδιά στη Γάζα.

Είμαι Παλαιστίνιος στην καταγωγή. Οι γονείς μου είναι από τη Γάζα και έχω ακόμα οικογένεια εκεί, αν και δεν έχω καταφέρει να τους επισκεφτώ. Είναι πολύ οδυνηρό να βλέπω τον λαό μου να υποφέρει τόσο πολύ. Πονάει ακόμα περισσότερο όταν ακούω σχόλια όπως: «Υπάρχει εκεχειρία στη Γάζα. Γιατί δεν μπορούν να νοσηλευτούν εκεί αυτοί οι ασθενείς;» Η πραγματικότητα είναι ότι οι άνθρωποι που φεύγουν από τη Γάζα δεν το κάνουν από επιλογή. Παλεύουν για την επιβίωσή τους.

Το σύστημα υγείας στη Γάζα έχει καταρρεύσει. Τα νοσοκομεία έχουν καταστραφεί, το προσωπικό έχει εκτοπιστεί και τα ιατρικά εφόδια είναι σπάνια. Πολλοί ασθενείς χρειάζονται περίθαλψη που απλά δεν είναι διαθέσιμη στην περιοχή. Η ιατρική διακομιδή είναι ο μόνος τρόπος για να σωθούν ζωές μέχρι να ξαναχτιστεί το σύστημα, και παρά τη λεγόμενη εκεχειρία, οι άνθρωποι συνεχίζουν να πεθαίνουν σε ένοπλες επιθέσεις.

Κάτι άλλο που ακούω συχνά είναι: «Γιατί αδειάζετε τη Γάζα από τον πληθυσμό της;» Θέλω να τονίσω το γεγονός ότι η ιατρική διακομιδή δεν ενθαρρύνει τη μετανάστευση. Οι ασθενείς διατηρούν το δικαίωμα να επιστρέψουν στη Γάζα μόλις ολοκληρωθεί η θεραπεία τους. Διαβεβαιώνουμε τους ασθενείς και τις οικογένειές τους ότι έχουν το δικαίωμα να επιστρέψουν στη Γάζα όταν θα είναι διαθέσιμη η κατάλληλη παρακολούθηση και πρόσβαση σε φάρμακα.

Ως γιατρός και εργαζόμενος σε ανθρωπιστική οργάνωση, το να βλέπω ασθενείς να πεθαίνουν χωρίς θεραπεία ενώ περιμένουν ιατρική διακομιδή είναι κάτι που μου σπαράζει την καρδιά. Αλλά κάθε ζωή που σώζεται, κάθε παιδί που έχει την ευκαιρία να φάει, να παίξει και να αναρρώσει κάνει αυτή τη δουλειά να αξίζει πραγματικά τον κόπο.

Στις χώρες που δοκιμάζονται από τέτοιες κρίσεις, όπως η Γάζα, ο χρόνος μετράει αντίστροφα. Κάθε λεπτό, δεκάδες παιδιά, αλλά και ενήλικες πεθαίνουν από ασθένειες που θα μπορούσαν να προληφθούν αν είχαν πρόσβαση στην κατάλληλη θεραπεία. Κάθε λεπτό, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα είναι εκεί. Προσφέρουν ιατρική φροντίδα και ελπίδα σε αυτούς τους ανθρώπους, που έχουν ανάγκη. Και εκεί είναι που κάθε λεπτό μετράει. Γιατί κάθε λεπτό μπορεί να σωθεί μια ζωή. Κάνε μια δωρεά σήμερα. ΚΑΘΕ ΛΕΠΤΟ ΜΕΤΡΑΕΙ – Γιατροί Χωρίς Σύνορα».